{"id":85513,"date":"2026-02-19T01:30:12","date_gmt":"2026-02-19T06:30:12","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513"},"modified":"2026-02-19T01:30:18","modified_gmt":"2026-02-19T06:30:18","slug":"donemin-ermeni-basininda-1894-buyuk-istanbul-depremi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513","title":{"rendered":"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Ermenice gazetelerin beni etkileyen ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri \u201cY\u00fcrek Yakan G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler\u201d, di\u011feri ise \u201cKurbanlar\u201d oldu. Bu ara ba\u015fl\u0131klar\u0131n i\u00e7eri\u011fi ile ilgili fazla bir \u015fey aktarmayaca\u011f\u0131m. Sadece 2023 y\u0131l\u0131nda Kahramanmara\u015f, Hatay, Ad\u0131yaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbak\u0131r, Adana, Osmaniye, \u015eanl\u0131urfa ve Elaz\u0131\u011f\u2019da g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen, t\u00fcm uyar\u0131lara ra\u011fmen \u00f6nlem al\u0131nmayan depremlerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini hat\u0131rlaman\u0131z yeterli olacakt\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/zakarya-mildanoglu-78\"><strong>Zakarya Mildano\u011flu<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nemin Ermeni gazetelerinden 1894 depremiyle ilgili b\u00f6l\u00fcmleri okur ve terc\u00fcme ederken zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemeliyim. Zorlanmam terc\u00fcme ile ilgili de\u011fil. O kadar \u00e7ok ve \u00e7e\u015fitli, detayl\u0131 haber, bilgi ve en \u00f6nemlisi o kadar b\u00fcy\u00fck maddi ve manevi ac\u0131 var ki hangisine yer verece\u011fime \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ermenice gazetelerin beni etkileyen ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri \u201cY\u00fcrek Yakan G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler\u201d, di\u011feri ise \u201cKurbanlar\u201d oldu. Bu ara ba\u015fl\u0131klar\u0131n i\u00e7eri\u011fi ile ilgili fazla bir \u015fey aktarmayaca\u011f\u0131m. Sadece 2023 y\u0131l\u0131nda Kahramanmara\u015f, Hatay, Ad\u0131yaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbak\u0131r, Adana, Osmaniye, \u015eanl\u0131urfa ve Elaz\u0131\u011f\u2019da g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen, t\u00fcm uyar\u0131lara ra\u011fmen \u00f6nlem al\u0131nmayan depremlerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini hat\u0131rlaman\u0131z yeterli olacakt\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/static.agos.com.tr\/2026\/02\/sofcu-hani-karsisinda-lokanta-ile-sucu-dukkani-istanbulda-vuku-bulan-buyuk-hareket-i-arza-ait-albumler-nr-184-3.jpg?ssl=1\" alt=\"\u201cSof\u00e7u Han\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda lokanta ile sucu d\u00fckk\u00e2n\u0131\u201d, \u0130stanbul\u2019da Vuku Bulan B\u00fcy\u00fck Hareket-i Arz\u2019a Ait Alb\u00fcmler\u201d\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u201c<em>Sof\u00e7u Han\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda lokanta ile sucu d\u00fckk\u00e2n\u0131\u201d, \u0130stanbul\u2019da\u00a0<br>Vuku Bulan B\u00fcy\u00fck Hareket-i Arz\u2019a Ait Alb\u00fcmler\u201d<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Acaba 1894 depremi soka\u011fa, evlere, i\u015fyerlerine, okullara nas\u0131l yans\u0131d\u0131, insanlar\u0131n duygular\u0131, endi\u015feleri, korkular\u0131 neydi? Deprem ger\u00e7eklemi\u015f, sars\u0131nt\u0131lar devam ederken binlerce insan nerelerde gecelemi\u015f, ne yemi\u015f ne i\u00e7mi\u015f, acil ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 nas\u0131l kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131? Y\u0131k\u0131nt\u0131lar aras\u0131nda nas\u0131l bir ruh d\u00fcnyas\u0131na sahiptiler? Bunlar\u0131 ancak canl\u0131 bir kay\u0131t olsayd\u0131 anlayabilir, i\u00e7imizde hissedebilirdik. 1894 depremini ya\u015famad\u0131k ama, son y\u0131llarda ardarda ger\u00e7ekle\u015fen depremlerinin ac\u0131lar\u0131n\u0131 bir film \u015feridi gibi izledik. 