{"id":82373,"date":"2025-02-13T03:03:09","date_gmt":"2025-02-13T08:03:09","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373"},"modified":"2025-02-13T03:03:09","modified_gmt":"2025-02-13T08:03:09","slug":"1934te-hamidiye-binbasisina-maas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373","title":{"rendered":"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f"},"content":{"rendered":"<header><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-82374\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Hamidiye-360x270.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye-360x270.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye-560x420.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye-260x195.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye-160x120.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye.jpg 645w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>1890\u2019larda Abd\u00fclhamid\u2019in milisleri Hamdiye Alaylar\u0131 seferber edildi. Alaylar hem S\u00fcnni \u0130slamla\u015ft\u0131rman\u0131n hem de merkezile\u015ftirmenin arac\u0131yd\u0131; g\u00fcya bu g\u00f6revlendirmeyle K\u00fcrt a\u015firetleri de medenile\u015ftirilecekti vesaire. Hamidiye\u2019ye Karapapak A\u015fireti Alay\u0131yla kat\u0131lan 1890\u2019lardan itibaren g\u00f6rev alan Kahraman L\u00fbtfi, emekli maa\u015f\u0131 almay\u0131 hak kazan\u0131r. Binba\u015f\u0131 Kahraman L\u00fbtfi\u2019nin maa\u015f almas\u0131, bildi\u011fimiz tek \u00f6rnek olabilir, ama ba\u015fkalar\u0131 da \u201calmam\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyemeyiz.<\/strong><\/em><\/p>\n<\/header>\n<div class=\"content-side\">\n<div class=\"info\"><strong><a class=\"name\" title=\"Nevzat Onaran\" href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/yazar\/nevzat-onaran\">Nevzat Onaran<\/a><\/strong><\/div>\n<div class=\"info\"><em><a class=\"mail\" title=\"Nevzat Onaran mail g\u00f6nder\" href=\"mailto:nevzatonaran@gmail.com\">nevzatonaran@gmail.com<\/a><\/em><\/p>\n<div class=\"social-shares\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"content-text\">\n<p>Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyet\u2019e devaml\u0131l\u0131k vard\u0131r. Elbette farkl\u0131l\u0131k yoktur denilemez. \u2018Devletten ulusa modeli\u2019yle<strong>(1)<\/strong>\u00a0egemeni, zihniyeti ve kadrosuyla Cumhuriyet\u2019e var\u0131ld\u0131. Devletin akl\u0131 ve ekonomi politi\u011fi Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyet\u2019e aktar\u0131ld\u0131. Zaten Lozan\u2019a giderken Ankara\u2019da ilan<strong>(2)<\/strong>\u00a0edilmi\u015fti:\u00a0<strong>T\u00fcrkiye, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131<\/strong>. Bug\u00fcn yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018K\u00fcrt meselesi\u2019 d\u00e2hil benzer sorunlar Osmanl\u0131\u2019dan devral\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Aktaraca\u011f\u0131m konu da 1890\u2019lardan 1930\u2019lara devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steren fiillerdendir.<\/p>\n<p>Hamidiye Alaylar\u0131ndan\u00a0<strong>Karapapak A\u015firet Alay\u0131nda g\u00f6revli Binba\u015f\u0131\u00a0<\/strong><strong>Kahraman L\u00fbtfi<\/strong>, 17 May\u0131s 1934\u2019te TBMM karar\u0131yla emekli maa\u015f\u0131 almaya hak kazand\u0131. Bu, zihniyet ve kadro birli\u011finin \u00f6rne\u011fiydi; bir y\u00f6n\u00fcyle de sonradan isim de\u011fi\u015fikli\u011fi olsa da Hamidiye Alaylar\u0131na resmiyetin ilan\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Hamidiye\u2019nin kurulu\u015fundan bir as\u0131r sonra, yine \u2018a\u015firet milisleri\u2019 olarak te\u015fkilatland\u0131r\u0131lan\u00a0<strong>Ge\u00e7ici K\u00f6y Korucular\u0131<\/strong>, alaylara benzer Cumhuriyet kurumudur; ad\u0131 \u2018ge\u00e7ici\u2019 ama 40 y\u0131ld\u0131r i\u015fba\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>TBMM\u2019deki m\u00fczakerede\u00a0<strong>Yozgat Milletvekili Avni Do\u011fan<\/strong>\u2019\u0131n alaylar hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131 hayli dikkat \u00e7ekiciydi. Kabul edilen kararla Binba\u015f\u0131 Kahraman L\u00fbtfi\u2019ye maa\u015f ba\u011flan\u0131rken, Hamidiye Alaylar\u0131n\u0131n bir k\u0131s\u0131m eleman\u0131 da Milletvekili Avni Do\u011fan\u2019\u0131n heyet \u00fcyesi oldu\u011fu (1925-1926) \u015eark \u0130stiklal Mahkemesi karar\u0131yla idam edilmi\u015fti.