{"id":86320,"date":"2026-05-19T03:29:33","date_gmt":"2026-05-19T08:29:33","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320"},"modified":"2026-05-19T03:29:33","modified_gmt":"2026-05-19T08:29:33","slug":"kurtler-ve-ermenilere-dair-ikiz-karakterli-iki-baris-surecine-ortak-bir-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320","title":{"rendered":"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Bu yaz\u0131y\u0131 \u0130ran\u2019a a\u00e7\u0131lan sava\u015ftan \u00f6nce kaleme almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Ortado\u011fu\u2019yu geni\u015f bir ate\u015f \u00e7emberine d\u00f6nd\u00fcren sava\u015f bir yandan o s\u00fcre\u00e7leri g\u00f6lgede b\u0131rakt\u0131, bir yandan onlar\u0131n irdelenmesine ayr\u0131 bir anlam kazand\u0131rd\u0131. Onsuz da hassas olan konumlar\u0131yla Ermenistan ve K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 daha bir k\u0131r\u0131lgan hale geldiler. Bu durum her iki toplum i\u00e7inde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ger\u00e7i, ama birbirinden pek haberdar olmadan!.. Burada amac\u0131m kapal\u0131 devre y\u00fcr\u00fcyen o tart\u0131\u015fmalar\u0131 biraz ba\u011flant\u0131l\u0131 duruma getirmek ve birbirine hisse olacak y\u00f6nleriyle paralel de\u011ferlendirmektir. Bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle K\u00fcrtler ve Ermenileri ilgilendiren iki s\u00fcrecin geldikleri noktalara bakmakta yarar var.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hovsep Hayreni <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1 Ekim 2024\u2019de Bah\u00e7eli\u2019nin DEM Partililere el uzatmas\u0131 ve \u201cTer\u00f6rist ba\u015f\u0131 gelsin mecliste DEM Grubu\u2019nda konu\u015fsun\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt sorunu \u00fczerine yeniden ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan \u015faibeli s\u00fcre\u00e7, K\u00fcrtlere hi\u00e7bir iyi \u015fey vadetmedi\u011fi ve Rojava i\u00e7in en ba\u015ftan k\u00f6t\u00fc sinyaller verdi\u011fi halde, K\u00fcrt toplumu ad\u0131na siyaset yapanlar\u0131n kendi kendini kand\u0131ran temelsiz iyimserlikleri ve devletin elindeki esir lidere s\u0131n\u0131rs\u0131z irade teslimiyle gele gele \u00f6yle bir noktaya geldi ki; \u00d6calan\u2019\u0131n K\u00fcrtler i\u00e7in art\u0131k \u201ck\u00fclt\u00fcralizm\u201di (?) bile l\u00fczumsuz ilan ederek PKK\u2019n\u0131n feshini sa\u011flamas\u0131ndan sonra dikkatlerin odakland\u0131\u011f\u0131 Suriye\u2019de K\u00fcrtlerin on y\u0131ll\u0131k kazan\u0131mlar\u0131 on g\u00fcnde budand\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en tuhaf \u201centegrasyon\u201d mutabakat\u0131 yap\u0131ld\u0131 ve Irak K\u00fcrdistan Federasyonu da tehdit edilmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKarde\u015flik\u201d laf\u0131n\u0131n eksik edilmedi\u011fi bu s\u00fcrecin, K\u00fcrtlere nas\u0131l amans\u0131z bir d\u00fc\u015fmanl\u0131kla g\u00fcneyde de tasfiye i\u00e7in kurgulanm\u0131\u015f bir oyun oldu\u011fu ayan beyan ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130\u00e7eride ise Meclis Komisyonu\u2019nun K\u00fcrtler i\u00e7in y\u00fczy\u0131ll\u0131k esaret sistemini tahkim edici raporu, beslenen ham hayallere ayr\u0131 bir darbe vurdu. Ama \u201cs\u00fcre\u00e7\u201d tiyatrosu \u0130mral\u0131\u2019dan duyurulan \u201cDemokratik Entegrasyona giri\u015f\u201d perdesiyle \u0130ran sava\u015f\u0131n\u0131n fonunda yeni senaryolara g\u00f6re s\u00fcrece\u011fe benziyor. AKP-MHP iktidar blokunun bu s\u00fcre\u00e7te g\u00f6zetti\u011fi bir \u015fey de son se\u00e7imlerde sars\u0131lan i\u00e7 siyasi dengeyi tekrar kendi lehine d\u00f6nd\u00fcrmekti, ki bu hesap da sanal s\u00fcrecin devam\u0131na el veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcrtlere ili\u015fkin s\u00fcrecin geli\u015fmelerini izlerken, T\u00fcrkiye\u2019nin ve Azerbaycan\u2019\u0131n Ermenistan kar\u015f\u0131s\u0131nda beraberce taraf olduklar\u0131 \u201cbar\u0131\u015f s\u00fcreci\u201d ile ilgin\u00e7 paralellikler g\u00f6r\u00fcyordum. Ge\u00e7en y\u0131l \u00d6calan\u2019\u0131n kendisinden istenen \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yapmas\u0131ndan g\u00fcnler \u00f6nce \u201c\u0130ki devlet tek milletin K\u00fcrtler ve Ermenilerle demir yumruklu bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri- 1. B\u00f6l\u00fcm\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan uzun makalemin giri\u015finde bu paralelli\u011fe dikkat \u00e7ekmi\u015ftim. Defalarca yaz\u0131p bir t\u00fcrl\u00fc yay\u0131nlamad\u0131\u011f\u0131m Ermenistan s\u00fcreciyle ilgili ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn beklentisi i\u00e7inde kalan arkada\u015flardan \u00f6z\u00fcr dileyerek \u015fimdi ikisi aras\u0131nda genel bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ile o eksikli\u011fi de gidermeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamanla iki s\u00fcrecin ortak y\u00f6nleri daha \u00e7arp\u0131c\u0131 hale geldi. Rojava\u2019daki hazin geli\u015fmenin birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Artsakh\u2019da (Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f) ya\u015fananlar ile yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar \u00e7ok ilgin\u00e7. Her iki s\u00fcre\u00e7te a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan Ankara\u2019n\u0131n, birinde Bak\u00fc ile beraber, birinde \u015eam \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feyler ve kar\u015f\u0131 taraftaki ba\u015f muhataplar\u0131na oynatabildikleri roller karakteristik olarak o kadar benzerdir ki, bunlara ortak bir bak\u0131\u015f g\u00f6stermenin ayr\u0131 ayr\u0131 detayl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar i\u00e7in de yararl\u0131 olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">ROJAVA\u2019DA ORTAYA \u00c7IKAN TABLO ARTSAKH\u2019I ANIMSATIYOR<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0130kisi aras\u0131ndaki benzerlik her \u015feyden \u00f6nce b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelelerle kazan\u0131lm\u0131\u015f, fakat hukuki g\u00fcvenceye al\u0131namam\u0131\u015f fiili \u00f6zerklik\/ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k konumlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 taraf\u0131ndan zorlanmas\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilir. Artsakh\u2019taki \u201cde facto\u201d ba\u011f\u0131ms\u0131z Ermeni y\u00f6netimi 2020 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde T\u00fcrkiye destekli Azerbaycan\u2019\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 geni\u015f hacimli sava\u015fla b\u00fcy\u00fck darbe alm\u0131\u015f, gecikmeli araya giren Rusya\u2019n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ate\u015fkesle onun askeri denetimi alt\u0131ndaki dar bir alana s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f ve devam eden sald\u0131rganl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda gelece\u011fi daha sallant\u0131l\u0131 hale gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Artsakh sorununun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmas\u0131n\u0131 on y\u0131llarca \u00e7\u0131kmaza sokup r\u00f6van\u015fa haz\u0131rlanan Azerbaycan diktat\u00f6r\u00fc Aliyev, korsanca a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 o sava\u015f\u0131 kazand\u0131ktan sonra \u201cNe oldu Pa\u015finyan, ne oldu?\u201d diye alay eden a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 konu\u015fmas\u0131nda \u201cStat\u00fc isteyirdiz, stat\u00fcy\u00fc cehenneme g\u00f6nderdik!\u201d diyordu. Bu ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyaya askeri g\u00fc\u00e7le yarat\u0131lm\u0131\u015f durumu kabul ettirme ve Artsakh\u2019tan geriye kalan\u0131 da yutma niyetinin bir ifadesiydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn Trump\u2019\u0131n d\u00fcnyada son haddine ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 haydutluk d\u00fczenine kendi \u00e7ap\u0131nda c\u00fcretli bir erken katk\u0131 yapm\u0131\u015f olan Bak\u00fc\u2019n\u00fcn despotu, emellerine ula\u015ft\u0131k\u00e7a daha da k\u00fcstah bir gururla \u201culuslararas\u0131 hukuk\u201d denilen \u015feyi nas\u0131l pa\u00e7avra etti\u011fini ima ediyor, fakat bunu yaparken suret-i haktan g\u00f6r\u00fcnmeyi de elden b\u0131rakmay\u0131p \u201cBug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya b\u00f6yledir: Kim g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, o da hakl\u0131d\u0131r!