![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Mirzoyan-360x239.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Antalya Diplomasi Forumu\u2019na kat\u0131l\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ermenistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ararat Mirzoyan, T\u00fcrk haber kanal\u0131 NTV\u2019ye r\u00f6portaj verdi. Bakan Mirzoyan, Ermenistan-T\u00fcrkiye ve Ermenistan-Azerbaycan s\u00fcre\u00e7lerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/em><\/strong><\/p>\n \u2013 Taraflar\u0131n \u00fczerinde uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131ndan bahsedece\u011fiz. Ancak \u00f6ncelikle Azerbaycan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finiz panel oturumuyla ba\u015flamak istiyorum. Anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla her iki taraf da kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Siz o oturumu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Biraz gergin miydi yoksa yap\u0131c\u0131 bir ortam m\u0131 vard\u0131?<\/strong> \u2013 Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na ge\u00e7elim. Taraflar metin \u00fczerinde uzla\u015ft\u0131, ancak herkes bu anla\u015fman\u0131n ne zaman imzalanaca\u011f\u0131n\u0131 merak ediyor. Siz iki taraf\u0131n pozisyonlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong> \u2013 Say\u0131n Bayramov da oturumda bunlara de\u011findi.<\/strong> \u2013 Azerbaycan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ermenistan Anayasas\u0131\u2019na at\u0131fta bulundu. Siz de bunu bir \u00f6n ko\u015ful olarak nitelendirdiniz. Azerbaycan, bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131n\u0131 bekliyor. Sizse b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fikli\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yaln\u0131zca Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildirgesi\u2019ne at\u0131f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylediniz. Bu hukuki bir tart\u0131\u015fma. Bu sorun nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecek?<\/strong> \u2013 T\u00fcrkiye-Ermenistan ili\u015fkilerine ge\u00e7meden \u00f6nce, l\u00fctfen yanl\u0131\u015f anlamay\u0131n ama \u201cZengezur Koridoru\u201d ifadesine dair bir sorum olacak. Biliyorum ki Ermenistan\u2019da bu terim kullan\u0131lm\u0131yor, fakat T\u00fcrk kamuoyunda olduk\u00e7a bilinen bir ifade oldu\u011fu i\u00e7in bu terimi kullanarak soruyorum. T\u00fcrkiye bu g\u00fczerg\u00e2h\u0131n ne zaman a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131yla yak\u0131ndan ilgileniyor. Bu konuda sizin de\u011ferlendirmeniz nedir? Yak\u0131n zamanda bir geli\u015fme bekliyor musunuz?<\/strong> \u2013 Ben asl\u0131nda \u201cZengezur\u201d ifadesinin kullan\u0131m\u0131yla ilgili tutumu kastetmi\u015ftim.<\/strong> \u2013 Peki hangisinin \u00f6nce olmas\u0131 gerekti\u011fi \u00f6nemli mi sizce?<\/strong> \u2013 Son sorum b\u00f6lgeyle ilgili olacak. Ama burada \u201cb\u00f6lge\u201d derken asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 kastediyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rusya ile Bat\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir kriz var. Ukrayna sava\u015f\u0131 h\u00e2l\u00e2 s\u00fcr\u00fcyor, nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi bilinmiyor. \u00d6te yandan Trump d\u00f6nemi sonras\u0131 transatlantik ittifakta da baz\u0131 k\u0131r\u0131lmalar ya\u015fan\u0131yor. Siz bir \u00fclke olarak, Ermenistan bu k\u00fcresel \u00e7alkant\u0131y\u0131 nas\u0131l takip ediyor ve nas\u0131l de\u011ferlendiriyor?<\/strong>
\nBence yap\u0131c\u0131 bir tart\u0131\u015fmayd\u0131. Bildi\u011finiz gibi, Say\u0131n Bayramov ile gerek kapal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, gerekse kamuya a\u00e7\u0131k oturumlarda bir\u00e7ok kez d\u00fc\u015f\u00fcnce al\u0131\u015fveri\u015finde bulunduk. Bu oturum da bir ba\u015fka f\u0131rsatt\u0131. Elbette alg\u0131larda farkl\u0131l\u0131klar var ve muhtemelen \u015fimdi onlara biraz daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011finece\u011fiz. Ama ayn\u0131 zamanda bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, pozisyonlar\u0131 birbirine yakla\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir f\u0131rsat sunar. Yani bu t\u00fcr tart\u0131\u015fmalar her zaman faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\n\u00d6ncelikle \u015fu ger\u00e7e\u011fi de\u011ferlendirmeliyiz: Bu, e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve tarihi bir geli\u015fmedir. Ermenistan ve Azerbaycan, iki \u00fclke aras\u0131nda bir taslak bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 metni \u00fczerinde uzla\u015ft\u0131. Bu metin, Ermenistan ve Azerbaycan\u2019\u0131n birbirlerinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lma an\u0131nda var olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak tan\u0131mas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Taraflar birbirlerinin i\u00e7 i\u015flerine m\u00fcdahale etmeme konusunda da uzla\u015ft\u0131lar ve ba\u015fka \u00f6nemli h\u00fck\u00fcmler de yer al\u0131yor.