1894 depreminin herhangi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kayd\u0131na ula\u015famad\u0131m. Ancak d\u00f6nemin bas\u0131n yay\u0131n d\u00fcnyas\u0131, yazar ve \u00e7izerleri g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne, kent kent, sokak sokak, mahalle mahalle gezerek kalemleri ile kay\u0131t alt\u0131na alm\u0131\u015f, d\u00f6nemin imk\u00e2nlar\u0131yla foto\u011fraflam\u0131\u015flar ve bize aktarm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en hafta Hayrenik (Vatan) gazetesinin haberlerini aktarm\u0131\u015ft\u0131k. Bu hafta ise Hayrenik\u2019e ek olarak Arevelk (Do\u011fu) gazetesinde yer alan haber ve bilgilere de yer verece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<p>Arevelk (Do\u011fu) gazetesi, 1884-1896, 1898-1912 tarihleri aras\u0131nda \u0130stanbul\u2019da yay\u0131nland\u0131. D\u00f6nemin \u00f6nde gelen edebiyat, siyaset ve bilim gazetesiydi. Gazete \u0130stanbul\u2019un siyasi-ekonomik hayat\u0131ndaki g\u00fcnl\u00fck geli\u015fmelere, Ermeni Patrikhanesi ve Ermeni Milli Meclisi\u2019nin ve h\u00fck\u00fcmet g\u00f6revlilerinin faaliyetlerine yer verirdi. Pek \u00e7ok Ermeni ayd\u0131n\u0131 gazetede \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Dizimizin ikinci ve son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Hayrenik ve Arevelk\u2019in depremden sonra hangi geli\u015fmeleri \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na birlikte bakal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Taksim bah\u00e7esi ise b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu Pangalt\u0131 taraf\u0131nda oturan yerel Rum ve Ermeniler taraf\u0131ndan doldurulmu\u015ftu. Ayn\u0131 zamanda mezarl\u0131k kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve halk mezar ta\u015flar\u0131 \u00fczerinde gecelemek i\u00e7in i\u00e7eri girmi\u015fti. Sal\u0131 gecesi, hava ayd\u0131nlanana kadar kalabal\u0131k bu a\u00e7\u0131k alanlarda kald\u0131 ve geceledi. Kamu bah\u00e7elerinde d\u00fczenin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck titizlik g\u00f6steriliyordu.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Pera-Galata-Bo\u011fazi\u00e7i<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Arevelk (Do\u011fu), say\u0131 3119, (30 Haziran 1894)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Galata ve Pera\u2019da evlerinden \u00e7\u0131karak kendilerini soka\u011fa atan bir kalabal\u0131k hakim. \u0130nsanlar renkleri atm\u0131\u015f olarak \u015ei\u015fli\u2019nin a\u00e7\u0131k alanlar\u0131na, Taksim ve Tepeba\u015f\u0131\u2019ndaki halk bah\u00e7elerine ak\u0131n etti. Bu iki bah\u00e7eden ilkine Avrupal\u0131lar, zengin, orta s\u0131n\u0131f ve fakirler karmakar\u0131\u015f\u0131k bi\u00e7imde h\u00fccum ediyorlard\u0131. Kimisi otelini, kimisi apartman\u0131n\u0131, kimisi odas\u0131n\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f, kad\u0131nlar k\u0131zlar \u00f6zensiz giyinmi\u015f, s\u00fcslenemeden, \u015fapkas\u0131z, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc ve geceyi ge\u00e7irecekleri g\u00fcvenli bir a\u011fa\u00e7 alt\u0131 bulmak i\u00e7in gelmi\u015flerdi. Tepeba\u015f\u0131 Bah\u00e7esi, T\u00fcnel meydan\u0131 Galatasaray \u00e7evresi isk\u00e2n eden yabanc\u0131 g\u00f6\u00e7menler i\u00e7in bir bar\u0131nma alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Aristokrat ve zengin bir bayan, fakir a\u015f\u00e7\u0131 veya \u00e7ama\u015f\u0131rc\u0131, ya da m\u00fctevaz\u0131 bir kad\u0131n, \u015fark\u0131c\u0131, artist, ba\u015fka s\u0131n\u0131flardan kad\u0131nlar ayr\u0131ms\u0131z olarak yan yana s\u0131ralan\u0131yordu. Taksim bah\u00e7esi ise b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu Pangalt\u0131 taraf\u0131nda oturan yerel Rum ve Ermeniler taraf\u0131ndan doldurulmu\u015ftu. Ayn\u0131 zamanda mezarl\u0131k kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve halk mezar ta\u015flar\u0131 \u00fczerinde gecelemek i\u00e7in i\u00e7eri girmi\u015fti. Sal\u0131 gecesi, hava ayd\u0131nlanana kadar kalabal\u0131k bu a\u00e7\u0131k alanlarda kald\u0131 ve geceledi. Kamu bah\u00e7elerinde d\u00fczenin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck titizlik g\u00f6steriliyordu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/static.agos.com.tr\/2026\/02\/arevelk-dogu-gazetesi-30-haziran-1894-sayi-3119.jpg?ssl=1\" alt=\"Arevelk (Do\u011fu), gazetesi, (30 Haziran 1894), say\u0131 