{"id":82358,"date":"2025-02-12T06:40:24","date_gmt":"2025-02-12T11:40:24","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358"},"modified":"2025-02-12T06:40:24","modified_gmt":"2025-02-12T11:40:24","slug":"karadenizin-ozgun-renklerinden-kadim-halklarindan-biri-hemsinliler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358","title":{"rendered":"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-title-container\">\n<div class=\"thb-post-title-bottom thb-post-share-style5\">\n<div class=\"thb-post-title-inline-author\">\n<div class=\"author-and-date\">\n<div class=\"post-author thb-post-author-2\"><strong><a title=\"Mustafa Kara taraf\u0131ndan yaz\u0131lan yaz\u0131lar\" href=\"https:\/\/sahneden.net\/author\/mustafa-kara\/\" rel=\"author\">Mustafa Kara<\/a><\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"thb-article-featured-image \" data-override=\"off\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"attachment-theissue-full-x2 size-theissue-full-x2 wp-post-image\" src=\"https:\/\/sahneden.net\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/hemsin.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 608px) 100vw, 608px\" srcset=\"https:\/\/sahneden.net\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/hemsin.jpg 608w, https:\/\/sahneden.net\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/hemsin-300x238.jpg 300w\" alt=\"\" width=\"608\" height=\"483\" \/><\/div>\n<div class=\"thb-post-share-container\">\n<div class=\"post-content-container\">\n<div class=\"post-content entry-content\">\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\"><em><strong>S\u0131k anlat\u0131lan bir hikayedir; hani Ermenistan\u2019dan turistlerin yolu Hem\u015fin\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Ermenice konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 duyan Hem\u015finli bir amca at\u0131lm\u0131\u015f; \u201cSiz neden bizim dili konu\u015fuyorsunuz?\u201d\u00a0\u201cAmca biz Ermenice konu\u015fuyoruz\u201ddenince de; \u201cVay be; elin Ermenisi bile bizim dili \u00f6\u011frenmi\u015f. Ne b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, ne b\u00fcy\u00fck dilimiz var\u201d diye \u00f6v\u00fcne \u00f6v\u00fcne gitmi\u015f yoluna\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">T\u00fcrkiye\u2019de say\u0131lar\u0131 200 bine yakla\u015fan Hem\u015finlilerin hikayesi biraz da b\u00f6yle bir hikaye. Sadece Hem\u015fin\u2019de ya\u015fayanlar\u0131 de\u011fil, bir halk\u0131 tan\u0131mlar Hem\u015finliler s\u00f6z\u00fc. Kestirmeden s\u00f6yleyelim; Ermeni k\u00f6kenli bir halk\u0131. Hem\u015fin il\u00e7esi d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 \u015fehirlerinde, Rusya, G\u00fcrcistan, Ermenistan gibi \u00fclkelerde ya\u015farlar. \u00c7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcmand\u0131r ve Ermenilerden bu y\u00f6nleriyle ayr\u0131l\u0131rlar. Hem\u015fin ad\u0131n\u0131n k\u00f6keni Prens Hamam\u2019dan geldi\u011fi s\u00f6ylenir; onun kurdu\u011fu ba\u015fkent Hamame\u015fen, zaman i\u00e7inde Hem\u015fin ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Milattan Sonra 8. y\u00fczy\u0131lda b\u00f6lgede prenslik kuran Hem\u015finlilerin, Ararat ve Ani kentlerinden b\u00f6lgeye geldi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Bug\u00fcn Do\u011fu Hem\u015finliler Hopa ve Bor\u00e7ka il\u00e7elerinde; Bat\u0131 Hem\u015finliler ise Hem\u015fin ve \u00c7aml\u0131hem\u015fin ile F\u0131nd\u0131kl\u0131, \u00c7ayeli, Pazar, Arde\u015fen ve \u0130kizdere\u2019nin y\u00fcksek kesimlerinde ya\u015far. Do\u011fu Hem\u015finliler \u201cHem\u015fotsi\u201d dedikleri Bat\u0131 Ermenicesi konu\u015furlar; Bat\u0131 Hem\u015finlilerin ise anadilleri T\u00fcrk\u00e7eye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Ermenilerdir.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Osmanl\u0131\u2019n\u0131n b\u00f6lgedeki hakimiyeti 15. y\u00fczy\u0131ldan itibaren ba\u015flasa da, di\u011fer Do\u011fu Karadeniz halklar\u0131 gibi Hem\u015finlilerin M\u00fcsl\u00fcman olu\u015fu da 18. y\u00fczy\u0131l\u0131 bulur. Bu d\u00f6nemde H\u0131ristiyan kalmay\u0131 se\u00e7en Hem\u015finliler, Ordu, Trabzon, Giresun gibi \u015fehirlere yerle\u015ftirilir. 1915\u2019ten sonra ise bu topraklar\u0131 terk edip, Rusya\u2019ya g\u00f6\u00e7 ederler. Bug\u00fcn Kuzey Hem\u015finlileri denilen H\u0131ristiyan halk 1915\u2019te g\u00f6\u00e7 edenlerdir. Anadilleri Hem\u015fince olan bu halk, Ortodokstur.