{"id":10474,"date":"2011-12-10T01:16:38","date_gmt":"2011-12-10T06:16:38","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=10474"},"modified":"2011-12-10T01:16:38","modified_gmt":"2011-12-10T06:16:38","slug":"verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/","title":{"rendered":"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>27 (27<\/p>\n

MANVEL MARUTYAN’IN ANLATTIKLARI<\/p>\n

1901<\/p>\n

VAN<\/p>\n

BERDA\u015eEN K. DO\u011eUMLU<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Ailemiz b\u00fcy\u00fckt\u00fc; be\u015f erkek karde\u015fle beraber 45 ki\u015fi ataerkil bir d\u00fczende, birlikte, birbirimizle bar\u0131\u015f\u0131k ve huzur i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorduk. \u00d6nce erkekler masaya otururdu; sonra \u00e7ocuklar, daha sonra kad\u0131nlar ve en son olarak da hizmet\u00e7iler. Vaspurakan muharebesine kadar evimizde mutlu ve ne\u015feli bir hayat s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

Ben b\u00fcy\u00fckannemi hat\u0131rl\u0131yorum; b\u00fct\u00fcn erkekler ve gelinler ona itaat eder, ona dan\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. Biz \u00e7ocuklar onu seviyorduk. O bize krallar hakk\u0131nda hik\u00e2yeler anlat\u0131rd\u0131. B\u00fcy\u00fckannemin on sekiz tornu vard\u0131; ama beni \u00e7ok severdi; zira annem beni yedi \u00e7ocu\u011funu kaybettikten sonra do\u011furmu\u015ftu.<\/p>\n

Babam\u0131n be\u015f karde\u015finin ad\u0131 \u015f\u00f6yleydi: Panos, Martiros, belediye ba\u015fkan\u0131 olan Vahan, t\u00fcccar olan Khosrov ve en k\u00fc\u00e7\u00fckleri Marut. O ve babam on sekiz k\u00f6y dola\u015f\u0131r ve y\u00f6netirlerdi. Babam gizlice Van’a silah getirirdi. Be\u015f karde\u015ften her birinin kendine ait \u00fc\u00e7 odas\u0131 vard\u0131; yani toplam on be\u015f oda vard\u0131. Hizmetk\u00e2rlar ve misafirler i\u00e7in de \u00f6zel odalar\u0131m\u0131z vard\u0131. Misafirler i\u00e7in \u00f6zel kal\u0131n d\u00f6\u015feklerimiz vard\u0131. Karyola yoktu. Biz \u00e7ocuklar birbirimize hep sevgiyle yakla\u015f\u0131rd\u0131k. Birbirimizi yaralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hi\u00e7 hat\u0131rlam\u0131yorum. Birbirimizle kavga ederdik; ama annem beni tokatlar, di\u011ferinin annesi de onu tokatlard\u0131 ve sonra da : “Haydi \u00f6p\u00fc\u015f\u00fcn” derler ve her \u015fey bu \u015feklilde sona ererdi.<\/p>\n

Halalar\u0131m N\u0131vard ve Eliz evliydiler. Hovakimyan s\u00fclalesinin k\u0131zlar\u0131 evimizin gelinleriydi. \u00c7o\u011fu zaman Y\u0131lba\u015f\u0131 gecesi salonumuzda toplan\u0131l\u0131rd\u0131; oraya kuru yemi\u015flerle donat\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir masa kurulurdu.<\/p>\n

Amcam evlendi\u011fi zaman d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc. \u0130lk g\u00fcn Ermeniler davetliydi; ikinci g\u00fcn T\u00fcrkler; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn ise tan\u0131d\u0131klar.<\/p>\n

Evimizin hizmetk\u00e2rlar\u0131 bize ait k\u00f6ylerden gelirler ve geldikleri i\u00e7in de mutlu olurlard\u0131. K\u00f6yden ailece gelir ve \u00f6\u011frenim g\u00f6r\u00fcrlerdi. Hatta onlardan biri papaz oldu. Biz onlarla oynard\u0131k; onlar da bizimle. Bir keresinde bizim \u00e7ocuklardan birisi onlardan birine : “Sen k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn” dedi. Amcam onu cezaland\u0131rd\u0131 : \u00fc\u00e7 g\u00fcn yaln\u0131z ba\u015f\u0131na yemek yedi.<\/p>\n

Ebeveynimiz sabah yedi bu\u00e7ukta kalkmaya mecburdu. Evimizden okula e\u015fek \u00fczerinde 17 \u00e7ocuk giderdi. Bir kere babam beni tokatlad\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc onun Alman mavzerini \u00e7alm\u0131\u015f, belime tak\u0131p okula gitmi\u015ftim. Karakolun yan\u0131ndan ge\u00e7tim; silah\u0131 farketmediler. Ama babam anlad\u0131 ve beni tokatlad\u0131.<\/p>\n

