![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Vahe-Aliksanyan-360x234.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
T\u0131p fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi iken, herkes gibi o kal\u0131n \u2018Semptomdan Te\u015fhise\u2019 kitab\u0131n\u0131 ben de okudum. Mezuniyetten sonra bir y\u0131l kadar Dr. Vahe Aliksanyan\u2019in yan\u0131nda asistan hekim olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Semptomdan yola \u00e7\u0131karak te\u015fhise varman\u0131n as\u0131l \u00f6nemi neydi? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 bulmak mesleki pratikte biraz zaman ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bunu baz\u0131 an\u0131lar\u0131m\u0131 payla\u015farak a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m.<\/strong><\/em><\/p>\n DR. MAS\u0130S PERK<\/strong><\/p>\n Dr. Vahe Aliksanyan\u2019\u0131n an\u0131s\u0131na<\/em><\/p>\n D\u00fcnyada pek \u00e7ok halk aras\u0131nda doktorunu \u00f6mr\u00fc boyunca minnetle anmak adettendir. Di\u011ferleri i\u00e7in bu gelenek unutulmu\u015fsa da sebebi kadirbilmezlik de\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde bilgi ve deneyimini yeni nesillere aktarmaya tutkun olan hekimler; kendi mesleki \u00f6rg\u00fctleri, akademik kurumlar\u0131, h\u00fck\u00fcmet ve devlet g\u00f6revlilerince de taltif edilirler.<\/p>\n T\u0131p fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi iken, herkes gibi o kal\u0131n \u2018Semptomdan Te\u015fhise\u2019 kitab\u0131n\u0131 ben de okudum. Mezuniyetten sonra bir y\u0131l kadar Dr. Vahe Aliksanyan\u2019in yan\u0131nda asistan hekim olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Semptomdan yola \u00e7\u0131karak te\u015fhise varman\u0131n as\u0131l \u00f6nemi neydi? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 bulmak mesleki pratikte biraz zaman ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bunu baz\u0131 an\u0131lar\u0131m\u0131 payla\u015farak a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n Mesela, Dr. Vahe ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z o sabah vizitini nas\u0131l unutabilirim? Hafta sonu n\u00f6betimde 30 ya\u015flar\u0131nda bir bayan\u0131 ishale ba\u011fl\u0131 s\u0131v\u0131 kayb\u0131 ve bacak kaslar\u0131nda a\u011fr\u0131l\u0131 \u015fi\u015fme ile yat\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Rutin kan say\u0131m\u0131nda \u2018eozinofil\u2019 denilen akyuvar \u00e7e\u015fidinin fazlaca y\u00fcksek bulunmas\u0131 dikkatimi \u00e7ekmi\u015fti ama bunu di\u011fer bulgularla pek ba\u011fda\u015ft\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131m. Ancak sonucu kendisine bildirince, \u00fcstad pek de s\u0131k rastlanmayan bir hastal\u0131ktan bir \u00e7\u0131rp\u0131da \u015f\u00fcpheleniverdi. Takiben yap\u0131lan kas biyopsisi de onu do\u011frulad\u0131. \u00a0Bu ihtimalin nas\u0131l akl\u0131na geldi\u011fini merak edip sordu\u011fumda cevab\u0131 \u015fuydu: \u201cKan say\u0131m\u0131nda eozinofil say\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fckselten onlarca hastal\u0131k vard\u0131r ama bu denli y\u00fckseltenler birka\u00e7 taneyi a\u015fmaz.\u201d<\/p>\n On y\u0131l sonra do\u011fuda yeni kurulan bir t\u0131p fak\u00fcltesinde g\u00f6revliyim. \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 staj\u0131n\u0131 bitiren \u00f6\u011frencilerin s\u00f6zl\u00fc s\u0131nav\u0131nda Ankara\u2019dan bir meslekta\u015f sorular\u0131 yine o koca \u2018Semptomdan Te\u015fhise\u2019den rastgele se\u00e7tiriyor; yani kapal\u0131 duran kitaptan \u00f6\u011frenci sorunun gelece\u011fi konuyu parma\u011f\u0131yla kendi se\u00e7mi\u015f oluyor. Bu da kitab\u0131n A\u2019dan Z\u2019ye pratikte faydal\u0131 bilgiler i\u00e7erdi\u011finin bir g\u00f6stergesi.