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Bug\u00fcn Rusya topraklar\u0131nda ya\u015fayan H\u0131ristiyan Hem\u015finliler bug\u00fcn kendilerini daha \u00e7ok geldikleri kentler ile tarif ediyor. Samsun\u2019dan gidenler Caniktsi, Ordu\u2019dan gidenler Ordutsi, Hem\u015fin\u2019den gidenler Ham\u015fentsi diyorlar. Bu tan\u0131m\u0131 kullan\u0131rken de, kendilerini \u00f6rne\u011fin Sivasl\u0131 ya da Yozgatl\u0131 bir Ermeni\u2019den farkl\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlar. Hem\u015finli kavram\u0131n\u0131 daha \u00e7ok bir yer ad\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnseler de, k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fveri\u015f giderek Hem\u015fin Ermenili\u011fini bir kimlik olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Hem\u015finlilerin, M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fi edinmeleri \u201ckimlik meselesi\u201dnin \u00e7etrefille\u015fmesinin kayna\u011f\u0131. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n milletler sisteminin dine dayal\u0131 olu\u015fu, y\u00fczy\u0131llar boyu pek \u00e7ok karma\u015fan\u0131n da kayna\u011f\u0131. Karaman T\u00fcrklerini Ortodokslar diye Rum sayan Osmanl\u0131; elbette M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Ermenileri de \u201c\u00fcmmet\u201dten sayarak bir anlamda T\u00fcrkle\u015ftiriyordu. Cumhuriyet d\u00f6nemi \u201ctek millet\u201d politikas\u0131 da T\u00fcrkl\u00fck alg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi.\u00a0Ermeni ulus kimli\u011fi ile Ermeni Apostolik Kilisesi\u2019nin tarihsel olarak i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015fli\u011fi de bunu peki\u015ftiren bir tarihsel ger\u00e7ek. Bug\u00fcn ister T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fsun, ister Ermenice konu\u015fsun Hem\u015finlilerin kimlik sorununun da bir \u00e7\u0131rp\u0131da \u00e7\u00f6z\u00fclmesini beklemek \u00e7ok zor.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">T\u00fcrkiye\u2019deki Hem\u015finliler, M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsalar da, ge\u00e7mi\u015ften gelen inan\u00e7 sistemlerini \u00f6zg\u00fcn bi\u00e7imde korumaya da \u00e7abalam\u0131\u015flar. Tarih\u00e7iler, M\u00fcsl\u00fcman olan Hem\u015finlilerin bile ge\u00e7en y\u00fczy\u0131la kadar Hem\u015finlilerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 vaftiz ettiklerini yaz\u0131yor. Dini y\u00f6n\u00fc kalmasa da, \u0130sa\u2019n\u0131n suretinin de\u011fi\u015fimini simgeleyen Vartavar Festivali otlaklarda hala kutlan\u0131yor. Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131la kadar Karadeniz\u2019in M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f di\u011fer halklar\u0131 gibi \u201cHangi millettensiniz?\u201d sorusuna, \u201c\u0130slam\u2019\u0131m\u201d diye yan\u0131t vermeyi ye\u011fliyorlard\u0131.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Hem\u015finlilerin, H\u0131ristiyanl\u0131k \u00f6ncesi inan\u00e7lar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n Ermeni Apostolik Kilisesi formlar\u0131 ile birle\u015fip s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6zellikle kutsal say\u0131lan \u201csu\u201d ile ilgili inan\u00e7lar ve rit\u00fceller eski zamanlara dayan\u0131yor. Vartavar ile\u00a0\u0130sa Mesih\u2019in Suret De\u011fi\u015ftirmesi ve \u0130zzet Yortusu\u00a0birle\u015ftirilerek kutlayan Hem\u015finliler, bu kutlamaya Su Panay\u0131r\u0131 da diyorlar. Su \u015fakalar\u0131 yap\u0131lan bu geleneksel rit\u00fcelin k\u00f6keninin taa Nuh Tufan\u0131\u2019na kadar uzand\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Vartavar \u015eenlikleri bir d\u00f6nem H\u0131ristiyanl\u0131k ile birle\u015fmi\u015f; ancak M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k sonras\u0131 dini kimlikten tamamen soyutlanarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f. Sadece Do\u011fu Hem\u015finlileri de\u011fil; anadili T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan Bat\u0131 Hem\u015finlileri de, Vartavar ve Hodo\u00e7 gibi Ermeni \u015fenliklerini bug\u00fcn de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Hem\u015finlilerin geleneksel inan\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda dualar\u0131n da ayr\u0131 bir yeri var. Tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin dualar\u0131ndan farkl\u0131 eski zaman dualar\u0131na Hem\u015finli k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde rastlan\u0131yor. Pagan dinleri gibi do\u011faya atfedilen dualar\u0131n iyile\u015ftirici oldu\u011funa inan\u0131l\u0131yor. \u00d6rne\u011fin uykusuzluk ve i\u015ftah sorunlar\u0131 ya\u015fayan birinin bu derdi \u201ckorku\u201dya ba\u011flanarak, Hem\u015fince \u201ckorku duas\u0131\u201d okunuyor. Duay\u0131 okuyan okudu\u011fu ki\u015fiye yakla\u015f\u0131rken yazmay\u0131 topluyor ve sonra yazmay\u0131 ki\u015finin g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt k\u00f6\u015fesine de\u011fdiriyor. Dua bitince de yazmay\u0131 yere at\u0131p, bir kez daha duay\u0131 okuyor.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde hem korku duas\u0131n\u0131n farkl\u0131 \u00f6rneklerine, hem de Pagan felsefesini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran \u00e7ok farkl\u0131 dualara rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. H\u0131ristiyanl\u0131k ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k gibi tek tanr\u0131l\u0131 dinlerde yer alamayacak nitelikteki bu dualar\u0131n k\u00f6kleri kadim zamanlara uzan\u0131yor. \u015eimdi ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgeye g\u00f6\u00e7 ile gelen ve geldiklerinde H\u0131ristiyan olan Hem\u015finlilerin kadim ge\u00e7mi\u015finden bug\u00fcne ula\u015fabilen az say\u0131daki izler bunlar. Ayn\u0131 zamanda, Hem\u015finlilerin Ermeni halk\u0131yla ba\u011flar\u0131n\u0131n iddialar\u0131n aksine H\u0131ristiyanl\u0131ktan \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nceye uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131\u2026<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Ermeni ulus kimli\u011fi unutulsa bile, Ermenice dili ya\u015fad\u0131\u011f\u0131ndan, Hem\u015finliler Ermeni k\u00f6kenli olup M\u00fcsl\u00fcman olan tek halk \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Bug\u00fcn anadili Ermenice olan Hem\u015finlilerin \u00e7o\u011funun bile kendisini T\u00fcrk olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Ermeni k\u00f6kenli denmesinden rahats\u0131z oldu\u011funu belirtmek gerekir. Elbette, \u201cBiz Ermeni de\u011filiz\u201d c\u00fcmlesini Ermenice kurmalar\u0131 da ayr\u0131 bir ironisi olsa gerek. Yine de, Do\u011fu Hem\u015fin\u2019de anadili T\u00fcrk\u00e7e olan Hem\u015finliler bile eski k\u00fclt\u00fcr\u00fcn izlerini ta\u015f\u0131r, \u00f6rne\u011fin kendinden olmayan Rizelileri \u201cHorumi\u201d olarak niteler. Ve asla ve asla il\u00e7eleri Rize\u2019ye ba\u011fl\u0131 olsa bile \u201cRizeliyiz\u201d demezler. Kom\u015fu halk Lazlar da Hem\u015finlilere \u201cArmeni\u201d diyorlar.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Hem\u015finliler geleneksel olarak yaylac\u0131l\u0131\u011fa dayal\u0131 hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015f\u0131rlar, ama Osmanl\u0131 d\u00f6nemi \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019na gidep pastac\u0131l\u0131k, f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k \u00f6\u011frenenlerin say\u0131s\u0131 da az de\u011fildir. \u00d6yle ki; bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin pek \u00e7ok b\u00f6lgesinde Hem\u015finli f\u0131r\u0131nc\u0131 ve pastac\u0131ya rastlamak i\u015ften bile de\u011fildir.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">\u00c7aml\u0131hem\u015fin, Karadeniz\u2019in en y\u00fcksek noktas\u0131 Ka\u00e7kar Da\u011f\u0131 eteklerinde oldu\u011fundan yaylac\u0131l\u0131k yayg\u0131n gelenek. Y\u00fczy\u0131llar boyu hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir gere\u011fi olarak yap\u0131lan yaylac\u0131l\u0131k, son d\u00f6nemlerde ayn\u0131 zamanda turistik bir i\u00e7erik de kazand\u0131. Hem\u015fin ile \u00c7aml\u0131hem\u015fin il\u00e7elerinin yaylalar\u0131 da birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan bir ortakla\u015fma da s\u00f6z konusu. Do\u011fu Karadeniz\u2019in hemen t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrlerinde k\u00fc\u00e7\u00fck farkl\u0131l\u0131klarla yer alan Karalahana\u2019n\u0131n Hem\u015finlilerde de \u00f6zel bir yeri var. \u0130\u00e7ya\u011f\u0131 ile pi\u015firilen ve m\u0131s\u0131r unu ile koyula\u015ft\u0131r\u0131lan Karalahana yeme\u011finin Hem\u015finlilerdeki ad\u0131 Abur. Bu yemek \u00f6ylesine yayg\u0131n ki; k\u00f6y\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f, ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrl\u00fcrle tan\u0131\u015fmam\u0131\u015flar\u0131 \u201cAburla m\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fcn?