\u201d diyerek kendisinin bu realite gere\u011fince \u201cadaleti g\u00fc\u00e7le berpa etti\u011fi\u201dnden dem vuruyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcne ve Rojava\u2019ya gelirsek, orada da K\u00fcrtlerin fiili kazan\u0131mlar\u0131na son vermek ve resmi bir stat\u00fc elde etmelerini \u00f6nlemek isteyen T\u00fcrkiye ayn\u0131 \u015feyi Cihat\u00e7\u0131lar eliyle yapt\u0131. Beklenenin aksine sava\u015fmadan geri \u00e7ekilen SDG\u2019nin kendi denetimi alt\u0131ndaki Arap \u00e7o\u011funluklu yerlerden r\u00fccu ederek K\u00fcrt yo\u011funluklu kuzey-do\u011fu hatlar\u0131na s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 T\u00fcrk \u015fovenizminin \u201czafer\u201d naralar\u0131 atmas\u0131na imk\u00e2n verirken, i\u00e7lerinden kimileri Aliyev\u2019in yukar\u0131daki mest olmu\u015fluk \u00f6rne\u011fini akla getirip Mazlum Abdi\u2019ye hitaben onun \u00fcnl\u00fc \u201cNe oldu Pa\u015finyan?\u201d tekerlemesini yinelediler. \u00dcstelik o s\u00f6z\u00fc oldu\u011fu gibi devral\u0131p \u201cAbdi\u201d yerine de \u201cPa\u015finyan\u201d dediler. B\u00f6ylece onlar Artsakh ile Rojava aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 \u00e7ok net kurduklar\u0131 gibi, K\u00fcrde \u201cErmeni\u201d diye k\u00fcfretmenin yeni ve yarat\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011fini daha sergilediler.<\/p>\n\n\n\n<p>Azerbaycan\u2019\u0131n 2020 sava\u015f\u0131 ard\u0131ndan 2021 May\u0131s ve Kas\u0131m aylar\u0131nda bu defa Artsakh\u2019tan ba\u015fka Ermenistan Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine yapt\u0131\u011f\u0131 askeri s\u0131zma eylemleri, 2022 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde 200 km<sup>2<\/sup>&nbsp;toprak i\u015fgal etti\u011fi yeni bir sava\u015f denemesi ve s\u00fcrekli tehditleriyle elde etti\u011fi siyasi tavizler, hem Artsakh\u2019\u0131 t\u00fcm\u00fcyle ortadan kald\u0131rma, hem de Ermenistan i\u00e7inden bir gedik a\u00e7ma yolunda onun sonraki hamlelerine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Ermenistan\u2019\u0131n en esasl\u0131 tavizi Artsakh \u00fczerinde Azerbaycan\u2019\u0131n egemenlik hakk\u0131n\u0131 tan\u0131ma anlam\u0131na gelen keskin d\u00f6n\u00fc\u015f oldu. Bu sayede cesaret bulup La\u00e7in Koridoru\u2019nu bloke eden Azerbaycan y\u00f6netimi, uzun s\u00fcre izole etti\u011fi Artsakh\u2019a 19 Eyl\u00fcl 2023\u2019te \u201cAnti-ter\u00f6r ameliyat\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda deh\u015fetli bir sava\u015f a\u00e7t\u0131. Bu s\u00fcrpriz bir hamle de\u011fil, aylardan beri Azerbaycan medyas\u0131nda a\u00e7\u0131k anonsu yap\u0131lan ve ba\u011f\u0131rarak gelen bir \u015feydi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6lgedeki Rus Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fc\u2019n\u00fcn engel olmad\u0131\u011f\u0131, diplomatik merkezlerin de seyirci kald\u0131\u011f\u0131 bu sava\u015fla Artsakh Cumhuriyeti yok edildi ve b\u00fct\u00fcn Ermeni halk\u0131 toplu g\u00f6\u00e7e mecbur edilerek binlerce y\u0131ll\u0131k yurdundan edildi. Yani orada birincisi k\u0131smen, ikincisi b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olan iki a\u015famal\u0131 bir tasfiye ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Rojava\u2019da bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren ya\u015fanan durum, gerileme ve daralma y\u00f6n\u00fcyle oradaki birinci a\u015famay\u0131 and\u0131r\u0131yor. Artsakh\u2019da yenilginin birinci a\u015famas\u0131 toprak kay\u0131plar\u0131 getirmesine ra\u011fmen \u201cde facto\u201d ba\u011f\u0131ms\u0131z y\u00f6netimin sonu olmam\u0131\u015f, Ruslar\u0131n askeri denetimi alt\u0131na giren ba\u015fkent Stepanakert ve kuzeyinde \u00f6nceki kurumlar\u0131yla Artsakh Cumhuriyeti\u2019nin fiili varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftu. L\u00e2kin hukuki stat\u00fc sorununu tekrar m\u00fczakere masas\u0131na getirememek onun gelece\u011fi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck dezavantajd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Rojava\u2019da ise ate\u015fkes sonras\u0131 var\u0131lan mutabakat, daralm\u0131\u015f varl\u0131k alan\u0131nda dahi \u00f6zerkli\u011fin devam\u0131n\u0131 zora soktu. Artsakh \u00f6rne\u011finden hisse al\u0131nmas\u0131 durumunda F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusunu b\u00fct\u00fcn geni\u015fli\u011fiyle elde tutmaya dair iyimserli\u011fin pek ger\u00e7ek\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r ve kuzey-do\u011fudaki as\u0131l K\u00fcrt b\u00f6lgesinde \u00f6zerkli\u011fin tan\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k daha erken bir \u00e7ekilme iradi olarak tercih edilebilirdi. Artsakh\u2019da ikinci a\u015famaya kalan ve yine sava\u015fla ger\u00e7ekle\u015ftirilen siyasi-askeri tasfiye burada T\u00fcrkiye\u2019nin bask\u0131s\u0131yla \u015fimdiden sa\u011flanma \u00e7abas\u0131nda. Teselli verici olan bir \u015fey Rojava halk\u0131n\u0131n kendi yurdunda ya\u015fama imk\u00e2n\u0131n\u0131n devam etmesidir. Ama bu \u00e7ok \u00f6nemli kazan\u0131mlar\u0131n yitirilmesi pahas\u0131na oldu\u011fu i\u00e7in kutlanacak bir ba\u015far\u0131 de\u011fil, siyasi yenilginin ehven-i \u015fer halidir. Dahas\u0131 mutabakat\u0131n nas\u0131l i\u015fleyece\u011fi soru i\u015faretleriyle dolu oldu\u011fu i\u00e7in yeni \u00e7at\u0131\u015fma riskleri de ciddidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki \u00f6rnek aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya T\u00fcrk devletinin 2018\u2019de Afrin, 2019\u2019da Serekaniye ve Gire Spi \u00fczerine sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 da katmak gerekir. Daha erken olan bu i\u015fgal hareketleriyle y\u00fczbinlerce K\u00fcrt kendi ya\u015fam alanlar\u0131ndan uzakla\u015fmaya mecbur edilmi\u015fti. Artsakh\u2019a y\u00f6nelik 2020 y\u0131l\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131nda i\u015fgal edilen Hadrut ve \u015eu\u015fi\u2019nin Ermeni halk\u0131 benzer bir durum ya\u015fay\u0131p bir daha d\u00f6n\u00fc\u015f yapamad\u0131. 2023\u2019te nihai sald\u0131r\u0131yla b\u00fct\u00fcn Artsakh halk\u0131 ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011frat\u0131ld\u0131 ve art\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015f hakk\u0131 bile tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. Buna k\u0131yasla Rojava K\u00fcrtleri i\u00e7in ikinci olumlu bir fark, T\u00fcrk ordusunun \u00e7ekildi\u011fi o alanlara geri d\u00f6n\u00fc\u015flerin yava\u015f yava\u015f ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Fakat T\u00fcrk destekli \u0130slamist gruplar\u0131n engellemeleri ortadan kalkm\u0131\u015f de\u011fil ve bu konu da u\u011fra\u015fmay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Karaba\u011f Sava\u015f\u0131\u2019ndan k\u0131sa s\u00fcre sonra Rus-T\u00fcrk ili\u015fkilerini de\u011ferlendiren bir konu\u015fmas\u0131nda Rus Savunma Bakan\u0131 \u015eoygu \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cBeraber \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z hayli zorlu, \u00e7\u00fcnk\u00fc engellemeye \u00e7al\u0131\u015fanlar var. T\u00fcrkiye\u2019nin NATO \u00fcyesi olmas\u0131 da engellerden biri, ama biz alternatifler buluyoruz. \u00d6rne\u011fin \u0130dlib Ku\u015fa\u011f\u0131. Son \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z da tabii ki Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019dad\u0131r. O hayli zor bir operasyondu. \u00d6te yanda T\u00fcrkiye\u2019nin buna dahil olmas\u0131!.. San\u0131yorum ki Ermenistan ile Azerbaycan\u2019\u0131n ikili ili\u015fkilere girme zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Burada \u00e7ok \u015fey Rusya ile T\u00fcrkiye\u2019nin aras\u0131nda \u015fekillenen ili\u015fkilere ba\u011fl\u0131d\u0131r\u201d (Ermenice Lragir\u2019den, 18.03.2021)<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019de \u0130dlib Ku\u015fa\u011f\u0131\u2019na f\u0131rsat veren \u015fey, Rusya\u2019n\u0131n Afrin\u2019e y\u00f6nelik T\u00fcrk i\u015fgaline ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakmas\u0131, \u0130dlib\u2019e y\u00f6nelik Esad ordusunun harek\u00e2t\u0131na ise engel olmas\u0131yd\u0131. Y\u0131llar sonra Esad rejiminin devrilmesi \u0130dlib\u2019den ba\u015flang\u0131\u00e7 