<\/p>\n<h2><strong>ABD\u00dcLHAM\u0130D\u2019\u0130N M\u0130L\u0130S ALAYLARI<\/strong><\/h2>\n<p>1878\u2019de Balkanlarda \u00f6nemli oranda toprak kaybeden Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sultan\u0131 ve Halifesi Abd\u00fclhamid\u2019in\u00a0<a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/abdulhamidin-sunni-islam-milliyetciligi-makale-1742591\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">S\u00fcnni \u0130slam milliyet\u00e7ili\u011fi<\/a>, aya\u011fa kalkan H\u0131ristiyan ve k\u0131p\u0131rdanan \u0130slam milletleri bast\u0131rman\u0131n ve egemenli\u011fini peki\u015ftirmenin politi\u011fiydi. O y\u0131llarda uluslararas\u0131 g\u00fcndem olan \u2018Ermeni meselesi\u2019 \u00f6zelinde hedef, Anadolu\u2019nun Ermenilerden temizlenmesi tamamen S\u00fcnni \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<figure class=\"image align-left\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.gazeteduvar.com.tr\/storage\/files\/images\/2025\/02\/11\/abdulhamid-1-luhl.jpg\" alt=\"\" width=\"290\" height=\"380\" \/><figcaption>Mutlak monar\u015fist Abd\u00fclhamid<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Saray oligar\u015fisinin<\/strong>\u00a01890\u2019larda Anadolu\u2019da Ermenilerden ba\u015fka bir di\u011fer hedefi Dersim halk\u0131yd\u0131, Dersimlilerdi. O y\u0131llarda ve sonras\u0131nda Dersim\u2019e harek\u00e2tlar yap\u0131lm\u0131\u015f<strong>(3)<\/strong>\u00a0ve 16\u2019s\u0131 Abd\u00fclhamid d\u00f6neminde olmak \u00fczere Osmanl\u0131\u2019da haz\u0131rlanan toplam 18 raporda \u00f6nerilen \u00e7\u00f6z\u00fcmse,\u00a0<strong>\u201cS\u00fcnni \u0130slamla\u015ft\u0131rma ve medenile\u015ftirme\u201d<\/strong>ydi. Alaylardan biri de Dersim i\u00e7in rapor haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131; 16.11.1897 tarihli 11\u2019inci rapor, \u2018Hamidiye 35. Alay\u0131n 3. B\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc Y\u00fczba\u015f\u0131s\u0131 Mehmed\u2019e aittir.<strong>(4)<\/strong><\/p>\n<p>1890\u2019larda Abd\u00fclhamid\u2019in milisleri\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Hamidiye_Alaylar%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Hamdiye Alaylar\u0131<\/a>\u00a0seferber edildi. Alaylar hem S\u00fcnni \u0130slamla\u015ft\u0131rman\u0131n hem de merkezile\u015ftirmenin arac\u0131yd\u0131; g\u00fcya bu g\u00f6revlendirmeyle K\u00fcrt a\u015firetleri de medenile\u015ftirilecekti vesaire.<strong>(5)<\/strong>\u00a0D\u00f6nemin bir di\u011fer kurumu Arap ve K\u00fcrt a\u015firetlerle merkezi ba\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmenin arac\u0131, A\u015firet Mektebi\u2019ydi.<\/p>\n<p>Saray oligar\u015fisinin Hamidiye Alaylar\u0131nda tercihi S\u00fcnni \u0130slam olan a\u015firetlerdi; Alevilerden ve Dersim a\u015firetlerinden kat\u0131l\u0131m olmad\u0131.<strong>(6)<\/strong>\u00a0Alaylar 1890\u2019lar ba\u015f\u0131nda kuruldu; 1897\u2019de 57<strong>(7)<\/strong>\u00a0ve 1900\u2019de 64-65<strong>(8)<\/strong>\u00a0alay vard\u0131. A\u015firetlerden\u00a0<strong>Kays Arap ve Karapapak T\u00fcrkmen olup, di\u011ferleri K\u00fcrt<\/strong>\u2019t\u00fcr.<strong>(9)<\/strong>\u00a0Alay kuran a\u015firete verilen te\u015fvik, a\u011fnam (hayvan) vergisinden ve Hamidiye d\u0131\u015f\u0131ndaki askerlikten muaf tutulmakt\u0131.<strong>(10)<\/strong><\/p>\n<p>Alaylar\u0131n seferber edildi\u011fi 1895-1896\u2019da Ermenilerin (\u00f6ld\u00fcrme ve kovalamayla) demografik ve (mal\u0131n\u0131n ve m\u00fclk\u00fcn\u00fcn gasp\u0131yla) iktisadi yap\u0131dan tasfiyesinin ekonomi politi\u011fi, 1914-1922 d\u00f6neminde ve devam\u0131nda Rumlarla S\u00fcryaniler d\u00e2hil daha kapsaml\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Alaylar\u0131n sefer edilmesiyle 1895\u2019lerde \u00f6ylesine can pazar\u0131 yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki,\u00a0<strong>Ermeniler k\u00f6y k\u00f6y<\/strong>\u00a0\u0130slamla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015ft\u0131r.<strong>(11)<\/strong><\/p>\n<p>Alaylar\u0131 ba\u015fmakalesinde inceleyen<strong><em>\u00a0K\u00fcrdistan<\/em>\u00a0gazetesi<\/strong>, Abd\u00fclhamid\u2019in Ermenileri katledeni affetti\u011fini ve Hamidiye Alaylar\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015f ve iki halk\u0131n ili\u015fkisine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir: \u201cK\u00fcrtler daha \u00f6nce Ermenilerden zul\u00fcm m\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc? Hay\u0131r! Ermeniler, K\u00fcrtlerden ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc? Hi\u00e7!\u201d<strong>(12)<\/strong><\/p>\n<p>1908\u2019den sonra yeniden yap\u0131lanmaya gidildi. Kas\u0131m 1908\u2019de Hamidiye Alaylar\u0131n\u0131n redif [yedek] askerler oldu\u011fu ilan edildi ve 1909\u2019da nizamnamedeki de\u011fi\u015fiklikle art\u0131k milislerin ad\u0131 \u2018<strong>A\u015firet Hafif S\u00fcvari Alaylar\u0131<\/strong>\u2019d\u0131r.<strong>(13)<\/strong><\/p>\n<p>Alaylar sadece 1910\u2019larda de\u011fil Cumhuriyet y\u0131llar\u0131nda da i\u015fba\u015f\u0131ndad\u0131r.