Amerikan misyonerlerinin Aygestan’da bir okulu ve hastanesi vard\u0131; Alman misyonerlerin de. Ka\u011fakamec’de okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc Haykak Kosoyan’d\u0131. O daha sonra Ka\u011fakamec’de cereyan eden \u00e7arp\u0131\u015fmalarda komutanl\u0131k yapt\u0131. Gevorgyan ruhban okulunda okumu\u015f, sa\u011flam bir zihne sahip, muhte\u015fem bir adamd\u0131. \u00d6\u011fretmenlerimiz Avrupa’da okumu\u015f ayd\u0131nlard\u0131. Dayak, falaka yoktu; \u00f6\u011f\u00fctler vererek \u00f6\u011fretiyorlard\u0131. Her s\u0131n\u0131fta 30-35 \u00f6\u011frenci vard\u0131. Protestan okulunda \u0130ngilizce \u00f6\u011freniyorduk; di\u011fer okullarda ise Frans\u0131zca. Haftada bir kere bir molla derse girerdi. Biz o saat boyunca \u015fark\u0131 s\u00f6yler ve dans ederdik; o da b\u0131rak\u0131p giderdi. Okulda e\u011fitim on bir y\u0131ld\u0131. Hambardzum Yeramyan m\u00fcd\u00fcrd\u00fc. K\u00f6rd\u00fc; ama herkesi sesinden tan\u0131rd\u0131; bize tarih dersleri verirdi. Okulun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6\u011fretmen kadrosu vard\u0131 ve pahall\u0131 oldu\u011fundan sadece zenginlerin \u00e7ocuklar\u0131 o okula giderdi. Protestan okulunda \u00f6\u011frenim paras\u0131zd\u0131.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck amcam\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u00fct\u00fcphanesi vard\u0131. Ben 14 ya\u015f\u0131na kadar sadece Ermeni Edebiyat\u0131 de\u011fil, Viktor Hugo ve Balsac da okurdum; kitap okumay\u0131 \u00e7ok severdim. Oyun oynamay\u0131 sevmezdim. “Luys” ve Tiramayrik” ad\u0131nda k\u00fct\u00fcphanelerimiz vard\u0131. \u0130stanbul’dan “Byuzantion”, Rusya’dan da “M\u0131\u015fak” gelirdi.<\/p>\n

Annem Frans\u0131zca bilirdi. Sesi g\u00fczeldi. Bizim Van’\u0131n g\u00fczel \u015fark\u0131lar\u0131 vard\u0131; o \u015fark\u0131lar\u0131 Komitas(1) yaz\u0131ya d\u00f6kt\u00fc ve \u015eahmuradyan(2) s\u00f6yledi. “D\u0131le Yaman”, “Vard\u0131n i Batsvi”, “Mokats Mirzan”, “Aleksiyanos”, vs. Van’da d\u00f6rt sesli bir koromuz vard\u0131.<\/p>\n

Ben on d\u00f6rt ya\u015f\u0131na bas\u0131nca annem babama : “Martiros, bir k\u00f6y sat; Manvel’i Paris’e g\u00f6nderelim, okusun” dedi.<\/p>\n

Babam buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Ben halk ozan\u0131 olmak istiyordum.<\/p>\n

Babam\u0131n be\u015f erkek karde\u015fi de kuma\u015f t\u00fcccar\u0131yd\u0131. Erci\u015f’te b\u00fcy\u00fck bir ma\u011fazalar\u0131 vard\u0131. Babam ve k\u00fc\u00e7\u00fck amcam k\u00f6ylerimizle ilgileniyorlard\u0131; b\u00fcy\u00fck amcam ise \u015fehrin belediye ba\u015fkan\u0131yd\u0131. Onu halk se\u00e7iyordu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc karde\u015f Van belediye ba\u015fkan\u0131yd\u0131. T\u00fcrkler ve Ermeniler 21 ya\u015f\u0131ndan itibaren oy veriyorlard\u0131. Otuz be\u015f ya\u015f\u0131nda ise yirmi y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na se\u00e7iliyorlard\u0131. K\u00f6y\u00fcm\u00fcz\u00fcn evlerini biz in\u015fa ediyorduk; k\u00f6yl\u00fcye de tohumluk, saban demiri, saban, koyun ve inek verirdik. \u00dcr\u00fcn\u00fc ise yar\u0131 yar\u0131ya payla\u015f\u0131rd\u0131k. B\u00fct\u00fcn k\u00f6ylerimizde kiliseler ve papazlar, okullar ve \u00f6\u011fretmenler bulunurdu. Onlar\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131 biz \u00f6derdik.<\/p>\n

Teyzemin kocas\u0131 Vostan \u015eehri’nin belediye ba\u015fkan\u0131yd\u0131. Onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler; zira kendisi K\u00fcrt ayak tak\u0131m\u0131n\u0131n \u015fehre girmesine izin vermemi\u015fti.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fte y\u00fcksek mevkilerde Ermeniler bulunurdu. T\u00fcrkler asker, polis olur, e\u015fek \u00fcst\u00fcnde dola\u015fan meyva sat\u0131c\u0131s\u0131 olurdu. Ermeniler ise t\u00fcccar ve zanaatk\u00e2r olurlard\u0131. \u00c7ok misafirimiz olurdu; Ermeniler d\u0131\u015f\u0131nda, T\u00fcrkleri a\u011f\u0131rlamak i\u00e7in de \u00f6zel odalar\u0131m\u0131z vard\u0131. Pa\u015falar, beyler evimize gelirlerdi; zengin sofralar kurulurdu.<\/p>\n