ald\u0131. Bu Rusya\u2019n\u0131n da Suriye\u2019den silinmesini getirdi. G\u00fcney Kafkasya\u2019da Rusya\u2019y\u0131 zay\u0131flat\u0131p T\u00fcrkiye\u2019yi g\u00fc\u00e7lendiren geli\u015fmeler ise Putin\u2019in m\u00fcsamaha g\u00f6sterdi\u011fi 2. Karaba\u011f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n zamanla yine kendi aleyhine i\u015fleyen sonu\u00e7lar\u0131yd\u0131. Her iki yerde T\u00fcrkiye\u2019nin gerisinde Bat\u0131l\u0131 devletler ve \u00f6zellikle B\u00fcy\u00fck Britanya vard\u0131. Her iki s\u00fcre\u00e7le yak\u0131ndan ilgili olan bir g\u00fc\u00e7 de T\u00fcrkiye\u2019nin dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, Azerbaycan\u2019\u0131n problemsiz uyu\u015ftu\u011fu \u0130srail\u2019di. Artsakh\u2019a g\u00f6re Rojava\u2019da farkl\u0131 olan \u015fey, bir yere kadar T\u00fcrk sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nleyici askeri g\u00fcc\u00fcn Rusya yerine ABD olmas\u0131yd\u0131. Bu kaba tablo iki s\u00fcrecin d\u0131\u015f akt\u00f6rleri ve etkileri itibariyle de \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7ok benze\u015fti\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0130K\u0130 \u00d6RNEKTE ANAHTAR KAVRAMLAR VE PARALEL HAMLELER<\/h3>\n\n\n\n<p>Artsakh \u00f6rne\u011finde 9 ayl\u0131k abluka sonucu Ermenistan\u2019la ba\u011f\u0131 tamamen kopar\u0131lm\u0131\u015f ve t\u00fcm ya\u015famsal rezervleri t\u00fcketilmi\u015f olan b\u00f6lgenin maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 2023 sald\u0131r\u0131s\u0131, y\u00fczlerce kay\u0131p verilen 24 saatlik direnme \u00e7abas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan beyaz bayrak \u00e7ekilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Hi\u00e7bir kolektif hak tan\u0131nmayacak ve \u0131rk\u00e7\u0131 nefret iklimi i\u00e7inde can g\u00fcvenli\u011fi dahi bulunmayacak olan 120 bin Ermeni n\u00fcfusun Azerbaycan vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederek orada kalmas\u0131 ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Tasfiye plan\u0131 bu ger\u00e7eklik temelinde ya teslimiyet yoluyla toplu g\u00f6\u00e7\u00fc sa\u011flama, ya da sonuna kadar kanl\u0131 yok etme \u00fczerine kurulmu\u015ftu. Artsakh y\u00f6neticileri ikinci durumdan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in teslim olmay\u0131 kabul edince son Cumhurba\u015fkan\u0131 Samvel \u015eahramanyan\u2019a Artsakh Cumhuriyeti\u2019ni t\u00fcm kurumlar\u0131yla feshetme kararnamesi imzalat\u0131ld\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6calan\u2019\u0131n PKK\u2019y\u0131 ve ba\u011fla\u015f\u0131k \u00f6rg\u00fctlerini feshetme karar\u0131n\u0131n yak\u0131n zamandaki \u00f6nc\u00fcl\u00fc buydu. PKK\u2019ya dayat\u0131lan \u201cfesih\u201d gibi SDG\u2019ye dayat\u0131lan \u201centegrasyon\u201d da son sald\u0131r\u0131 \u00f6ncesinde Artsakh Ermenilerine dayat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Orada \u201cyeniden entegrasyon\u201d ad\u0131 alt\u0131nda istenen \u015fey Artsakh y\u00f6netiminin kendi ordusunu da\u011f\u0131tmas\u0131, b\u00fct\u00fcn devlet kurumlar\u0131n\u0131 la\u011fvetmesi, y\u00f6netici \u015fah\u0131slar\u0131n resmi s\u0131fatlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p teslim olmalar\u0131 ve sivillerin de orada kalmak istiyorlarsa Azerbaycan vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurmalar\u0131yd\u0131. Bu y\u00f6n\u00fcyle \u015eam\u2019\u0131n Rojava\u2019ya dayatt\u0131\u011f\u0131ndan daha kat\u0131 bir \u015feydi. M\u00fczakeresiz, mutabakats\u0131z, kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z teslimiyetti. Y\u00f6neticilerin kendi ayaklar\u0131yla gelip teslim olmalar\u0131n\u0131 isteyen Aliyev, o taktirde \u201conlara bir amnestiya (af) d\u00fc\u015fer mi?\u201d diye bakacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Beri yanda Bah\u00e7eli\u2019nin \u00d6calan\u2019a PKK\u2019y\u0131 feshetmesine kar\u015f\u0131l\u0131k \u201cumut hakk\u0131\u201d vadetmesi gibi\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Aliyev o \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyulaca\u011f\u0131n\u0131 cidden d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor, uzla\u015fma aramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in muhataplar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeye davet de etmiyor, ancak sonunda \u201cbiz zorla g\u00f6\u00e7 ettirmedik, egemenli\u011fimiz alt\u0131nda beraber ya\u015fama \u015fans\u0131 tan\u0131d\u0131k\u201d diyebilmek i\u00e7in \u201cBiz reintegratsiyaya gideceyik, gitmeye haz\u0131r\u0131k ve Ermeni azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tehlikesizli\u011fi bizim taraf\u0131m\u0131zdan korunacakt\u0131r\u201d \u015feklinde sahte bir deklarasyon yap\u0131yordu. Sonunda Artsakh\u2019\u0131n tasfiyesi soyk\u0131r\u0131mc\u0131 bir ruhla topyek\u00fcn sava\u015f a\u00e7\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirildi ve esir al\u0131nan \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticiler bu sonucu me\u015frula\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla tutuklan\u0131p Bak\u00fc\u2019de d\u00fczmece bir yarg\u0131yla \u00f6m\u00fcr boyu hapse mahkum edildiler.<\/p>\n\n\n\n<p>Azerbaycan y\u00f6netimi o ablukaya giri\u015fmeden \u00f6nce yukar\u0131da belirtti\u011fim en b\u00fcy\u00fck tavizi almak i\u00e7in Ermenistan Ba\u015fbakan\u0131 Pa\u015finyan\u2019a \u201cKaraba\u011f dahil olmak \u00fczere Azerbaycan\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131ma\u201d zorlamas\u0131nda bulunmu\u015f ve ortak kat\u0131ld\u0131klar\u0131 iki ayr\u0131 liderler zirvesinde (6 Ekim 2022 Prag ve 31 Ekim 2022 So\u00e7i\u2019de) bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a beyan etmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Sonra Ermenistan ad\u0131na at\u0131lan bu esasl\u0131 geri ad\u0131m, Artsakh\u2019a nihai darbe vurulurken Rusya\u2019n\u0131n tepkisiz kalmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir etmen oldu. Tabii ki Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olan Ukrayna Sava\u015f\u0131 ba\u011flam\u0131nda Bat\u0131\u2019n\u0131n giri\u015fti\u011fi yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 delmek \u00fczere T\u00fcrkiye ve Azerbaycan\u2019la ili\u015fkileri iyi tutmakt\u0131. Bu temelde Artsakh\u2019\u0131 onlara yedirirken Ermenistan\u2019\u0131n resmi tav\u0131r de\u011fi\u015fikli\u011fi de i\u015fin bahanesi yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 ise Rojava \u00f6zerkli\u011finin tasfiyesi i\u00e7in Colani\u2019yi \u201centegrasyon\u201d taktiklerine y\u00f6nelttikleri gibi, \u00d6calan\u2019\u0131 da \u201cSuriye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00fcniter yap\u0131s\u0131\u201d lehine K\u00fcrtlere etki yapmaya, stat\u00fc isteminden vazge\u00e7irmeye y\u00f6nelttiler. \u00d6yle ki Amerika\u2019n\u0131n da \u201cKendi istemedikleri \u015feyi biz nas\u0131l sa\u011flayabilirdik ki?\u201d gibisinden bir \u00e7ekilme bahanesi olsun!.. \u015eayet K\u00fcrtler eski Suriye rejiminin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131nda etkin olmaya \u00e7al\u0131\u015fsa ve\/veya o alt-\u00fcst olu\u015f s\u0131ras\u0131nda Rojava olarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etse, T\u00fcrkiye\u2019nin bilinen tavr\u0131na ra\u011fmen ABD K\u00fcrtlere deste\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp hi\u00e7 de\u011filse federasyon olmalar\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye alamaz m\u0131yd\u0131? Bu soruya verilecek cevaplar tabii faraziye olur, ancak gelinen noktada ABD\u2019nin b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir Suriye\u2019yi b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f ya da federatif bir Suriye\u2019ye tercih etmesi, T\u00fcrkiye\u2019nin orada K\u00fcrtlerin iradesini \u0130mral\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u011flamas\u0131n\u0131n da etkisiyle m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7ta Rusya nas\u0131l kendisine g\u00fcvenen ve s\u0131k\u0131ca sar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fan Artsakh Ermenilerini stratejik hesaplar\u0131 i\u00e7inde -belki de sonradan pi\u015fman oldu\u011fu bir tercihle- g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131p Artsakh\u2019\u0131n sava\u015f yoluyla tasfiyesine cevaz verdiyse, Amerika da