![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Kaiser-360x167.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Nursun Erel<\/strong><\/p>\n Her 24 Nisan’da devlet b\u00fcrokrasisini, \u00f6zellikle de d\u0131\u015far\u0131da g\u00f6revli diplomatlar\u0131 bir korku sarar:<\/p>\n “1915 olaylar\u0131 nas\u0131l ele al\u0131nacak?\u00a0Tehcir Kararlar\u0131n\u0131, Ermeni K\u0131r\u0131m\u0131<\/strong>\u00a0tan\u0131mlamas\u0131n\u0131 kimler nas\u0131l telaffuz edecek? Bunun yerine hi\u00e7 olmazsa\u00a0Medz Ye\u011fern<\/strong>\u00a0(B\u00fcy\u00fck Felaket) (*) deseler de ba\u015f\u0131m\u0131z fazla a\u011fr\u0131masa“<\/em>\u00a0diye. D\u0131\u015far\u0131daki tart\u0131\u015fmalar endi\u015feyle beklenirken, i\u00e7eride T\u00fcrkiye’de o sayfa \u00e7oktan kapanm\u0131\u015ft\u0131r, \u00fcst\u00fcnde fazla durulmaz, 100 y\u0131l \u00f6nceki olaylar unutulmu\u015ftur art\u0131k, yok say\u0131l\u0131r\u2026<\/p>\n Alman tarih\u00e7i\u00a0Hilmar Kaiser<\/strong>\u00a0(*) y\u0131llarca Osmanl\u0131 ar\u015fivlerinde ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131, konferanslar verdi, yaz\u0131lar, kitaplar yazd\u0131. Ankara’da, ODT\u00dc Mezunlar Derne\u011finde konu\u015fma yapaca\u011f\u0131n\u0131 duyunca, \u00f6teden beri bu konuya ben de epey kafa yorup \u00fcst\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in kendisiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedim, M\u00fclkiyeliler Birli\u011finde ge\u00e7en sabah bulu\u015ftuk\u2026<\/p>\n Kur\u015funi g\u00f6ky\u00fcz\u00fc alt\u0131nda ya\u011fmur \u00e7iseliyordu, Kaiser belki de so\u011fuk havan\u0131 etkisiyle biraz karamsar girdi s\u00f6ze, “2000’li y\u0131llarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yorum da, ne \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015fmi\u015f, paran\u0131z pul olmu\u015f. Cebinde 100 lira hatta 200 lira olmadan soka\u011fa \u00e7\u0131kan insan hi\u00e7bir \u015fey yapamaz, a\u00e7 kal\u0131r. O para eskinin 5 liras\u0131 gibi olmu\u015f.<\/em>” diyor.<\/p>\n \u00c7ay s\u00f6yl\u00fcyoruz, Kaiser “G\u00fczel bir \u00e7ay bulmak bile zorla\u015ft\u0131<\/em>” diye yak\u0131n\u0131yor, az demli istedi\u011fi \u00e7ay\u0131na s\u0131cak s\u00fct ekliyor.<\/p>\n Acaba 1915 olaylar\u0131 \u00fczerindeki tart\u0131\u015fma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hep bir a\u011f\u0131zdan s\u00f6ylenen, “Ama Frans\u0131zlar Cezayir’de yapt\u0131klar\u0131na \u00f6nce bir baks\u0131n, Amerikal\u0131lar K\u0131z\u0131lderilileri nas\u0131l topraklar\u0131ndan etti? Hele Almanyada Yahudileri f\u0131r\u0131nlarda kim yakt\u0131?” s\u00f6zlerini nas\u0131l de\u011ferlendiriyor?<\/p>\n “D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bu konular\u0131 ara\u015ft\u0131ran ben, soyk\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015f bir Almanya’dan geliyorum. Siz de ister\u00a0zorla s\u00fcrg\u00fcne yollama, yok etme; ister soyk\u0131r\u0131m<\/strong>\u00a0<\/em>deyin. Hangi s\u00f6z\u00fc kullan\u0131rsan\u0131z kullan\u0131n, bu mesele t\u00fcm\u00fcyle sizin meseleniz ve kendi meseleniz \u00fczerinde bedeli ne olursa olsun, \u00f6nce siz \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n\u0131z. Zaten siz sahip \u00e7\u0131kmasan\u0131z bile, neyse ki d\u00fcnyan\u0131n her yerinde tarih\u00e7iler var ve onlar da \u00fczerine kafa yoruyor. \u0130yisi mi, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda olanlar tam olarak kayda ge\u00e7sin ki bir daha tekrar etmesin. O zaman ne olmu\u015ftu? Rumlar\u0131 g\u00f6nderdiniz, Yahudileri s\u00fcrd\u00fcn\u00fcz, Ermeniler malum. Bununla da kalmad\u0131, sonradan Dersim olaylar\u0131 ya\u015fand\u0131. K\u00fcrtlere, Yezidilere zulmedildi. Bu ya\u015fananlardan ders \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 m\u0131? Ondan sonra gelenler de darbeler yoluyla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck isteyenleri yok etmeye kalk\u0131\u015fmad\u0131lar m\u0131?”<\/p>\n “Y\u0131llar \u00f6nce ya\u015fananlar\u0131 herkes, hatta tarih\u00e7iler bile sanki e\u011fip b\u00fckme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahipmi\u015f gibi davransa da \u015fimdi hepimizin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ya\u015fanan, televizyonlardan canl\u0131 yay\u0131nlanan bir trajediye, 40 bine yak\u0131n Filistinlinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne ne diyece\u011fiz?” diye soruyorum:<\/p>\n “Kay\u0131tlar\u0131 yok etme uygulamas\u0131n\u0131 \u0130ttihat ve Terakkiciler de yapmaya kalkt\u0131 ama ba\u015faramad\u0131lar\u2026 Her \u015fey zamanla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u2026 Tarih\u00e7iler bu konuda uzmand\u0131r, saklanan ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karma disiplinine sahiptir. Zaten gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f otoriter rejimlerin ser\u00fcvenine bir bak\u0131n, i\u015fte\u00a0Stalin<\/strong>, i\u015fte\u00a0Naziler<\/strong>\u2026 Ba\u015ftakiler, kendi d\u00f6nemlerini kendi istedikleri \u015fekilde tarihe not d\u00fc\u015feceklerdi ama olmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihi tarih\u00e7iler yaz\u0131yor, diktat\u00f6rler de\u011fil. Ayn\u0131 \u015fey\u00a0\u0130srail<\/strong>\u00a0y\u00f6netimi i\u00e7in de ge\u00e7erli. Filistinlilere yap\u0131lanlar\u0131n her saniyesi kay\u0131t alt\u0131nda. Zaten bu y\u00fczden gazetecileri \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlar, haberlere yasak getiriyorlar, yapt\u0131klar\u0131 zulm\u00fcn kay\u0131tlara ge\u00e7mesinden \u00e7ok korkuyorlar. Size soray\u0131m, Ermeni’yi \u00f6ld\u00fcr, Yahudi’yi yerinden et, Yunanl\u0131y\u0131 g\u00f6nder derken, \u015fimdi di\u011fer \u00f6zg\u00fcrl\u00fck isteyenlerde s\u0131ra, hatta e\u015fcinsellere bile geldi. E, kim kalacak geriye?”<\/p>\n Kaiser’in tarih \u00f6\u011frenimi yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, T\u00fcrkiye’ye, Ermeni sorununa yo\u011funla\u015fmak, akl\u0131na nereden geldi? Bunu merak ediyorum, Almanya’da do\u011fumundan itibaren\u00a0T\u00fcrk, K\u00fcrt, Laz<\/strong>\u00a0pek \u00e7ok aileyle y\u0131llarca kom\u015fuluk yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor:<\/p>\n “\u0130lk kez buralara kom\u015fular\u0131m\u0131n davetiyle gen\u00e7 bir \u00f6\u011frenci olarak geldim.