3119\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Arevelk (Do\u011fu), gazetesi, (30 Haziran 1894), say\u0131 3119<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131 Bo\u011fazi\u00e7i k\u00f6ylerinde depremin sars\u0131nt\u0131lar\u0131 \u0130stanbul\u2019da oldu\u011fu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f ve evler ah\u015fap oldu\u011fu i\u00e7in binalarda ciddi bir zarar olu\u015fmam\u0131\u015f. K\u00f6ye gitmi\u015f aileler aras\u0131nda belirsizlikler nedeniyle genel bir korku h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor. Babalar\u0131, kocas\u0131, karde\u015fi ya da evlad\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00f6necek miydi? Bu nedenle ilk d\u00f6nen, iskeleye yana\u015fan vapur yolcular\u0131n\u0131 ku\u015fatarak sorular y\u00f6neltiyorlard\u0131. Onlar\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 Galata ve \u0130stanbul\u2019daki y\u0131k\u0131nt\u0131 tasvirleri, yaln\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 daha da \u015fiddetlendiriyordu. Son vapur Yenik\u00f6y\u2019den Yenimahalle\u2019ye ula\u015f\u0131p yolcular\u0131n\u0131 iskeleye indirene kadar beklediler, kar\u015f\u0131layanlar canlar\u0131 kurtulan ailelerini selamlad\u0131lar. Baz\u0131lar\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00e7ok yak\u0131ndan g\u00f6rm\u00fc\u015f, baz\u0131lar\u0131 ise mucize eseri bir han\u0131n y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan kurtar\u0131l\u0131p, ya da bir ad\u0131m \u00f6nlerinde yuvarlanan bir ta\u015f par\u00e7as\u0131n\u0131n isabetinden kurtularak sa\u011f kalanlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya d\u00f6nmeyenler? Onlar ki sabah din\u00e7, sa\u011fl\u0131kl\u0131 yola \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131, ak\u015fam\u00fcst\u00fc onlar\u0131n \u00f6l\u00fcleri \u00c7ar\u015f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 aras\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u00c7e\u015fitli olaylar<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Aravelk (Do\u011fu) (3 Temmuz 1894, Say\u0131 3121)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ar\u015f\u0131\u2019da, saka Hagop deprem s\u0131ras\u0131nda, duvarlar\u0131 y\u0131k\u0131lan d\u00fckk\u00e2n\u0131nda, iki b\u00fcy\u00fck kalas\u0131n alt\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f, Cuma g\u00fcn\u00fc sa\u011f salim kurtar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaptiye incelemeler yaparken Hagop\u2019un sesini duyarak onu kurtard\u0131lar. Ona ka\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr yemeden i\u00e7meden nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordular. Hagop a\u00e7l\u0131k hissetti\u011fim an Karakulak suyu i\u00e7tim diye cevaplad\u0131. [Beykoz\u2019un Dereseki K\u00f6y\u00fc\u2019nde bulunan Karakulak Suyu, \u0130stanbul\u2019un g\u00f6zde memba sular\u0131ndan].<\/p>\n\n\n\n<p>Vezir Han\u2019\u0131n Kule olarak adland\u0131r\u0131lan odas\u0131 deprem s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, kaytanc\u0131 Paskal ve kar\u0131s\u0131, d\u00f6rt ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131, bir ya\u015f\u0131nda olan b\u00fcy\u00fck k\u0131z\u0131 da y\u0131k\u0131nt\u0131lar alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131. Hepsi sa\u011f salim kurtar\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">M\u00fchendis m\u00fcfrezeri ve Sarkis Balyan<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Aravelk (Do\u011fu) (4 Temmuz 1894, Say\u0131 3122)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Belediye taraf\u0131ndan her yere m\u00fchendisler g\u00f6nderilmekte, kamu ve \u00f6zel binalar g\u00f6zden ge\u00e7irilerek y\u0131k\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131lmamas\u0131na, soka\u011f\u0131n trafi\u011fe kapat\u0131lmas\u0131na gerek olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermektedirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Sivil ve askeri kurumlara ait binalar\u0131n ilk hasar tespitleri de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu kurumlar\u0131n kontrolleri i\u00e7in meskenlerin ve sivil yap\u0131lar\u0131n hasar tespit ekiplerinden farkl\u0131 olarak