\u00a0<strong>Yusuf Ak\u00e7urao\u011flu\u2019nun\u00a0<\/strong><em>T\u00fcrk Y\u0131l\u0131 1928<\/em>\u00a0\u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, s\u00fcvari alaylar\u0131 \u2018T\u00fcrkiye Cumhuriyeti M\u00fcdafaa-i Milliye Te\u015fkil\u00e2t\u0131\u2019nda g\u00f6revlidir (aynen):<\/p>\n<p>\u201cBir piyade f\u0131rkas\u0131 \u00fc\u00e7 piyade ve bir sahra top\u00e7u alay\u0131ndan, her nizamiye s\u00fcvari top\u00e7u taburundan, her a\u015firet f\u0131rkas\u0131 d\u00f6rt\u00a0<strong>s\u00fcvari alay\u0131ndan<\/strong>\u00a0m\u00fcrekkeptir. S\u00fcvari alaylar\u0131nda birer a\u011f\u0131r makineli t\u00fcfek b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc ve s\u00fcvari b\u00f6l\u00fcklerinde otomatik t\u00fcfekleri vard\u0131r.\u201d<strong>(14)<\/strong><\/p>\n<p>Alaylar\u0131n \u2018\u015eeyh Said \u0130syan\u0131\u2019n\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131nda da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<strong>Beh\u00e7et Cemal<\/strong>\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, isyana kar\u015f\u0131 seferber edilen \u2018S\u00fcvari Alay\u0131\u2019 tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve Elaz\u0131\u011f\u2019da \u2018Kat\u0131rl\u0131 S\u00fcvari erleri\u2019 mevzilerini terk etti\u011fi i\u00e7in cephanelik ya\u011fmalanm\u0131\u015ft\u0131r.<strong>(15)<\/strong><\/p>\n<p>Ezc\u00fcmle mutlak monar\u015fist Abd\u00fclhamid\u2019in milis alaylar\u0131 (ve zihniyeti), 1890\u2019lardan 1930\u2019lara Osmanl\u0131\u2019dan Cumhuriyet\u2019e ve isim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle bug\u00fcn de devletin hizmetindedir.<\/p>\n<h3><strong>\u2018D\u0130PLOMASI YOK, MAA\u015e ALAMAZ\u2019<\/strong><\/h3>\n<p>Hamidiye Binba\u015f\u0131s\u0131 Kahraman L\u00fbtfi\u2019nin emekli maa\u015f\u0131 ba\u015fvurusuyla ilgili Arzuhal Enc\u00fcmeni mazbatas\u0131 17 May\u0131s 1934\u2019te m\u00fczakere edildi. \u2018147 S\u0131ra No\u2019lu\u2019 mazbata zapt\u0131n sonundad\u0131r. Mazbata \u00f6ncesinde yap\u0131lanlar \u00f6zetlenmi\u015f ve \u00f6nerilen, \u201cmaa\u015f verilmeli\u201ddir.<\/p>\n<figure class=\"image align-left\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.gazeteduvar.com.tr\/storage\/files\/images\/2025\/02\/11\/zekai-qotu.jpg\" alt=\"\" width=\"302\" height=\"464\" \/><figcaption>Milli M\u00fcdafaa Vekili Zekai Apayd\u0131n\u00a0<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u0130lk s\u00f6z alan\u00a0<strong>Mill\u00ee M\u00fcdafaa Vekili [Mill\u00ee Savunma Bakan\u0131] Zek\u00e2i [Apayd\u0131n]\u00a0<\/strong>(Diyarbak\u0131r), ba\u015fvuruyla ilgili bilgi verdi: \u201cKarapapak A\u015fireti Reisi 10\u2019uncu s\u00fcvari alay\u0131 kumandan\u0131 Binba\u015f\u0131 Kahraman Bey teka\u00fct [emeklilik] maa\u015f\u0131 almak i\u00e7in m\u00fcracaat etmi\u015f. Arzuhal Enc\u00fcmeni mazbatas\u0131n\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f, onu m\u00fczakere edece\u011fiz. Nizamnamesi olan a\u015firet alaylar\u0131 tasfiye edilmi\u015ftir. Bu zat 317 [1901] senesinde hizmeti askeriyeye d\u00e2hil olmu\u015f ve S\u00fcvari A\u015firet Alay\u0131 Kumandanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f ve 341\u2019e [1925] kadar ge\u00e7en m\u00fcddet. [\u2026] 330 [1914] da askerli\u011fi ba\u015fl\u0131yor, seferberli\u011fin il\u00e2n\u0131 \u00fczerine sil\u00e2h alt\u0131na al\u0131n\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p>1922\u2019ye kadar binba\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6revi hakk\u0131nda bilgi veren Mill\u00ee Savunma Bakan\u0131, mevzuatta e\u011fitim almas\u0131 ve diplomas\u0131 olmas\u0131 \u015fart\u0131yla maa\u015f verilebilece\u011fini anlat\u0131yor ve ba\u015fvurunun kabul edilmesinin yarataca\u011f\u0131 kayg\u0131ya dikkat \u00e7ekiyor: \u201cB\u00f6yle yapacak olursak, rey Heyeti Celilenin\u2019dir, vek\u00e2lete vaki olacak m\u00fcracaatlar\u0131n arkas\u0131n\u0131 almak kabil olmayacakt\u0131r.\u201d<strong>(16)<\/strong><\/p>\n<h4><strong>\u2018KARAPAPAK T\u00dcRK ALAYI B\u0130NBA\u015eISI\u2019<\/strong><\/h4>\n<p>Arzuhal Enc\u00fcmeni\u00a0<strong>Mazbata Muharriri Ziyaettin Karam\u00fcrsel<\/strong>\u00a0(\u0130stanbul), binba\u015f\u0131n\u0131n a\u015fireti hakk\u0131nda bilgi veriyor: \u201cMazbatam\u0131zda arz ve izah edildi\u011fi \u00fczere vaktiyle te\u015fekk\u00fcl eden a\u015firet alaylar\u0131ndan Karapapak nam\u0131ndaki T\u00fcrk alay\u0131na Kahraman Bey binba\u015f\u0131 olarak i\u015ftirak ediyor. Alaylar la\u011fvediliyor, ama Kahraman Bey orduda kal\u0131yor, mill\u00ee m\u00fccadelede muhtelif komutanl\u0131klarda vazife g\u00f6r\u00fcyor. Kahraman Bey\u00a0<strong>30 sene gerek ciheti m\u00fclkiye gerek ciheti askeriyede<\/strong>\u00a0ge\u00e7en hizmetine mukabil Mill\u00ee M\u00fcdafaa vek\u00e2letine m\u00fcracaatla teka\u00fct maa\u015f\u0131 tahsisini istiyor.