Ortado\u011fu\u2019daki stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son durumda T\u00fcrkiye\u2019yi K\u00fcrtlere tercih etti\u011fi i\u00e7in T\u00fcrk destekli HT\u015e sald\u0131r\u0131s\u0131na engel olmad\u0131. I\u015e\u0130D\u2019e kar\u015f\u0131 en etkili m\u00fccadeleyi vermi\u015f olan m\u00fcttefiki SDG\u2019yi bir ba\u015fka \u0130slamofa\u015fist g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131. Halep\u2019ten ba\u015flay\u0131p F\u0131rat\u2019\u0131n do\u011fusuna y\u00f6nelen sald\u0131rganl\u0131k, SDG b\u00fcnyesindeki Araplar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de HT\u015e taraf\u0131na \u00e7ekerek Rakka ve Deyr Zor\u2019u kopar\u0131p YPG\u2019yi Rojava\u2019n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 siperlerine d\u00f6nmeye zorlad\u0131. Orada ise T\u00fcrk ordusunun 2019 i\u015fgal hareketiyle Haseke ve Kam\u0131\u015flu\u2019dan izole edilmi\u015f olan Kobani g\u00fcneyden de ku\u015fat\u0131larak tam \u00e7embere al\u0131nd\u0131. Bu da Artsakh\u2019\u0131n abluka s\u00fcrecindeki insani krizle benzer tablolar olu\u015fturdu. Daralt\u0131lan ve k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan Rojava, Irak K\u00fcrdistan b\u00f6lgesiyle aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r\u0131n da zapt\u0131yla kapana k\u0131st\u0131r\u0131lmak istendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Mazlum Abdi\u2019ye dayat\u0131lan anla\u015fma tasla\u011f\u0131 (10 Mart 2025 mutabakat\u0131na g\u00f6re a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u201centegrasyon\u201d \u015fartlar\u0131) \u00f6nce d\u00f6rt g\u00fcnl\u00fck, sonra 15 g\u00fcnl\u00fck ilave ate\u015fkes s\u00fcrecinde bask\u0131y\u0131 art\u0131rma yoluyla kabul ettirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Erdo\u011fan \u201cDaha fazla kan akmamas\u0131 i\u00e7in oradaki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc silahlar\u0131 b\u0131rak\u0131p teslim olmal\u0131d\u0131r\u201d dedi. Hakan Fidan da \u201cSorunlar diyalog yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fclmedi\u011fi zaman maalesef g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n da bir opsiyon oldu\u011funu Suriye H\u00fck\u00fcmeti ad\u0131na buradan g\u00f6r\u00fcyorum\u201d diyerek sava\u015f tehdidinde bulunurken, bunun karar\u0131n\u0131 \u015eam\u2019\u0131n de\u011fil, Ankara\u2019n\u0131n verece\u011fini ima ediyordu. T\u00fcrkiye\u2019nin tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda ABD\u2019li yetkililerden destek g\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015fan Mazlum Abdi, Tom Barrack\u2019\u0131n da kaba dille kendisini anla\u015fmaya zorlamas\u0131 \u00fczerine \u00e7aresiz kalarak 30 Ocak 2026 tarihli mutabakat belgesini imzalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada paralellik kurdu\u011fum durumlar\u0131n ilki Artsakh\u2019a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 olsa da, bu kronolojik \u00f6ncelik Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201c\u0130lham Aliyev\u2019den ilham ald\u0131\u011f\u0131\u201d anlam\u0131na gelmiyor. Orada Aliyev ve kadrosu, Erdo\u011fan ve onun kadrosuyla s\u00fcrekli g\u00f6r\u00fc\u015fme halindelerdi. \u00d6yle ki, sava\u015f sonras\u0131 Erdo\u011fan\u2019lar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretlerden birinde iki liderin han\u0131mlar\u0131 s\u00f6yle\u015firken istem d\u0131\u015f\u0131 bir ses kayd\u0131 sonradan bas\u0131na yans\u0131m\u0131\u015f, buna g\u00f6re \u201cHalen elinizde \u00e7ok sava\u015f esiri var m\u0131?\u201d diye soran Emine Erdo\u011fan, \u201cVar, \u00e7ok var\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 veren Mehriban Aliyeva\u2019ya \u201cHepsini birden iade etmeyin, peyder pey, peyder pey!\u201d \u015feklinde \u00f6\u011f\u00fct vermi\u015fti. Kendi hatunlar\u0131 bile b\u00f6ylesi bir isti\u015fare i\u00e7indeyken iki liderin oradaki s\u00fcreci ne kadar kafa kafaya y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Kanaatim odur ki izlenen plan\u0131n her a\u015famas\u0131nda T\u00fcrk devletinin ilgili kurumlar\u0131 kendi uzmanlar\u0131yla ak\u0131l verdi\u011fi gibi sahada somut i\u015f birli\u011fi de yapm\u0131\u015flard\u0131r. \u015eimdi \u015eam\u2019\u0131n Rojava siyasetinde \u00f6ne \u00e7\u0131kan kavramlar ve taktikler de ayn\u0131 men\u015feli oldu\u011fu i\u00e7in bu kadar uyu\u015fuyor. Colani\u2019nin Suriye K\u00fcrtlerine ili\u015fkin kararnamesinin dilini \u201csanki Mehmet U\u00e7um\u2019un kaleminden \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi\u201d tan\u0131d\u0131k bulanlar \u00e7ok hakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan bir ara Netanyahu\u2019ya kabaday\u0131 sesleni\u015fi yaparken \u201cBiz nas\u0131l Karaba\u011f\u2019a girdiysek\u201d diye ba\u015flay\u0131p \u201cgerekti\u011finde \u0130srail\u2019e de \u00f6yle gireriz\u201d demeye getiren laflar etmi\u015fti. Bu efelenmesinde bir if\u015fa vard\u0131 asl\u0131nda. Azerbaycan\u2019\u0131n \u0130kinci Karaba\u011f Sava\u015f\u0131\u2019nda T\u00fcrk ordusunun yaln\u0131z lojistik destekle kalmay\u0131p sava\u015f\u0131n kumandas\u0131nda kendi generalleriyle ve kritik baz\u0131 operasyonlarda se\u00e7kin birlikleriyle do\u011frudan yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima ediyordu. Sava\u015f\u0131 a\u00e7madan \u00f6nce Nah\u00e7\u0131van\u2019da yapt\u0131klar\u0131 askeri y\u0131\u011f\u0131nak ve ortak tatbikat bo\u015funa de\u011fildi. Aliyev ve onun yanda\u015f bas\u0131n\u0131 \u201cT\u00fcrkiye bizim zaferimizi \u00e7al\u0131yor\u201d diye feveran etseler de o galibiyetin kendi \u00f6z g\u00fcc\u00fcyle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin aktif kat\u0131l\u0131m\u0131ndan ba\u015fka \u0130srail\u2019in ve Pakistan\u2019\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck deste\u011fiyle, Rusya\u2019n\u0131n g\u00f6z yummas\u0131 ve ABD-\u0130ngiltere\u2019nin de farkl\u0131 t\u00fcrden kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rolleriyle sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 en iyi kendileri bilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan\u2019\u0131n o \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda \u0130srail\u2019e vermek istedi\u011fi mesaj ise esasta Rojava\u2019y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeye ili\u015fkindi. Ta 2014\u2019de \u201cKobani d\u00fc\u015ft\u00fc d\u00fc\u015fecek\u201d naralar\u0131 atarken Rojava\u2019n\u0131n g\u00fc\u00e7lenip geni\u015flemesi, \u0130slamc\u0131 fa\u015fistlerin gerilemesi i\u00e7ine ta\u015f gibi oturmu\u015ftu. \u015eimdi I\u015e\u0130D\u2019in yerine HT\u015e, \u00d6SO ve di\u011ferleriyle r\u00f6van\u015f\u0131 almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Rojaval\u0131 K\u00fcrtlere kabul edemeyecekleri \u015fartlar\u0131 bile bile \u0131srarla dayatman\u0131n, sonunda \u201cg\u00fcnah bizden gitti, entegrasyon i\u00e7in yol g\u00f6sterdik, kabul etmediler, \u00f6yleyse sonucuna katlan\u0131rlar\u201d demeye do\u011fru bir gidi\u015f oldu\u011fu g\u00f6rmezden gelinemez.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eam y\u00f6netimi ile SDG aras\u0131nda imzalanan 30 Ocak 2026 tarihli mutabakat maddelerinin de, Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131nda imzalanan TR\u0130PP Yolu mutabakat\u0131 ve \u00f6n imzaya al\u0131nan Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131 tasla\u011f\u0131 gibi mu\u011flak ve \u00e7eli\u015fkili ifadelerle dolu olmas\u0131, pratikte g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n kendi yorumunu hayata ge\u00e7irmesine imk\u00e2n tan\u0131yacak t\u00fcrden bir benzerliktir. Gerek mutabakat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc entegrasyon, gerekse Colani kararnamesinin K\u00fcrtler i\u00e7in ilan etti\u011fi haklar yeni Suriye anayasas\u0131nda nas\u0131l yer bulacak ve uygulamada neye benzeyecek, soru i\u015faretidir. Ama bir \u015fey \u015fimdiden belli say\u0131l\u0131r; o da T\u00fcrkiye\u2019nin dayatt\u0131\u011f\u0131 \u201ctek devlet, tek ordu ve \u00fcniter yap\u0131\u201d prensibinin esas olaca\u011f\u0131, hukuki bir \u00f6zerkli\u011fin tan\u0131nmayaca\u011f\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen pratikte k\u0131smi bir \u00f6zy\u00f6netimden bahsedilebilmesi teselli verici oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bak\u0131mdan