![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Yetimhane-342x270.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Rum dostlar\u0131m\u0131z \u201ckamula\u015ft\u0131rma\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc duyunca ge\u00e7mi\u015ften gelen tecr\u00fcbeleriyle ve hakl\u0131 olarak \u00e7ekiniyorlar. Bu nedenle Yetimhane\u2019nin bir kamu yap\u0131s\u0131 de\u011fil, bir \u00f6zel m\u00fclk gibi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini ye\u011fliyorlar. Oysa Yetimhane\u2019nin yeniden \u015fehrin kamusal hayat\u0131na kat\u0131lmas\u0131 farkl\u0131 bir \u015fekilde olabilir. Ge\u00e7mi\u015ften gelen bu kamusall\u0131k modelini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in de bir f\u0131rsat yaratabilir. Kamusall\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131 ve sek\u00fcler y\u00f6ntemlerle yeniden ke\u015ffedilmesini sa\u011flayabilir. Bu nedenle Yetimhane\u2019nin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne devlet destek vermeli diyorum. Bu destek hem \u015fehre, \u00fclkeye de\u011fer kazand\u0131racak bir projenin ger\u00e7ekle\u015fmesine, hem de ayn\u0131 zamanda \u00fclkedeki kamu kavram\u0131n\u0131n da geli\u015fmesine yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n Korhan G\u00fcm\u00fc\u015f<\/strong><\/p>\n Gazete Oksijen\u2019deki yaz\u0131s\u0131n\u0131 Baran Can Say\u0131n yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle bitiriyor:<\/p>\n \u201cRum toplumu i\u00e7in yetimhane bir haf\u0131za mekan\u0131. 6 bin civar\u0131nda \u00e7ocu\u011fun yeti\u015fti\u011fi, meslek edindi\u011fi, yuva belledi\u011fi bir mekan. Dolay\u0131s\u0131yla de\u011ferli hat\u0131ralara sahip. 20\u2019nci y\u00fczy\u0131l Rum toplumu i\u00e7in \u00e7ok zor bir as\u0131rd\u0131 ve Yetimhane de t\u00fcm bu y\u00fck\u00fc s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131. Bu h\u00fczn\u00fc temsil ediyordu. Art\u0131k normalle\u015fme s\u00fcrecine girme zaman\u0131, Yetimhane de yeniden hayata d\u00f6nmeli.\u201d<\/p>\n Peki B\u00fcy\u00fckada\u2019daki Rum Yetimhanesi nas\u0131l hayata d\u00f6nmeli?<\/p>\n Soru burada d\u00fc\u011f\u00fcmleniyor.<\/p>\n Patrikhanenin en y\u00fcksek karar organ\u0131 olan Sen Sinod Meclisi \u201cy\u0131llard\u0131r kaderine terk edilmi\u015f yap\u0131n\u0131n ekolojik standartlara uygun bir otel olarak\u201d yeniden i\u015flevlendirilmesine karar vermi\u015f. Bu karar 5 Haziran\u2019da \u201cB\u00fcy\u00fckada Rum Yetimhanesi Alan\u0131n\u0131n Restorasyonuna \u0130li\u015fkin Karar Duyurusu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile payla\u015f\u0131ld\u0131. Yetimhane binas\u0131 \u201cPrens Adalar\u0131\u2019n\u0131n mimari ve sosyal dokusuna uyumlu bir turizm yap\u0131s\u0131\u201d olarak de\u011ferlendirilecekmi\u015f.<\/p>\n Haber bas\u0131nda \u201cB\u00fcy\u00fckada\u2019daki Rum Yetimhanesi 5 Y\u0131ld\u0131zl\u0131 Otel Oluyor\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile yer ald\u0131. Yetimhane\u2019den otel olur mu? 5 y\u0131ld\u0131zl\u0131 bir otel? Olabilir. Zaten ba\u015flang\u0131\u00e7ta otel olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Bilmiyorum proje i\u015flerini \u00fcstlenen ki\u015filer bu \u00e7etrefili konuyu nas\u0131l \u2013bir yarat\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcmle diyeyim- ele alacaklar? Mesela cam ve \u00e7elik ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar ve \u00e7er\u00e7eveler i\u00e7inde korunmas\u0131 gereken ah\u015fap duvarlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yang\u0131n riskini ortadan kald\u0131racak, kullan\u0131m konforunu art\u0131racak bir \u015fekilde ele alabilirler.