\u201d<\/p>\n<p>Bakanl\u0131\u011f\u0131n diplomas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in maa\u015f\u0131n verilmemesi karar\u0131nda oldu\u011funu ve binba\u015f\u0131n\u0131n 8 Ocak 1925\u2019e kadar vazifesine devam etti\u011fini belirten Arzuhal Enc\u00fcmeni Mazbata Muharriri, \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cKahraman Beyin 30 sene gerek ciheti askeriyede gerek ciheti m\u00fclkiyede ge\u00e7en hizmetlerini nazar\u0131 dikkate alarak enc\u00fcmen, bug\u00fcn meri olan teka\u00fct kanunu mucibince teka\u00fct maa\u015f\u0131 tahsisine kanaat ederek bu suretle karar\u0131n\u0131 verdi. [\u2026] Kahraman Bey 30 sene liyakati ile, istikametle can\u0131yla, kan\u0131yla hizmet etmi\u015ftir. (Alk\u0131\u015flar). Binaenaleyh hak noktas\u0131ndan da at\u0131fet noktas\u0131ndan da bu vatanda\u015f bu maa\u015fa m\u00fcstehiktir [hak kazanm\u0131\u015ft\u0131r] (G\u00fcr\u00fclt\u00fcler).\u201d<strong>(17)<\/strong><\/p>\n<figure class=\"image align-center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.gazeteduvar.com.tr\/storage\/files\/images\/2025\/02\/11\/ekran-goruntusu-2025-02-11-114726-ucy8.jpg\" alt=\"\" width=\"596\" height=\"489\" \/><figcaption>TBMM\u2019nin 809 say\u0131l\u0131 karar\u0131,\u00a0Resm\u00ee Gazete, say\u0131: 2708, 23.5.1934, s. 3811.<\/figcaption><\/figure>\n<h5><strong>\u2018IRKAN T\u00dcRK OLMAYANLARDAN KURULDU\u2019<\/strong><\/h5>\n<p>Milletvekili Avni Do\u011fan, hem alaylar\u0131n Abd\u00fclhamid\u2019e uzanan ge\u00e7mi\u015fi hakk\u0131nda bilgi veriyor hem de kendisinin heyet \u00fcyesi oldu\u011fu \u015eark \u0130stiklal Mahkemesi<strong>(18)<\/strong>\u00a0kararlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Sonraki y\u0131llarda da mahkemenin g\u00f6rev sahas\u0131nda d\u00f6rt y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n Birinci Umumi M\u00fcfetti\u015fi (12.7.1943-31.12.1947)<strong>(19)<\/strong>\u00a0olacak\u00a0<strong>Yozgat Milletvekili<\/strong><strong>Avni Do\u011fan<\/strong>, binba\u015f\u0131n\u0131n maa\u015f almas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindedir:<\/p>\n<p>\u201cMal\u00fbmu \u00c2liniz Abd\u00fclhamit, husus\u00ee bir siyasetin icab\u0131 olarak \u00e7o\u011fu \u0131rkan T\u00fcrk olmayan anas\u0131rdan bir tak\u0131m a\u015firet alaylar\u0131 te\u015fkil etmi\u015fti. Halbuki Kahraman Bey\u2019in mensup oldu\u011fu a\u015firet\u00a0<strong>Karapapak a\u015firetidir, T\u00fcrk\u2019t\u00fcr<\/strong>. Bu a\u015firetin kumandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan Ta\u015flan ve L\u00fbtfi Beyler, \u201893 [1877-1878 Osmanl\u0131-Rus] muharebesinde Kars\u2019ta, yararl\u0131klar\u0131yla T\u00fcrkl\u00fcklerini tebar\u00fcz ettirmi\u015flerdir ve bunlar\u0131n yerine evl\u00e2tlar\u0131 olan Kahraman Bey a\u015firet kumandanl\u0131\u011f\u0131na getirildi (Alk\u0131\u015flar). Bunlar harp zaman\u0131nda di\u011fer a\u015firet alaylar\u0131 kumandanlar\u0131 gibi \u00e7ad\u0131rlar\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f kimseler de\u011fildir. Devlet hizmetinde 15 seneden beri komiserlik, mahkeme azal\u0131klar\u0131nda bulunan bu zat, muharebede tek bir T\u00fcrk a\u015firet kumandan\u0131 olarak, bir milis gibi asker\u00ee vazifeye al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kahraman Bey, Muhittin Pa\u015fay\u0131 i\u015fhat [\u015fahit] ederek s\u00f6yl\u00fcyorum, i\u015fte buradad\u0131r, Abd\u00fclhamit zaman\u0131nda \u0130ttihat ve Terakki\u2019ye faaliyetinle i\u015ftirak etmi\u015f ve y\u00fcksek liyakat ve hizmetler g\u00f6stermi\u015ftir. A\u015firet alaylar\u0131 l\u00e2\u011fvedildikten sonra herkes hali aslisine, yani \u00e7ad\u0131rlar\u0131na d\u00f6nd\u00fcler. Fakat bu zat d\u00f6nmedi ve muhtelif hizmetlerde kullan\u0131ld\u0131.\u201d<\/p>\n<h6><strong>\u2018\u0130ST\u0130KLAL MAHKEMES\u0130 \u00c7O\u011eUNU ASTI\u2019<\/strong><\/h6>\n<figure class=\"image align-left\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.gazeteduvar.com.tr\/storage\/files\/images\/2025\/02\/11\/avni-dogan-c7hu.jpg\" alt=\"\" width=\"285\" height=\"437\" \/><figcaption>\u00a0Yozgat Milletvekili Avni Do\u011fan<\/figcaption><\/figure>\n<p>Avni Do\u011fan, heyet \u00fcyesi oldu\u011fu mahkemenin yarg\u0131lamas\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatt\u0131: \u201cZek\u00e2i Beyefendi emsalden bahsettiler, a\u015firet kumandanlar\u0131ndan bug\u00fcn emsal te\u015fkil edecek kimse kalmam\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7o\u011funu \u0130stikl\u00e2l Mahkemesi ast\u0131, bir k\u0131sm\u0131 da cenuptad\u0131r.