M\u00fcnih\u2019teki Uluslararas\u0131 G\u00fcvenlik Konferans\u0131\u2019na davet edilen Mazlum Abdi ile \u0130lham Ahmed\u2019in, Suriye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ve ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ile ayn\u0131 masada biraraya gelmeleri, Tom Barrack\u2019\u0131n da \u201cBu resim binlerce s\u00f6ze bedeldir\u201d demesi baz\u0131 yorumcular taraf\u0131ndan ger\u00e7ek\u00fcst\u00fc \u015fekilde \u201c\u00f6zerkli\u011fin resmen tan\u0131nmas\u0131\u201d gibi sunuldu. \u0130ran sava\u015f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00fcn\u00fcnde verilmesi manidar olan bu resim de ge\u00e7en y\u0131l Beyaz Saray\u2019da Trump\u2019\u0131n nezaretinde Aliyev ile el s\u0131k\u0131\u015fan ve sonra bunu kendi halk\u0131na \u201cBar\u0131\u015f\u0131n temin edilmi\u015f oldu\u011fu\u201dnun kan\u0131t\u0131 olarak g\u00f6steren Pa\u015finyan\u2019\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 o aldat\u0131c\u0131 sahne ile benzerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump daha sonra bu \u201cbar\u0131\u015ft\u0131rma\u201d hikayesini anlatt\u0131\u011f\u0131 iki yerde Ermenistan\u2019\u0131n ismini bile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p, Armenia demek yerine \u201cAlbania\u201d dedi. Aliyev o zirveden hemen sonra Ermenistan\u2019a nihai anla\u015fma i\u00e7in Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi \u015fart\u0131n\u0131 daha kat\u0131 dayat\u0131rken bar\u0131\u015f i\u00e7in kendi taraf\u0131ndan mesela esirlerin iadesi gibi bir \u201ciyiniyet jesti\u201d bile yapmad\u0131. \u015eam y\u00f6netimi de Ankara\u2019n\u0131n destek ve te\u015fvikiyle Kobani \u00fczerindeki ablukay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp mutabakat\u0131 kendi \u015fartlar\u0131yla hayata ge\u00e7irmenin zorlamas\u0131 i\u00e7inde oldu. Yani her ikisinde azami tavizler verilmesine ra\u011fmen umulan kar\u015f\u0131l\u0131k bulunamad\u0131, bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik de sa\u011flanamad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">HOYRAT SALDIRGANLIK KAR\u015eISINDA SONSUZ TAV\u0130Z VE BULUNAMAYAN ANLAYI\u015e<\/h3>\n\n\n\n<p>Her iki s\u00fcrecin agresif taraf\u0131 olan T\u00fcrkiye ve Azerbaycan devletleri, kendi g\u00fcvenliklerinin \u201ctehdit alt\u0131nda\u201d oldu\u011fu yalan\u0131yla, \u201cter\u00f6rist\u201d veya \u201cr\u00f6van\u015fist\u201d diye niteledikleri muhataplar\u0131n\u0131 silahs\u0131zland\u0131rma veya savunma g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rland\u0131rma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde oldular. T\u00fcrkiye\u2019nin bu konuda devletsiz K\u00fcrtlere g\u00f6sterdi\u011fi hoyratl\u0131k biliniyor. Azerbaycan ise Ermenistan devletine \u00f6rg\u00fct muamelesi yaparak tehditte bulunuyor. Ge\u00e7en y\u0131l Aliyev bir konu\u015fmas\u0131nda \u201cEger biz g\u00f6rsek ki Ermenistan belli bir seviyenin \u00fcst\u00fcnde silahlan\u0131r, he\u00e7 kim bizden incinmesin!\u201d diyerek bunu sava\u015f sebebi yapabilece\u011fi mesaj\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k \u015fekilde veriyor, hatta Ermenistan\u2019\u0131n Fransa ve Hindistan\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 silahlar\u0131 \u201c\u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc\u201d diye niteleyip derhal geri g\u00f6nderilmesini buyuruyordu. Bunu kendi ordusunun \u201ckahredici\u201d g\u00fcc\u00fcyle her g\u00fcn \u00f6v\u00fcn\u00fcrken, her y\u0131l silahlanmaya Ermenistan\u2019dan 4-5 kat fazla b\u00fct\u00e7e ay\u0131r\u0131r ve zaten kendi lehine olan makas\u0131 daha da a\u00e7arken yap\u0131yordu. Pa\u015finyan ise bir\u00e7ok haks\u0131z dayatma gibi bunu da tart\u0131\u015fma konusu etmekten ka\u00e7\u0131n\u0131rken, Beyaz Saray\u2019daki \u201cbar\u0131\u015f\u201d ill\u00fczyonundan sonra yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada Ermenistan\u2019\u0131n savunma harcamalar\u0131n\u0131n art\u0131k daha k\u0131s\u0131tl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek kar\u015f\u0131 taraf\u0131 temin etme yoluna girdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en y\u0131llar zarf\u0131nda Pa\u015finyan kendi taraf\u0131ndan azami iyi niyet ve uyumu g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve muhatab\u0131n\u0131 su\u00e7lay\u0131c\u0131 en ufak bir s\u00f6zden ka\u00e7\u0131n\u0131rken, Aliyev uluslararas\u0131 kamuoyuna seslendi\u011fi b\u00fcy\u00fck forumlarda Ermenistan\u2019\u0131 en kaba s\u00f6zlerle k\u00f6t\u00fcleyen, Ermenilerin \u201cinsan olmad\u0131klar\u0131\u201d t\u00fcr\u00fcnden laflar\u0131 \u00e7ekincesiz kullanan, \u201cfa\u015fist, cinayetk\u00e2r, i\u015fgalci, ter\u00f6rc\u00fc\u201d gibi s\u0131fatlar\u0131 kur\u015fun gibi sayd\u0131ran, ayr\u0131ca otuz y\u0131ll\u0131k ihtilaf\u0131 \u201cdemir yumrukla\u201d halledip \u201ci\u015fgalcili\u011fe son koydu\u011funu\u201d her f\u0131rsatta tekrar eden, i\u00e7erde ise fa\u015fistin daniskas\u0131 dikta rejimini \u201czafer kazanm\u0131\u015f ba\u015fkumandan\u201d havas\u0131yla kendi toplumuna hazmettiren ve \u0131rk\u00e7\u0131 nefreti her zamankinden fazla kabartan bir hoyratl\u0131k i\u00e7inde oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Her iki s\u00fcre\u00e7te de bask\u0131n olan T\u00fcrk taraf\u0131 kendi \u015fartlar\u0131n\u0131 daha ezici dayatma kolayl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in arac\u0131s\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri tercih edip muhataplar\u0131n\u0131 buna mecbur etti. Ermenistan \u00f6rne\u011finde ate\u015fkesi sa\u011flayan g\u00fc\u00e7 olarak \u00f6nce Rusya, sonra ona rakip \u00e7\u0131kan Avrupa ve ABD i\u015fin i\u00e7ine girdilerse de hi\u00e7 birisi g\u00fcven verici olmad\u0131. Bu da T\u00fcrklerin yaln\u0131z ve kapal\u0131 devre m\u00fczakere y\u00fcr\u00fctmesine ayr\u0131 bir olanak sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcrtler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise T\u00fcrkiye ve Suriye \u00f6zg\u00fcl\u00fcnde biraz farkl\u0131 olmakla beraber daha k\u00f6t\u00fc bir form\u00fcl uyguland\u0131. Tamamen kapal\u0131 ve gizemli \u0130mral\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeleriyle kotar\u0131lan T\u00fcrkiye\u2019deki sanal s\u00fcre\u00e7, devlet taraf\u0131ndan sorunun kendisinin bile tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm ve bar\u0131\u015f kavramlar\u0131n\u0131n yalandan olsun kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fczakeresiz bir teslimiyet dayatmas\u0131 oldu. Ne g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bilinmeyen tutsak lidere sanki g\u00f6r\u00fc\u015fmeci bir heyet varm\u0131\u015f gibi \u201cba\u015f m\u00fczakereci\u201d imaj\u0131 verildi. Suriye K\u00fcrtlerine gelince, onlar\u0131 \u015eam y\u00f6netimiyle muhatap yapan T\u00fcrk devleti, \u00d6calan\u2019\u0131n \u201canti-emperyalist\u201d mesajlar\u0131 sayesinde SDG\u2019nin ABD ve \u0130srail\u2019den destek g\u00f6rme \u00e7abalar\u0131n\u0131 da k\u0131s\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve Amerikan arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu \u015fartlarda daha bir hay\u0131rs\u0131z oldu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcrece ili\u015fkin ele\u015ftirileri nedeniyle Apocu \u00e7evrelerin h\u0131\u015fm\u0131na u\u011frayan de\u011ferli tarih\u00e7i Ay\u015fe H\u00fcr ge\u00e7en y\u0131l \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 ulusal sorunlar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlere kavu\u015fturuldu\u011fu d\u00fcnya \u00f6rneklerini inceledikten sonra arac\u0131larla y\u00fcr\u00fcyen s\u00fcre\u00e7lerin ezilen taraf i\u00e7in daha olumlu sonu\u00e7lar verebildi\u011fini ortaya koymu\u015f ve tersi y\u00f6ndeki yarg\u0131lar\u0131n ger\u00e7eklikle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015fti. Bunun gibi T\u00fcrk devletinin sava\u015f y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00fc bar\u0131\u015f i\u00e7in muhatap almamas\u0131, onun feshini ve silah b\u0131rak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z dayatmas\u0131, sonra ne olaca\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir g\u00fcvence vermemesi de d\u00fcnyada e\u015fi olmayan bir durumdur. \u201cT\u00fcrk modeli\u201d olarak gururla savunduklar\u0131 \u015fey \u201cBizde uzla\u015f\u0131 yolu i\u015flemez\u201d anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. K\u00fcrtler nezdinde bir \u00f6rg\u00fcte ve devletsiz halka yapt\u0131klar\u0131n\u0131, Ermeniler nezdinde k\u00fc\u00e7\u00fck ve desteksiz bulduklar\u0131 devlete yap\u0131yorlar, \u00e7ok farkl\u0131 de\u011fil yani.