Evimizin \u00f6n\u00fcnde bir meydan vard\u0131, orda hizmetk\u00e2rlar i\u00e7in \u00f6zel odalar ve ah\u0131rlar bulunurdu. Avlunun \u015feref kap\u0131s\u0131 ise demirdi. Merdivenlerden hal\u0131larla d\u00f6\u015fenmi\u015f alt\u0131 odaya \u00e7\u0131k\u0131l\u0131rd\u0131. Amcalar\u0131m\u0131n aileleri i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 avlular\u0131 olan birbirinden ayr\u0131 daireler vard\u0131.<\/p>\n

Ta\u015f bir bina olan evimiz \u00e7ok geni\u015fti; yakla\u015f\u0131k 4000 metrekareydi. \u0130\u00e7inde meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131 bulunan b\u00fcy\u00fck bir bah\u00e7emiz vard\u0131; orada sebze ve ye\u015fillik yeti\u015ftirirlerdi. A\u015f\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z vard\u0131; ama annem ve gelinler onlara yard\u0131mc\u0131 olurlard\u0131. Her \u015feyi \u00f6nceden planlay\u0131p koyun ya da tavuk keserlerdi. Et ve \u015farap saklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kiler vard\u0131. Temizlik<\/p>\n

konusunda i\u015f b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Elektrik yoktu. Gaz lambalar\u0131na gaz doldurmak k\u00fc\u00e7\u00fck gelinin g\u00f6reviydi. Di\u011fer gelin ise ekmekle ilgilenirdi, vs. Bir kuyumuz ve kuyudan su \u00e7ekmek i\u00e7in Fransa’dan getirilmi\u015f bir motorlu pompam\u0131z vard\u0131. Ka\u011fakamec’de \u00e7e\u015fmeler vard\u0131.<\/p>\n

\u00c7ar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Zanaatk\u00e2rlar yaln\u0131z \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131, mesela kuyumcular, demirciler gibi. Bizim \u00e7ar\u015f\u0131dan al\u0131\u015fveri\u015f yapmaya ihtiyac\u0131m\u0131z yoktu. Her \u015fey k\u00f6yden gelirdi. Sadece hava so\u011fuk oldu\u011funda, koyunlar\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 d\u00f6nemde eti d\u0131\u015fardan al\u0131rd\u0131k. Ekme\u011fi evde pi\u015firirdik; ekme\u011fi d\u00fckk\u00e2ndan alanlar fakir olanlard\u0131.<\/p>\n

Ben do\u011fdu\u011fumda annem benim bir y\u0131l kiliseye hizmet verece\u011fime ahdetmi\u015f. Yedi y\u0131l sa\u00e7lar\u0131m\u0131 kesmemi\u015fler. Benim yerime a\u011fabeyim kiliseye gidiyor, ilahiler okuyordu. Dini bayramlarda kiliseye giderdik; ama annelerimiz oraya neredeyse her g\u00fcn giderlerdi. Kilisede \u00e7an \u00e7al\u0131nmas\u0131 yasakt\u0131; onun yerine tahtaya vuruyorlard\u0131.<\/p>\n

Aygestan’da bir Amerikan Protestan kilisesi vard\u0131; onlar\u0131n hastanesi, eczanesi ve okulu da vard\u0131. \u00c7ok s\u0131k bir \u015fekilde fakirlere yard\u0131m ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Evimizin yak\u0131n\u0131nda olan Aziz Vardan Kilisesi’ni dedem in\u015fa etttirmi\u015fti ve oraya g\u00f6m\u00fclmek istiyordu. Kendi imk\u00e2nlar\u0131yla h\u00fck\u00fcmetin ordusuna erzak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Bir g\u00fcn bir Pa\u015fa gelir; kendisi b\u00fct\u00fcn senetleri bir cezvenin i\u00e7ine koyup yakar ve “ben yakt\u0131m” der. Dedemin mezar ta\u015f\u0131 \u0130talya’dan getirtilmi\u015f mermerdendi. \u00dcst\u00fcne \u015f\u00f6yle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

“Ben dedim ki, ‘Benim’
\nKim ‘Benim’ derse,
\nBenim oldu\u011fum gibi olur.”<\/p>\n

Van’da bir\u00e7ok a\u015f\u0131k vard\u0131. \u00c7ongur(3) \u00e7alar, Andranik’e, Serob Pa\u015fa’ya(4) adanm\u0131\u015f \u015fark\u0131lar s\u00f6ylerlerdi. Ben halk ozan\u0131 olmak istiyordum. Bir keresinde babam beni tokatlay\u0131nca ka\u00e7\u0131p Canik K\u00f6y\u00fc’ne kadar gittim. Bana : “K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk nereye gidiyorsun?” diye sordular. Ben de : “E\u00e7miatsin’e rahip olmaya gidiyorum” diye cevap verdim. Gece orda uyudum. G\u00f6zlerimi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda k\u00fc\u00e7\u00fck amcam\u0131 yan\u0131ba\u015f\u0131mda oturmu\u015f buldum. O bana : “Selam, Piskopos A\u011fa!” dedi. Beni al\u0131p eve g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