Devlet Ba\u015f Mimar\u0131 Sarkis Bey, Mimar Vallaury ve Mimar D\u2019Aronco\u2019nun yer ald\u0131\u011f\u0131 bir komisyonun kurulmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131. Balyanlar\u2019a in\u015fa ettikleri muhte\u015fem Osmanl\u0131 saraylar\u0131 yan\u0131nda \u015fimdi y\u0131k\u0131nt\u0131lar aras\u0131nda dola\u015fmak da nasip oldu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/static.agos.com.tr\/2026\/02\/kapalicarsi-civarinda-cilingirler-sokagi-istanbulda-vuku-bulan-buyuk-hareket-i-arza-ait-albumler-nr-184-1.jpg?ssl=1\" alt=\"Kapal\u0131\u00e7ar\u015f\u0131 civar\u0131nda \u00c7ilingirler Soka\u011f\u0131 \u0130stanbul\u2019da Vuku Bulan B\u00fcy\u00fck Hareket-i Arz\u2019a Ait Alb\u00fcmler\u201d\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Kapal\u0131\u00e7ar\u015f\u0131 civar\u0131nda \u00c7ilingirler Soka\u011f\u0131 \u0130stanbul\u2019da Vuku Bulan B\u00fcy\u00fck\u00a0<br>Hareket-i Arz\u2019a Ait Alb\u00fcmler\u201d<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Y\u00fcrek yakan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Hayrenik (30 Haziran 1894, Say\u0131 858)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Edirnekap\u0131\u2019dan bildirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu k\u00fc\u00e7\u00fck mahalleyi olu\u015fturan y\u00fcz evden ancak on yap\u0131 sa\u011flam kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kurban say\u0131s\u0131 fazlad\u0131r. Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc y\u0131k\u0131nt\u0131lar kenara al\u0131narak on \u00f6l\u00fc bulundu. Felaket bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc var. \u00d6nce bir oduncunun e\u015fi Pelaji ve 17 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131 Barbara \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Daha ileride, kilise yak\u0131n\u0131nda bir annenin ve Fanni ad\u0131nda iki ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131n\u0131n birbirine sar\u0131lm\u0131\u015f \u00f6l\u00fcleri bulundu, yanlar\u0131nda ba\u015fka bir \u00f6l\u00fc ise bir bal\u0131k\u00e7\u0131n\u0131n e\u015fi. Ba\u015fka kad\u0131n \u00f6l\u00fcleri de bulundu ve kiliseye nakledildi. Edirnekap\u0131\u2019daki \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 18, yaral\u0131 say\u0131s\u0131 ise 41\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sars\u0131nt\u0131 s\u0131ras\u0131nda Harikliya ad\u0131nda bir k\u0131z, ka\u00e7arken y\u0131k\u0131nt\u0131lar alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u0131k\u0131nt\u0131lar alt\u0131ndan y\u00fcrekleri yakan \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 i\u015fitiliyordu, \u201cYeti\u015fin, \u00f6l\u00fcyorum\u201d. Molozlar bir tarafa al\u0131narak onu kurtard\u0131lar, ancak d\u00f6rt saat sonra \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fka bir olay\u0131 da hat\u0131rlatal\u0131m, Rum bir kad\u0131n ve be\u015fikteki \u00e7ocu\u011fu y\u0131k\u0131nt\u0131lar alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131. Birka\u00e7 yerinden a\u011f\u0131r yaralanm\u0131\u015f anneyi kurtard\u0131lar, \u00e7ocu\u011fundan umut kesilmi\u015fti, ancak tamamen sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rerek \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar, \u00fczerine d\u00fc\u015fen ta\u015flar g\u00fcvenli bir kemer olu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Kurbanlar<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Hayrenik (Vatan), (30 Haziran 1894, Say\u0131 858)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131k\u0131nt\u0131lar aras\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan kurbanlar\u0131n kimliklerini do\u011frulamak gittik\u00e7e zorla\u015fmaktad\u0131r. Polis her tarafta deprem kurbanlar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 kay\u0131t alt\u0131na almaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni Bah\u00e7e Hastanesine 14 yaral\u0131 getirmi\u015fler, ayakta tedavi edilerek taburcu edilmi\u015fler.