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihsel tecr\u00fcbeler ihtilaf \u00e7\u00f6z\u00fcmleme ad\u0131na diplomatik s\u00fcre\u00e7lere dahil olan ve yaln\u0131z kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunduklar\u0131 pekala bilinen b\u00fcy\u00fck devletlerin rol\u00fcne g\u00fcven olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6stermi\u015ftir. Bunu bilerek arac\u0131lardan kesin g\u00fcvenceler beklemenin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ayr\u0131ca s\u00f6ylemek gerekir. Ama olay\u0131n bu karakteri zay\u0131f taraf a\u00e7\u0131s\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n kategorik reddini de\u011fil, sadece ihtiyatl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 gerektirir. Konumuz \u00f6zg\u00fcl\u00fcnde kesinlikle arac\u0131 istemeyen bir T\u00fcrkiye ve Azerbaycan varsa, onlar \u201cbize yapayaln\u0131z Ermenistan laz\u0131m\u201d diyorsa ama\u00e7 bellidir. Bu durumda Ermenistan y\u00f6neticilerinin arac\u0131s\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi kendi \u00f6zg\u00fcr tercihleriymi\u015f gibi savunmalar\u0131, \u201cen b\u00fcy\u00fck g\u00fcvencenin iki taraf aras\u0131nda bulunacak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yarar temelinde uyu\u015fma\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemeleri ger\u00e7eklikle \u00e7ok \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn uyu\u015fma noktalar\u0131 tek tarafl\u0131 dayat\u0131lan ve kimine diren\u00e7 g\u00f6sterilse bile sonunda her birine boyun e\u011filen insafs\u0131z \u015fartlar temelinde oluyor. Asl\u0131nda bu tarz bir uyu\u015fma hali, d\u00fc\u015fman\u0131n merhametine s\u0131\u011f\u0131nma olay\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6calan ve takip\u00e7ilerinin y\u00fczlerini Ankara\u2019ya d\u00f6nmeleri gibi Pa\u015finyan ve ekibi de Ankara ve Bak\u00fc\u2019ye d\u00f6n\u00fck, onlar\u0131 memnun etmeyi \u00f6nceleyen, arzu ettikleri \u015feyleri adeta g\u00f6n\u00fcll\u00fc yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir tutum i\u00e7indedir. Bu tutum s\u0131kl\u0131kla ihtilaf\u0131n giderilmesi ve bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u201cyap\u0131c\u0131 olma\u201d gereklili\u011fiyle a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Yap\u0131c\u0131 olmak muhakkak ki \u00f6nemli ve ili\u015fkileri d\u00fczeltmenin vazge\u00e7ilmez bir y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. Ama muhatab\u0131n\u0131n devaml\u0131 tehdit diliyle konu\u015ftu\u011fu, a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131\u011f\u0131, buyurdu\u011fu ve anla\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 tek tarafl\u0131 dikte etti\u011fi bir ili\u015fki i\u00e7inde, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 taviz olmad\u0131\u011f\u0131 gibi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir yap\u0131c\u0131l\u0131k da yoktur. Ayn\u0131 durum T\u00fcrkiye\u2019de s\u00fcre\u00e7ten halen \u00fcmitli g\u00f6r\u00fcnen DEM partililerin \u201cyap\u0131c\u0131 davranmaya\u201d dair titizliklerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ve bu karakteristik benzerlik de her iki \u00f6rnekte yap\u0131c\u0131lar\u0131n yap\u0131c\u0131l\u0131k g\u00f6rmesine hizmet etmiyor. Yaln\u0131zca g\u00fc\u00e7s\u00fcz olan\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi anlay\u0131\u015f, hatta kar\u015f\u0131 taraf\u0131n vicdan\u0131n\u0131 hareketlendirmek i\u00e7in fazlas\u0131yla iyi niyetli de olsa, onun g\u00f6z\u00fcnde yine ayn\u0131d\u0131r: \u201cBak demir yumru\u011fu yedi, nas\u0131l ak\u0131lland\u0131\u201d diye bak\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>VAZGE\u00c7\u0130LEN HAKLAR, M\u00dcH\u00dcRLENEN ZAPTLAR VE YEN\u0130 BOY HEDEFLER<\/p>\n\n\n\n<p>Pa\u015finyan yenilgi sonras\u0131 belli tavizleri vermeye mecburdu ger\u00e7i, ama onunla beraber tehditk\u00e2r-a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 tav\u0131rlar kar\u015f\u0131s\u0131nda onurlu bir duru\u015f g\u00f6sterip k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgilerini \u00e7ekebilse Artsakh\u2019\u0131n tamamen d\u00fc\u015fmesini \u00f6nleyebilir ve Ermenistan\u2019\u0131n g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bug\u00fcn daha iyi bir durumda olabilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Misal olarak, 2020 yenilgisinden sonra Artsakh\u2019tan geriye kalan b\u00f6l\u00fcmde Ermeni halk\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in soruna acil siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131n\u0131 istemek hayati \u00f6neme sahipti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rus Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fc\u2019n\u00fcn be\u015f y\u0131ll\u0131k g\u00f6rev s\u00fcresi dolunca Azerbaycan\u2019\u0131n o s\u00fcreci uzatmaya raz\u0131 olmayaca\u011f\u0131 ve Rus g\u00fcc\u00fc \u00e7ekilince Arstakh\u2019\u0131n tamam\u0131na zor yoluyla hakim olmak isteyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birbirinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131mada Artsakh\u2019\u0131 m\u00fcstesna etme imkan\u0131 g\u00f6r\u00fclemiyorsa bile, kendi kaderini tayin hakk\u0131na yine vurgu yap\u0131larak hi\u00e7 de\u011filse Azerbaycan i\u00e7inde Artsakh\u2019a ge\u00e7mi\u015fteki gibi \u00f6zerk bir stat\u00fc tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in diretmek gerekirdi. Pa\u015finyan bundan kolayca r\u00fccu etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine bunun gibi 2023 yaz\u0131nda Azerbaycan y\u00f6netimi Artsakh\u2019a son \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc darbeyi vurmaya haz\u0131rlan\u0131r ve bunu kendi medyas\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan ederken Birle\u015fmi\u015f Milletler genel kurulunda konu\u015fan Ermenistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ararat Mirzoyan bu pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00fcndeme getirip \u00f6nleyici acil kararlar \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 istemek yerine, \u201cBen bug\u00fcn h\u00fcmaniter karakterli sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in buraday\u0131m\u201d diyor ve 17 dakikal\u0131k konu\u015fmas\u0131nda yaln\u0131zca ablukan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 insani krizi dile getirmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yordu. Bunun benzerini Kobani ablukas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda insani yard\u0131mdan ba\u015fka bir talep dile getirmeyen K\u00fcrt politikac\u0131lar\u0131nda da g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>Gerekti\u011fi yerde alarm vermeyi bilmeyen o \u00fcrkek tutum, etnik tasfiyenin tamamlanmas\u0131ndan sonra her\u015feyi kan\u0131ksayan ve Artsakh Ermenilerinin \u00e7i\u011fnenmi\u015f haklar\u0131n\u0131 savunmaktan b\u00fct\u00fcn\u00fcyle vazge\u00e7en bir resmi tavra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu ise kar\u015f\u0131 taraf\u0131n d\u00fcnyaya kendini \u201chakl\u0131\u201d g\u00f6sterip zorbal\u0131kla elde etti\u011fi sonucu m\u00fch\u00fcrlemesine hizmet ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu derece geri \u00e7ekilmenin mant\u0131\u011f\u0131 Ermenistan\u2019\u0131 koruma hassasiyetiyle a\u00e7\u0131klansa dahi buna hizmet etmedi\u011fi ortadayd\u0131. Artsakh\u2019\u0131n fiilen yitirilmesi Ermenistan\u2019\u0131 Pant\u00fcrkist ittifak\u0131n daha a\u00e7\u0131k hedefi haline getirdi. Sald\u0131rgan karde\u015flerin ondan sonraki politikalar\u0131, fiilen ba\u015fard\u0131klar\u0131 ilhak durumunun bir g\u00fcn tekrar bozulmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lmaya ve bunun \u00fczerine yeni sald\u0131r\u0131 konseptleri in\u015fa etmeye y\u00f6nelik oldu. Ermenistan y\u00f6netimi bu politikan\u0131n birinci y\u00f6n\u00fcne raz\u0131 olurken ikinci y\u00f6n\u00fcne de a\u00e7\u0131k tav\u0131r tak\u0131nmaktan \u00e7ekinen, bir bak\u0131ma gerginli\u011fi art\u0131rmamak i\u00e7in yeni tehditleri g\u00f6rmezden gelen, bunun yan\u0131 s\u0131ra \u201cbirbirinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131\u201d temelinde g\u00fcvenlik riskini azaltmaya \u00e7al\u0131\u015fan tav\u0131rlar i\u00e7inde oldu. Fakat o anlay\u0131\u015f hi\u00e7bir zaman kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmad\u0131. Dahas\u0131 Azerbaycan medyas\u0131nda alay konusu oldu. \u201cPa\u015finyan bizim toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc Karaba\u011f dahil 86.600 kilometre kare olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, ama bizim prezidentimiz ak\u0131ll\u0131, Ermenistan\u2019\u0131n arazisi i\u00e7in rakam vermiyor\u201d dediler.