<\/p>\n Ancak yap\u0131y\u0131 otele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n b\u00f6ylesine zorlu bir i\u015fe kalk\u0131\u015fabilece\u011fini zannetmiyorum.<\/p>\n Yap\u0131n\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131 bir gayr\u0131menkul yat\u0131r\u0131m\u0131 projesi ile ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fmak bir ancak bir \u00e7aresizlik \u00f6rne\u011fi olabilir. Yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n dikte edece\u011fi bir projenin farkl\u0131 br d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 potansiyelleri dikkate alabilece\u011fini zannetmiyorum.<\/p>\n 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda haz\u0131rlanan ve itirazlarla kar\u015f\u0131lanan otel projesi gibi b\u00fcy\u00fck ihtimalle yat\u0131r\u0131mc\u0131 Yetimhane\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 imar k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir S\u0130T alan\u0131nda, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir yap\u0131la\u015fma izni olarak de\u011ferlendirecektir. Belki de o itirazlara konu olan projedeki gibi yeni bir bina yap\u0131p, \u00fczerini ah\u015fapla kaplamay\u0131 tercih edecektir.<\/p>\n Bu kayg\u0131yla 90\u2019lardan beri s\u00fcreci izleyen bir ki\u015fi olarak \u201cromantik\u201d bir \u015fekilde yaln\u0131zca binayla ilgilenmek yerine bu nedenle hep ba\u015fka bir \u015feye dikkatleri \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n Yetimhane\u2019nin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne yat\u0131r\u0131mc\u0131 perspektifinden ara\u00e7sal -ve ger\u00e7ek\u00e7i- \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmak yerine daha yarat\u0131c\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir fikir \u00fcretiminin \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zelle\u015ftirme bu haf\u0131zan\u0131n, kamu fikrinin g\u00fcncellenmesine de\u011fil, b\u00fcz\u00fclmesine, yok olmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n Yetimhane farkl\u0131 bir kamusall\u0131k bi\u00e7iminin izlerini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n Yetimhane binas\u0131n\u0131n \u00e7etrefilli restorasyon projesinden \u00e7ok bundan neredeyse bir bu\u00e7uk as\u0131r \u00f6nce ortaya at\u0131lan -ve bug\u00fcn akl\u0131m\u0131z\u0131n alamayaca\u011f\u0131- bir hayal beni heyecanland\u0131r\u0131yor:<\/p>\n Farkl\u0131 topluluklar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n resmi politikalar ile ask\u0131ya al\u0131nmad\u0131klar\u0131, birbirlerini ve insan olmayanlar\u0131 yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131 bir d\u00fcnya hayali.<\/p>\n Prinkipo Palace\u2019\u0131n Yetimhane\u2019ye, bir e\u011fitim kurumuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclme s\u00fcrecinin en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 2. Abd\u00fclhamit\u2019ti. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme maddi destek yan\u0131nda burada e\u011fitim g\u00f6recek \u00e7ocuklar i\u00e7in g\u0131da deste\u011fi de verdi\u011fi biliniyor. Onun hayali modernle\u015fme s\u00fcrecinde Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu i\u00e7indeki farkl\u0131 topluluklar\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131 ve bunlardan yeti\u015fen elitleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kamu sahas\u0131na ta\u015f\u0131mak, bir arada tutmakt\u0131. Bu nedenle ABD onu \u00e7ocuklu\u011fundan tan\u0131yan, senat\u00f6r, d\u00f6nemin \u00f6nemli bir entelekt\u00fceli, siyaset\u00e7isi ve n\u00fcfus bilimcisi Samuel Cox\u2019u El\u00e7i olarak \u0130stanbul\u2019a g\u00f6nderdi. Cox ABD\u2019nin n\u00fcfus \u00f6zelliklerini, yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 onun bilgisine sundu. Ancak \u0130mparatorlu\u011fun bu modernle\u015fme modeli, her ne kadar kapsay\u0131c\u0131 olsa da sek\u00fcler bir kamu sahas\u0131n\u0131 i\u00e7ermiyordu.<\/p>\n Bu y\u00fczden modern kamu fikri bu kompart\u0131manla\u015fm\u0131\u015f kamusal alanlarda geli\u015fmedi.<\/p>\n Daha \u00e7ok topluluklar\u0131 bir araya getiren kozmopolit ticaret, finans alanlarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak bu siyasal a\u00e7\u0131dan yeterli olmad\u0131 ve b\u00fcy\u00fck sorunlar ya\u015fand\u0131, imparatorluk par\u00e7aland\u0131. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti de bu ba\u011f\u0131ml\u0131 kamusall\u0131k modeli nedenle kapsay\u0131c\u0131 kamusal alan politikalar\u0131 \u00fcretemedi.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7evre politikalar\u0131nda k\u00fcresel ba\u011flar\u0131n kurulmas\u0131 gerekirken, b\u00f6lgede \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fan\u0131rken Yetimhane\u2019nin haf\u0131zas\u0131n\u0131n ve Patrik Hazretleri\u2019nin dile getirdi\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projesinin muazzam bir potansiyel ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n 2010 y\u0131l\u0131nda, sahiplerine iadesinden sonra Cumhurba\u015fkan\u0131 (d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131) Erdo\u011fan beraberindeki geni\u015f bir heyetle ziyaret etti\u011finde Patrik Bartholomeos Hazretleri Yetimhane\u2019nin \u201cK\u00fcresel Diyalog ve \u00c7evre Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini arzu ettiklerini s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n Osmanl\u0131 d\u00f6neminin izlerini ta\u015f\u0131yan \u201cakar\u201d gelir getiren m\u00fclkler anlam\u0131na geliyor. \u201cHayrat\u201d ise dini yap\u0131lar, okul, hastane gibi kamu i\u015flevlerini yerine getiren mekanlar. \u201cAz\u0131nl\u0131k\u201d ad\u0131 verilen topluluklar bunlar\u0131n gelirleriyle kendi kamusal alanlar\u0131n\u0131n giderlerini kar\u015f\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar gibi vergi verdikleri halde okullar\u0131n, dini yap\u0131lar\u0131n, hastanelerin giderlerini kendileri kar\u015f\u0131l\u0131yorlar. Bu durumda n\u00fcfuslar\u0131 giderek azalan topluluklar bunlar\u0131 \u00f6zelle\u015ftiriyorlar. Bu da kamusal alanlar\u0131n\u0131n imhas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n Rum dostlar\u0131m\u0131z \u201ckamula\u015ft\u0131rma\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc duyunca ge\u00e7mi\u015ften gelen tecr\u00fcbeleriyle ve hakl\u0131 olarak \u00e7ekiniyorlar. Bu nedenle Yetimhane\u2019nin bir kamu yap\u0131s\u0131 de\u011fil, bir \u00f6zel m\u00fclk gibi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini ye\u011fliyorlar. Oysa Yetimhane\u2019nin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bu kamusall\u0131k modelini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in de bir f\u0131rsat yaratabilir. Kamusall\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131 ve sek\u00fcler y\u00f6ntemlerle yeniden ke\u015ffedilmesini sa\u011flayabilir.