![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Fener-360x230.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Melike \u00c7apan<\/strong><\/p>\n Nicedir kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7almak istedi\u011fim ve her mahalleli kadar inat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00fcvendi\u011fim Yakup Bey\u2019i, kravat\u0131n\u0131 ku\u015fanm\u0131\u015f, kasketini takm\u0131\u015f, yerli-yabanc\u0131 turistlerin hi\u00e7 de dikkatini \u00e7ekmeyen eskiyen d\u00fckkan\u0131nda kuma\u015flar\u0131n\u0131 sererken yakalad\u0131m. Yakup Bey de t\u00fcm bu de\u011fi\u015fime ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 inatla mahalleyi terk etmeyen esnaflardan.<\/strong><\/em><\/p>\n \u201c\u015eimdilik sizinle tek payla\u015fmak istedi\u011fim, \u015fehrimin beni b\u00fcy\u00fcten, dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gelene\u011fin par\u00e7as\u0131 yapan, bildi\u011fim ve a\u015fina oldu\u011fum \u00f6teki dillerin hi\u00e7birinde i\u00e7ime sinebilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131m, bulmak da istemedi\u011fim duygu: H\u00fcz\u00fcn\u2026 \u0130stanbullular\u0131n kendini bu ya\u015fl\u0131 \u015fehre ait hissedenlerin, birlikte ya\u015famaktan dahas\u0131 \u00e7o\u011falmaktan, birbirlerine aktarmaktan gizli bir haz duyduklar\u0131na, \u00e7ok derinlerde i\u00e7selle\u015ftirdiklerine inand\u0131\u011f\u0131m h\u00fcz\u00fcn\u2026 \u00c7aresizliklerini \u00f6rtme, hayata daha s\u0131k\u0131 ba\u011flanma hatta anlam katabilme umuduyla\u2026\u201d<\/p>\n Sevgili Mario Levi\u2019nin sat\u0131rlar\u0131 akl\u0131ma geliyor mahallenin bir k\u00f6\u015fesinde otururken. Nicedir bu h\u00fcz\u00fcn bende de bir k\u00f6\u015feye \u00e7\u00f6reklenmi\u015f durumda. Ben onun gibi ustal\u0131kla anlatamazd\u0131m tabii bu h\u00fczn\u00fc. Mario Levi, \u00e7ok zor zamanlarda yazman\u0131n \u201chaber\u201d \u00f6tesine ge\u00e7ebilece\u011fini, yazman\u0131n yepyeni bir dil yaratabilece\u011fini \u00f6\u011fretmi\u015fti bana.<\/p>\n \u015eekerci Aziz<\/strong><\/p>\n \u00c7ocuklu\u011fumda renk renk dolu kavanozlar\u0131yla beni mest eden \u015eekerci Aziz\u2019in d\u00fckkan\u0131ndaki k\u00f6\u015fedeki masada oturmu\u015f gelip ge\u00e7enleri seyrediyorum. S\u00fcr\u00fcs\u00fcyle birbirine, kentine ve kendine yabanc\u0131 insanlar \u00fc\u00e7 ad\u0131mda bir poz vererek ge\u00e7ip gidiyor \u00f6n\u00fcmden. Biraz sonra birinin sosyal medyas\u0131nda g\u00f6receksiniz en renkli, en kalabal\u0131k halleriyle bu mahalleyi. Asl\u0131nda ne denli yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, renklerin solduruldu\u011funu bilmeyen insanlar\u0131n a\u011fdal\u0131 s\u00f6zleri e\u015flik edecek o foto\u011fraflara. Size mahallemi anlatacaklar, \u201cNe g\u00fczel eski \u0130stanbul\u201d diye \u00f6vecekler\u2026 Ge\u00e7mi\u015fin t\u00fcm g\u00fczelliklerini sahiplenip, ac\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden geleceksiniz. Hi\u00e7bir zaman \u015eekerci Aziz\u2019in neden gitti\u011fini, Olga\u2019n\u0131n neden delirdi\u011fini, belediyenin rengarenge boyad\u0131\u011f\u0131 evlerin i\u00e7indeki gri ya\u015famlar\u0131 bilemeyecekler, bilemeyeceksiniz. Bu sokaklar\u0131n dillerini, Rumunu, Ermenisini, Yahudisini bilemeyecekler, bilemeyeceksiniz. Onlar