{"id":83667,"date":"2025-06-23T02:50:25","date_gmt":"2025-06-23T07:50:25","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667"},"modified":"2025-06-23T05:16:53","modified_gmt":"2025-06-23T10:16:53","slug":"leon-surmelianin-kitabinin-yazilmayan-hikayesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667","title":{"rendered":"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-83668\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi-360x268.webp\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"268\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi-360x268.webp 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi-260x194.webp 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi-160x119.webp 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp 413w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><strong><a title=\"Jan Devleto\u011flu\" href=\"https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/511\/jan-devletoglu\" rel=\"author\">Jan Devleto\u011flu<\/a><\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Uzatt\u0131\u011f\u0131 kitaba bakt\u0131m. Saroyan\u2019\u0131n t\u00fcm kitaplar\u0131n\u0131 okumu\u015ftum ama Surmelian ad\u0131n\u0131 o g\u00fcne kadar hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m. Eski Ermeni yazarlar konusunda fazla bilgili de\u011fildim. Kitab\u0131n ilk sayfas\u0131na g\u00f6z atarken \u00e7ok anlaml\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yledi. \u201cBo\u015funa arama kitab\u0131. Eski bask\u0131lar\u0131n\u0131 \u0130ngiltere\u2019de bulman imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. ABD\u2019de bulsan bile \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r. Hem kitap bakars\u0131n belki bir g\u00fcn yine sana d\u00f6ner.\u201d Durmad\u0131m \u00fczerinde. Son s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ne anlama geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zaman da yoktu.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki olay k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u0130stanbul\u2019da benim, G\u00fcltekin \u00c7izgen ve Sarkis Bahar\u2019\u0131n birlikte y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc, \u201c\u00dc\u00e7 Bak\u0131\u015f \u00dc\u00e7 \u0130stanbul\u201d konulu foto\u011fraf \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcnel\u2019deki Aras Kitabevi\u2019ne foto\u011fraf \u00e7ekmek amac\u0131yla gitti\u011fim g\u00fcn ba\u015flad\u0131. \u00c7ekim s\u0131ras\u0131nda kitapl\u0131klar aras\u0131nda objektifime bir kitap tak\u0131ld\u0131. Kitab\u0131n kapa\u011f\u0131nda, \u201cSoruyorum Size Han\u0131mlar ve Beyler\u201c yaz\u0131yordu. Kitap bir anda uzun y\u0131llar \u00f6nce ba\u015f\u0131mdan ge\u00e7en bir olay\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Objektifimin kaydetti\u011fi Amerikal\u0131 Ermeni yazar Leon Z. Surmelian\u2019\u0131n \u201cI Ask You, Ladies and Gentlemen\u201d kitab\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisiydi. Foto\u011fraf \u00e7ekimini b\u0131rak\u0131p rafta duran kitaba uzand\u0131m. B\u00fcy\u00fck bir heyecanla birinci sayfas\u0131na bakt\u0131m. \u00dcnl\u00fc yazar William Saroyan\u2019\u0131n methiye dolu \u00f6ns\u00f6z\u00fcn\u00fcn tam metni yoktu ama sayfalar\u0131 \u00e7evirdik\u00e7e bana y\u0131llar \u00f6nce Londra\u2019da bir \u0130ngiliz diplomat\u0131n verdi\u011fi kitap kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kt\u0131. Donmu\u015f kalm\u0131\u015ft\u0131m. Y\u0131llar\u0131n gerisine, devirlerin \u00f6tesine u\u00e7tum. Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131 da, yazar\u0131n kendisi gibi, inan\u0131lmaz bir yolculuktan sonra, hayat\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeye geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc ve ben bu yolculu\u011fun tek tan\u0131\u011f\u0131yd\u0131m.