<\/p>\n Bu nedenle Yetimhane\u2019nin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne devlet destek vermeli diyorum. Bu destek hem \u015fehre, \u00fclkeye de\u011fer kazand\u0131racak bir projenin ger\u00e7ekle\u015fmesine, hem de ayn\u0131 zamanda \u00fclkedeki kamu kavram\u0131n\u0131n da geli\u015fmesine yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n Akl\u0131mdan \u015funlar ge\u00e7iyor: G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cK\u00fcresel Diyalog ve \u00c7evre Enstit\u00fcs\u00fc\u201d fikri en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyulan \u015fey de\u011fil mi? Avrupa\u2019daki iyi \u00fcniversiteler ayar\u0131nda, Heybeliada\u2019daki Ticaret Okulu gibi d\u00f6nemin en iyi \u00fcniversitelerinden birini tam 200 y\u0131l \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftiren bir toplulu\u011fun haf\u0131zas\u0131na olan sayg\u0131y\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in bu projeye devletin de destek vermesi \u015fart.<\/p>\n Bu fikir \u015fehrin, \u00fclkenin kamusal hayat\u0131n\u0131 iyile\u015ftirecek bir \u201csihirli de\u011fnek\u201d i\u015flevi g\u00f6rebilir.<\/p>\n Ancak \u015fehre, \u00fclkeye, b\u00f6lgeye t\u0131pk\u0131 bir \u201csihirli de\u011fnek\u201d gibi hayalimizin alamayaca\u011f\u0131 bir de\u011fer katacak olan bir projeyi yaln\u0131zca Patrikhane\u2019nin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklemek haks\u0131zl\u0131k olur.<\/p>\n Yarat\u0131c\u0131 proje y\u00f6netimi (ve mimarl\u0131k) burada devreye girebilir. Ba\u015far\u0131l\u0131 \u2013 e\u015fsiz diyeyim- mimarl\u0131k eserleri kolay ve basmakal\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle de\u011fil, bu t\u00fcr zorlu ko\u015fullarda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n Unutmayal\u0131m ki B\u00fcy\u00fckada\u2019n\u0131n Hristos (\u0130sa) tepesinde, orman\u0131n i\u00e7indeki bu dev bina, Prinkipo Palace yaln\u0131zca bir otel olarak tasarlanmam\u0131\u015ft\u0131. Bu koskoca yap\u0131 \u00e7ok daha kapsay\u0131c\u0131 bir ana fikrin, Avrupa\u2019y\u0131 demiryollar\u0131 ile birle\u015ftirme hayalinin yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck par\u00e7as\u0131yd\u0131.<\/p>\n Bir zamanlar Akdeniz\u2019e h\u00fckmeden imparatorluklar\u0131n ba\u015fkenti olan \u0130stanbul\u2019un 21. y\u00fczy\u0131lda, bar\u0131\u015f\u0131n, gezegeni koruman\u0131n ba\u015fkenti olmas\u0131n\u0131?<\/p>\n Bu nedenle \u201cdestek\u201d deyince, \u201cdevlet turizm yat\u0131r\u0131m\u0131 (otel) projesini engellemesin, \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7s\u0131n\u201d falan demek istemiyorum. Akl\u0131m\u0131z\u0131n ve hayalimizin alamayaca\u011f\u0131 bir iyili\u011fi b\u00f6lgeye, \u015fehre, \u00fclkeye arma\u011fan edecek bir projeye bizzat b\u00fct\u00e7e ay\u0131rs\u0131n. Proje y\u00f6netiminin yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yarat\u0131c\u0131 bir ekibin \u00fcstlenmesini ve geli\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 olsun.<\/p>\n Yetimhane i\u00e7in sivil giri\u015fimin amac\u0131 neydi, bu s\u00fcre\u00e7te neler ya\u015fand\u0131?<\/p>\n Uzun s\u00fcren bir sessizlikten sonra tekrar Yetimhane\u2019nin yeniden g\u00fcndeme gelmesi, onun getirili\u015f bi\u00e7imi \u00f6nemli. Bu s\u00fcre\u00e7te, sivil giri\u015fimler neleri ba\u015fard\u0131, neleri ba\u015faramad\u0131? Bu ya\u015fanan s\u00fcrecin bir de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmas\u0131 iyi olabilir.