\u00a0<strong>Tek T\u00fcrk a\u015firet reisi buradad\u0131r<\/strong>\u00a0ve Meclisi \u00c2li\u2019den adalet beklemektedir. Kahraman Beyin, devlet hizmetine giri\u015fi 306\u2019da [1890] ba\u015flar [ve] 317\u2019ye [1901] kadar devam eder. 317\u2019de hizmeti askeriyeye ge\u00e7mi\u015ftir. Velevki a\u015fireti muayyen zamanda sil\u00e2h alt\u0131na ve talim, terbiyeye davet edilmese dahi devlet kadrosunda zabit g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr, maa\u015f alm\u0131\u015ft\u0131r. Alay l\u00e2\u011fvedildikten sonra yine istisna\u00ee olarak Kahraman Bey a\u015firet alaylar\u0131ndan tefrik edilerek ordunun sinesine al\u0131nm\u0131\u015f ve \u015eam\u2019da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ordu emrine verilmi\u015ftir. Ondan sonra Adana menzili emrine veriliyor ve Mersin nokta kumandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yor. [\u2026] Kahraman Bey a\u00e7\u0131k al\u0131nla tek zabit olarak kald\u0131. Namuslu ve kabiliyetli bir adam olmasayd\u0131 bil\u00e2hare kendisine vazife verilmesine imk\u00e2n yoktu ister tasdik edilsin ister edilmesin, mill\u00ee cidale de i\u015ftirak etmi\u015f, ordu kendisini sinesine alm\u0131\u015f ve kolordu kendisini Kars\u2019a tayin etmi\u015ftir. Bug\u00fcn 70 ya\u015f\u0131nda olan bu ihtiyar zat, devletin kendisine tahsis edece\u011fi maa\u015f\u0131n iki seneli\u011fini \u015fimdiden otellerde yiyerek 8-9 ayd\u0131r burada, Meclisi \u00c2li\u2019nin adaletini beklemektedir (Reye sesleri).\u201d<\/p>\n<p>M\u00fczakerenin sonunda enc\u00fcmen mazbatas\u0131 oylan\u0131r ve kabul edilir.<strong>(20)<\/strong><\/p>\n<p>TBMM\u2019nin 17 May\u0131s 1934 tarih ve 809 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla,<strong>(21)<\/strong>\u00a0Hamidiye\u2019ye Karapapak A\u015fireti Alay\u0131yla kat\u0131lan 1890\u2019lardan itibaren g\u00f6rev alan Kahraman L\u00fbtfi, emekli maa\u015f\u0131 almay\u0131 hak kazan\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fczakerede, Hamidiye\u2019nin ba\u015fka eleman\u0131na maa\u015f ba\u011flan\u0131p-ba\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 konu\u015fulmuyor. Binba\u015f\u0131 Kahraman L\u00fbtfi\u2019nin maa\u015f almas\u0131, bildi\u011fimiz tek \u00f6rnek olabilir, ama ba\u015fkalar\u0131 da \u201calmam\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyemeyiz.<\/p>\n<h2><strong>\u0130MHA YA DA YEDEKLEME HAREK\u00c2TI MI?<\/strong><\/h2>\n<p>\u00dc\u00e7 Umumi M\u00fcfetti\u015flik\u2019le kolonyal sistem olu\u015fturulan \u015eark, 1920\u2019lerin ortas\u0131ndan itibaren\u00a0<strong>20-25 y\u0131l asker\u00ee harek\u00e2t<\/strong>\u00a0b\u00f6lgesiydi. Bir s\u00fcredir akl\u0131mdaki sorumu payla\u015f\u0131yorum: Acaba bu \u2018i\u00e7 yeniden fetih\u2019<strong>(22)<\/strong>\u00a0veya \u2018merkezile\u015fme\u2019 harek\u00e2t\u0131n\u0131n bir gerek\u00e7esi de \u00f6zellikle Hamidiye\u2019ye kat\u0131lan alay\u0131 olan a\u015firetler miydi? \u00d6yleyse a\u015firetler ya devletle s\u00f6zle\u015fmesini \u2018yenileyecek\u2019 ya da \u2018imha\u2019 edileceklerdi. \u2018\u0130mha\u2019n\u0131n nedeni hem merkezi iktidara direnmek hem de K\u00fcrt meselesinde tav\u0131r almak da olabilirdi.<\/p>\n<p>Nitekim \u00f6ncesinde 1920\u2019ler ba\u015f\u0131nda Osmanl\u0131\/\u0130stanbul H\u00fck\u00fcmeti\u2019ni tasfiye s\u00fcrecinde Bat\u0131\u2019da ve \u0130\u00e7 Anadolu\u2019da, Ankara iktidar\u0131yla ili\u015fki kurmayanlar veya teredd\u00fct g\u00f6sterenler \u2018i\u00e7 ayaklanma\u2019 gerek\u00e7esiyle imha edilmi\u015flerdi.<strong>(23)<\/strong><\/p>\n<p>1920\u2019lerde ve 1930\u2019larda devletin a\u015firetlerle ili\u015fkisinde \u00f6nemli te\u015fvik politikas\u0131, Ermenilerden, S\u00fcryanilerden vesaire H\u0131ristiyan milletlerden kalan\u00a0<strong>emv\u00e2l-i metr\u00fbke denilen mal\u0131n-m\u00fclk\u00fcn<\/strong>\u00a0\u2018devlet eliyle\u2019 transferiydi. Elbette a\u015firetlerden yedeklenen yani s\u00f6zle\u015fmesini yenileyenler, \u00f6nceki gasp ettiklerine ilaveten pay\u0131n\u0131 alacakt\u0131.<\/p>\n<p>Hatta ge\u00e7mi\u015fte feodalizmin tasfiyesi gerek\u00e7esiyle \u00f6nerilen, ama hi\u00e7bir ad\u0131m at\u0131lmayan toprak reformunun neden yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 o y\u0131llarda kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015firet egemenli\u011fini, di\u011fer bir deyi\u015fle mevcut feodal ili\u015fkiyi korumak amac\u0131yla \u2018K\u00fcrt meselesi var,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/1939da-kurt-sorunu-var-toprak-reformu-yapamayiz-talimati-makale-1653520\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">toprak reformu<\/a>\u00a0yapamay\u0131z\u2019 talimat\u0131<strong>(24)<\/strong>\u00a0da verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>1925\u2019te Cibranl\u0131 ve 1930\u2019da Zilan a\u015firetlerinin<\/strong>\u00a0b\u00f6lgesi asker\u00ee harek\u00e2t sahas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>1897\u2019de (a\u015firet alaylar\u0131 7 no\u2019lu dipnotta) A\u011fr\u0131\u2019da \u00fc\u00e7 (3, 4 ve 5 no\u2019lu) alay\u0131 olan a\u015firet \u2018Zilanl\u0131\u2019 ya da \u2018Zilan\u2019d\u0131r. Cibranl\u0131 A\u015fireti\u2019nin de 1897\u2019de H\u0131n\u0131s\u2019ta d\u00f6rt (31, 32, 33 ve 36 no\u2019lu) alay\u0131 vard\u0131r. Evraklarda isimler hep sorunlu yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Alaylar\u0131 olan a\u015firetlerin isminde b\u00f6ylesi yanl\u0131\u015fl\u0131klar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; yanl\u0131\u015f\u0131n bir nedeni de sesli harfi olmayan Arap harfleriyle yaz\u0131lan Osmanl\u0131ca\u2019dan kaynaklan\u0131yor. Mehmet Rezan Ekinci\u2019nin makalesinde<strong>(25)<\/strong>\u00a0Osmanl\u0131ca okumayla ilgili bilgilendirme de mevcuttur.