<\/p>\n<p><strong>Nas\u0131l ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>2000\u2019lerin ba\u015f\u0131nda Londra\u2019da Birle\u015fik Krall\u0131k Devlet Ar\u015fivleri\u2019nde yay\u0131n ambargosu kalkan T\u00fcrkiye ile ilgili \u00c7ok Gizli (\u201cTop Secret\u201d) belgeler \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yordum. \u00c7al\u0131\u015fma bir s\u00fcre sonra Do\u011fan Kitap taraf\u0131ndan yay\u0131mlanacak \u201c\u0130ngiliz Ar\u015fivlerinde 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn Ayak Sesleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131m\u0131n ilk haz\u0131rl\u0131klar\u0131yd\u0131. Ara\u015ft\u0131rmaya daha fazla derinlik katmak i\u00e7in kitab\u0131n sonuna 1980 darbesi d\u00f6neminde Ankara\u2019da g\u00f6revli \u0130ngiliz ve Amerikal\u0131 diplomatlar ve istihbarat g\u00f6revlileriyle yapt\u0131\u011f\u0131m m\u00fclakatlar\u0131 da eklemeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Bu ki\u015filerden biri \u0130ngiliz diplomatik \u00e7evrelerinde \u2018m\u00fcste\u015farlar\u0131n m\u00fcste\u015far\u0131\u2019 olarak tan\u0131nan David Lane olacakt\u0131.<\/p>\n<p>David Lane, 1959-1961 ve 1975-78 y\u0131llar\u0131nda Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019nde Birinci M\u00fcste\u015far olarak bulunmu\u015f, 1990\u2019larda Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019\u0131n \u00fcst d\u00fczey hariciyecileri aras\u0131na y\u00fckselmi\u015fti. Londra\u2019da, Birle\u015fik Krall\u0131k D\u0131\u015fi\u015fleri Bas\u0131n B\u00fcrosu kanal\u0131yla ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m Lane, k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce emekli olmu\u015f \u00e7ok de\u011ferli bir diplomatt\u0131. Diplomatik kurallara uymak ko\u015fuluyla 60 dakikayla s\u0131n\u0131rlanan m\u00fclakat\u0131 kabul etmi\u015fti.<\/p>\n<p><strong>David Lane ile m\u00fclakat ve bir s\u00fcrpriz<\/strong><\/p>\n<p>Londra\u2019da, g\u00fcne\u015fli bir sonbahar sabah\u0131yd\u0131. David Lane ile yapt\u0131\u011f\u0131m m\u00fclakat bittikten sonra, Hyde Park kar\u015f\u0131s\u0131nda, Marble Arch\u2019daki d\u00f6rt katl\u0131 Victoria tarz\u0131 evinde kadife koltuklara kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturmu\u015ftuk.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 beklemedi\u011fim keskin bir soru sordu: \u201cErmenisin, de\u011fil mi?\u201d<\/p>\n<p>Bu soruya memleketimde \u00e7ok al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m ama \u00f6mr\u00fcm\u00fcn yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta daima \u00fclkemi temsil eden bir T\u00fcrk gazeteci olarak tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131m. Bu, hele diplomatik \u00e7evreler i\u00e7in pek de al\u0131\u015fagelmedik bir soruydu. Yar\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, yar\u0131 hayret ifade eden bir tonda sordum: \u201cFark eder mi?\u201d<\/p>\n<p>Y\u00fcksek sesle g\u00fcld\u00fc. \u201cYoo ama bende kal\u0131c\u0131 iz b\u0131rakan, tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ermenisin. \u0130kincisi Ara G\u00fcler\u2019di. \u00c7ok benzer yanlar\u0131n\u0131z var.\u201d<\/p>\n<p>\u201cAma ben daha foto\u011fraf\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ekmedim ki?\u201d<\/p>\n<p>\u201cOlsun. \u0130ster objektifin arkas\u0131ndan bak, ister \u00e7\u0131plak g\u00f6zle, fark etmez. \u0130rdeleyici bak\u0131\u015flar\u0131n var. Aynen sorular\u0131n gibi. Ara G\u00fcler de \u00f6yle bakm\u0131\u015ft\u0131 y\u00fcz\u00fcme. Aynen kameras\u0131n\u0131n objektifi gibiydi g\u00f6zleri. \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yapt\u0131 nedense\u2026\u201d<\/p>\n<p>\u201cAra G\u00fcler ile nerede tan\u0131\u015ft\u0131n\u0131z?