\nE\u011fer bu belge onaylan\u0131r ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girerse, ayn\u0131 zamanda anla\u015fman\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 denetleyecek ve sahadaki olas\u0131 yanl\u0131\u015f yorumlamalar\u0131 ya da somut sorunlar\u0131 y\u00f6netecek ikili bir komisyon da kurulacak. Bu ger\u00e7ekten tarihi bir geli\u015fmedir. Bizce hemen, imza tarihini ve yerini belirlemek \u00fczere isti\u015farelere ba\u015flayabiliriz.
\n\u2013 Anla\u015fma \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u00fclkede mi imzalanabilir? Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong>
\nErmenistan-Azerbaycan s\u0131n\u0131r\u0131nda da olabilir, iki taraf i\u00e7in de uygun bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkede de olabilir. Bu tart\u0131\u015f\u0131labilir. Ancak metin \u00fczerinde uzla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan Azerbaycan taraf\u0131 baz\u0131 \u00f6n ko\u015fullar \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc \u2014 Minsk Grubu\u2019yla ilgili, Anayasa\u2019yla ilgili\u2026 Ortada \u00e7e\u015fitli fikirler dola\u015f\u0131yor.<\/p>\n
\nEvet. Bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z, s\u00fcreci ad\u0131m ad\u0131m ilerletmektir. Bir tu\u011fla koyar\u0131z, sonra bir tane daha, sonra bir tane daha\u2026 Ve sonunda birlikte \u00e7ok sa\u011flam bir k\u00f6pr\u00fc in\u015fa etmi\u015f oluruz. Ya da y\u00fczlerce y\u0131l oturup bekleriz, bu yakla\u015f\u0131mlar geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez mi, \u00e7at\u0131\u015fma ger\u00e7ekten sona erdi mi, ba\u015fka engeller var m\u0131 diye\u2026 Bizim \u00f6nerimiz, yap\u0131c\u0131 olana odaklanmak, f\u0131rsatlara ve gelece\u011fe bakmak. S\u00fcrekli ge\u00e7mi\u015fte kalmak ve sadece engelleri g\u00f6rmek yerine\u2026
\nAzerbaycan taraf\u0131n\u0131n somut fikirleri hakk\u0131nda da yorum yapabilirim. Minsk Grubu konusunda yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z net: E\u011fer bir \u00e7at\u0131\u015fma kalmad\u0131ysa ve bu da imzalanm\u0131\u015f bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131yla kurumsal olarak belgelenmi\u015fse, Minsk Grubu ve yap\u0131lar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na gerek yoktur. Bu nedenle Azerbaycan taraf\u0131na \u015fu \u00f6neriyi yapt\u0131k: Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 ile AG\u0130T\u2019e (veya \u00fcye devletlere) birlikte ba\u015fvurarak Minsk Grubu\u2019nun la\u011fvedilmesini talep eden belgeyi ayn\u0131 g\u00fcn imzalayal\u0131m.