<\/p>\n\n\n\n<p>Polis Merkezi de 30 yaral\u0131y\u0131 arabalara koyarak t\u0131p okuluna g\u00f6nderdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Edirnekap\u0131\u2019da Samatya\u2019l\u0131 Hagop, Mehmet Efendi, M\u00fcezzin Salih Efendi ezan okurken d\u00fc\u015f\u00fcp moloz alt\u0131nda kalm\u0131\u015flar,<\/p>\n\n\n\n<p>Bodrum Han\u2019da \u00fc\u00e7 d\u00f6rt Musevi terzinin \u00f6l\u00fcs\u00fc Merdivenli Musevi \u0130badethanesi\u2019ne nakledilmi\u015ftir,<\/p>\n\n\n\n<p>Vezir Han y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 alt\u0131nda Hay-Horom (Rum Kilisesi doktrinin benimseyen Ermeniler i\u00e7in kullan\u0131lan tabir) bir anne ve o\u011flu \u00f6lm\u00fc\u015f, bir anne de \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fu ile birlikte yaralanm\u0131\u015ft\u0131r,<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Haberle\u015fmenin durmas\u0131<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Hayrenik (Vatan), (30 Haziran 1894, Say\u0131 858)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nemin Ermenice gazeteleri deprem sonras\u0131 haberle\u015fmede, hangi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, ne gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulundu\u011fu konusunda her say\u0131s\u0131nda hem resm\u00ee a\u00e7\u0131klamalara hem de sahadan elde ettikleri&nbsp; bilgilere yer vermi\u015f., detaylar\u0131na girmeden \u00f6zet olarak aktaral\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkentten ve ta\u015frada telgraf \u00fczerinden yap\u0131lan t\u00fcm haberle\u015fmeler neredeyse durmu\u015ftu. Haber g\u00f6nderme ve alma i\u00e7in sadece tek hat serbest kalm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7anakkale-Tenedos-Kios hatt\u0131 haberle\u015fme s\u0131ras\u0131nda aniden kesilmi\u015fti. Easten Telgraf M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kopan hatt\u0131n yerini bulmak i\u00e7in Kartal hatt\u0131na adam g\u00f6ndermi\u015f.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir ve Selanik ile haberle\u015fmek i\u00e7in Pera telgrafhanesine m\u00fcracaat edenler Odessa hatt\u0131n\u0131 kullanma zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Felaket hakk\u0131nda b\u00f6lgeleri gezen ve s\u00f6ylenenleri do\u011frulayan ki\u015filerden d\u00fcn ak\u015fama kadar bir haber al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa ve ta\u015fra ile telgraf haberle\u015fmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar k\u0131sa s\u00fcrede tesis edilmesi umulmakta ve telgraf idaresi bu konuda her t\u00fcr gayreti g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Galata Borsas\u0131 d\u00fcn kapal\u0131yd\u0131. Avrupa ile ileti\u015fim kesildi\u011fi i\u00e7in ba\u015fkentimizin iki telgraf acentesi da abonelerine bir haber iletemediler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Anadolu hatt\u0131<\/h4>\n\n\n\n<p>Deprem K\u00fc\u00e7\u00fck Asya i\u00e7lerine kadar geni\u015f bir alanda hissedildi. Telgraf hatlar\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rmesi nedeniyle depremin neden oldu\u011fu y\u0131k\u0131mlar konusunda net bir bilgi elde edilememektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak yolcular\u0131n s\u00f6ylediklerine g\u00f6re Adapazar\u0131\u2019nda t\u00fcm kagir binalar y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f. \u0130zmit de b\u00fcy\u00fck oranda zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f. Fazla olmamakla birlikte Dar\u0131ca\u2019da da zarar var. \u0130zmit mutasarr\u0131f\u0131 d\u00fcn Adapazar\u0131\u2019na gitmi\u015f, s\u00f6ylendi\u011fi kadar kurbanlar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok fazlaym\u0131\u015f. Eski\u015fehir\u2019in de b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc konusunda s\u00f6ylentiler var.<\/p>\n\n\n\n<p>Sars\u0131nt\u0131 Anadolu tren hatt\u0131n\u0131n 480. Kilometresinde hissedilmi\u015f, Bozh\u00f6y\u00fck\u2019e kadar olan istasyonlar az ya da \u00e7ok zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f.