\u201d<\/p>\n<p>\u201cAnkara\u2019da d\u0131\u015fi\u015flerinin bir toplant\u0131s\u0131nda.\u201d<\/p>\n<p>Ba\u015fka \u015fey s\u00f6ylemedi. Ben de sormad\u0131m. Kitaplarla \u00e7evrili oturma odas\u0131ndaki caml\u0131 kitapl\u0131klar\u0131ndan birini a\u00e7t\u0131. Kitapl\u0131\u011f\u0131n \u00fcst raf\u0131ndan sar\u0131 i\u015flemeli ciltli bir kitap \u00e7\u0131kard\u0131. Aral\u0131ks\u0131z konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u201cBu da New York\u2019ta ilk tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Ermeni yazar Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131. \u2018I Ask You, Ladies and Gentlemen\u2019. Y\u0131llar \u00f6nce kendisi verdi kitab\u0131n\u0131. O da senin memleketinden bir Ermeni. Kitab\u0131 ba\u015ftan sona b\u00fcy\u00fck bir heyecanla okudu\u011fumu hat\u0131rl\u0131yorum. Beni \u00e7ok etkilemi\u015fti. O kadar ki birka\u00e7 kez yeniden okudum. B\u00fcy\u00fck bir insanl\u0131k dram\u0131n\u0131, b\u00fcy\u00fck bir ac\u0131y\u0131 bu kadar insanc\u0131l, bu kadar sevgi ve mizah dolu duygularla anlatan az yazar vard\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Kitab\u0131 bana do\u011fru uzatt\u0131.<\/p>\n<p>\u201cAl ve oku. \u0130tina ile\u2026 sonra geri getir. Okuduktan sonra s\u00f6ylediklerimi daha iyi anlayacaks\u0131n. \u00dcstelik T\u00fcrkiye\u2019de iyi tan\u0131nan William Saroyan\u2019\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcyle yay\u0131nlanan kitab\u0131n ilk bask\u0131s\u0131 bu. Her ikisinin de bende b\u00fcy\u00fck an\u0131lar\u0131 var.\u201d<\/p>\n<p>Uzatt\u0131\u011f\u0131 kitaba bakt\u0131m. Saroyan\u2019\u0131n t\u00fcm kitaplar\u0131n\u0131 okumu\u015ftum ama Surmelian ad\u0131n\u0131 o g\u00fcne kadar hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m. Eski Ermeni yazarlar konusunda fazla bilgili de\u011fildim. Kitab\u0131n ilk sayfas\u0131na g\u00f6z atarken \u00e7ok anlaml\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>\u201cKitap belki bir g\u00fcn sana d\u00f6ner\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBo\u015funa arama kitab\u0131. Eski bask\u0131lar\u0131n\u0131 \u0130ngiltere\u2019de bulman imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. ABD\u2019de bulsan bile \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r. Hem kitap bakars\u0131n belki bir g\u00fcn yine sana d\u00f6ner.\u201d<\/p>\n<p>Durmad\u0131m \u00fczerinde. Son s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ne anlama geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zaman da yoktu. Kitab\u0131 zarfa yerle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>\u201cBeni evde bulamazsan okuduktan sonra ayn\u0131 zarf\u0131n \u00fczerine ad\u0131m\u0131 yaz, mektup kutusuna at. Kitap beni bulur\u201d dedi g\u00fclerek.<\/p>\n<p>Lane\u2019in evinden b\u00fcroya do\u011fru d\u00f6nerken kafamda m\u00fclakattan \u00e7ok sonras\u0131nda ge\u00e7en konu\u015fma dolan\u0131p duruyordu.<\/p>\n<p>\u201cKitap belki bir g\u00fcn sana geri d\u00f6ner\u201d demi\u015fti. Ne demek istemi\u015fti acaba?<\/p>\n<p>Bu \u0130ngiliz diplomatlar bulmaca gibiydiler bazen!<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli medya kurulu\u015flar\u0131ndan birinin \u0130ngiltere temsilcili\u011fini yap\u0131yordum. 