Van’da bo\u015fanma hi\u00e7 olmazd\u0131. Ermeni bir k\u0131z T\u00fcrk bir zaptiyeyle ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131; a\u011fabeyi gece vakti ablas\u0131n\u0131n evine gidip T\u00fcrk\u00fcn bo\u011faz\u0131n\u0131 kesti. Evliliklerde \u00e7o\u011fu zaman anne ve babalar\u0131n da rol\u00fc olurdu. Babam bir d\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00fczel bir k\u0131z g\u00f6rm\u00fc\u015f; ona : K\u0131z! K\u0131z! beni al\u0131r m\u0131s\u0131n?” demi\u015f. Annem onu reddetmemi\u015f; zira babam zengin bir ailenin evlad\u0131ym\u0131\u015f. Annem \u00e7ok iyi kalpli birisiydi. Bir de bakard\u0131k ki, “Birisi \u00f6lm\u00fc\u015f; onu tan\u0131mam, ama \u00f6ks\u00fcz kalanlara yaz\u0131k” deyip a\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Yak\u0131n\u0131m\u0131zda Amerikan ve Alman yetimhaneleri vard\u0131. Bedenen hasta olanlara iyi davran\u0131yor ve ac\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Bat\u0131l inan\u00e7lar\u0131 olanlar vard\u0131. Mesela bir yere gidecek olan kimsenin \u00f6n\u00fcnden siyah kedi ge\u00e7se, bu k\u00f6t\u00fcye alamet olurdu ya da hap\u015f\u0131rsa yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmazd\u0131. Geri kafal\u0131lar\u0131n t\u0131ls\u0131mlar\u0131 olurdu.<\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131zlar on alt\u0131, erkekler on sekiz ya\u015f\u0131nda evlenirlerdi. Son y\u0131llarda zaten \u00f6zg\u00fcr bir ortam vard\u0131. Bah\u00e7e duvar\u0131n\u0131n alt\u0131nda birbirleriyle konu\u015fuyorlard\u0131; ama birbirine yana\u015fmak s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/p>\n

Babam\u0131n, i\u00e7inde tabancalar ve t\u00fcfekler bulunan bir sand\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. B\u00fct\u00fcn amcalar\u0131m\u0131n tabancalar\u0131 vard\u0131; zira K\u00fcrtlerin sald\u0131rabilece\u011fi korkusu her zaman mevcuttu. Silah getirenler, Rusya’dan silah ta\u015f\u0131yan Da\u015fnaklard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar durumun alevlenebilece\u011fini hissediyorlard\u0131.<\/p>\n

Bizimkiler k\u00f6ye 300 y\u0131l \u00f6nce Taron’un Maruta Da\u011f\u0131’ndan gelmi\u015flerdi.<\/p>\n

1915 olaylar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fcr gibi t\u00fcm\u00fcyle hat\u0131rl\u0131yorum. Olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck say\u0131da gen\u00e7 askere al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Onlar\u0131n ordudan at\u0131l\u0131p kur\u015funa dizildi\u011fi duyuldu. Ermeniler sabrettiler. Sonra halk\u0131n \u00fcst\u00fcne sald\u0131rd\u0131lar; ba\u015flad\u0131lar ya\u011fma yapmaya ve ayaklanmalar oldu. Pa\u015fa, Aram Manukyan’\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131da bulunup : “Etkili bir isim g\u00f6nderin ki, olaylara son versinler.”<\/p>\n

\u0130stanbul’da Ermenileri temsilen Parlamento \u00fcyesi olan Ar\u015fak Vramyan(5) Manukyan’a gidip : “Ben gidiyorum; ama sen gelme. K\u00f6t\u00fc \u015feyler seziyorum” der.<\/p>\n