\n\u2013 Bu ba\u011flamda Avrupa Birli\u011fi misyonu hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong>
\n\u015eu anda Avrupa Birli\u011fi\u2019nin sivil g\u00f6zlem misyonu, Ermenistan ve Azerbaycan s\u0131n\u0131r\u0131nda konu\u015flu. Misyonun temel amac\u0131, Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131nda istikrar ve bar\u0131\u015f\u0131 desteklemektir. E\u011fer bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzalan\u0131r ve s\u0131n\u0131r belirleme s\u00fcreci devam ederse, s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan insanlar kendilerini g\u00fcvende hisseder, g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131n\u0131 g\u00fcvenli \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebilirlerse, b\u00f6yle bir misyonun varl\u0131\u011f\u0131na da gerek kalmaz. Yani siz ya da Azerbaycanl\u0131 mevkida\u015flar\u0131m\u0131z hangi sorunu dile getirirse getirsin, bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn en k\u0131sa yolu bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 ve onaylanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\nBiz Anayasam\u0131zda Azerbaycan\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal eden herhangi bir iddia g\u00f6rm\u00fcyoruz. Anayasam\u0131z\u0131n giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildirgemize at\u0131fta bulunuluyor. Ancak Bildirge\u2019deki ifadelerin anayasal h\u00fck\u00fcmlerde toprak talebi anlam\u0131na gelmedi\u011fi hukuk\u00e7ular taraf\u0131ndan kolayca ispatlanabilir. Belgeler kamuya a\u00e7\u0131k.
\nBuna paralel olarak bizim de Azerbaycan Anayasas\u0131\u2019na ili\u015fkin baz\u0131 endi\u015felerimiz var. Azerbaycan Anayasas\u0131\u2019nda, \u201cAzerbaycan Cumhuriyeti, Sovyetler \u00f6ncesi d\u00f6nemde var olmu\u015f olan ilk Azerbaycan Cumhuriyeti\u2019nin halefidir\u201d deniyor. O cumhuriyet ise, bug\u00fcnk\u00fc Ermenistan topraklar\u0131n\u0131n %60\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 kapsayan bir egemenlik iddias\u0131nda bulunmu\u015ftu. Bu sorun mudur? E\u011fer anayasal metinler \u00fczerinden gidersek, evet bu bir sorundur. Ama \u00f6nerdi\u011fimiz bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 bu konuya da \u00e7\u00f6z\u00fcm sunuyor.
\n\u0130ki \u00fclke, birbirlerinin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131yor. Bu form\u00fclasyon iki taraf i\u00e7in de kabul edilebilir oldu\u011fu i\u00e7in zaten metin \u00fczerinde uzla\u015ft\u0131k. Bu belge imzaland\u0131ktan sonra bizim Anayasa Mahkememizden olumlu g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.
\n\u2013 O g\u00f6r\u00fc\u015ften emin misiniz?<\/strong>
\nElbette, tamamen eminiz. E\u011fer Anayasa Mahkemesi bu anla\u015fman\u0131n, taraflar\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tan\u0131nmas\u0131 da dahil olmak \u00fczere Anayasa ile uyumlu oldu\u011funu belirtirse, konu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olur. Teorik olarak aksi bir g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0131karsa, o zaman yeniden de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131r.
\nAncak bu sadece teorik bir ihtimal. Ge\u00e7en Eyl\u00fcl ay\u0131nda s\u0131n\u0131r belirleme komisyonlar\u0131, Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131ndaki ilk uluslararas\u0131 belgeyi imzalad\u0131. Bu belge, s\u0131n\u0131rlar\u0131n Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lma an\u0131ndaki (Alma-Ata Bildirisi\u2019ne dayal\u0131) haliyle belirlenmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Bu belge de Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6nderildi ve olumlu g\u00f6r\u00fc\u015f verildi. Ayn\u0131 konu hakk\u0131nda k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce olumlu g\u00f6r\u00fc\u015f verilmi\u015fken, \u015fimdi bunun de\u011fi\u015fmesi pek olas\u0131 de\u011fil. Ancak yine de teorik bir olas\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu olabilir.