1972\u2019den beri yaz\u0131lar\u0131mla ve m\u00fclakatlar\u0131mla memleketimde ve Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta sayg\u0131n bir isme sahiptim. Ermeni ve Ermenilik konular\u0131 o d\u00f6nemlerde \u00fclkemde yaz\u0131l\u0131 olmayan bir tabuydu. Meslek hayat\u0131mda yapt\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 \u00f6nemli dizi ve m\u00fclakatlar \u00f6ncesinde \u00fcst d\u00fczey edit\u00f6rlerin odas\u0131na brifing i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r, \u201cYaz\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7inde Ermenilik olmas\u0131n\u201d \u015feklinde uyar\u0131l\u0131rd\u0131m. Bu konulardaki duru\u015fum devletin ve yaz\u0131l\u0131 medyan\u0131n her kademesinde bilinmesine kar\u015f\u0131n yine de etnik kimli\u011fimin ara s\u0131ra g\u00fcndeme gelmesi \u00e7ok rahats\u0131z edici ve gurur zedeleyici olurdu. Hele Londra gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli etnik k\u00f6kenlerden gazetecilerin bulundu\u011fu bir \u00fclkede faaliyet g\u00f6steriyorsan\u0131z, durumunuzu psikolojik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye u\u011framadan dengelemek b\u00fcy\u00fck \u00e7aba ve profesyonellik isterdi.<\/p>\n<p><strong>Saroyan\u2019\u0131n \u00f6vg\u00fcs\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Bu nedenle tamamen bir rastlant\u0131 sonucu kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kan Surmelian kitab\u0131ndan ve kitab\u0131n i\u00e7eri\u011finden uzun s\u00fcre kimseye bahsetmedim. David Lane\u2019in s\u00f6yledi\u011fi gibi, kitab\u0131 okuduk\u00e7a sayfalar\u0131n derinli\u011fine indik\u00e7e yaz\u0131 \u00fcslubuna, i\u00e7eri\u011fine, belgesellik \u00f6zelli\u011fine, ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve zarif kara mizah\u0131na hayran kal\u0131yordum. Kitap ve yazar b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde beni kendi d\u00fcnyas\u0131na \u00e7ekmi\u015fti. Aynen William Saroyan\u2019\u0131n \u00f6ns\u00f6zdeki yaz\u0131s\u0131nda belirtti\u011fi gibi\u2026<\/p>\n<p>\u201cOkudu\u011fum en heyecanl\u0131 ve dramatik hayat hik\u00e2yesi\u201d diye bahsetmi\u015fti \u00f6vg\u00fcs\u00fcnde Saroyan. \u00d6ns\u00f6z\u00fcn\u00fcn sonunda, b\u00fcy\u00fck bir al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ve a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fcl\u00fckle, \u201cBir kitab\u0131n iyi ve \u00e7ok g\u00fczel oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez anlar\u0131m ama Surmelian\u2019\u0131n arkada\u015f\u0131m oldu\u011funu da hat\u0131rlat\u0131r\u0131m\u201d diyerek methiyesini sonland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Kitab\u0131 birka\u00e7 kez okuduktan sonra David Lane\u2019e s\u00f6yledi\u011fi \u015fekilde iade ettim. Bir s\u00fcre sonra kitaba sahip olmak, k\u00fct\u00fcphanemde bir yer vermek i\u00e7in dayan\u0131lmaz bir istek ba\u015flad\u0131. T\u00fcm eski kitap satan kitap\u00e7\u0131lar\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131m. Birka\u00e7 ay sonunda ABD\u2019nin k\u00fc\u00e7\u00fck bir eyaletindeki bir kitap\u00e7\u0131da bulundu. Elinde 4 cilt vard\u0131. Uzun pazarl\u0131klardan sonra \u00e7ok y\u00fcksek bir fiyata d\u00f6rt kitab\u0131 da sat\u0131n ald\u0131m. \u00dczerine kargo ve sigorta masraflar\u0131 da eklenince bedeli hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir fiyata y\u00fckseldi. Kitaplardan birini hayat\u0131mda \u00e7ok \u00f6nemli rol oynayan kitap koleksiyoncusu bir akrabama, di\u011ferini Boston\u2019da \u00f6nemli bir sanat\u00e7\u0131 olan arkada\u015f\u0131ma g\u00f6nderdim. Geri kalan iki kitaptan birini ara s\u0131ra okumak amac\u0131yla el alt\u0131nda tuttu\u011fum bir kitapl\u0131\u011fa di\u011ferini ise de\u011ferli kitaplar\u0131m\u0131n bulundu\u011fu caml\u0131 kitapl\u0131\u011f\u0131m\u0131n en \u00fcst raf\u0131na yerle\u015ftirdim. Kitaba sahip olmu\u015f, rahatlam\u0131\u015ft\u0131m. Ancak bu hikaye o g\u00fcnlerdeki olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 ve s\u0131k s\u0131k seyahat etme zorunlu\u011fum nedeniyle unutuldu gitti; ta ki y\u0131llar sonra zat\u00fcrre ge\u00e7irdikten sonra ziyaret etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m mahalle doktorunun muayenehanesinde g\u00fcndeme gelinceye kadar.