gelip ge\u00e7erken sokaklar\u0131m\u0131zdan, \u00f6n\u00fcnde poz verdikleri evlerimiz onlar\u0131n nostaljisi olurken, siz t\u00fcm bunlar\u0131 telefonlar\u0131n\u0131zdan izlerken biz her g\u00fcn eksilmeye devam edece\u011fiz. Her g\u00fcn bir kom\u015fumuz ta\u015f\u0131nacak artan emlak fiyatlar\u0131ndan, her g\u00fcn bir esnaf\u0131m\u0131z kepenk indirecek m\u00fc\u015fterileri gitgide eksildi\u011finden. Bir bir y\u0131k\u0131lacak terk edilmeye mecbur b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f evler. Onlar\u0131n nostalji dedi\u011fi yerde g\u00f6\u00e7lerle dillerini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, insanlar\u0131n\u0131 ve belle\u011fini kaybeden bu mahalle bug\u00fcn yaratt\u0131klar\u0131 yepyeni bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. \u201cEski \u0130stanbul\u201dun bir\u00e7ok \u201ceski mahallesi\u201d gibi\u2026<\/p>\n De\u011fi\u015fim<\/strong><\/p>\n \u015eekerci Aziz\u2019in yerini alan kafedeki masadan kalk\u0131yorum. Fener\u2019den Balat\u2019a do\u011fru y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131m. Do\u011fru ya\u2026 Bir ad\u0131 var mahallemin. Yaz\u0131n\u0131n en ba\u015f\u0131ndan beri hi\u00e7 ad\u0131n\u0131 anma ihtiyac\u0131 duymadan ak\u0131p gitti hik\u00e2yesi. Benim i\u00e7in memleket olan bu mahalle ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 isminden \u00e7ok \u00f6tede bir anlama sahip. \u0130\u015fte o Fener\u2019de, sizin eski \u0130stanbul\u2019unuzda an\u0131lar\u0131m da benimle y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131. Darac\u0131k sokakta sa\u011fl\u0131 sollu d\u00fckkanlar\u0131n sahiplerinin hepsi de\u011fi\u015fmi\u015fti. Anneannemden kalan o kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n yerine lokumcular, parf\u00fcmc\u00fcler, zincir kahveciler, tatl\u0131c\u0131lar, tekstilciler gelmi\u015fti.<\/p>\n Mahalle kahvelerinden kafelere ge\u00e7i\u015f yapan Fener-Balat\u2019ta Cafe Nero\u2019lar vard\u0131 art\u0131k, S\u00fcmerbank yerli mallar\u0131n\u0131 y\u0131llarca satan Yakup Bey\u2019in kar\u015f\u0131s\u0131na Mudo a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Me\u015fhur baklavac\u0131 Faruk G\u00fcll\u00fco\u011flu da turistler i\u00e7in sahildeki bir d\u00fckk\u00e2nda yerini alm\u0131\u015ft\u0131. Oysa ki o sahil boyundan ge\u00e7ti\u011finizde bir s\u00fcr\u00fc piyano satan, tamir eden d\u00fckkanlar g\u00f6r\u00fcrd\u00fcn\u00fcz. \u015eimdi\u2026 Her bir eksili\u015fi zamanla kabullenmeye \u00e7al\u0131\u015fsak da yerine gelen yenilerin bizi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015feyi kabullenmek konusunda olduk\u00e7a inat\u00e7\u0131y\u0131z.<\/p>\n Yakup Bey<\/strong><\/p>\n \u0130\u00e7imde binbir \u015fikayetle \u00e7ar\u015f\u0131ya vard\u0131m. Nicedir kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7almak istedi\u011fim ve her mahalleli kadar inat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00fcvendi\u011fim Yakup Bey\u2019i, kravat\u0131n\u0131 ku\u015fanm\u0131\u015f, kasketini takm\u0131\u015f, yerli-yabanc\u0131 turistlerin hi\u00e7 de dikkatini \u00e7ekmeyen eskiyen d\u00fckkan\u0131nda kuma\u015flar\u0131n\u0131 sererken yakalad\u0131m. Yakup Bey de t\u00fcm bu de\u011fi\u015fime ra\u011fmen hala inatla mahalleyi terk etmeyen esnaflardan.