{"id":81659,"date":"2024-11-27T05:03:56","date_gmt":"2024-11-27T10:03:56","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659"},"modified":"2024-11-27T05:03:56","modified_gmt":"2024-11-27T10:03:56","slug":"tukenen-bir-dil-hemsince","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659","title":{"rendered":"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-81660\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1-360x180.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1-360x180.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1-560x280.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1-260x130.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1-160x80.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><strong><em>Rize Hem\u015finlileri, yani \u00c7ayeli Ra\u015fot b\u00f6lgesinde ne yaz\u0131k ki 40 ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fabiliyor. Burada neredeyse dil yok olmu\u015f durumda. Artvinde ise 40 ila 50 bin ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fuyor. Bug\u00fcn Hem\u015fince b\u00fcy\u00fck oranda 30\u2019lu ya\u015flar\u0131n \u00fczerindeki insanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir dil haline gelmi\u015f durumda.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>MIHEME PORGEBOL<\/strong><\/p>\n<p>Tarih boyunca bir yandan say\u0131s\u0131z dil ve k\u00fclt\u00fcrler do\u011furup bir yandan da ba\u015fka diyarlardan gelen k\u00fclt\u00fcrlere kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7an Anadolu, ulus-devlet ideolojisinin bu co\u011frafyaya dayat\u0131lmas\u0131ndan itibaren g\u00fcnden g\u00fcne kuruyan bir bah\u00e7eye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Tarihsel olarak Anadolu\u2019da varl\u0131k g\u00f6steren Luvice, Hitit\u00e7e, Aramice, Lidce, Frigce gibi say\u0131s\u0131z dilin yan\u0131nda toplumun bug\u00fcn belki ad\u0131n\u0131 bile unuttu\u011fu Suret, Hertevince, Ladino ve Kumuk\u00e7a gibi diller de bu bah\u00e7enin kuruyan veya kurumaya y\u00fcz tutmu\u015f \u00e7i\u00e7eklerinden. Ermenice\u2019nin bir diyalekti olan Hem\u015fince de bu bah\u00e7enin en derinlerine kadar s\u0131zan k\u00f6klerine ra\u011fmen yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. 20. y\u00fczy\u0131la kadar say\u0131s\u0131 15\u2019ten fazla olan Ermenice kaynakl\u0131 dillerden g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00e2l\u00e2 konu\u015fulabilen belki de tek dil Hem\u015fince\u2019nin \u00f6lmemesi i\u00e7in \u00e7abalayan yaln\u0131zca bir avu\u00e7 insan kald\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar Mahir \u00d6zkan da bunlardan biri. \u00d6zkan, Hem\u015fince\u2019nin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in var g\u00fcc\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fccadele eden ve \u00fcreten biri. Biz de Mahir \u00d6zkan\u2019la Hem\u015fince\u2019yi konu\u015ftuk.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-81661\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/2-229x270.jpg\" alt=\"\" width=\"229\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/2-229x270.jpg 229w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/2-768x905.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/2-560x660.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/2-260x306.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/2-160x189.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/2.jpg 842w\" sizes=\"auto, (max-width: 229px) 100vw, 229px\" \/><\/p>\n<p><strong>Bize Hem\u015fincenin dil olarak genel \u00f6zelliklerinden bahseder misiniz? Ermeniceyle aras\u0131ndaki ili\u015fki nedir?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Hem\u015fince, Ermenice&#8217;nin bir diyalektidir. Ermenicenin, T\u00fcrkiye ve T\u00fcrkiye \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 diaspora Ermenilerince kullan\u0131lan Bat\u0131 Ermenice ve Ermenistan, \u0130ran ve Rusya Ermenilerince kullan\u0131lan Do\u011fu Ermenice olmak \u00fczere yaz\u0131l\u0131 iki kolu var. Bu yaz\u0131l\u0131 iki kol i\u00e7erisinde de \u201cparpar\u201d denilen yaz\u0131l\u0131 olmayan a\u011f\u0131zlar var. Dikranakert parpar\u0131, Sasun parpar\u0131, Musaler parpar\u0131 vb. Hem\u015fince de Bat\u0131 Ermenicenin bu parparlar\u0131ndan biridir. Hem\u015finlilerin konu\u015ftuklar\u0131 dile Hem\u015fince demeye ba\u015flamalar\u0131 \u00e7ok eskiye gitmez. Bug\u00fcn hala \u00c7ayeli Ra\u015fot b\u00f6lgesinde bu dili konu\u015fanlar dillerine Armence (Ermenice) demekte.