<\/p>\n<p><strong>Kitap bana geri d\u00f6n\u00fcyor<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u0131rada hi\u00e7 beklemedi\u011fim bir olay oldu. Bir g\u00fcn ev adresime kal\u0131n bir zarf geldi. Zarf\u0131n \u00fczerinde ad\u0131m T\u00fcrk\u00e7e harflerle do\u011fru yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Zarf\u0131 a\u00e7t\u0131m ve \u015fok ge\u00e7irdim. Zarftan y\u0131llar \u00f6nce David Lane ile yapt\u0131\u011f\u0131m s\u00f6yle\u015fi sonras\u0131 bana okumam i\u00e7in verdi\u011fi ama sonra geri vermemi istedi\u011fi Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bir s\u00fcre \u00f6yle kalakald\u0131m. Kendimi toparlay\u0131nca hemen bilgisayar\u0131mdan bir e-mail at\u0131p kendisine te\u015fekk\u00fcr ettim. Ertesi g\u00fcn e-mail geri geldi. Birka\u00e7 kez adresi \u0131srarla denedim. Mesaj sahibine ula\u015fm\u0131yordu. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra evine gittim, kom\u015fular\u0131ndan birine ula\u015ft\u0131m. David Lane birka\u00e7 ay \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Bana kitab\u0131 verirken, \u201cKitap belki sana geri gelir\u201d demi\u015fti. O zaman s\u00f6zlerinin \u00fczerinde durmam\u0131\u015ft\u0131m. Ama o an David Lane\u2019i daha iyi anlam\u0131\u015ft\u0131m. Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6mr\u00fcn\u00fcn k\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Ama kitap sevgisi ba\u015fka \u015feydir. Kitaplar aile ve sevgililer gibidir. Son ana kadar yan\u0131n\u0131zdan ay\u0131rmak istemezsiniz!<\/p>\n<p><strong>Muayenehanede<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6nelim doktora. Mahalle doktorum \u0130ranl\u0131 bir Ermeni\u2019ydi. Konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda k\u0131sa sohbet d\u00f6nd\u00fc dola\u015ft\u0131 etnik k\u00f6kenlerimize geldi. Doktorumun babas\u0131 tehcirde T\u00fcrkiye\u2019den \u0130ran\u2019a ka\u00e7m\u0131\u015f, orada evlenmi\u015f ve yeni bir hayat kurmu\u015ftu. Tahran \u00dcniversitesi\u2019nde t\u0131p okudu\u011fu s\u0131ralarda \u015eah Pehlevi\u2019ye kar\u015f\u0131 ba\u015flayan \u00e7alkant\u0131l\u0131 d\u00f6nemde babas\u0131 taraf\u0131ndan karde\u015fi ile birlikte g\u00f6nderildi\u011fi Londra\u2019da doktor olmu\u015ftu. Erkek karde\u015fi matbuat ve kitap i\u015fleri ile u\u011fra\u015f\u0131yor, ara s\u0131ra hik\u00e2yeler yaz\u0131yordu. Konu derinle\u015fti, s\u00f6z Surmelian\u2019a ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Doktorum hem\u015fireyi \u00e7a\u011f\u0131rarak geri kalan randevular\u0131n\u0131 iptal etti sonra bana d\u00f6n\u00fcp, \u201cArt\u0131k rahat konu\u015fabiliriz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131 kat\u0131, kuralc\u0131 \u0130ngilizlerin program\u0131n\u0131 alt\u00fcst etmi\u015fti. O g\u00fcn bir saate yak\u0131n sohbet ettik. Ben kitab\u0131m\u0131, David Lane\u2019i ve kitab\u0131n bana nas\u0131l geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131m. Hayretler i\u00e7inde kalm\u0131\u015ft\u0131. Karde\u015finin e-mail adresini verdi, \u201cYaz ona, kitapla ilgilenece\u011finden eminim. O el atarsa, Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131 y\u0131llar sonra yeniden hayata ve okuyucular\u0131na d\u00f6ner\u201d dedi.<\/p>\n<p>Karde\u015fi ile yaz\u0131\u015ft\u0131k. Kitab\u0131 bulmakta zorluk \u00e7ekiyordu. Ben ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m adresleri verdim, kendisi de kendi kanallar\u0131n\u0131 denemeye karar verdi ve sonunda kitab\u0131n eski tarihli bir n\u00fcshas\u0131n\u0131 buldu. O da b\u00fcy\u00fck bir fiyat \u00f6demi\u015fti. Ben g\u00f6revimi yapm\u0131\u015f, kitab\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyada yeniden duyulmas\u0131na yol a\u00e7acak kap\u0131lar\u0131 aralam\u0131\u015ft\u0131m. Benim g\u00f6revim bitmi\u015fti.