<\/p>\n<p>1925\u2019te \u015eeyd Said\u2019in kay\u0131nbiraderi<strong>(26)<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.indyturk.com\/node\/720196\/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler\/cibranl%C4%B1-halid-bey-ile-azad%C3%AE-%C3%B6rg%C3%BCt%C3%BC-hakk%C4%B1nda-yaz%C4%B1lan-kitaptan\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Cibranl\u0131 Halit<\/a>, \u2018\u015eeyh Said \u0130syan\u0131\u2019 gerek\u00e7esiyle Bitlis\u2019te yarg\u0131land\u0131 ve idam edildi. \u2018\u015eeyh Said Davas\u0131\u2019 ise birka\u00e7 ay sonra g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>1930\u2019da \u2018A\u011fr\u0131 \u0130syan\u0131\u2019 gerek\u00e7esiyle Zilan A\u015fireti b\u00f6lgesi harek\u00e2t\u0131na kat\u0131lan iki asker y\u0131llar sonra Ahmet Kahraman\u2019a anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Ankaral\u0131 \u0130pek Y\u0131lmaz \u201cOnlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 bilmiyorduk\u201d derken, Trabzonlu Dursun \u00c7ak\u0131ro\u011flu harek\u00e2t hakk\u0131nda bilgi vermi\u015ftir: \u201cBen, hepimiz emir kuluyduk [\u2026]\u00a0<strong>\u00c7ok kanl\u0131 oldu<\/strong>. \u00c7ok ki\u015fi \u00f6ld\u00fc. Sonradan 600 \u00f6l\u00fc dediler. Bence daha \u00e7oktu. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar da vard\u0131. Her ya\u015fta i\u015fte.\u201d<strong>(27)<\/strong><\/p>\n<p>Cumhuriyet\u2019in Hamidiye\u2019den kalanlara politi\u011fi ikiliydi; ya Hamidiye Binba\u015f\u0131s\u0131 Kahraman L\u00fbtfi gibi emekli maa\u015f\u0131 veya emv\u00e2l-i metr\u00fbkeden pay\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve mevcut stat\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ya da harek\u00e2tla idam ve imha edilmi\u015ftir!<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>NOTLAR:<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>(1)\u00a0<\/strong>Selim Deringil,\u00a0Simgeden Millete, 5. bask\u0131, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2019, s. 265-266.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(2)<\/strong>\u00a0Osmanl\u0131 bitti ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi H\u00fck\u00fcmeti te\u015fekk\u00fcl etti karar\u0131, TBMM\u2019nin 30.10.1922 tarih ve 307 say\u0131l\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun \u0130nk\u0131raz Bulup [bitti\u011fi] T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi H\u00fck\u00fcmeti Te\u015fekk\u00fcl Etti\u011fine Dair Karar\u0131,\u00a0TBMM ZC, d\u00f6nem: 1, cilt: 24, 30.10.1922, s. 292-298;\u00a0D\u00dcSTUR, 3. Tertip, cilt: 3, Milliyet Matbaas\u0131, \u0130stanbul-1929, s. 149.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(3)<\/strong>\u00a0\u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc Kaya\u2019ya g\u00f6re, Dersim\u2019e 1876\u2019dan 1935\u2019e kadar 11 harek\u00e2t yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r,\u00a0TBMM ZC, d\u00f6nem: 5, cilt: 7, 25.12.1935, s. 175.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(4)<\/strong>\u00a0Cihangir G\u00fcndo\u011fdu-Vural Gen\u00e7,\u00a0Dersim\u2019de Osmanl\u0131 Siyaseti, 1880-1913,\u00a0Kitap Yay\u0131nevi, \u0130stanbul-2013, s. 34-167; Jandarma Umum Kumandanl\u0131\u011f\u0131,\u00a0Dersim, 3. bask\u0131, Kaynak Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2000, s. 162-167.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(5)<\/strong>\u00a0Selim Deringil,\u00a0Simgeden Millete, s. 100-108; Selim Deringil,\u00a0\u0130htida ve \u0130rtidad, \u00e7eviren: Ay\u015fen Anadol-Taciser Ula\u015f Belge, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2017, s. 290-293; Janet Klein,\u00a0Hamidiye Alaylar\u0131, \u0130mparatorlu\u011fun S\u0131n\u0131r Boylar\u0131 ve K\u00fcrt A\u015firetleri, \u00e7eviren: Renan Akman, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2014, s. 20-22, 43.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(6)<\/strong>\u00a0Janet Klein, age, s. 96-101, 192; Cihangir G\u00fcndo\u011fdu-Vural Gen\u00e7, age, s. 20; Mehmet Rezan Ekinci\u2019nin makalesi,\u00a0\u015earkiyat \u0130lmi Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi, Kas\u0131m-2017, cilt: 9, say\u0131: 2(18), s. 706.