\u00a01982’de askeri y\u00f6netim varken Batman’da K\u00fcrtlere neler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. O zamanlar 19 ya\u015f\u0131nda, uzun sa\u00e7l\u0131 bir gen\u00e7 adamd\u0131m. K\u00fcrtleri d\u00f6vd\u00fcklerini g\u00f6rd\u00fcm, askerler d\u00f6v\u00fcyordu. Bu beni etkiledi. Sonra Van’a ve pek \u00e7ok yere gittim. K\u00fcrt demek bile yasakt\u0131 o zamanlar. Bazen y\u00fcr\u00fcyerek, bazen e\u015fek s\u0131rt\u0131nda b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeyi gezdim. O zamanlar tarih okuyordum. Nazilerin yapt\u0131klar\u0131yla u\u011fra\u015f\u0131yordum. Derken T\u00fcrkiye’yi incelemeye ba\u015flay\u0131nca durumu \u00f6\u011frendim. Talat Pa\u015fa’n\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131, \u0130ttihat ve Terakki’nin ya\u015fatt\u0131klar\u0131n\u0131. Ben solcuyum, solcular aras\u0131nda o zaman moda Nikaragua’daki olaylard\u0131, kimsenin T\u00fcrkiye’ye ilgi g\u00f6sterdi\u011fi filan yoktu, ama ben b\u00f6ylece merak sard\u0131m.”<\/p>\n “Acaba ar\u015fiv \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapmak, Osmanl\u0131 ar\u015fivlerini, \u0130ttihat ve Terakki belgelerini incelemek bir yabanc\u0131 tarih\u00e7i i\u00e7in kolay oluyor mu?”\u00a0Anlat\u0131yor:<\/p>\n “Baz\u0131 ar\u015fivler a\u00e7\u0131k de\u011fil, mesela Emval-i Metruke\u2026 (***) Ar\u015fivlerin \u00e7o\u011fu, askeri ar\u015fivler de dahil a\u00e7\u0131k. Ama ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapmak o kadar kolay de\u011fil. Hele e\u011fer kendiniz finanse ediyorsan\u0131z. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, Antalya’da tatil yapmak varken, para harcay\u0131p ar\u015fivlerde zaman ge\u00e7irmek iyi mi?”<\/p>\n Hilmar Kaiser, 2000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye’ye \u00e7ok gelip gitmi\u015f, hatta Devlet Konuk Evinde misafir edilmi\u015f. AKP kademelerinden yo\u011fun ilgi g\u00f6rm\u00fc\u015f. O y\u0131llardan s\u00f6z ederken,\u00a0Abdullah G\u00fcl<\/strong>\u00a0etkisinin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor, “Futbol diplomasisi ile ba\u015flatt\u0131, T\u00fcrk-Ermeni ili\u015fkilerini epey iyi noktalara getirdi. O d\u00f6nemin\u00a0kom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun<\/em>\u00a0yakla\u015f\u0131m\u0131 \u015fimdi\u00a0herkesle kavga\u00a0<\/em>durumuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc” diyor.<\/p>\n Hilmar Kaiser’in k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 isimler de var:<\/p>\n “Bir zamanlar Ermeni Mezarl\u0131\u011f\u0131 olan arazide \u015fimdi T\u00fcrk Tarih Kurumu y\u00fckseliyor.\u00a0Yusuf Hala\u00e7o\u011flu<\/strong>\u00a0oran\u0131n ba\u015f\u0131ndayken adeta devletin paras\u0131yla devletin ba\u015f\u0131ndakileri bile yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirdi.\u00a0\u0130smet Binark\u00a0<\/strong>da ayn\u0131 zihniyette\u2026 “Ermeniler zorunlu g\u00f6\u00e7 (tehcir) s\u0131ras\u0131nda \u00f6ld\u00fcler<\/em>” demek onlara kolay geliyor, ormanda karanl\u0131kta y\u00fcr\u00fcrken korkmamak i\u00e7in \u0131sl\u0131k \u00e7almaya benziyor.”