\u201d diye i\u011fneliyor Hem\u015finliler.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Hem\u015fin m\u00fczi\u011fi Karadeniz m\u00fczi\u011fine benzer; ancak ulusal enstr\u00fcmanlar\u0131 Tulum ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri ile ayr\u0131 bir ezgi ta\u015f\u0131r. Hem\u015fince ilk alb\u00fcm \u201cVova\u201d ad\u0131yla yak\u0131n zamanda yay\u0131nlanm\u0131\u015f, grubun \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00f6z\u00fc ise olduk\u00e7a anlaml\u0131: \u201cKimank ta hozaik\u201d, yani \u201cDuyuyor musunuz buraday\u0131z?\u201d Hem\u015finli m\u00fczisyen G\u00f6khan Birben\u2019in de Hem\u015fin m\u00fczi\u011finin geni\u015f kitlelere ula\u015fmas\u0131nda rol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 eklemek gerekir. Do\u011fu Hem\u015finli y\u00f6netmen \u00d6zcan Alper\u2019in \u00f6d\u00fcll\u00fc filmi Sonbahar da y\u00f6reye ve Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dair \u00f6nemli izler i\u00e7erir.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Hem\u015finliler tarihlerinde ilk kez Hem\u015fince bir dergi de \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. GOR dergisi, yok olma riski alt\u0131ndaki Hem\u015finceyi gelecek ku\u015faklara aktarabilme a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. T\u00fcrk\u00e7e anlam\u0131 \u201c\u0130mece\u201d olan dergide, Hem\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geleneksel s\u00f6zl\u00fc eserlerine de yer veriliyor. Derginin yan\u0131 s\u0131ra Hem\u015fince ile ilgili k\u00fclt\u00fcrel, sanatsal faaliyetler de son y\u0131llarda art\u0131\u015f e\u011filiminde. Hem\u015finlilerin kadim tarihlerine ve k\u00f6kl\u00fc k\u00fclt\u00fcrlerine yeniden ilgi duymaya ba\u015flamas\u0131nda son y\u0131llarda H\u0131ristiyan Hem\u015finliler ile kurulan ba\u011flar\u0131n da etkisi var.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Ermenistan, Sohum, So\u00e7i, Krasnodar, hatta Moskova\u2019dan Hem\u015finliler gelip ba\u011flar kuruyor; buralardan da oralara gidip k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fveri\u015f sa\u011flan\u0131yor. Hem\u015fince m\u00fczik yapan Vova m\u00fczik grubunun 2008 y\u0131l\u0131nda Erivan\u2019da verdi\u011fi konser ilk temaslardan biriydi. Bu grup sonras\u0131nda H\u0131ristiyan Hem\u015finlilerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla Moskova\u2019da, So\u00e7i\u2019de ve pek \u00e7ok kentte konserler verdi. Bu gibi temaslar giderek art\u0131yor. Abhazya\u2019dan Hem\u015fin Halk Oyunlar\u0131 ekibi gelip g\u00f6steri yap\u0131yor, yolu ayr\u0131lm\u0131\u015f kadim k\u00fclt\u00fcr yeniden bulu\u015fuyor.<\/p>\n<p class=\"western\" lang=\"zxx\">Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6neminde \u201cM\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Ermeniler\u201d olarak raporlara giren; Rusya Federasyonu\u2019nun yak\u0131n zamanda \u201cayr\u0131 bir halk\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 Hem\u015finliler\u2019in \u00f6zlemi, bug\u00fcn dilleriyle, k\u00fclt\u00fcrleriyle, kimlikleriyle bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir ya\u015fam\u2026 Herkes gibi; b\u00fct\u00fcn kadim halklar gibi&#8230;<\/p>\n<p><em><strong>https:\/\/sahneden.net\/karadenizin-ozgun-renklerinden-kadim-halklarindan-biri-hemsinliler\/?fbclid=IwY2xjawIZZ3xleHRuA2FlbQIxMAABHfEtcA3GLFZzWCMjpD0SGGsrtbyFDGTIuiPRRj2_qdou2GSt3zmgoY4hyA_aem_-bL5IU7anoV1EG2QPqxWQA\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mustafa Kara S\u0131k anlat\u0131lan bir hikayedir; hani Ermenistan\u2019dan turistlerin yolu Hem\u015fin\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Ermenice konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 duyan Hem\u015finli bir amca at\u0131lm\u0131\u015f; \u201cSiz neden bizim dili konu\u015fuyorsunuz?