<\/p>\n\n\n\n<p>Azerbaycan Artsakh konusunda Ermenilerin hi\u00e7bir hukuki dayana\u011f\u0131 kalmas\u0131n diye yeni \u00f6zel \u015fartlar dayatt\u0131. Pa\u015finyan bunlar\u0131 problemsiz kabul etti. Bunlar\u0131n birincisi 2023 sald\u0131r\u0131s\u0131yla teslim al\u0131nan son Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019na imzalat\u0131lm\u0131\u015f Artsakh Cumhuriyeti\u2019nin feshi (la\u011fvedilmesi) belgesinin Ermenistan H\u00fck\u00fcmeti\u2019ne resmen tan\u0131t\u0131lmas\u0131 ve Artsakh (Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f) sorununun bitmi\u015f oldu\u011funa dair Azerbaycan iddias\u0131n\u0131n da onaylat\u0131lmas\u0131yd\u0131. Ermenistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan yap\u0131lan 5 Nisan 2025 tarihli resmi a\u00e7\u0131klamada \u201cDa\u011fl\u0131k Karaba\u011f Ermenilerinin zorla yerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n la\u011fv\u0131na ili\u015fkin talimatnamenin ilan\u0131ndan sonra sorun Ermenistan Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti aras\u0131ndaki devletleraras\u0131 ili\u015fkilerin d\u00fczenlenmesi g\u00fcndeminden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r\u201d deniliyordu. Bir yandan a\u00e7\u0131k hak ihlalinin ifadesi, bir yandan \u201cyapacak hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131\u011f\u0131\u201d anlam\u0131nda sorunun kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc ilgin\u00e7 bir \u00e7eli\u015fkidir. Ama zorlanm\u0131\u015f ve olmu\u015ftur. Artsakh Cumhuriyeti temsilcilerinin silah zoruyla ger\u00e7ekle\u015ftirilen b\u00fct\u00fcn bu tasfiye ve devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lma i\u015flemlerine itirazlar\u0131 olsa da gelinen durum budur.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015ftan \u00f6nce 30 y\u0131l boyunca \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lan Artsakh sorununun bu \u015fekilde g\u00fcndemden \u00e7\u0131kmas\u0131, Azerbaycan ile Ermenistan aras\u0131ndaki diplomasiyi art\u0131k onsuz bir bar\u0131\u015f m\u00fczakeresine \u00e7evirmi\u015ftir. En ba\u015fta Minsk Grubu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin i\u00e7inde \u00f6zne olarak yer alan, sonra onun d\u0131\u015f\u0131nda kalan ve Ermenistan taraf\u0131ndan temsil edilen Artsakh Ermeni toplumu, son durumda yerinden edildi\u011fi gibi m\u00fczakere konusu olmaktan da \u00e7\u0131kt\u0131. Bu ise Azerbaycan taraf\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015f itibariyle Ermenistan\u2019\u0131 \u201ci\u015fgalci\u201d, kendisini \u201ckurtar\u0131c\u0131\u201d g\u00f6stermesi lehine uluslararas\u0131 ill\u00fczyona ayr\u0131 bir boyut katt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve fakat bu kadar\u0131 da Aliyev i\u00e7in yeterli de\u011fildi. Tamam Pa\u015finyan kabul etmi\u015fti, ama yar\u0131n iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi olup ba\u015fka h\u00fck\u00fcmet Artsakh\u2019\u0131n haklar\u0131n\u0131 tekrar g\u00fcndeme getirse ne olur diyerek ilave tedbirlere y\u00f6neldi. Bunun i\u00e7in ge\u00e7mi\u015fte sorunun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc uluslararas\u0131 platform olan Minsk Grubu\u2019nun la\u011fv\u0131n\u0131 dayatmaya ba\u015flad\u0131. O bir diplomatik arac\u0131l\u0131k mekanizmas\u0131yd\u0131, bu sorun \u00f6zg\u00fcl\u00fcnde kurulmu\u015ftu. \u0130\u015flevsiz kalm\u0131\u015f olsa bile k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerindeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi, sorunun var olmaya devam etmesi anlam\u0131na gelebilirdi. Onu da silmek amac\u0131yla Ermenistan\u2019\u0131 o kurumun la\u011fvedilmesi i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunmaya zorlad\u0131 ve bunu Trump\u2019\u0131n \u015fahitli\u011finde Beyaz Saray g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde Pa\u015finyan\u2019a kabul ettirdi. \u00c7ok ge\u00e7meden Minsk Grubu kendisini la\u011fvetti.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 kapsamda Aliyev\u2019in Ermenistan\u2019\u0131 zorlad\u0131\u011f\u0131 Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi de onun resmiyetinde Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019a dair hi\u00e7bir \u015fey b\u0131rakmamak i\u00e7indi. O konuyu ayr\u0131 bir yaz\u0131da i\u015flemi\u015f oldu\u011fum i\u00e7in ge\u00e7iyorum. Ama orada dikkat \u00e7ekti\u011fim gibi, Pa\u015finyan se\u00e7imde gerekli \u00e7o\u011funlu\u011fu bulup yeni Anayasa yapabilirse eski Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildirgesi\u2019ni biryana b\u0131rakarak T\u00fcrk muhataplar\u0131n\u0131n ho\u015funa gidecek t\u00fcrden yeni bir kurulu\u015f ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Cumhuriyet ilan\u0131na ge\u00e7i\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ki, bu transformasyon da T\u00fcrkiye\u2019de \u00d6calan\u2019\u0131n DEM Parti\u2019ye son verip Demokratik Cumhuriyet Partisi kurma plan\u0131yla bir paralellik arz ediyor. Birinde devletin, di\u011ferinde \u00f6rg\u00fct\u00fcn siyasi yap\u0131s\u0131 yeni paradigmayla uyumlu olarak yeniden tasarlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Son olarak Aliyev\u2019in bu \u201cBar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecindeki en riyak\u00e2r, en sinsi ve en tehlikeli politikas\u0131 olan \u201cGarbi (Bat\u0131) Azerbaycan\u201d s\u00f6ylemine dikkat \u00e7ekmek istiyorum. Ba\u015flang\u0131c\u0131 o kadar yeni olmasa da cesaretle \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesi 2. Karaba\u011f Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra olan bir \u015feydir bu. Amac\u0131 ise Ermenistan\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, hatta tamam\u0131n\u0131 kendilerine ait g\u00f6stermek, her yolla zorlayarak n\u00fcfus transfer etmek, korku yaratarak Ermenileri ka\u00e7\u0131rtmak, demografik yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmek, askeri m\u00fcdahale f\u0131rsatlar\u0131 \u00fcretmek ve zorla belli topraklar\u0131 sahiplenmektir. Pa\u015finyan onu duymazdan gelip yan\u0131ts\u0131z b\u0131rakt\u0131k\u00e7a Aliyev \u201cAta baba torpaklar\u0131\u201d s\u00f6ylemini daha bir c\u00fcretle uluslararas\u0131 platformlarda seslendirip \u201c300 bin Gerbi Azerbaycanl\u0131\u2019n\u0131n kayd\u0131\u015f\u0131\u201d (d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc) i\u00e7in \u0131srarl\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 her f\u0131rsatta ilan etti. Bunun i\u00e7in devlet destekli kurulmu\u015f \u201cGarbi Azerbaycan \u0130cmas\u0131\u201d (Bat\u0131 Azerbaycan Toplulu\u011fu\u201d ad\u0131nda bir te\u015fkilatlar\u0131 var. Hi\u00e7 \u00e7ekincesiz i\u015fliyor ve \u201cTanklarla de\u011fil sivil ara\u00e7larla gelece\u011fiz\u201d diye propaganda yap\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBenim topraklar\u0131mda g\u00f6z\u00fcn var\u201d diyerek Ermenistan\u2019a anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi dayatan Aliyev\u2019in, \u201cGarbi Azerbaycan\u201d ad\u0131na s\u00f6ylem ve ad\u0131mlar\u0131 Ermenistan topraklar\u0131na g\u00f6z koymaktan \u00f6te pen\u00e7eleri ve sivri di\u015flerini g\u00f6sterme \u00f6rne\u011fidir. Ama Ermenistan y\u00f6netimi \u201ckar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131\u201d diyerek Artsakh\u2019\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmaktan b\u00fct\u00fcn\u00fcyle vazge\u00e7mi\u015fken, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n bu c\u00fcretkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 problem yapmaktan da \u00e7ekiniyor. Hi\u00e7bir uluslararas\u0131 platformda bu tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tehditk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 sorun olarak \u00f6ne s\u00fcrm\u00fcyor. Bu konu \u00e7arp\u0131c\u0131 kan\u0131tlar\u0131yla ortaya konulup mahk\u00fbm edilmesi gereken en b\u00fcy\u00fck problemdir. O nedenle bunu da ayr\u0131 bir yaz\u0131ya b\u0131rak\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve tabii bu zorlaman\u0131n ilk hedefi Syunik b\u00f6lgesidir. Ermenistan arazisinin g\u00fcneye uzanan dar ve uzun bu da\u011fl\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fc hem Azerbaycanl\u0131 hem de T\u00fcrk fa\u015fistler taraf\u0131ndan \u201cT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n aras\u0131na sokulmu\u015f bir han\u00e7er\u201d diye tan\u0131mlan\u0131yor. \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Me\u011fri hatt\u0131ndan ge\u00e7irilmek istenen \u201cZengezur Koridoru\u201d nedeniyle de bu b\u00f6lge \u00e7ok hassast\u0131r. \u015eimdi \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik sava\u015f bu b\u00f6lge i\u00e7in ayr\u0131 bir endi\u015fe yarat\u0131yor. Onu da ba\u015fka bir konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 yapmak gerekecek.