<\/p>\n Hilmar’a, “ar\u015fivlerde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bunca \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda vard\u0131\u011f\u0131n\u0131z sonu\u00e7 ne?” diye soruyorum, net konu\u015fuyor:<\/p>\n “1914-1915 y\u0131llar\u0131nda bu topraklarda toplam 1 milyon 750 bin Ermeninin varl\u0131\u011f\u0131 resmi kay\u0131tlarda bile varken, (haydi y\u00fczde 5 hata pay\u0131 olsun,) sonra ne oldu? 250 bin Ermeni ya ka\u00e7t\u0131, ya zorla M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7ta toplam 1 milyon ki\u015fi \u00f6ld\u00fc. Say\u0131lar\u0131 1917’de ka\u00e7a indi? \u00d6l\u00fcm oranlar\u0131 da b\u00f6lgelere g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor, mesela Do\u011fu’da y\u00fczde 90-95’i buluyor \u00f6l\u00fcm oran\u0131. Ankara’da y\u00fczde 60 mesela\u2026”<\/p>\n Hilmar yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Anadolu’da pek \u00e7ok valinin, m\u00fcft\u00fcn\u00fcn Ermenileri \u0130ttihat ve Terakki h\u0131\u015fm\u0131ndan kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan belgeleri de yok saym\u0131yor, kimi pa\u015falar\u0131 valileri, Yozgat M\u00fcft\u00fcs\u00fc’n\u00fc ve pek \u00e7ok ismi s\u0131ral\u0131yor.<\/p>\n Bu “iyiliksever” resmi g\u00f6revlilerin, \u00f6l\u00fcmden kurtarabilmek i\u00e7in din de\u011fi\u015ftiren Ermenilere yeni kimlik \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131, yeni kimliklerde M\u00fcsl\u00fcman kayd\u0131n\u0131n yan\u0131na Ermeni notu d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiriyor.<\/p>\n Hilmar Kaiser, iki saate yak\u0131n s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sohbetin sonunda “Belgeleri ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m s\u0131rada Talat Pa\u015fa’n\u0131n “Ermenileri yok edin” diyen resmi emrini de buldum” diyor, “Neden hen\u00fcz yay\u0131mlamad\u0131n\u0131z?” diye soruyorum, “Zaman\u0131 gelince yay\u0131nlayaca\u011f\u0131m” yan\u0131t\u0131n\u0131 veriyor. Vedala\u015f\u0131yoruz. Bakal\u0131m Kaiser, bu ak\u015fam ODT\u00dc Mezunlar\u0131 Derne\u011finde Ankara’da (Vi\u015fnelik) neler anlatacak?<\/p>\n (*)\u00a0https:\/\/en.m.wikipedia.org\/wiki\/Hilmar_Kaiser<\/a><\/p>\n (**)https:\/\/bennursunerel.blogspot.com\/2023\/04\/sozde-soykrm-m-medz-yegern-mi-sozcukler.html<\/a><\/p>\n (***)\u00a0https:\/\/bianet.org\/haber\/1915-in-sifresi-emval-i-metruke-162883<\/a><\/p>\nHilmar yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Anadolu’da pek \u00e7ok valinin, m\u00fcft\u00fcn\u00fcn Ermenileri \u0130ttihat ve Terakki h\u0131\u015fm\u0131ndan kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan belgeleri de yok saym\u0131yor, kimi pa\u015falar\u0131 valileri, Yozgat M\u00fcft\u00fcs\u00fc’n\u00fc ve pek \u00e7ok ismi s\u0131ral\u0131yor.<\/h2>\n
\n\n![\"\"](\"https:\/\/media-cdn.t24.com.tr\/media\/library\/2024\/05\/1715590361311-img-3171.jpeg\")
<\/h5>\nNursun Erel – Hilmar Kaiser<\/em><\/h5>\n
Filistinlilere yap\u0131lanlar<\/h3>\n
“E\u015fek s\u0131rt\u0131nda Do\u011fu’yu gezdim”<\/h3>\n
Ar\u015fivler a\u00e7\u0131k m\u0131?<\/h3>\n
Ermeni Mezarl\u0131\u011f\u0131na TTK<\/h3>\n
Ermenileri kurtaranlar<\/h3>\n
\n