{"id":85387,"date":"2026-02-05T02:15:41","date_gmt":"2026-02-05T07:15:41","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85387"},"modified":"2026-02-05T02:15:41","modified_gmt":"2026-02-05T07:15:41","slug":"1915-soykirimi-baglaminda-kurt-ermeni-tarih-muhasebesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=85387","title":{"rendered":"1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 Ba\u011flam\u0131nda K\u00fcrt-Ermeni Tarih Muhasebesi"},"content":{"rendered":"\n

Sait \u00c7etino\u011flu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dostum Hovsep Hayreni\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren bir sunu\u015f yazmak son derece zordur. Zira O k\u0131l\u0131 k\u0131rk yaran titiz bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan yaz\u0131lar\u0131 \u00fczerinde konu\u015furken ve yazarken de onun gibi titiz ve \u00f6zenli olmak gerekir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tarihi Ermenistan\u2019da, Ermeni- K\u00fcrt \u2013 K\u0131z\u0131lba\u015f ba\u015fta olmak \u00fczere halklar\u0131n birbirleriyle olan ili\u015fkileri konusunda bir elin parmaklar\u0131n\u0131 ge\u00e7meyen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yan\u0131na Hovsep, kapsaml\u0131, 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 odakl\u0131 y\u00fcz y\u0131ll\u0131k s\u00fcreci inceleyen, irdeleyen ve yorumlayan bir ara\u015ft\u0131rma eklemi\u015ftir. Halklar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin yan\u0131nda, bu ili\u015fkilere etki eden \u015fahsiyetler de inceleme kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, denek ta\u015f\u0131na oturtulmu\u015ftur. Denek ta\u015f\u0131na oturtulan bir di\u011fer olgu da 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131na ili\u015fkin se\u00e7ici vicdand\u0131r. Hovsep burada ki\u015fileri, toplumlar\u0131 ve olgular\u0131sorgulayarak dikkatli bir dille okuyucular\u0131yla payla\u015f\u0131r. Bu dil ayn\u0131 zamanda adaleti arayan bir dildir.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131saca elinizdeki kitap bu konudaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ba\u015f\u0131nda ve t\u00fcr\u00fcn\u00fcn en m\u00fckemmel \u00f6rneklerinden biri olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, halklar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin, tarihsel bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde nas\u0131l incelenerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u0131\u015f\u0131k tutan bir perspektifle okuyucularla bulu\u015faca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fini verir. \u0130li\u015fkilerin olumlu olumsuz yanlar\u0131n\u0131 tartar, ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 d\u00f6nemleri, nedenlerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 irdeler.<\/p>\n\n\n\n

Hovsep, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla bir bak\u0131ma halklar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin incelenme ve yorumlanma perspektifini ve y\u00f6ntemini payla\u015f\u0131r. Bu y\u00fczden elinizdeki kitap ayn\u0131 zamanda bir y\u00f6ntem kitab\u0131d\u0131r. K\u00fcrtler ve K\u00fcrdistan \u00fczerine hele Ermeni-K\u00fcrt ili\u015fkileri \u00fczerine konu\u015fmak ve yazmak son derece zordur. Tepkiler pusuda bekler. Yazd\u0131\u011f\u0131n her s\u00f6zc\u00fck vatan-millet-F\u0131rat s\u00fczgecinden ge\u00e7mek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hovsep, bu s\u0131rat k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc, bu handikap\u0131 ba\u015far\u0131yla a\u015fan \u00f6nemli kalemlerdendir. O, se\u00e7ti\u011fi s\u00f6zc\u00fcklerle, tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze b\u00f6lgedeki ili\u015fkilere ayna tutarken bir an bile objektifli\u011finden ayr\u0131lmaz, duygusal davranmaz. Her bir yaz\u0131n\u0131n her bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc titiz bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve dille kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle netameli bir alanda yanl\u0131\u015f buldu\u011fu ve milliyet\u00e7i tarafgirlik olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yorumlar\u0131 ele\u015ftirirken, tersi y\u00f6nde haks\u0131zl\u0131k etmemek i\u00e7in azami \u00f6zeni g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Bu bak\u0131mdan bu alandaki yaz\u0131lar\u0131 sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla beklenen en sayg\u0131n kalemlerden biridir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, HovsepHayreni\u2019nin uzun say\u0131labilecek zaman aral\u0131\u011f\u0131nda bir \u00e7ok yerde yazd\u0131\u011f\u0131 ancak b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir perspektif i\u00e7inde birbirini tamamlayan yaz\u0131lar\u0131 ve konu\u015fmalar\u0131n\u0131n bir araya toplanarak olu\u015fturulmas\u0131, klasik bir derleme olarak anla\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Yaz\u0131lar\u0131n bilin\u00e7li bir tercihin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak birbirinin devam\u0131 niteli\u011finde olmas\u0131 bir\u00e7ok can al\u0131c\u0131 sorunun birbiriyle ilintisini ortaya serdi\u011fi gibi, bu yaz\u0131lar bir\u00e7ok bak\u0131mdan can yak\u0131c\u0131 g\u00fcncel sorunlara m\u00fcdahaleyi i\u00e7ermektedir. Bu kurgu, sorunlar\u0131 birbirleriyle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kaynaklar\u0131yla birlikte g\u00f6rmemizi ve daha kolay anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ncelemenin b\u00fct\u00fcnde-fonunda sorunlar\u0131n 1915 itibariyle dondu\u011funu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Uyar\u0131lar\u0131 dikkatle incelenerek g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nacak bilge niteliklere sahiptir. O co\u011frafyada \u00e7\u00f6z\u00fcm 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir ba\u011f ile ba\u011fl\u0131d\u0131r:
K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi ve tarihyaz\u0131m\u0131 bu alanda soyk\u0131r\u0131m\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan pekala istifade etmi\u015f ve halen de etmektedir. Evet Ermeni halk\u0131na mezar edilen Bat\u0131 Ermenistan siyasi ve hukuki olarak K\u00fcrdistan\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015femedi, yine T\u00fcrk devletine kald\u0131. Ama demografik ve k\u00fclt\u00fcrel olarak ge\u00e7mi\u015fte olmad\u0131\u011f\u0131 kadar K\u00fcrdistan h\u00fcviyeti kazand\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n

HovsepHayreni\u2019nin bu s\u00f6zleri bo\u015fa s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6zler de\u011fildir. \u00d6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f tart\u0131lm\u0131\u015f ve payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
Eline sa\u011fl\u0131k Hovsep\u2026
\u0130yi okumalar dostlar\u2026<\/p>\n\n\n\n

\n
Sait \u00c7etino\u011flu: 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 Ba\u011flam\u0131nda K\u00fcrt-Ermeni Tarih Muhasebesi<\/a><\/blockquote>