Kay\u0131k\u00e7\u0131lar Vramyan’\u0131n boynuna a\u011f\u0131r bir demir ba\u011flay\u0131p onu g\u00f6le atarlar. Vramyan’dan sonra biz zaten bunun bir kurnazl\u0131k oldu\u011funu ve olaylar\u0131n yak\u0131nda patlak verece\u011fini hissedip silahlanmaya ba\u015flad\u0131k. Ka\u011fakamec’de 200 ki\u015finin silah\u0131 vard\u0131. Yirmi be\u015f otuz g\u00fcn \u00f6l\u00fcm kal\u0131m m\u00fccadelesi verdik. Vanl\u0131lar 15000 ki\u015filik T\u00fcrk d\u00fczenli birliklerine ve K\u00fcrt \u00e7apulcular\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131lar; ama dayand\u0131lar. Top at\u0131\u015f\u0131 yapan, i\u00e7inde 10 kilo barut i\u00e7eren bombalar atan ergenlik \u00e7a\u011f\u0131nda gen\u00e7ler vard\u0131. At\u0131\u015flar\u0131 fitili ate\u015fleyerek yap\u0131yorlard\u0131. Fitili \u00e7\u0131kar\u0131p yeniden doldurmak i\u00e7in g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Mon \u015eer ad\u0131nda kimyager bir Frans\u0131z vard\u0131. Dedi ki: “Ben barut haz\u0131rlayay\u0131m; yaln\u0131z insanlara evlerindeki idrar\u0131 biriktirmelerini s\u00f6yleyin”; onunla barut haz\u0131rl\u0131yorlard\u0131. Sonra kendisi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 200 ki\u015fi silah alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131; 400 ki\u015fi gece mevzileri haz\u0131rl\u0131yordu. Kimde erzak var idiyse Dini \u00d6nderli\u011fe getirdi. Herkese bir g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcyordu. Aygestan’\u0131n i\u00e7inden deli bir k\u0131z\u0131 Ermenilerden haber toplamas\u0131 i\u00e7in g\u00f6ndermi\u015flerdi; ama d\u00f6n\u00fc\u015f yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcrk\u00fcn birine r\u00fc\u015fvet vererek Ka\u011fakamec’e bir mektup g\u00f6t\u00fcrmesini sa\u011flad\u0131lar; mektupta “Bir hafta dayan\u0131n; Rus ordusu geliyor” yaz\u0131yordu. T\u00fcrkler bunu duyunca yava\u015f yava\u015f uzakla\u015ft\u0131lar. Biz \u00e7ocuktuk; ama korkmuyor, bo\u015f kovan topluyorduk. Babam mimard\u0131; mevzilerin in\u015faat\u0131n\u0131 y\u00f6netiyordu. Papaz ve rahipler de sava\u015f\u0131yorlard\u0131. T\u00fcrkler K\u00fcrtleri \u00fcst\u00fcm\u00fcze sal\u0131yorlard\u0131. \u00c7at\u0131\u015fmalar sona erdi\u011finde bir T\u00fcrk\u00fcn gelip : “Her yerde bo\u011fazlanm\u0131\u015f insan cesetleri var. Papaz da kilisenin e\u015fi\u011finde bo\u011fazlanm\u0131\u015f; kafas\u0131 Meryem Ana’n\u0131n resminin \u00f6n\u00fcne konmu\u015f” dedi\u011fini hat\u0131rl\u0131yorum. T\u00fcrk ordusunun arkas\u0131ndan k\u00f6ye girdi\u011fimizde cesetler vard\u0131. Kudurmu\u015f k\u00f6pekler, kediler ve akbabalar T\u00fcrklerin \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7ukurlar\u0131n i\u00e7ine doldurdu\u011fu cesetleri parampar\u00e7a ediyorlard\u0131; \u00f6lenleri dua etmeden topra\u011fa verdiler. Vaspurakanl\u0131lar 30-40 kay\u0131p verdiler; ama korumas\u0131z halktan binlerce insan hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Benim anlatt\u0131klar\u0131m, benim g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 an\u0131lar\u0131md\u0131r. Rus ordusu yakla\u015ft\u0131. \u00d6nce g\u00f6n\u00fcll\u00fcler birli\u011fi \u015fehre giri\u015f yapt\u0131 ve kurtulduk. Onlar gelmeseydi, biz de Urfa, \u015eebinkarahisar Ermenileri gibi yok olacakt\u0131k.<\/p>\n

Biz gen\u00e7ler g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri kar\u015f\u0131lamaya gittik. \u0130lk gelen grup N\u0131jdeh’inkiydi. O grupta day\u0131m\u0131n o\u011flu da vard\u0131. O gece N\u0131jdeh bize misafir oldu.<\/p>\n

Muharebeden sonra bir\u00e7ok ev y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve g\u0131da s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fan\u0131yordu. T\u00fcrkler ka\u00e7t\u0131lar; ama biz de zarara u\u011frad\u0131k. Biz kaleyi alm\u0131\u015f, \u00fczerine de \u00fc\u00e7 renkli bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 asm\u0131\u015ft\u0131k. Aram Pa\u015fa’y\u0131 belediye ba\u015fkan\u0131 tayin ettiler.<\/p>\n

Aram Manukyan h\u00fck\u00fcmeti kurdu. Ama Ruslar\u0131n Kazaklar\u0131 getirip oraya yerle\u015ftirmek i\u00e7in Van’\u0131 bo\u015faltmak istedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131. O Ruslar\u0131n bir oyunuydu. Rus ordusu geri \u00e7ekildi. Biz de g\u00f6\u00e7 yolunu tuttuk. O kadar zengin olan bizim bile elimizde hi\u00e7bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131. Herkes g\u00f6\u00e7 etti; ama ayr\u0131 ayr\u0131 ve birbirlerini kaybederek.<\/p>\n