\u201d\u00a0\u201cAmca biz Ermenice konu\u015fuyoruz\u201ddenince de; \u201cVay be; elin Ermenisi bile bizim dili \u00f6\u011frenmi\u015f. Ne b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, ne b\u00fcy\u00fck dilimiz var\u201d diye \u00f6v\u00fcne \u00f6v\u00fcne gitmi\u015f yoluna\u2026 T\u00fcrkiye\u2019de say\u0131lar\u0131 200 bine yakla\u015fan Hem\u015finlilerin hikayesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":82359,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,64,70],"tags":[],"class_list":["post-82358","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-hemsin-ve-hemsinliler","category-makaleler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mustafa Kara S\u0131k anlat\u0131lan bir hikayedir; hani Ermenistan\u2019dan turistlerin yolu Hem\u015fin\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Ermenice konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 duyan Hem\u015finli bir amca at\u0131lm\u0131\u015f; \u201cSiz neden bizim dili konu\u015fuyorsunuz?\u201d\u00a0\u201cAmca biz Ermenice konu\u015fuyoruz\u201ddenince de; \u201cVay be; elin Ermenisi bile bizim dili \u00f6\u011frenmi\u015f. Ne b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, ne b\u00fcy\u00fck dilimiz var\u201d diye \u00f6v\u00fcne \u00f6v\u00fcne gitmi\u015f yoluna\u2026 T\u00fcrkiye\u2019de say\u0131lar\u0131 200 bine yakla\u015fan Hem\u015finlilerin hikayesi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-12T11:40:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hemsinliler.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"608\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"483\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler\",\"datePublished\":\"2025-02-12T11:40:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358\"},\"wordCount\":1739,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hemsinliler.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Hem\u015fin ve Hem\u015finliler\",\"Makaleler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358\",\"name\":\"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hemsinliler.jpg\",\"datePublished\":\"2025-02-12T11:40:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hemsinliler.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2025\\\/02\\\/Hemsinliler.jpg\",\"width\":608,\"height\":483},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=82358#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Mustafa Kara S\u0131k anlat\u0131lan bir hikayedir; hani Ermenistan\u2019dan turistlerin yolu Hem\u015fin\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Ermenice konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 duyan Hem\u015finli bir amca at\u0131lm\u0131\u015f; \u201cSiz neden bizim dili konu\u015fuyorsunuz?\u201d\u00a0\u201cAmca biz Ermenice konu\u015fuyoruz\u201ddenince de; \u201cVay be; elin Ermenisi bile bizim dili \u00f6\u011frenmi\u015f. Ne b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, ne b\u00fcy\u00fck dilimiz var\u201d diye \u00f6v\u00fcne \u00f6v\u00fcne gitmi\u015f yoluna\u2026 T\u00fcrkiye\u2019de say\u0131lar\u0131 200 bine yakla\u015fan Hem\u015finlilerin hikayesi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2025-02-12T11:40:24+00:00","og_image":[{"width":608,"height":483,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hemsinliler.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler","datePublished":"2025-02-12T11:40:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358"},"wordCount":1739,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hemsinliler.jpg","articleSection":["Haberler","Hem\u015fin ve Hem\u015finliler","Makaleler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358","name":"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hemsinliler.jpg","datePublished":"2025-02-12T11:40:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hemsinliler.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2025\/02\/Hemsinliler.jpg","width":608,"height":483},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=82358#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Karadeniz\u2019in \u00f6zg\u00fcn renklerinden, kadim halklar\u0131ndan biri: Hem\u015finliler"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=82358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82360,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/82358\/revisions\/82360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/82359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=82358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=82358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=82358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}