<\/p>\n Bu y\u00fczden \u00f6nce kamusall\u0131k bi\u00e7imi ve koruma politikalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu tarihi d\u00f6neme\u00e7te bug\u00fcne kadar Yetimhane\u2019de yak\u0131n tarihlerde neler ya\u015fand\u0131, neler oldu bunlar\u0131 \u00f6zetle bir g\u00f6zden ge\u00e7irmeyi \u00f6neriyorum.<\/p>\n Bunlar\u0131 kayda ge\u00e7mek, ya\u015fanan s\u00fcreci hat\u0131rlamak i\u00e7in oldu\u011fu kadar ya\u015fanan ve ya\u015fanacak geli\u015fmeleri tan\u0131mlayabilmek i\u00e7in de zannedersem \u00f6nemli.<\/p>\n 94 y\u0131l\u0131nda turizmciler giri\u015fimi, Yetimhane\u2019yi y\u0131k\u0131p otel yapmak i\u00e7in bir proje haz\u0131rlatt\u0131. Bu projede yap\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131yor ve farkl\u0131 bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 sistemin \u00fczerinde cepheleri benzer \u015fekilde in\u015fa ediliyordu. O tarihlerde buna benzer uygulamalar yayg\u0131nd\u0131.<\/p>\n Sivil inisiyatifler bu projeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Yetimhane\u2019nin bir yat\u0131r\u0131m operasyonu ile d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini do\u011fru bulmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirten a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131lar.<\/p>\n Ulusal Ah\u015fap Birli\u011fi\u2019nin y\u00f6neticisi Emine Erdo\u011fmu\u015f\u2019un giri\u015fimleriyle \u0130ngiltere Icomos temsilcileri David Michelmore ve David Yeomans davet edildi. Bu tan\u0131nm\u0131\u015f uzmanlar yap\u0131n\u0131n sa\u011flam oldu\u011funa dair 6 sayfal\u0131k bir raporu haz\u0131rlad\u0131lar.<\/p>\n Ancak durdurulmas\u0131 zannedildi\u011fi gibi projeye olan itirazlar nedeniyle de\u011fil, ilgin\u00e7tir ilgili \u201cD\u0131\u015fi\u015fleri\u201d bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yani devletin bir tak\u0131m kurumlar\u0131n\u0131n izin vermemesi nedeniyle.<\/p>\n Bunun \u00fczerine \u00e7at\u0131 onar\u0131m\u0131 i\u00e7in Ulusal Ah\u015fap Birli\u011fi taraf\u0131ndan bir proje haz\u0131rland\u0131 ve kaynak bulundu, ancak ona da bu defa da b\u00f6lge koruma kurulu \u00f6nce uzun bir s\u00fcre oyalay\u0131p, sonra izin vermedi.<\/p>\n Bir taraftan yap\u0131da y\u0131pranma s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren sivil inisiyatif Yetimhane\u2019nin korunmas\u0131 i\u00e7in bir kampanya y\u00fcr\u00fct\u00fcrken di\u011fer taraftan da sahiplerine iadesi i\u00e7in bir kampanya ba\u015flatt\u0131. 2005 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin AB adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti. 2007\u2019de Patrikhane\u2019nin A\u0130HM\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 iade talepli ba\u015fvuru kabul edildi. 2010 y\u0131l\u0131nda A\u0130HM karar\u0131 ile Yetimhane Patrikhane\u2019ye iade edildi.<\/p>\n Yetimhane\u2019nin iadesi di\u011ferleri i\u00e7in de bir emsal te\u015fkil etti,<\/p>\n H\u00fck\u00fcmet benzer kararlar\u0131n al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 fark edince, biraz daha kapsaml\u0131 bir iade s\u00fcreci i\u00e7in ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. \u00d6zel m\u00fclkler hari\u00e7, vak\u0131flar\u0131 ait olanlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc (belki d\u00f6rtte biri) iade edildi. 