\nAma tekrar vurgulayay\u0131m: Hangi a\u00e7\u0131dan bakarsak bakal\u0131m, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn en k\u0131sa yolu bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 ve onaylanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\n\u00d6ncelikle \u015funu belirtmeliyim ki, genel anlamda ge\u00e7i\u015fe, ula\u015f\u0131m hatlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 herhangi bir sorunumuz yok.<\/p>\n
\nBug\u00fcn d\u00fcnya genelinde yeni ula\u015ft\u0131rma ve transit koridorlar\u0131 konu\u015fuluyor ve biz buna tamamen olumlu yakla\u015f\u0131yoruz. Dahas\u0131, ula\u015f\u0131m altyap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 durumunda ilk fayda sa\u011flayacak \u00fclkelerden biri olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da biliyoruz.
\nSorun \u015fu ki, Azerbaycan\u2019\u0131n bu \u201ckoridor\u201d ifadesine y\u00fckledi\u011fi anlamda, bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan kabul edilemez olan \u201cekstraterritoryal kontrol\u201d i\u015faretleri g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6rne\u011fin, bu detaylar\u0131n T\u00fcrk kamuoyunun da ilgisini \u00e7ekece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Azerbaycan\u2019a \u015fu teklifi yapt\u0131k \u2014 her iki \u00fclkenin demiryolu altyap\u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kullan\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayal\u0131m. Onlar bizim hatlar\u0131m\u0131z\u0131 kullans\u0131n, biz onlar\u0131nkini kullanal\u0131m.
\nAzerbaycan ile Nah\u00e7\u0131van\u2019\u0131 birbirine en k\u0131sa yoldan ba\u011flayan k\u0131sm\u0131 i\u00e7in ise modern teknolojilerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdik. Mesela elektronik taray\u0131c\u0131larla fiziksel kontrol yap\u0131lmadan ge\u00e7i\u015f sa\u011flanabilir. Elektronik beyanname sistemi \u00f6nerdik \u2014 bu da fiziksel kontrol\u00fc gereksiz k\u0131lar ve ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131r\u0131r. G\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in sigorta veya yeniden sigortalama mekanizmalar\u0131 da \u00f6nerdik.
\n\u0130lk etapta Azerbaycan\u2019\u0131n bu tekliflere olumlu yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Ancak \u015fimdi baz\u0131 teredd\u00fctlerin devam etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Nedenini net olarak s\u00f6yleyemem \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00f6nerilerin reddedilmesini gerektirecek mant\u0131kl\u0131 bir neden g\u00f6remiyorum.
\nBizim \u00f6nerimiz, bu s\u00fcreci derhal ba\u015flatmak. \u0130lk a\u015famada y\u00fck ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik demiryolu hatt\u0131n\u0131 a\u00e7al\u0131m. Her \u015fey d\u00fczg\u00fcn ilerlerse, daha sonra yolcu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na da ge\u00e7ebiliriz. Bu ileti\u015fim hatlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, nihayetinde Ermenistan ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda demiryolu ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n yeniden tesis edilmesine de hizmet edecektir. Bu konuda da istekliyiz.
\nBu projenin, en az\u0131ndan bu b\u00f6lgenin lojistik haritas\u0131n\u0131 tamamen de\u011fi\u015ftirme potansiyeline sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Taraflardan herhangi biri a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumsuz bir etkisi oldu\u011funu da sanm\u0131yorum.