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcnl\u00fck hayatta Hem\u015fincenin kullan\u0131m\u0131 ne d\u00fczeyde?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Hem\u015finlilerin bat\u0131 kolu yani Rize Hem\u015finlileri, \u00c7ayeli Ra\u015fot b\u00f6lgesindeki 40 ki\u015fi kadar insan d\u0131\u015f\u0131nda Hem\u015fince konu\u015famazlar. Yani bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fcz i\u00e7in dil zaten yok olmu\u015f durumda. Ancak bu Hem\u015finlilerde dilin izlerini g\u00f6steren deyimler, yer adlar\u0131, s\u00fclale adlar\u0131, bitki adlar\u0131, hayvan adlar\u0131, baz\u0131 temel fiilleri de i\u00e7eren binlerce kelime, konu\u015ftuklar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7inde halen kullan\u0131lmakta.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-81665\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/4-360x249.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"249\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/4-360x249.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/4-768x530.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/4-560x387.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/4-260x180.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/4-160x110.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/4.jpg 992w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p>Do\u011fu kolu Artvin Hem\u015finlileri ise Hem\u015fince konu\u015furlar. Ancak Hem\u015fince konu\u015fan Hem\u015finli n\u00fcfus 40-50 bin civar\u0131nda. Bu n\u00fcfusun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc son 20-30 y\u0131l i\u00e7inde \u015fehirlerde ya\u015famaya ba\u015flad\u0131. \u015eehirle\u015fme dilin mekan\u0131n\u0131 (k\u00f6y-yayla) kaybetmesine yol a\u00e7t\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fehirlerde genellikle g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam egemen dille kuruluyor. \u015eehirle\u015fme ve e\u011fitimli n\u00fcfustaki art\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda karma evlilik oran\u0131n\u0131 da art\u0131rd\u0131. Ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131n dedeleri ve nineleri ile ili\u015fkilerini zay\u0131flatt\u0131. Hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131 yaylalarda ge\u00e7irilen s\u00fcreleri azaltt\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar dilin yeni ku\u015faklara aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rd\u0131. Bug\u00fcn Hem\u015fince \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda 30\u2019lu ya\u015flar\u0131n \u00fczerindeki insanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir dil haline gelmi\u015f durumda. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7ocuklar\u0131, yar\u0131n\u0131n &#8220;anl\u0131yorum ama konu\u015fam\u0131yorum&#8221; ku\u015fa\u011f\u0131 olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Hem\u015fince konu\u015fabilenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da konu\u015fma alan\u0131 son derece daralm\u0131\u015f durumda. K\u00f6yde, yaylada ge\u00e7irilen s\u0131n\u0131rl\u0131 zamanda kullan\u0131lan bir dile d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor Hem\u015fince h\u0131zla. Sosyal medya platformlar\u0131nda bu eksi\u011fi kapatmaya y\u00f6nelik c\u0131l\u0131z \u00e7abalar ise \u00e7ok yetersiz kal\u0131yor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-81662\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/3-203x270.jpg\" alt=\"\" width=\"203\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/3-203x270.jpg 203w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/3-560x747.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/3-260x347.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/3-160x213.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/3.jpg 744w\" sizes=\"auto, (max-width: 203px) 100vw, 203px\" \/><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrk\u00e7e d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm diller kimi ortak kimi \u00f6zg\u00fcn bask\u0131, sald\u0131r\u0131 ve \u00f6telenmeye maruz kal\u0131yor. Hem\u015fince \u00f6zelinde bu zorluk, bask\u0131 veya sald\u0131r\u0131lardan bahseder misiniz?