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(7)<\/strong>\u00a0Mehmet Rezan Ekinci\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re 1897\u2019de 57 alay vard\u0131 (rakamlar alay numaras\u0131d\u0131r) 1- Karakilise\u2019de [A\u011fr\u0131\u2019da] 11 alay [Zilanl\u0131 (3,4,5 no\u2019lu alaylar), Karapapak (6), Adamanl\u0131 (9, 10), Heyderanl\u0131 (11, 12), Celal\u00ee (37, 38), \u015eazil\u00ee (57)]; 2- H\u0131n\u0131s\u2019ta 7 alay vard\u0131 [Cemedanl\u0131 (8), Cibranl\u0131 (31, 32, 33), Zirkanl\u0131 (34, 35), Kars-Susuz\u2019da Cibranl\u0131 (36)]; 3- Malazgird\u2019te 8 alay [Sipkanl\u0131 (1, 2), Karapapak (7), Hasenanl\u0131 (26, 27, 28, 29, 30)]; 4- Erci\u015f\u2019te 9 alay [Lol\u00ee (13, 14, 15, 16), Heyderanl\u0131 (21, 22, 23, 24, 25)]; 5- Ba\u015fkale\u2019de 6 alay [Mukr\u00ee (17), Milan (18), \u015eemsik\u00ee (19), \u015eikeft\u00ee (20, 56), Takor\u00ee (39)]; 6- Mardin\u2019de 10 alay [Mill\u00ee (41, 42, 43, 44), Karake\u00e7i (45, 46), Tayy (47), M\u00eeran (48, 49), Erto\u015f\u00ee (50)]; 7- Urfa\u2019da 5 alay [Kays (51, 52), Beraz\u00ee (53, 54, 55)], aktaran Mehmet Rezan Ekinci\u2019nin makalesi,\u00a0\u015earkiyat \u0130lmi Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi, Kas\u0131m-2017, s. 713-717. 6 ve 7\u2019nci alaylarda Karapapaklar ile K\u00fcrtler birliktedir ve Sivas-Kangal\u2019da 40. Alay da Karapapaklara aittir (Mehmet Rezan Ekinci, Hamidiye Alaylar\u0131nda \u2018C\u00fcndi Terekemeler\u2019: Karapapaklar,\u00a0Mukaddime, 2022, 13(2), s. 278-314).<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(8)<\/strong>\u00a0Janet Klein, age, s. 49, 55, 185.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(9)<\/strong>\u00a0Mehmet Rezan Ekinci\u2019nin iki makalesi,\u00a0\u015earkiyat \u0130lmi Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi, Kas\u0131m-2017, s. 703-724 ve\u00a0Mukaddime, 2022, 13(2), s. 278-314; Janet Klein, age, s. 16, 96.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(10)<\/strong>\u00a0Janet Klein, age, s. 64.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(11)<\/strong>\u00a0Selim Deringil,\u00a0\u0130htida ve \u0130rtidad, s. 281-340.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(12)<\/strong>\u00a0K\u00fcrdistan, no: 26, 14.12.1900, aktaran Selim Deringil,\u00a0\u0130htida ve \u0130rtidad, s. 333.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(13)<\/strong>\u00a0Janet Klein, age, s. 193, 196-197.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(14)<\/strong>\u00a0Yusuf Ak\u00e7urao\u011flu,\u00a0T\u00fcrk Y\u0131l\u0131 1928, T\u00fcrk Tarih Kurumu, Ankara-2009, s. 85 (ab\u00e7); Mete Tun\u00e7ay,\u00a0T\u00fcrkiye Cumhuriyet\u2019inde Tek-Parti Y\u00f6netimi\u2019nin Kurulmas\u0131 (1923-1931), Tarih Vakf\u0131 Yurt Yay\u0131nlar\u0131, 3. bas\u0131m, \u0130stanbul-1999, s. 118.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(15)<\/strong>\u00a0Beh\u00e7et Cemal,\u00a0\u015eeyh Sait \u0130syan\u0131, Sel Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-1955, s. 31, 33.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(16)<\/strong>\u00a0TBMM ZC, d\u00f6nem: 4, cilt: 22, 17.5.1934, s. 133-134.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(17)<\/strong>\u00a0TBMM ZC, d\u00f6nem: 4, cilt: 22, 17.5.1934, s. 135.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(18)<\/strong>\u00a0\u015eark \u0130stiklal Mahkemesi, cilt: 6\/1, TBMM Bas\u0131mevi, Ankara-2016, s. 6.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(19)<\/strong>\u00a0Cemil Ko\u00e7ak,\u00a0Um\u00fbm\u00ee M\u00fcfetti\u015flikler (1927-1952), \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2003, s. 85.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(20)<\/strong>\u00a0TBMM ZC, d\u00f6nem: 4, cilt: 22, 17.5.1934, s. 136 (ab\u00e7).<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(21)<\/strong>\u00a0Resm\u00ee Gazete, say\u0131: 2708, 23.5.1934, s. 3811.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(22)<\/strong>\u00a0Tan\u0131m i\u00e7in bak\u0131n\u0131z, Fran\u00e7ois Georgeon,\u00a0Sultan Abd\u00fclhamid, \u00e7eviren: Ali Berktay, 6. bask\u0131, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2020, s. 365-370.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(23)<\/strong>\u00a0Hamdi Ertuna,\u00a0\u0130stikl\u00e2l Harbinde Ayaklanmalar (1919-1921), Genelkurmay Bas\u0131mevi, Ankara-1974.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(24)<\/strong>\u00a024.11.1939 tarih ve 2\/12374 say\u0131l\u0131 kararnameyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan 3667 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1\u2019inci Maddesi\u2019nin B F\u0131kras\u0131n\u0131n Sureti Tatbik\u0131na Aid Talimatname,\u00a0Resm\u00ee Gazete, 1.12.1939, say\u0131: 4373, s. 12893-12894; Nevzat Onaran,\u00a0T\u00fcrk N\u00fcfus M\u00fchendisli\u011fi, Kor Kitap, \u0130stanbul-2017, s. 632-656.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(25)<\/strong>\u00a0Mehmet Rezan Ekinci\u2019nin makalesi,\u00a0\u015earkiyat \u0130lmi Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi, Kas\u0131m-2017, s. 714-717.