\n\u2013 Ne zaman \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini g\u00f6rece\u011fiz. \u015eimdi T\u00fcrkiye-Ermenistan ili\u015fkilerine ge\u00e7mek istiyorum. 2021 y\u0131l\u0131nda iki \u00fclke, ikili ili\u015fkilerin normalle\u015fmesi s\u00fcreci i\u00e7in \u00f6zel temsilciler atad\u0131. D\u00f6rt y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir bu temsilciler \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kargo u\u00e7u\u015flar\u0131 ba\u015flat\u0131lmas\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in s\u0131n\u0131r ge\u00e7i\u015finin a\u00e7\u0131lmas\u0131 gibi baz\u0131 ad\u0131mlar \u00fczerinde uzla\u015f\u0131ld\u0131. Ancak bu konularda ilerleme g\u00f6remiyoruz. Bu ger\u00e7ekten bir duraksama m\u0131, yoksa siz s\u00fcreci nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong>
\nGer\u00e7ekten de her iki taraf \u00f6zel temsilciler atad\u0131: T\u00fcrkiye taraf\u0131nda Serdar K\u0131l\u0131\u00e7, Ermenistan taraf\u0131nda Ruben Rubinyan. Buna paralel olarak iki \u00fclkenin d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131klar\u0131 da s\u00fcrece d\u00e2hil oldu. Bu ak\u015fam Say\u0131n Bakan Fidan\u2019la yeni bir g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz olacak, bu ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz de\u011fil. Olduk\u00e7a aktif bir temas trafi\u011fimiz var. Bu sadece bakanlarla veya \u00f6zel temsilcilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 da de\u011fil. Zamanla di\u011fer ilgili kurumlar da s\u00fcrece kat\u0131ld\u0131.
\nKargo u\u00e7u\u015flar\u0131n\u0131 siz s\u00f6ylediniz, ben de Margara-Alijan kara ge\u00e7i\u015f noktas\u0131ndaki altyap\u0131n\u0131n ortak incelenmesini, Gyumri-Kars demiryolu hatt\u0131n\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesini ekleyebilirim. Sadece birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce \u00e7e\u015fitli kurumlardan yetkililer bir araya gelip, s\u0131n\u0131rdaki Ani K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn yeniden in\u015fas\u0131 i\u00e7in ortak bir proje \u00fczerinde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcler. Yani, sahada geli\u015fmeler var.
\n\u2013 Peki bu altyap\u0131 projeleri ne a\u015famada?<\/strong>
\nErmenistan taraf\u0131 olarak Margara S\u0131n\u0131r Kap\u0131s\u0131\u2019ndaki kendi b\u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fcz\u00fc yeniden in\u015fa ettik. Yani bu s\u00fcrecin i\u015fledi\u011fini, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve T\u00fcrk muhataplar\u0131m\u0131zla \u00e7ok ola\u011fan ve yo\u011fun bir diyalog i\u00e7inde oldu\u011fumuzu g\u00f6stermek istiyorum. Di\u011fer yandan, Ermenistan ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda tam normalle\u015fme, diplomatik ili\u015fkilerin kurulmas\u0131 ve s\u0131n\u0131r\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015fmedi. Bu durum elbette Ermenistan-Azerbaycan normalle\u015fmesiyle de ba\u011flant\u0131l\u0131.
\nBizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z, e\u011fer Ermenistan ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda ba\u015far\u0131 sa\u011flan\u0131r ve s\u0131n\u0131r a\u00e7\u0131l\u0131rsa, bunun Ermenistan-Azerbaycan s\u00fcrecine de \u00e7ok olumlu bir etkisi olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde.
\n\u2013 Bu \u00f6nemli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce. \u0130lk ba\u015fta, Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131nda bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye-Ermenistan s\u00fcrecini olumlu etkileyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Ama siz bunun tersini s\u00f6yl\u00fcyorsunuz.<\/strong>
\nEvet, temelde \u00f6yle. Ama asl\u0131nda her iki y\u00f6nde de ilerleme olursa, biri di\u011ferini olumlu etkiler.<\/p>\n
\nA\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, \u015fu anda elimizde somut bir f\u0131rsat penceresi var. Bu, siyasi liderlik meselesidir. Toplumlar\u0131m\u0131za ve t\u00fcm b\u00f6lgeye nas\u0131l bir gelecek \u00f6nerdi\u011fimizle ilgili bir mesele. Biz iyi kom\u015fular olabiliriz. Ticaretimizi art\u0131rabiliriz. Ortak enerji projeleri ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. Bug\u00fcn d\u00fcnya yeni enerji ba\u011flant\u0131lar\u0131 aray\u0131\u015f\u0131nda. Bu potansiyele sahibiz.