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Hem\u015fince de elbette b\u00fct\u00fcn dillerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortak sorunlar\u0131 payla\u015f\u0131yor. Hem\u015fince a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6ylenebilecek \u00f6zg\u00fcn sorun Hem\u015fincenin Ermenicenin a\u011fz\u0131 olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Toplumumuzda dille ilgili yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, tarih ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar an\u0131nda &#8220;Ermenilik&#8221; tart\u0131\u015fmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Ermenilerin H\u0131ristiyan olmas\u0131 ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n Ermeni kimli\u011findeki bask\u0131n rol\u00fc, M\u00fcsl\u00fcman olan Hem\u015finliler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131. Abhazya&#8217;da ya\u015fayan Hem\u015finliler H\u0131ristiyan ve onlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan mesela b\u00f6yle bir \u00e7at\u0131\u015fma yok. Onlar kendilerini Ham\u015fenahay (Hem\u015finli Ermeni) olarak nitelendiriyor \u00e7o\u011funlukla. Ermeni kimli\u011finin T\u00fcrkiye toplumundaki &#8220;afedersiniz Ermeni&#8221; s\u00f6z\u00fcnde simgelenebilecek alg\u0131lan\u0131\u015f\u0131 nedeniyle de bu \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7etrefilli bir hal al\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla dil, kimlik, k\u00fclt\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 an\u0131nda &#8220;Ermenicilik&#8221;, &#8220;b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck&#8221; etiketleriyle etiketleniyor, tehdit ve hakaretlere konu oluyor. Bu durum Hem\u015finlilerin kendi i\u00e7inde de ge\u00e7erli bir durum. Dolay\u0131s\u0131yla dilin korunmas\u0131 ve ya\u015fat\u0131lmas\u0131 konusunda malum zorluklara buradan gelen zorluklar da eklenmi\u015f oluyor.<\/p>\n<p><strong>Hem\u015fincenin yok olma tehlikesi ne zaman, nas\u0131l ba\u015f g\u00f6sterdi?<\/strong><\/p>\n<p>Lazistan Mutasarr\u0131f\u0131 Ahmet Faik G\u00fcnday hat\u0131rat\u0131nda 1920 y\u0131l\u0131nda Rize Hem\u015finlilerinin Ermenice konu\u015fmalar\u0131n\u0131 bizzat yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131yor. Bu demek oluyor ki Bat\u0131 Hem\u015finliler bu tarihlerde Hem\u015fin Ermenicesi konu\u015fuyorlard\u0131. 1915&#8217;in devam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilecek bir s\u00fcre\u00e7te Bat\u0131 Hem\u015fin&#8217;de Ermenice bitme noktas\u0131na geldi. Do\u011fu Hem\u015finlileri ise her \u015feye ra\u011fmen dillerini korudular. Ancak Do\u011fu Hem\u015finlileri de son 30-40 y\u0131ld\u0131r h\u0131zl\u0131 kentle\u015fme, k\u00f6ylerin bo\u015falmas\u0131, hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, yaylac\u0131l\u0131\u011f\u0131n neredeyse bitmesi nedeniyle dillerini h\u0131zla yitirmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bir r\u00f6portaj\u0131n\u0131zda \u201cSon 50 y\u0131lda Hem\u015fincenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tahribat, son 500 y\u0131ldan fazla\u201d demi\u015ftiniz? Bunu biraz a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Cumhuriyetle birlikte e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n k\u00f6ylere kadar yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, yer adlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi, tek dil-tek kimlik dayatmalar\u0131, dillerin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zaten b\u00fcy\u00fck zorluklar yarat\u0131yordu. Ancak asimilasyonu as\u0131l h\u0131zland\u0131ran \u015fey ekonomik birimlerin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesidir. Yani Hem\u015finliler nispeten kapal\u0131 bir ekonomi i\u00e7inde ya\u015farken, k\u00f6y ve yayla birer \u00fcretim alan\u0131 olarak i\u015f g\u00f6r\u00fcyordu ve kapal\u0131 bir ekonomi yarat\u0131yordu. Bu alanlar da dilin do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcyordu. Son y\u0131llarda k\u00f6yler bo\u015fald\u0131, hayvanc\u0131l\u0131k azald\u0131, insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu b\u00fcy\u00fck \u015fehirlere veya kendi \u015fehir merkezlerine ta\u015f\u0131nd\u0131. Hem\u015finlilerin ekonomileri &#8220;ulusal&#8221; pazarla b\u00fct\u00fcnle\u015ftik\u00e7e bu &#8220;ulusal&#8221; pazar\u0131n egemen dili olan T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131s\u0131nda Hem\u015fincenin gerilemesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-81663\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/5-180x270.jpg\" alt=\"\" width=\"180\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/5-180x270.jpg 180w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/5-560x838.