\u0130lk \u00f6nce Canik K\u00f6y\u00fc’ne vard\u0131k; daha sonra da Berkri’ye. G\u00f6n\u00fcll\u00fc birlikleri bize e\u015flik ediyorlard\u0131. Kimin yan\u0131nda ne var idiyse kendisi i\u00e7indi. Art\u0131k halk aras\u0131nda birlik yoktu. Yolda, Berkri yak\u0131nlar\u0131nda T\u00fcrkler sald\u0131rd\u0131lar; bir\u00e7ok insan \u0130ran’a y\u00f6neldi. Bir\u00e7o\u011fu da kendini Bandimahu Nehri’ne att\u0131. Bir kad\u0131n vard\u0131; yedi g\u00fczel k\u0131z\u0131yla birlikte nehre atlad\u0131. Bir o\u011flan suda bir ta\u015fa yap\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131; o \u015fimdi Almanya’da ya\u015f\u0131yor. Bizim nakit param\u0131z yoktu; ama hayattayd\u0131k.<\/p>\n

Rus entrikas\u0131 Ermeniyi kendi do\u011fum yerini, mezarlar\u0131n\u0131 terk etmeye ve Do\u011fu Ermenistan’a g\u00f6\u00e7 etmeye zorlad\u0131. Onlardan bir\u00e7o\u011fu yayan olarak, bir\u00e7o\u011fu da e\u015fek s\u0131rt\u0131nda Rus s\u0131n\u0131r\u0131 olan Orgov’a vard\u0131. Sonra I\u011fd\u0131r’a vard\u0131k; orda y\u00fczbinlerce kurban alacak olan tif\u00fcs ve kolera salg\u0131nlar\u0131 ba\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Sonunda Yerevan’a vard\u0131k. Nork’ta bir ev kiralad\u0131k. Hepimiz tif\u00fcse yakaland\u0131k. A\u011fabeylerimden biri \u00f6ld\u00fc. Herkes a\u00e7t\u0131. EYK (Emeni Yard\u0131m Komitesi) Hovhannes Tumanyan y\u00f6netiminde yard\u0131m i\u015fini d\u00fczenliyor, yemek, giysi da\u011f\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n

Hayatta kalanlar rahat bir nefes dahi alamadan, T\u00fcrk ak\u0131nlar\u0131 yeniden ba\u015flad\u0131. G\u00fcrcistan, Azerbaycan ve Rusya etraf\u0131m\u0131zda entrikalar \u00e7eviriyorlard\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkler Do\u011fu Ermenistan’a sald\u0131r\u0131yorlard\u0131. Yerevan’a varmalar\u0131na 14 kilometre kalm\u0131\u015ft\u0131. Araks K\u00f6pr\u00fcs\u00fc’n\u00fc ele ge\u00e7irmi\u015f, az kals\u0131n Yerevan’a giriyorlard\u0131. O bir \u00f6l\u00fcm kal\u0131m sava\u015f\u0131yd\u0131. Van Muharebesi bir m\u00fcdafaa idiyse, burada bir meydan muharebesi cereyan ediyordu. Aram Manukyan’\u0131 diktat\u00f6r tayin ettiler. O bir ordu kurdu. Askerleri bir hafta talimden sonra cepheye g\u00f6nderiyorlard\u0131. Biz ise daha \u00f6nce talim yapm\u0131\u015ft\u0131k. Sardarapat, Ba\u015f-Abaran muharebesi ba\u015flad\u0131. Ermeni halk\u0131 yeniden direndi. B\u00fct\u00fcn grup liderleri N\u0131jdeh, Sebuh, Dro kendi birliklerini getirdiler. Siperler kazd\u0131lar. Kad\u0131nlar ekmek, yemek pi\u015firiyordu. K\u0131zlar testiyle sava\u015fanlara su ta\u015f\u0131yordu. Zengin kar\u0131lar\u0131 ba\u015flar\u0131na bez ba\u011flam\u0131\u015f yaral\u0131lar\u0131n yaralar\u0131n\u0131 sar\u0131yorlard\u0131. Esas sava\u015fanlar subay kadrosunu olu\u015fturan muhacirlerdi : Taronlular, Mu\u015flular, Vanl\u0131lar. Ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncesi sevin\u00e7 veriyordu. Evet, biz hemen hemen a\u00e7t\u0131k; ama g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz toktu ve a\u00e7l\u0131k hissetmiyorduk. T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri ac\u0131mas\u0131zca sald\u0131r\u0131yordu; bizim ise yeterli say\u0131da silah\u0131m\u0131z yoktu. Biz \u00f6\u011frenciler orduya kabul edilmek istedik. Bizi Sardarabad cephesine g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler; ama birisi \u00f6l\u00fcp silah\u0131 bize verilene kadar beklemeye mecburduk. Aram Pa\u015fa mesaj g\u00f6nderdi : “Ya muharebe meydan\u0131nda kal\u0131rs\u0131n\u0131z, ya da kalkan\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131nda veya \u00fcst\u00fcnde zafer kazanm\u0131\u015f olarak geri d\u00f6nersiniz!” Ermeni milleti azg\u0131n bir bi\u00e7imde sava\u015ft\u0131.<\/p>\n