&nbsp; &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/haber\/donemin-ermeni-basininda-1894-buyuk-istanbul-depremi-2-39452\"><strong><em>https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/haber\/donemin-ermeni-basininda-1894-buyuk-istanbul-depremi-2-39452<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ermenice gazetelerin beni etkileyen ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri \u201cY\u00fcrek Yakan G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler\u201d, di\u011feri ise \u201cKurbanlar\u201d oldu. Bu ara ba\u015fl\u0131klar\u0131n i\u00e7eri\u011fi ile ilgili fazla bir \u015fey aktarmayaca\u011f\u0131m. Sadece 2023 y\u0131l\u0131nda Kahramanmara\u015f, Hatay, Ad\u0131yaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbak\u0131r, Adana, Osmaniye, \u015eanl\u0131urfa ve Elaz\u0131\u011f\u2019da g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen, t\u00fcm uyar\u0131lara ra\u011fmen \u00f6nlem al\u0131nmayan depremlerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini hat\u0131rlaman\u0131z yeterli olacakt\u0131r. Zakarya Mildano\u011flu D\u00f6nemin Ermeni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85514,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,34,70,20],"tags":[],"class_list":["post-85513","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-istanbul","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ermenice gazetelerin beni etkileyen ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri \u201cY\u00fcrek Yakan G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler\u201d, di\u011feri ise \u201cKurbanlar\u201d oldu. Bu ara ba\u015fl\u0131klar\u0131n i\u00e7eri\u011fi ile ilgili fazla bir \u015fey aktarmayaca\u011f\u0131m. Sadece 2023 y\u0131l\u0131nda Kahramanmara\u015f, Hatay, Ad\u0131yaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbak\u0131r, Adana, Osmaniye, \u015eanl\u0131urfa ve Elaz\u0131\u011f\u2019da g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen, t\u00fcm uyar\u0131lara ra\u011fmen \u00f6nlem al\u0131nmayan depremlerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini hat\u0131rlaman\u0131z yeterli olacakt\u0131r. Zakarya Mildano\u011flu D\u00f6nemin Ermeni [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-19T06:30:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-19T06:30:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"553\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513\",\"name\":\"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp\",\"datePublished\":\"2026-02-19T06:30:12+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-19T06:30:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp\",\"width\":553,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ermenice gazetelerin beni etkileyen ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri \u201cY\u00fcrek Yakan G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler\u201d, di\u011feri ise \u201cKurbanlar\u201d oldu. Bu ara ba\u015fl\u0131klar\u0131n i\u00e7eri\u011fi ile ilgili fazla bir \u015fey aktarmayaca\u011f\u0131m. Sadece 2023 y\u0131l\u0131nda Kahramanmara\u015f, Hatay, Ad\u0131yaman, Gaziantep, Malatya, Kilis, Diyarbak\u0131r, Adana, Osmaniye, \u015eanl\u0131urfa ve Elaz\u0131\u011f\u2019da g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen, t\u00fcm uyar\u0131lara ra\u011fmen \u00f6nlem al\u0131nmayan depremlerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini hat\u0131rlaman\u0131z yeterli olacakt\u0131r. Zakarya Mildano\u011flu D\u00f6nemin Ermeni [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2026-02-19T06:30:12+00:00","article_modified_time":"2026-02-19T06:30:18+00:00","og_image":[{"width":553,"height":400,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513","name":"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2) - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp","datePublished":"2026-02-19T06:30:12+00:00","dateModified":"2026-02-19T06:30:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2026\/02\/Zakarya-Mildanoglu.webp","width":553,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85513#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u00f6nemin Ermeni bas\u0131n\u0131nda 1894 B\u00fcy\u00fck \u0130stanbul Depremi (2)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/42a46675f00a8f1e84520e8c56500de3","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85513"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85515,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85513\/revisions\/85515"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/85514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}