<\/p>\n Eskisi gibi S\u00fcmerbank yerli mallar\u0131 satmasa da hala toptanc\u0131dan en iyi kuma\u015flar\u0131 se\u00e7iyor. 1956 y\u0131l\u0131nda Van\u2019dan \u0130stanbul\u2019a gelen Yakup Bey, 1963\u2019te Balat\u2019taki d\u00fckkan\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. 62 senedir ayn\u0131 d\u00fckkanda kirac\u0131 oldu. Eskisi gibi i\u015fi g\u00fcc\u00fc olmasa da, m\u00fc\u015fterileri art\u0131k gitse de o d\u00fckkan\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p gitmek istemiyor. Ancak son senelerde artan kiralardan o da emeklili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda kalm\u0131\u015f. \u201cBelki de daha y\u00fcksek kiraya verecekler art\u0131k\u201d diyor. Ekmek yedi\u011fi bu mahalleyi kendi yurdu gibi benimseyen Yakup Bey, h\u00e2l\u00e2 gidip gelen az say\u0131da o eski m\u00fc\u015fterilerinin hat\u0131r\u0131na direniyor biraz da.<\/p>\n Sohbetimiz, ikimizin i\u00e7indeki o tuhaf h\u00fczn\u00fc g\u00f6lgeliyor biraz olsun. Y\u00fcz\u00fcm\u00fcze bir tebess\u00fcm koyuyor. Art\u0131k yandaki eve, \u00f6tedeki d\u00fckkana yabanc\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu mahallede sahip oldu\u011fumuz tek t\u00fck tan\u0131d\u0131klar y\u00fcre\u011fimizi \u0131s\u0131t\u0131yor. T\u00fcm bu duygularla, hatta ge\u00e7mi\u015fin ve bug\u00fcn\u00fcn hesab\u0131n\u0131 kapat\u0131p \u00e7\u0131k\u0131yorum o d\u00fckkandan. E\u015fi\u011fe vard\u0131\u011f\u0131mda ba\u015fka bir duygu kapl\u0131yor i\u00e7imi. Ya bir g\u00fcn \u00e7ar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda g\u00f6remezsem\u2026 24 saatte neler de\u011fi\u015fmedi bu mahallede. Ne insanlar, bir k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck valizle \u00e7ekti gitti, Yakup Bey mi kal\u0131rd\u0131 geriye? \u0130\u00e7imdeki h\u00fcz\u00fcn yine b\u00fcy\u00fcyor. Anneannemden bana miras kalan t\u00fcm kom\u015fular\u0131m\u0131 teker teker dola\u015fmak geliyor i\u00e7imden. Yakla\u015fan vedalar var biliyorum. Ezberime al\u0131yorum sokak boyu t\u00fcm evleri ve d\u00fckkanlar\u0131. Gidenleri an\u0131msay\u0131p hat\u0131ralar\u0131ma g\u00fcl\u00fcms\u00fcyorum. Gidecek olanlar\u0131n, bir zaman sonra \u00f6zlemle anaca\u011f\u0131m bir hat\u0131ray\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015fecek olanlar\u0131n h\u00fczn\u00fc siliyor tebess\u00fcm\u00fc y\u00fcz\u00fcmden. Kaybettiklerim ve kaybedeceklerimin bende b\u0131rakt\u0131klar\u0131 izler sar\u0131yor etraf\u0131m\u0131, bir \u00e7ocukluk r\u00fcyas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. D\u00f6ner sal\u0131ncaktaki k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z \u00e7ocu\u011fu lolipopunu yalarken ne\u015fesiyle caka sat\u0131yor bana. An\u0131lar tebess\u00fcm\u00fcm\u00fc geri veriyor. Ne de olsa \u201c\u0130nsan en \u00e7ok kaybettikleriyle kazan\u0131yordu\u201d diyordu Mario. Hakl\u0131yd\u0131. Gidenler, gidecek olanlar her ko\u015fulda benimleydi. \u015eimdi, Yakup Bey\u2019i g\u00f6rebildi\u011fim her g\u00fcn i\u00e7in sevinmeliydim. Mahallenin bug\u00fcn\u00fcn\u00fc, sosyal medyas\u0131nda yeni bir payla\u015f\u0131m yapmak isteyenlere b\u0131rak\u0131yorum. Ben daima onun ge\u00e7mi\u015fiyle ya\u015fayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n
\n