1936 Beyannamesi (vak\u0131flara ba\u011f\u0131\u015flar\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmak i\u00e7in d\u00fczenlenen m\u00fclk kay\u0131tlar\u0131) hukuki bir belge olarak kabul g\u00f6rd\u00fc Bu s\u00fcre\u00e7te bir dolu d\u00f6neme\u00e7ten ge\u00e7ildi.<\/p>\n 2010 y\u0131l\u0131nda iade edildi ancak bu s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7at\u0131da ve yap\u0131n\u0131n d\u0131\u015f cephesinde hasar h\u0131zland\u0131. Herhangi bir koruyu m\u00fcdahale yap\u0131lamad\u0131.<\/p>\n \u0130adenin ard\u0131ndan d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Erdo\u011fan beraberinde geni\u015f bir heyetle Yetimhane\u2019yi ziyaret etti. Bu ziyaretteki g\u00f6r\u00fc\u015fmede Patrik Barthelemeos Hazretleri Yetimhane\u2019nin \u201cK\u00fcresel bir Diyalog ve \u00c7evre Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini arzu ettiklerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n Burada neler konu\u015fuldu, bug\u00fcnk\u00fc geli\u015fmeleri uzanan s\u00fcreci izlemek i\u00e7in anlaml\u0131.<\/p>\n Bunun \u00fczerine sivil giri\u015fim yap\u0131y\u0131 korumak i\u00e7in bir tak\u0131m ba\u015fka \u00e7areler aramaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n B\u00fcy\u00fckada\u2019da bulunan Rum Yetimhanesi\u2019nin AB Miras Y\u0131l\u0131 ilan edilen 2018 y\u0131l\u0131nda \u201cEn \u00c7ok Tehdit Alt\u0131ndaki Yedi Miras Listesi\u201dne al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in 2017 y\u0131l\u0131nda AB\u2019nin k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131 konusundaki sivil a\u011f\u0131 olan Europa Nostra\u2019ya ba\u015fvurdu.<\/p>\n Bu giri\u015fim i\u00e7inde de payla\u015f\u0131larak, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bilgisi dahilinde bu ki\u015filer The Marmara Oteli\u2019nde d\u00fczenledikleri bir toplant\u0131yla ve Patrikhane\u2019yi temsilen Laki Vingas\u2019\u0131n da bulundu\u011fu bir toplant\u0131 ile haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 dosyay\u0131 -toplant\u0131ya kat\u0131lanlar\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile- Europa-Nostra temsilcisine elden teslim ettiler.<\/p>\n Bu dosyan\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 ve ba\u015fvuru i\u00e7in Patrikhane\u2019nin ikna edilmesinde \u0130stanbullu Rumlar \u00f6nemli bir rol oynad\u0131lar.<\/p>\n Sivil giri\u015fim bu ki\u015fileri B\u00fcy\u00fckada\u2019da 2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren misafir etti. 2015 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 Atina\u2019da bulunan \u0130stanbullu Rumlar\u0131n Evrensel Federasyonu (\u0130REF) g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri ile ba\u015flatt\u0131. Uzun s\u00fcreli \u00e7al\u0131\u015fmalarla m\u00fclk\u00fc sahibi olan Patrikhane\u2019nin ba\u015fvuru konusunda onay\u0131n\u0131 ald\u0131, buradaki ar\u015fivi g\u00f6n\u00fcll\u00fclerle d\u00fczenledi.<\/p>\n Listede 87 aday aras\u0131ndan \u00f6nce ilk12\u2019ye sonra 7\u2019 ye girdi. Sivil inisiyatifin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor Europa-Nostra\u2019n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu se\u00e7ici kurulun ba\u015fkan\u0131na teslim edildi ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6rd\u00fc. Se\u00e7ilmesinde etkili oldu.<\/p>\n 2018\u2019de benzer kaderi payla\u015fm\u0131\u015f iki yap\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in Galata Okulu\u2019nda bir sergi haz\u0131rland\u0131.