<\/p>\n\n\n\n<p>Azerbaycan i\u00e7in Artsakh\u2019tan \u00f6te Syunik\u2019in ve b\u00fct\u00fcn Ermenistan\u2019\u0131n hedef olmas\u0131 gibi, T\u00fcrkiye i\u00e7in de Rojava\u2019dan \u00f6te Ba\u015fur ve Rojhilat, yani b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f K\u00fcrdistan hedeftir. Birinde devleti olmayan K\u00fcrt ulusuna ilelebet devletsiz ya\u015fam, di\u011ferinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir devleti olan Ermeni ulusuna daha fazla k\u00fc\u00e7\u00fclme, egemenli\u011fini yitirme ve yine devletsiz bir gelecek bi\u00e7iliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki s\u00fcrecin pratik d\u0131\u015favurumlar\u0131 aras\u0131ndaki benzerliklere ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da ekleyebiliriz. Ama bunlar sonu\u00e7ta her iki s\u00fcrecin ruhuyla ilgilidir. Belirleyici olan \u015fey g\u00fc\u00e7l\u00fc taraf\u0131n de\u011fi\u015fmez zihniyeti, g\u00fc\u00e7s\u00fcz taraf\u0131n ise psikolojik duruma ba\u011fl\u0131 olarak ge\u00e7irdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerdir. Bu alana bak\u0131nca her iki s\u00fcrecin zay\u0131f taraflar\u0131nda daha \u00e7arp\u0131c\u0131 benzerlikleri g\u00f6rmemek ve \u201cbu kadar m\u0131 olur?\u201d diye hayret etmemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131 da iki s\u00fcre\u00e7 aras\u0131ndaki paralelli\u011fin ruhsal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel y\u00f6n\u00fc olarak bir sonraki yaz\u0131da a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-tarih-ve-toplumlar wp-block-embed-tarih-ve-toplumlar\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"MioSnTkSvI\"><a href=\"https:\/\/tarihvetoplumlar.com\/hovsep-hayreni-kurtler-ve-ermenilere-dair-ikiz-karakterli-iki-baris-surecine-ortak-bir-bakis\/\">Hovsep Hayreni &#8211; K\u00dcRTLER VE ERMEN\u0130LERE DA\u0130R \u0130K\u0130Z KARAKTERL\u0130 \u0130K\u0130 \u201cBARI\u015e\u201d S\u00dcREC\u0130NE ORTAK B\u0130R BAKI\u015e<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8220;Hovsep Hayreni &#8211; K\u00dcRTLER VE ERMEN\u0130LERE DA\u0130R \u0130K\u0130Z KARAKTERL\u0130 \u0130K\u0130 \u201cBARI\u015e\u201d S\u00dcREC\u0130NE ORTAK B\u0130R BAKI\u015e&#8221; &#8212; Tarih ve Toplumlar\" src=\"https:\/\/tarihvetoplumlar.com\/hovsep-hayreni-kurtler-ve-ermenilere-dair-ikiz-karakterli-iki-baris-surecine-ortak-bir-bakis\/embed\/#?secret=Bv2F3YI9bv#?secret=MioSnTkSvI\" data-secret=\"MioSnTkSvI\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131y\u0131 \u0130ran\u2019a a\u00e7\u0131lan sava\u015ftan \u00f6nce kaleme almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Ortado\u011fu\u2019yu geni\u015f bir ate\u015f \u00e7emberine d\u00f6nd\u00fcren sava\u015f bir yandan o s\u00fcre\u00e7leri g\u00f6lgede b\u0131rakt\u0131, bir yandan onlar\u0131n irdelenmesine ayr\u0131 bir anlam kazand\u0131rd\u0131. Onsuz da hassas olan konumlar\u0131yla Ermenistan ve K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 daha bir k\u0131r\u0131lgan hale geldiler. Bu durum her iki toplum i\u00e7inde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ger\u00e7i, ama birbirinden pek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":86321,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,75,53],"tags":[],"class_list":["post-86320","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-turkiye-azerbaycan","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bu yaz\u0131y\u0131 \u0130ran\u2019a a\u00e7\u0131lan sava\u015ftan \u00f6nce kaleme almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Ortado\u011fu\u2019yu geni\u015f bir ate\u015f \u00e7emberine d\u00f6nd\u00fcren sava\u015f bir yandan o s\u00fcre\u00e7leri g\u00f6lgede b\u0131rakt\u0131, bir yandan onlar\u0131n irdelenmesine ayr\u0131 bir anlam kazand\u0131rd\u0131. Onsuz da hassas olan konumlar\u0131yla Ermenistan ve K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 daha bir k\u0131r\u0131lgan hale geldiler. Bu durum her iki toplum i\u00e7inde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ger\u00e7i, ama birbirinden pek [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-19T08:29:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"675\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3\"},\"headline\":\"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f\",\"datePublished\":\"2026-05-19T08:29:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320\"},\"wordCount\":6833,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2026\\\/05\\\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"T\u00fcrkiye-Azerbaycan\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320\",\"name\":\"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2026\\\/05\\\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg\",\"datePublished\":\"2026-05-19T08:29:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2026\\\/05\\\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2026\\\/05\\\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg\",\"width\":1200,\"height\":675},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=86320#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Bu yaz\u0131y\u0131 \u0130ran\u2019a a\u00e7\u0131lan sava\u015ftan \u00f6nce kaleme almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Ortado\u011fu\u2019yu geni\u015f bir ate\u015f \u00e7emberine d\u00f6nd\u00fcren sava\u015f bir yandan o s\u00fcre\u00e7leri g\u00f6lgede b\u0131rakt\u0131, bir yandan onlar\u0131n irdelenmesine ayr\u0131 bir anlam kazand\u0131rd\u0131. Onsuz da hassas olan konumlar\u0131yla Ermenistan ve K\u00fcrdistan par\u00e7alar\u0131 daha bir k\u0131r\u0131lgan hale geldiler. Bu durum her iki toplum i\u00e7inde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ger\u00e7i, ama birbirinden pek [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2026-05-19T08:29:33+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":675,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3"},"headline":"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f","datePublished":"2026-05-19T08:29:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320"},"wordCount":6833,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","T\u00fcrkiye-Azerbaycan","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320","name":"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg","datePublished":"2026-05-19T08:29:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/05\/\u0561\u0576\u0564\u0578\u0582\u0580\u0576\u0565\u0580.jpg","width":1200,"height":675},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=86320#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u00fcrtler ve Ermenilere dair ikiz karakterli iki \u201cbar\u0131\u015f\u201d s\u00fcrecine ortak bir bak\u0131\u015f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=86320"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86322,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/86320\/revisions\/86322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/86321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=86320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=86320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=86320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}