<\/p>\n Bir on y\u0131l daha ge\u00e7mi\u015f, yeni bir diyarda bana dan\u0131\u015fmak \u00fczere g\u00f6nderilen ilk hastalar\u0131mdan birini kabul ediyorum; seksenini a\u015fm\u0131\u015f, efendiden biri\u2026 Sabah y\u00fcr\u00fcrken nefesi yetmiyor ve ayak bilekleri \u015fi\u015fmekte. Yine hocam\u0131z akla geliyor. Bu ikiliyi a\u00e7\u0131klayabilecek onlarca hastal\u0131k ihtimali var. Ama, \u00f6nce hastay\u0131, sonra da kalbini dinleyip, bir de EKG\u2019sine g\u00f6z at\u0131nca, ek olarak tek bir idrar tahlili yapmak yine bu ya\u015fta pek s\u0131k rastlanmayan bir di\u011fer hastal\u0131ktan \u015f\u00fcphelendiriyor ve takiben yap\u0131lan b\u00f6brek biyopsisi bu kez de beni do\u011fruluyor. Ve \u00f6\u011frencimiz sordu\u011funda, en basit veya rutininden en incelikli olan\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn g\u00f6nderilen testlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n e\u015fit dikkate de\u011fer oldu\u011fu \u015feklinde yan\u0131t veriyorum.<\/p>\n \u201c\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 ne yapar, \u015fimdi anlad\u0131m\u201d<\/strong> D\u00f6nelim \u201cSemptomdan Te\u015fhise\u2019nin as\u0131l \u00f6nemli amac\u0131 neydi?\u201d sorumuza. Bence bunun cevab\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de hekimlik yapan nesillere \u2018Klinik patern\u2019 (\u00f6rnek) tan\u0131ma becerisini aktarm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00a0Ger\u00e7i bunun \u00f6\u011fretilemeyece\u011fi, ancak hekimin i\u00e7inde geli\u015febilece\u011fi kan\u0131s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bat\u0131l\u0131 t\u0131p \u00f6\u011fretimi uzmanlar\u0131na rastlam\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Keza, yapay zeka da bu g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 bir alternatif olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r ama iki \u00f6nemli eksiklikle: 1) T\u0131p prati\u011fi insan temas\u0131 ve \u015fefkat unsuru olmadan tam bir anlam kazanamaz. 2) Yeni teknoloji daima \u201ccool\u201ddur, birilerine karl\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcr ama kamu sa\u011fl\u0131k hizmetlerine uygun maliyet, israf\u0131 \u00f6nleyicilik gibi bir etkisi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde yoktur.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak, kan\u0131mca t\u0131p ders kitaplar\u0131 ve hekim yeti\u015ftirme kabiliyeti olan hekimler; gerek mesleki bak\u0131mdan, gerekse hastada tatmin duygusunu peki\u015ftirme a\u00e7\u0131s\u0131ndan kilit \u00f6nemini s\u00fcrd\u00fcrecektir. Dr. Vahe Aliksanyan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u2018Klinik patern tan\u0131ma\u2019 konusunda yetkinli\u011fini t\u00fcm vatanda\u015f\u0131 olan hekimlerle c\u00f6mert\u00e7e payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u00e7tenlikle takdiri hak etmi\u015f bir zat idi. Umar\u0131m ki bu anlamdaki miras\u0131 daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r, takdir g\u00f6r\u00fcr, korunur ve g\u00fczel hat\u0131ras\u0131 s\u00fcrer gider.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/admin.agos.com.tr\/Upload\/Agos\/Images\/vahe%20aliksanyan%20semptondan%20tes%CC%A7hise%20gorsell%20(1).png?ssl=1\")
<\/figure>\n
\nBirka\u00e7 hafta sonra kontrole gelen ya\u015fl\u0131 beyefendiyi ise daha keyifli buluyorum; \u00a0\u201c\u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 ne yapar \u015fimdi anlad\u0131m\u2026 Medikal detektifler\u201d \u00a0diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \u0130\u015fe bak\u0131n ki tam da o zamanlar Amerika\u2019da ilgili bir t\u0131p kurulu\u015fu \u2018\u0130nternist ne yapar?\u2019 diye y\u00fcksek b\u00fct\u00e7eli bir fark\u0131ndal\u0131k kampanyas\u0131na giri\u015fmi\u015f. Oysa bizim seksenlik amca onlar\u0131n ne i\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 tek bir yal\u0131n s\u00f6zle ifade ediveriyor. \u00a0Buna benzer bir ba\u015fka an\u0131 da T\u00fcrkiye\u2019ye geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor beni. Orada da y\u0131llar \u00f6nce ya\u015fl\u0131, emekli bir zat\u0131n doktorundan \u2018Keskin dahiliyeci\u2019 olarak bahsetti\u011fini duymu\u015ftum. (\u201cTe\u015fhiste tam hedefi bulur\u201d anlam\u0131nda)<\/p>\n