<\/p>\n \u201c206 Odal\u0131 Sessizlik\u201d adl\u0131 Yetimhane ile ilgili bug\u00fcne kadar yap\u0131lm\u0131\u015f olan en kayda de\u011fer \u00e7al\u0131\u015fma olan serginin ve gene burada d\u00fczenlenen paneller dizisi ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n 2018 Avrupa Miras Y\u0131l\u0131 kapsam\u0131nda Yetimhane\u2019ye be\u015f kurulu\u015fun imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir bilgilendirme panosunun yerle\u015ftirilmesi, Belediye Ba\u015fkan\u0131 ve Avrupa Birli\u011fi B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Christian Berger\u2019in kat\u0131l\u0131m\u0131yla Splendid Oteli\u2019nde bir yuvarlak masa toplant\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve Yetimhane\u2019de bas\u0131n toplant\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesini sa\u011flad\u0131lar. Bu bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 uluslararas\u0131 medyada geni\u015f yank\u0131 buldu.<\/p>\n 2018 Avrupa Miras Y\u0131l\u0131nda bas\u0131n toplant\u0131s\u0131, yuvarlak masa toplant\u0131lar\u0131, sonras\u0131nda izleme s\u00fcreci ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n \u0130\u00e7eriye tehlike nedeniyle giremeyen insanlar i\u00e7in kap\u0131s\u0131na koyulan tabela i\u00e7in dahi sivil inisiyatif taraf\u0131ndan tam 5 ay u\u011fra\u015f\u0131ld\u0131. Metni, tasar\u0131m\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc insanlar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. 5 Kurumun alt\u0131na imzas\u0131 kondu.<\/p>\n Gene g\u00f6n\u00fcll\u00fc emeklerle Yetimhane\u2019de e\u011fitim g\u00f6ren ki\u015filerle belgesel haz\u0131rlad\u0131lar, bu ki\u015filerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 evlerinde misafir ettiler, bir\u00e7ok giderleri kendileri kar\u015f\u0131lad\u0131lar.<\/p>\n Yetimhane\u2019nin Europa-Nostra listesine al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in sivil giri\u015fim taraf\u0131ndan yap\u0131lan ba\u015fvurunun ve izleme s\u00fcrecinin amac\u0131 neydi, neler ya\u015fand\u0131?<\/p>\n Ba\u015fvurunun amac\u0131 proje y\u00f6netimi s\u00fcrecinin uluslararas\u0131 koruma normlar\u0131na uygun olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n Oysa s\u00fcre\u00e7 daha ilk a\u015famadan itibaren bir r\u00f6l\u00f6ve, restit\u00fcsyon, restorasyon projesi olarak kapal\u0131 u\u00e7lu bir s\u00fcrece d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n Projenin ama\u00e7lar\u0131na g\u00f6re bir proje y\u00f6netimi olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyordu. Son derece \u00e7etrefilli ve yarat\u0131c\u0131 u\u011fra\u015flar gerektiren bir s\u00fcre\u00e7 kapal\u0131 u\u00e7lu hale getirildi. \u00c7ok zaman kaybedildi. Patrik Hazretleri\u2019nin K\u00fcresel \u00c7evre ve Diyalog Enstit\u00fcs\u00fc fikrine uygun bir proje y\u00f6netimi ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi.<\/p>\n Sonu\u00e7ta bu kapal\u0131 s\u00fcre\u00e7te 94 y\u0131l\u0131ndaki projenin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrar geri d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f gibi oldu. Do\u011fal olarak bu ko\u015fullarda projeyi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar dikte edebilirler. \u0130mar k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir alanda, Yetimhane imar k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bir alanda, yaln\u0131zca ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir imar f\u0131rsat\u0131 olarak tekrar kar\u015f\u0131m\u0131zda.<\/p>\n
\n