Benim gibi gen\u00e7ler \u00e7oktu. Benim grubumda 25 ki\u015fi vard\u0131. Yirmi be\u015f ki\u015fiden 7’si sa\u011flam geri d\u00f6nd\u00fc, d\u00f6rd\u00fc yaraland\u0131, on d\u00f6rd\u00fc de \u00f6ld\u00fc. D\u00fc\u015fman yenildi ve 28 May\u0131s g\u00fcn\u00fc zafer g\u00fcn\u00fc olarak belirlendi.<\/p>\n

Se\u00e7imlere Da\u015fnak, H\u0131n\u00e7ak ve Ramkavar partileri kat\u0131ld\u0131. Yetmi\u015f be\u015f \u00fcyeden altm\u0131\u015f\u0131 da\u015fnakt\u0131. O s\u0131rada ordu ve bakanl\u0131klar kuruldu, m\u00fclteciler i\u00e7in okullar a\u00e7\u0131ld\u0131. Profes\u00f6rlerin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u00fcniversite kuruldu. Bir tiyatro okulu a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Yerevan dini \u00f6nderlik ortaokulunu bitirdi\u011fimde, 17 ya\u015f\u0131ndayd\u0131m. Tiyatroya kar\u015f\u0131 derin bir sevgi besliyordum. Zarifyan(6) Yerevan’a gelmi\u015fti. Biz “Ba\u011fdasar Akhpar” oyununu sergiliyorduk. Ben ba\u015f roldeydim. Zarifyan bana yakla\u015f\u0131p: “Yavrucu\u011fum yar\u0131n saat 10’da Tiyatro Okulu’na beni g\u00f6rmeye gelir misin?” dedi.<\/p>\n

Gece g\u00f6z\u00fcme uyku girmedi; gidip oyunlara kat\u0131ld\u0131m; “Schiller’in “E\u015fk\u0131yalar” oyunu sergileniyordu.<\/p>\n

Cumhuriyet d\u00f6neminde Nikol A\u011fbalyan(7) e\u011fitim bakan\u0131yken Levon \u015eant’\u0131(8) tiyatro okulumuzda bize ders vermekle g\u00f6revlendirdi. S\u0131k s\u0131k kendisi de oyunlar\u0131m\u0131z\u0131 seyretmeye gelirdi. Grubumuzda Gurgen Canibegyan, Ori Bunyatyan, \u00c7arents’in m\u00fcstabel kar\u0131s\u0131 Arpenik de vard\u0131. \u0130ki y\u0131l \u00f6d\u00fcl ald\u0131m. Hatta ge\u00e7en sene, ad\u0131m o konuyla il\u015fkili olarak “Ansiklopedi”ye girdi.<\/p>\n

Babam o zamanlar, Amerikan Yard\u0131m Kurulu\u015fu taraf\u0131ndan kurulan yetimhanelerin m\u00fcd\u00fcr\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n

Amcam Erci\u015f’te \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Di\u011fer amcam ise bir f\u0131r\u0131n\u0131n y\u00f6neticisiydi. Zaten ayr\u0131 ya\u015f\u0131yorduk. Ama bizim s\u00fclalemizdeki bir\u00e7ok insan hastal\u0131klardan dolay\u0131 \u00f6ld\u00fc. Gelinlerimiz Ermenistan’a geldi\u011fimizden dolay\u0131 mutluydular; zira d\u00fc\u011fmeye bas\u0131nca elektrik lambalar\u0131 yan\u0131yordu.<\/p>\n

O zamanlar Da\u015fnak Partisi iktidardayd\u0131. Ba\u015fka parti yok denecek gibiydi. Bir tek Bol\u015fevikler vard\u0131; ama sonra, yava\u015f yava\u015f Da\u015fnaklar\u0131n alt\u0131n\u0131 oydular; Ruslar da bu i\u015fe katk\u0131da bulundular. Ben “Gen\u00e7 Harp Okulu Talebeleri Derne\u011fi”ne \u00fcyeydim.<\/p>\n

28 May\u0131s 1919 g\u00fcn\u00fc Ermenistan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc t\u00f6reninde Ermeni Katolikos ve bakanlar oturmu\u015flar, Parlamento \u00fcyeleri ise konu\u015fmalar yap\u0131yorlard\u0131. Ben i\u015f\u00e7i sendikas\u0131 \u00fcyesi oldu\u011fumdan, iyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131p daha iyi e\u011fitim alm\u0131\u015f ve konu\u015fma yetene\u011fine sahip olmamdan dolay\u0131; ayr\u0131ca sesim de g\u00fczel oldu\u011fundan a\u015fa\u011f\u0131daki c\u00fcmleyi okuma \u015ferefini bana lay\u0131k g\u00f6rd\u00fcler: “28 May\u0131s g\u00fcn\u00fc Ermenistan Cumhuriyeti i\u00e7in \u00f6lenler \u015fan ve \u015ferefe lay\u0131k olsun, bug\u00fcn burda olanlar ise onurland\u0131r\u0131ls\u0131n!”<\/p>\n