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(26)<\/strong>\u00a0Ahmet Kahraman,\u00a0K\u00fcrt \u0130syanlar\u0131 (Tedip ve Tenkil),\u00a0Evrensel Bas\u0131m Yay\u0131n, 2. bas\u0131m, \u0130stanbul-2004, s. 73.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>(27)<\/strong> Ahmet Kahraman, age, s. 239, 246-247.<\/em><\/p>\n<p><em><strong>https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/1934te-hamidiye-binbasisina-maas-makale-1756272?fbclid=IwY2xjawIaheRleHRuA2FlbQIxMQABHby2C_P4wcmuEiNFAZUQ5xktlhudQqxtoXsx-aGN6oNNsOm5DsqRzZ_AAQ_aem_Zal3vKhJC-WUxn72ajjMug\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1890\u2019larda Abd\u00fclhamid\u2019in milisleri Hamdiye Alaylar\u0131 seferber edildi. Alaylar hem S\u00fcnni \u0130slamla\u015ft\u0131rman\u0131n hem de merkezile\u015ftirmenin arac\u0131yd\u0131; g\u00fcya bu g\u00f6revlendirmeyle K\u00fcrt a\u015firetleri de medenile\u015ftirilecekti vesaire. Hamidiye\u2019ye Karapapak A\u015fireti Alay\u0131yla kat\u0131lan 1890\u2019lardan itibaren g\u00f6rev alan Kahraman L\u00fbtfi, emekli maa\u015f\u0131 almay\u0131 hak kazan\u0131r. Binba\u015f\u0131 Kahraman L\u00fbtfi\u2019nin maa\u015f almas\u0131, bildi\u011fimiz tek \u00f6rnek olabilir, ama ba\u015fkalar\u0131 da \u201calmam\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyemeyiz. Nevzat Onaran [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":82374,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-82373","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1890\u2019larda Abd\u00fclhamid\u2019in milisleri Hamdiye Alaylar\u0131 seferber edildi. Alaylar hem S\u00fcnni \u0130slamla\u015ft\u0131rman\u0131n hem de merkezile\u015ftirmenin arac\u0131yd\u0131; g\u00fcya bu g\u00f6revlendirmeyle K\u00fcrt a\u015firetleri de medenile\u015ftirilecekti vesaire. Hamidiye\u2019ye Karapapak A\u015fireti Alay\u0131yla kat\u0131lan 1890\u2019lardan itibaren g\u00f6rev alan Kahraman L\u00fbtfi, emekli maa\u015f\u0131 almay\u0131 hak kazan\u0131r. Binba\u015f\u0131 Kahraman L\u00fbtfi\u2019nin maa\u015f almas\u0131, bildi\u011fimiz tek \u00f6rnek olabilir, ama ba\u015fkalar\u0131 da \u201calmam\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyemeyiz. Nevzat Onaran [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-13T08:03:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"645\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"484\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f\",\"datePublished\":\"2025-02-13T08:03:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373\"},\"wordCount\":3106,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hamidiye.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373\",\"name\":\"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hamidiye.jpg\",\"datePublished\":\"2025-02-13T08:03:09+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hamidiye.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hamidiye.jpg\",\"width\":645,\"height\":484},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82373#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"1890\u2019larda Abd\u00fclhamid\u2019in milisleri Hamdiye Alaylar\u0131 seferber edildi. Alaylar hem S\u00fcnni \u0130slamla\u015ft\u0131rman\u0131n hem de merkezile\u015ftirmenin arac\u0131yd\u0131; g\u00fcya bu g\u00f6revlendirmeyle K\u00fcrt a\u015firetleri de medenile\u015ftirilecekti vesaire. Hamidiye\u2019ye Karapapak A\u015fireti Alay\u0131yla kat\u0131lan 1890\u2019lardan itibaren g\u00f6rev alan Kahraman L\u00fbtfi, emekli maa\u015f\u0131 almay\u0131 hak kazan\u0131r. Binba\u015f\u0131 Kahraman L\u00fbtfi\u2019nin maa\u015f almas\u0131, bildi\u011fimiz tek \u00f6rnek olabilir, ama ba\u015fkalar\u0131 da \u201calmam\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyemeyiz. Nevzat Onaran [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2025-02-13T08:03:09+00:00","og_image":[{"width":645,"height":484,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f","datePublished":"2025-02-13T08:03:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373"},"wordCount":3106,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373","name":"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye.jpg","datePublished":"2025-02-13T08:03:09+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hamidiye.jpg","width":645,"height":484},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82373#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1934\u2019te Hamidiye binba\u015f\u0131s\u0131na maa\u015f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82373"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82376,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82373\/revisions\/82376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/82374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}