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/5-260x389.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/5-160x239.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/5.jpg 663w\" sizes=\"auto, (max-width: 180px) 100vw, 180px\" \/><\/p>\n<p><strong>* * *<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hem\u015fince edebiyat\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Hem\u015fince yay\u0131nlar maalesef \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131. \u00dc\u00e7\u00fc de Aras yay\u0131nc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan Hem\u015fin \u00d6yk\u00fcleri kitab\u0131, Hem\u015fince K\u00fc\u00e7\u00fck Prens \u00e7evirisi ve son olarak ge\u00e7en y\u0131l \u00e7\u0131kan Hem\u015fince ile Bat\u0131 Ermeniceyi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak anlatan Ham\u015fentsnag\/Hem\u015fince adl\u0131 gramer kitab\u0131 benim yazd\u0131klar\u0131m. Ayr\u0131ca Huriye \u015eahin&#8217;in yazd\u0131\u011f\u0131 bir dilbilgisi kitab\u0131 var. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l i\u00e7inde Hikmet Ak\u00e7i\u00e7ek&#8217;le birlikte bir s\u00f6zl\u00fck yay\u0131nlamay\u0131 planl\u0131yoruz. Hikmet Ak\u00e7i\u00e7ek ve benim \u00f6yk\u00fc, \u00e7eviri ve masal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z da yay\u0131n program\u0131m\u0131zda. Bu yay\u0131nlar\u0131n i\u015flevi \u015fimdilik dilin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131. Yani bir \u00e7e\u015fit yaz\u0131l\u0131 g\u00fcvence olu\u015fturmak. Dilin gelecek ku\u015faklara aktar\u0131lmas\u0131yla ilgili bir i\u015flev g\u00f6rmesi ancak halk\u0131n diline sahip \u00e7\u0131kma iradesi g\u00f6stermesiyle m\u00fcmk\u00fcn. Bu da asl\u0131nda biraz k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra siyasal bir tutum geli\u015ftirilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerden yana bir siyasal tutum al\u0131nmad\u0131k\u00e7a dile ilgi nostalji d\u00fczeyinde kal\u0131yor. Nostalji ise dille ba\u011f a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olsa da onu ya\u015fatmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u015fey ifade etmiyor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-81664\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/6-185x270.jpg\" alt=\"\" width=\"185\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/6-185x270.jpg 185w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/6-560x818.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/6-260x380.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/6-160x234.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/6.jpg 679w\" sizes=\"auto, (max-width: 185px) 100vw, 185px\" \/><\/p>\n<p><strong>* * *<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gor dergisi<\/strong><\/p>\n<p>2014 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan dergimiz baz\u0131lar\u0131 \u00e7ift say\u0131 olmak \u00fczere 13 say\u0131 yay\u0131nland\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda yeni say\u0131m\u0131z yay\u0131nlanacak. Gor Dergisi do\u011fu, bat\u0131 ve Abhazya Hem\u015finlilerinin birbirlerini tan\u0131mas\u0131, birbirleriyle ili\u015fki kurmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli i\u015flevler g\u00f6rd\u00fc. Ayr\u0131ca 60 civar\u0131nda ismin yazd\u0131\u011f\u0131 bir platform oldu. \u0130lk defa yaz\u0131 yazan insanlara alan a\u00e7t\u0131. Hem\u015fince yazma deneyimi kazand\u0131rd\u0131. Yirmili ya\u015flar\u0131nda d\u00f6rt be\u015f ki\u015fi ya\u015famlar\u0131nda ilk defa Hem\u015fince \u00f6yk\u00fc, \u015fiir, an\u0131 yazd\u0131lar. Hem\u015fince dersler, Hem\u015fince \u00fczerine yaz\u0131larla ayn\u0131 zamanda bir okul i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc. Her bir say\u0131s\u0131 g\u00fcncelli\u011fini hep koruyacak belge niteli\u011finde say\u0131lar oldular. Dergiyle yeni tan\u0131\u015fanlar yay\u0131nland\u0131ktan 10 y\u0131l sonra olsa bile ilk say\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131nda onlar i\u00e7in yeni olmaya devam edecek. Umar\u0131m Gor daha uzun y\u0131llar yay\u0131nlanabilir ve yan\u0131na ba\u015fka yay\u0131nlar