<\/p>\n<p>Ve son\u2026<\/p>\n<p>Her olay\u0131n ba\u015f\u0131 ve sonu vard\u0131r. Her \u015fey ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yere geri d\u00f6ner. Benim ya\u015fanm\u0131\u015f hik\u00e2yem de \u00f6yle.<\/p>\n<p>\u201cKitab\u0131 oku. Ben defalarca okudum\u201d demi\u015fti David Lane. Okudum defalarca. Son kez Aras Kitabevi\u2019nde foto\u011fraf \u00e7ekmeye gitti\u011fim g\u00fcn T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisini g\u00f6rd\u00fckten sonra da, ge\u00e7mi\u015fi hissederek, gelece\u011fe korku ile bakarak bir kez daha okudum.<\/p>\n<p>Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131 ne bir g\u00fcnceydi ne de ya\u015fanm\u0131\u015f olaylar\u0131n romanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f haliydi. Kitap, 1915\u2019te Trabzon\u2019daki evini, annesi ve babas\u0131n\u0131 terk ederek sa\u011f kalmak i\u00e7in aile yuvas\u0131ndan ka\u00e7an 10 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fun, hayatta kalmak i\u00e7in \u00f6l\u00fcm kal\u0131m m\u00fccadelesi verdi\u011fi inan\u0131lmaz ser\u00fcveniydi. Kitab\u0131n dilinde ne kin ve nefret, ne d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve intikam ne de k\u00fcsk\u00fcnl\u00fck vard\u0131. Surmelian\u2019\u0131n ser\u00fcveni kitaptan \u00e7ok bir belgeseli, ger\u00e7ek\u00e7i bir filmi, bir hayat dram\u0131n\u0131 ve insan sevgisini yans\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n<p>Zaten g\u00fczel dedi\u011fimiz, hayranl\u0131kla, heyecanla, kendimizi kapt\u0131rarak soluksuz, izledi\u011fimiz filmler de ger\u00e7ek hayat\u0131, ya\u015fanm\u0131\u015f insan dramlar\u0131n\u0131 yans\u0131tm\u0131yor mu?<\/p>\n<p>\u201cSoruyorum Size Han\u0131mlar ve Beyler?\u201d<\/p>\n<p><em>(Agos\u2019un notu: Kitab\u0131n Aras Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndaki bask\u0131s\u0131 t\u00fckenmi\u015ftir ancak Yerkirk Kolektifi, kitab\u0131 yeni bir \u00e7evirisini T\u00fcrk\u00e7e ve Ermenice \u201cm\u00fczikli roman\u201d olarak Youtube\u2019de ve digital platformlarda yay\u0131nl\u0131yor)<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/33972\/leon-surmelianin-kitabinin-yazilmayan-hikyesi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Agos<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jan Devleto\u011flu Uzatt\u0131\u011f\u0131 kitaba bakt\u0131m. Saroyan\u2019\u0131n t\u00fcm kitaplar\u0131n\u0131 okumu\u015ftum ama Surmelian ad\u0131n\u0131 o g\u00fcne kadar hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m. Eski Ermeni yazarlar konusunda fazla bilgili de\u011fildim. Kitab\u0131n ilk sayfas\u0131na g\u00f6z atarken \u00e7ok anlaml\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yledi. \u201cBo\u015funa arama kitab\u0131. Eski bask\u0131lar\u0131n\u0131 \u0130ngiltere\u2019de bulman imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. ABD\u2019de bulsan bile \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r. Hem kitap bakars\u0131n belki bir g\u00fcn yine sana [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":83668,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,54,70],"tags":[],"class_list":["post-83667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler","category-makaleler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jan Devleto\u011flu Uzatt\u0131\u011f\u0131 kitaba bakt\u0131m. Saroyan\u2019\u0131n t\u00fcm kitaplar\u0131n\u0131 okumu\u015ftum ama Surmelian ad\u0131n\u0131 o g\u00fcne kadar hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m. Eski