1 Komitas (So\u011fomon So\u011fomonyan) (1869, K\u00fctahya – 1935, Paris) : kompozit\u00f6r, m\u00fczisyen ve folklorcu, teorisyen, orkestra \u015fefi, pedagog. Ermeni Ulusal Kompozit\u00f6rler Okulu’nun kurucusu.
\n2 Armenak \u015eah-Muradyan (1878, Mu\u015f – 1939, Paris) : Ermeni \u015fark\u0131c\u0131s\u0131, “Taron B\u00fclb\u00fcl\u00fc” ismiyle \u00fcn kazanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n3 \u00c7ongur : Do\u011fuya has bir \u00e7alg\u0131.
\n4 A\u011fbyur Serob (Serob Pa\u015fa) (1864, Kh\u0131lat – 1899, Sasun) – Ulusal Kurtulu\u015f Hareketi militanlar\u0131ndan.
\n5 Ar\u015fak Vramyan (Onnik Tertsakyan, Vahap, Varaz) (1870, \u0130stanbul – 1915, Van) : Ulusal Kurtulu\u015f Hareketi militanlar\u0131ndan. 1908 devriminden sonra \u0130stanbul’da parlamento \u00fcyesi se\u00e7ildi. 1915’in Nisan ay\u0131nda bir komploya kurban gitti.
\n6 Hovhannes Zarifyan (1879, Aleksadrapol – 1937, New York) : Ermeni tiyatro oyuncusu.:
\n7 Nikol A\u011fbalyan (1875, Tiflis – 1947, Beyrut) : Toplum ve siyaset adam\u0131, edebiyat\u00e7\u0131.
\n8 Levon \u015eant (Se\u011fbosyan) (1869, \u0130stanbul – 1951, Beyrut) : Yazar, hatip, pedagog, toplum adam\u0131.<\/p>\n

http:\/\/ermeni.hayem.org\/turkce\/vkayutyun.php?tp=ea&lng=tr&nmb=27<\/strong><\/p>\n

Her Cumartesi ve Pazar g\u00fcnleri devam\u0131 var.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

27 (27 MANVEL MARUTYAN’IN ANLATTIKLARI 1901 VAN BERDA\u015eEN K. DO\u011eUMLU \u00a0 Ailemiz b\u00fcy\u00fckt\u00fc; be\u015f erkek karde\u015fle beraber 45 ki\u015fi ataerkil bir d\u00fczende, birlikte, birbirimizle bar\u0131\u015f\u0131k ve huzur i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorduk. \u00d6nce erkekler masaya otururdu; sonra \u00e7ocuklar, daha sonra kad\u0131nlar ve en son olarak da hizmet\u00e7iler. Vaspurakan muharebesine kadar evimizde mutlu ve ne\u015feli bir hayat s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Ben […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10475,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,22],"tags":[],"class_list":["post-10474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler"],"yoast_head":"\nVERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"27 (27 MANVEL MARUTYAN’IN ANLATTIKLARI 1901 VAN BERDA\u015eEN K. DO\u011eUMLU \u00a0 Ailemiz b\u00fcy\u00fckt\u00fc; be\u015f erkek karde\u015fle beraber 45 ki\u015fi ataerkil bir d\u00fczende, birlikte, birbirimizle bar\u0131\u015f\u0131k ve huzur i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorduk. \u00d6nce erkekler masaya otururdu; sonra \u00e7ocuklar, daha sonra kad\u0131nlar ve en son olarak da hizmet\u00e7iler. Vaspurakan muharebesine kadar evimizde mutlu ve ne\u015feli bir hayat s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Ben […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-12-10T06:16:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"150\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"150\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/\",\"name\":\"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg\",\"datePublished\":\"2011-12-10T06:16:38+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg\",\"width\":150,\"height\":150},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"27 (27 MANVEL MARUTYAN’IN ANLATTIKLARI 1901 VAN BERDA\u015eEN K. DO\u011eUMLU \u00a0 Ailemiz b\u00fcy\u00fckt\u00fc; be\u015f erkek karde\u015fle beraber 45 ki\u015fi ataerkil bir d\u00fczende, birlikte, birbirimizle bar\u0131\u015f\u0131k ve huzur i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorduk. \u00d6nce erkekler masaya otururdu; sonra \u00e7ocuklar, daha sonra kad\u0131nlar ve en son olarak da hizmet\u00e7iler. Vaspurakan muharebesine kadar evimizde mutlu ve ne\u015feli bir hayat s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Ben […]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2011-12-10T06:16:38+00:00","og_image":[{"width":150,"height":150,"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/","name":"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg","datePublished":"2011-12-10T06:16:38+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/12\/Verjine-Svazlian4.jpg","width":150,"height":150},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/12\/10\/verjine-svazlian-ermeni-soykirimi-soykirimdan-kurtulan-gorgu-taniklarinin-hatiralari-27-27\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"VERJINE SVAZLIAN. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131: Soyk\u0131r\u0131mdan Kurtulan G\u00f6rg\u00fc Tan\u0131klar\u0131n\u0131n Hat\u0131ralar\u0131, 27 (27)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10474"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10474\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}