eklenir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ozgurpolitika.com\/haberi-tukenen-bir-dil-hemsince-195166?fbclid=IwY2xjawGzyaFleHRuA2FlbQIxMAABHRqnqsHWOZIxhxHiT09qSHhQIsHvh78_b0R3XA-cCG3XVY-zXYu4rOnlbg_aem_x6XKUTeFPsBWxxc98jFTug\"><strong><em>https:\/\/www.ozgurpolitika.com\/haberi-tukenen-bir-dil-hemsince-195166?fbclid=IwY2xjawGzyaFleHRuA2FlbQIxMAABHRqnqsHWOZIxhxHiT09qSHhQIsHvh78_b0R3XA-cCG3XVY-zXYu4rOnlbg_aem_x6XKUTeFPsBWxxc98jFTug<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rize Hem\u015finlileri, yani \u00c7ayeli Ra\u015fot b\u00f6lgesinde ne yaz\u0131k ki 40 ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fabiliyor. Burada neredeyse dil yok olmu\u015f durumda. Artvinde ise 40 ila 50 bin ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fuyor. Bug\u00fcn Hem\u015fince b\u00fcy\u00fck oranda 30\u2019lu ya\u015flar\u0131n \u00fczerindeki insanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir dil haline gelmi\u015f durumda. MIHEME PORGEBOL Tarih boyunca bir yandan say\u0131s\u0131z dil ve k\u00fclt\u00fcrler do\u011furup bir yandan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":81660,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,1,64,71],"tags":[],"class_list":["post-81659","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler","category-hemsin-ve-hemsinliler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rize Hem\u015finlileri, yani \u00c7ayeli Ra\u015fot b\u00f6lgesinde ne yaz\u0131k ki 40 ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fabiliyor. Burada neredeyse dil yok olmu\u015f durumda. Artvinde ise 40 ila 50 bin ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fuyor. Bug\u00fcn Hem\u015fince b\u00fcy\u00fck oranda 30\u2019lu ya\u015flar\u0131n \u00fczerindeki insanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir dil haline gelmi\u015f durumda. MIHEME PORGEBOL Tarih boyunca bir yandan say\u0131s\u0131z dil ve k\u00fclt\u00fcrler do\u011furup bir yandan [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-27T10:03:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince\",\"datePublished\":\"2024-11-27T10:03:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659\"},\"wordCount\":1624,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/11\\\/1.jpg\",\"articleSection\":[\"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri\",\"Haberler\",\"Hem\u015fin ve Hem\u015finliler\",\"M\u00fclakatlar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659\",\"name\":\"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/11\\\/1.jpg\",\"datePublished\":\"2024-11-27T10:03:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/11\\\/1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/11\\\/1.jpg\",\"width\":700,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=81659#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Rize Hem\u015finlileri, yani \u00c7ayeli Ra\u015fot b\u00f6lgesinde ne yaz\u0131k ki 40 ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fabiliyor. Burada neredeyse dil yok olmu\u015f durumda. Artvinde ise 40 ila 50 bin ki\u015fi Hem\u015fince konu\u015fuyor. Bug\u00fcn Hem\u015fince b\u00fcy\u00fck oranda 30\u2019lu ya\u015flar\u0131n \u00fczerindeki insanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir dil haline gelmi\u015f durumda. MIHEME PORGEBOL Tarih boyunca bir yandan say\u0131s\u0131z dil ve k\u00fclt\u00fcrler do\u011furup bir yandan [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2024-11-27T10:03:56+00:00","og_image":[{"width":700,"height":350,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince","datePublished":"2024-11-27T10:03:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659"},"wordCount":1624,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1.jpg","articleSection":["G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri","Haberler","Hem\u015fin ve Hem\u015finliler","M\u00fclakatlar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659","name":"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1.jpg","datePublished":"2024-11-27T10:03:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/11\/1.jpg","width":700,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=81659#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u00fckenen bir dil: Hem\u015fince"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81659"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81666,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81659\/revisions\/81666"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/81660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}