Ermeni yazarlar konusunda fazla bilgili de\u011fildim. Kitab\u0131n ilk sayfas\u0131na g\u00f6z atarken \u00e7ok anlaml\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yledi. \u201cBo\u015funa arama kitab\u0131. Eski bask\u0131lar\u0131n\u0131 \u0130ngiltere\u2019de bulman imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. ABD\u2019de bulsan bile \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r. Hem kitap bakars\u0131n belki bir g\u00fcn yine sana [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-06-23T07:50:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-23T10:16:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"413\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"308\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi\",\"datePublished\":\"2025-06-23T07:50:25+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-23T10:16:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667\"},\"wordCount\":2350,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/06\\\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Kitaplar-Ele\u015ftiriler\",\"Makaleler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667\",\"name\":\"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/06\\\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp\",\"datePublished\":\"2025-06-23T07:50:25+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-23T10:16:53+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/06\\\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/06\\\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp\",\"width\":413,\"height\":308},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=83667#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Jan Devleto\u011flu Uzatt\u0131\u011f\u0131 kitaba bakt\u0131m. Saroyan\u2019\u0131n t\u00fcm kitaplar\u0131n\u0131 okumu\u015ftum ama Surmelian ad\u0131n\u0131 o g\u00fcne kadar hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m. Eski Ermeni yazarlar konusunda fazla bilgili de\u011fildim. Kitab\u0131n ilk sayfas\u0131na g\u00f6z atarken \u00e7ok anlaml\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yledi. \u201cBo\u015funa arama kitab\u0131. Eski bask\u0131lar\u0131n\u0131 \u0130ngiltere\u2019de bulman imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. ABD\u2019de bulsan bile \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r. Hem kitap bakars\u0131n belki bir g\u00fcn yine sana [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2025-06-23T07:50:25+00:00","article_modified_time":"2025-06-23T10:16:53+00:00","og_image":[{"width":413,"height":308,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi","datePublished":"2025-06-23T07:50:25+00:00","dateModified":"2025-06-23T10:16:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667"},"wordCount":2350,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp","articleSection":["Haberler","Kitaplar-Ele\u015ftiriler","Makaleler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667","name":"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp","datePublished":"2025-06-23T07:50:25+00:00","dateModified":"2025-06-23T10:16:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/06\/Leon-Surmelianin-kitabi.webp","width":413,"height":308},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=83667#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Leon Surmelian\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131n yaz\u0131lmayan hik\u00e2yesi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83667"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83681,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83667\/revisions\/83681"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/83668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}