\n\u00dcstelik b\u00f6lgesel politikalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6rne\u011fin Orta Do\u011fu\u2019da, bizim tutumlar\u0131m\u0131z \u00e7o\u011fu zaman birbirine olduk\u00e7a yak\u0131n. Yani i\u015f birli\u011fi sadece s\u0131n\u0131r ticaretinin \u00f6tesine ge\u00e7ebilir. Bu f\u0131rsat elimizde, \u00f6nemli olan bunu de\u011ferlendirebilmemiz.
\nErmenistan taraf\u0131 olarak biz bu s\u00fcre\u00e7te m\u00fcmk\u00fcn olan en yap\u0131c\u0131 ad\u0131mlar\u0131 atmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
\nUzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131, anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u015fey son derece do\u011fru. Ger\u00e7ekten tam bir karma\u015fa var. K\u00fcresel istikrar ihtimali de var, ama ayn\u0131 zamanda \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n derinle\u015fmesi ve yay\u0131lmas\u0131 ihtimali de mevcut. San\u0131r\u0131m \u015fu anda d\u00fcnyada bu konuda kimse tam anlam\u0131yla emin de\u011fil.
\nBizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan as\u0131l soru \u015fu: Bu k\u00fcresel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ve kaosun bir par\u00e7as\u0131 m\u0131 olaca\u011f\u0131z, yoksa b\u00f6lgemizde bir istikrar adas\u0131 m\u0131 olaca\u011f\u0131z? Bu bizim elimizde. Karar\u0131 biz verebiliriz.
\nGelece\u011fi in\u015fa etme, bug\u00fcne odaklan\u0131p daha g\u00fcvenli, daha huzurlu ve refah i\u00e7inde bir gelecek kurma f\u0131rsat\u0131m\u0131z var. Vatanda\u015flar\u0131m\u0131z ve gelecek nesillerimiz i\u00e7in bunu yapabiliriz. Ya da ayn\u0131 eski \u015feyleri tekrar ederiz. Bu, daha kolayd\u0131r. S\u00fcrekli engelleri dile getiririz: \u201c\u015eundan dolay\u0131 yapamay\u0131z, bundan dolay\u0131 yapamay\u0131z.\u201d Siz 10 neden sayars\u0131n\u0131z, ben 15 tane daha eklerim, Azerbaycanl\u0131 meslekta\u015flar\u0131m\u0131z 20 tane daha ekler. Ve evet, t\u00fcm bu gerek\u00e7eler olduk\u00e7a temelli de olabilir.
\nYani e\u011fer d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131, tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek istersek, bu \u00e7ok kolay. Ama mesele \u015fu: Biz ba\u015fka bir gelecek kurmay\u0131 se\u00e7ebiliriz.
\n\u2013 Peki, zamanlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarsak \u2014 ge\u00e7mi\u015fle k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u2014 \u015fu an bu anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131 ve T\u00fcrkiye-Ermenistan ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesi i\u00e7in uygun zaman m\u0131? Bug\u00fcn i\u015fler ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re daha m\u0131 kolay sizce?<\/strong>
\nBu soruya biraz farkl\u0131 bir \u015fekilde yan\u0131t vermek isterim. Zaman\u0131n uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131ndan emin de\u011filim. Belki de zaman hi\u00e7bir zaman \u201cuygun\u201d olmaz. Ama \u015funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ve cesaretle s\u00f6yleyebilirim ki \u2014 ve san\u0131yorum bu d\u00fc\u015f\u00fcncemi T\u00fcrk ve Azerbaycanl\u0131 meslekta\u015flar\u0131m da payla\u015facakt\u0131r \u2014 biz hi\u00e7 bu kadar birbirimize yak\u0131n olmam\u0131\u015ft\u0131k.
\nZaman\u0131n uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum. Belki de hi\u00e7bir zaman m\u00fckemmel bir an olmayacak. Ama bug\u00fcn bulundu\u011fumuz noktaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebilirim ki, bar\u0131\u015fa ve istikrara hi\u00e7 bu kadar yakla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131k.
\n\u2013 \u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim Say\u0131n Bakan.<\/strong>
\nBen te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n