{"id":79414,"date":"2024-05-13T01:56:02","date_gmt":"2024-05-13T06:56:02","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414"},"modified":"2024-05-13T01:56:02","modified_gmt":"2024-05-13T06:56:02","slug":"dersim-kirim-arastirmalari-icin-donemlendirme-onerisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414","title":{"rendered":"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-79415\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Dersim-1-360x203.webp\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1-360x203.webp 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1-768x432.webp 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1-560x315.webp 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1-260x146.webp 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1-160x90.webp 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1.webp 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Modern d\u00f6nemin mitle\u015ftirmelerine kap\u0131lmadan genel Dersim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n devam ettirilmesi gerekti\u011fi gibi, \u00f6zel olarak Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da anakronik yakla\u015f\u0131mdan uzak bir ele\u015ftirellikle devam ettirilmelidir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>B\u00fclent Bilmez<\/strong><\/p>\n<p>Tarih Tersleri\u2019nde bir s\u00fcredir ele ald\u0131\u011f\u0131m Dersim 1937-38 tarihini Dersimli bir birey olarak elli y\u0131ld\u0131r \u00f6\u011frenme ve anlama \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeyim. Ancak tarih\u00e7i olarak konuyu profesyonel ba\u011flamda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayal\u0131 on be\u015f y\u0131l olmu\u015f!<\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ilk \u00fcr\u00fcn\u00fc Tarih Vakf\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ku\u015faklararas\u0131 bellek konulu bir proje (2011) ve Tarih Vakf\u0131 Yurt Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan 2015 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Bunu, 2012 y\u0131l\u0131nda Toplumsal Tarih dergisinin 217. ve 218. say\u0131lar\u0131nda yay\u0131nlanan, konuyla ilgili literat\u00fcr\u00fcn ele\u015ftirel analizinden ibaret makalelerim takip etti.<\/p>\n<p>Dersim 38\u2019e dair ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mla ilgili o zaman kadarki birikimimi, 2012 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan sevgili \u00d6zg\u00fcr F\u0131nd\u0131k\u2019\u0131n Kara Vagon kitab\u0131nda yer alan yaz\u0131mda daha derli toplu sunma olana\u011f\u0131 buldum.<\/p>\n<p>Bu alanla alakal\u0131 kaynak toplamaya ve farkl\u0131 okumalar yapmaya aral\u0131ks\u0131z devam etmekle birlikte, maalesef araya giren farkl\u0131 sorumluluklar ve ba\u015fka alanlarda devam eden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m nedeniyle s\u00fcrekli ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde sistemli \u00e7al\u0131\u015fma olana\u011f\u0131m olmad\u0131.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Nihayet \u00fc\u00e7-d\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce uzun erimli bir Dersim 1937-38 projesi kapsam\u0131nda bu olana\u011f\u0131 buldum.<\/p>\n<p>Dersim\u2019de saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k otuz y\u0131ld\u0131r y\u00fcr\u00fcten kadim dostum\/abim Cemal Ta\u015f ile birlikte \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u201ckatliam yerleri ve vakalar\u0131 envanter \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131\u201d konulu kapsaml\u0131 bir internet sitesi ve kitap haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131m\u0131z devam etmektedir. Bu kapsamda haz\u0131rlanan, bug\u00fcne kadar saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz baz\u0131 katliam yerleri ve vakalar\u0131yla ilgili videolara internet \u00fczerinden eri\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te Dersim co\u011frafyas\u0131, yer isimleri, a\u015firetler, inan\u00e7 ve dil gruplar\u0131yla ilgili edindi\u011fim olgusal bilgiler, olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k sosyal-k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131y\u0131 daha iyi tan\u0131mama olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcne kadarki Dersim 38\u2019le ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak konunun sadece bir boyutuyla ilgili k\u0131sa bir makalem, 2023 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u00e7ok kapsaml\u0131 bir derlemede yer ald\u0131. Dersim \u201838\u2019le ilgili daha geni\u015f bir makalem ise \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan 2024 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde yay\u0131nlanacak olan ba\u015fka derleme i\u00e7inde yer alacak.<\/p>\n<p>Dersim-K\u0131r\u0131ma dair t\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fma ve yay\u0131nlar\u0131mda temel amac\u0131m, Dersim \u201838 meselesini tarihsel ba\u011flam\u0131 ve d\u00f6nemin k\u00fcresel konjonkt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde anlama ve anlamland\u0131rma \u00e7abas\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Daha \u00f6nce Tarih Tersleri\u2019nde alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim \u00fczere, Dersim \u201838 konulu tarihyaz\u0131msal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n adland\u0131rma, anlamland\u0131rma ve \u00f6zellikle y\u00fczle\u015fme konusunda sunaca\u011f\u0131 katk\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Daha do\u011frusu, ya\u015fanan\u0131n bir k\u0131r\u0131m oldu\u011funu anlamak i\u00e7in bug\u00fcne kadar yay\u0131nlanm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar yeterlidir.<\/p>\n<p>Nihayetinde, bug\u00fcn \u00e7ok elzem olan y\u00fczle\u015fme, hesapla\u015fma ve onar\u0131c\u0131 adalet i\u00e7in bence daha fazla tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u015fart de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, bu konuda as\u0131l g\u00f6rev siyasi ve toplumsal kurum ve bireylere d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6revin en \u00f6nemli boyutu, konuyla ilgili zihinsel ve duygusal k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc a\u015fmak i\u00e7in verilmesi gereken siyasi ve \u00f6zellikle ideolojik m\u00fccadeledir ki bunun en basit ifadesi demokratikle\u015fmedir.<\/p>\n<p>Y\u00fczle\u015fme, hesapla\u015fma ve adalet ile (siyasi, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel) demokratikle\u015fme aras\u0131ndaki diyalektik ili\u015fki do\u011fru orant\u0131l\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0131saca: Ne kadar demokratikle\u015fme, o kadar y\u00fczle\u015fme, hesapla\u015fma ve adalet!<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda: Ne kadar, y\u00fczle\u015fme, hesapla\u015fma ve adalet, o kadar demokratikle\u015fme!<\/p>\n<p>Bu konuyu kapatmadan \u00f6nce not etmeliyim ki hen\u00fcz so\u011fukkanl\u0131 bir \u015fekilde tart\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fananlar, demokratikle\u015fmenin y\u00fczle\u015fme ve onar\u0131c\u0131 adalet ile olan ili\u015fkisini ve bunun da k\u00fcresel konjonkt\u00fcrle olan ba\u011flar\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in \u00e7ok iyi bir laboratuvar niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>Dersim \u201938 ile ilgili Tarih Tersleri\u2019nin ba\u015fka bir yaz\u0131s\u0131nda belirtti\u011fim \u00fczere, ba\u011fnazca \u201cAKP d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131\u201d veya \u201chep hakl\u0131 olma konforu\u201d gibi nedenlerle baz\u0131lar\u0131 kabul etmese de bu \u00e7eyre\u011fin ilk yar\u0131s\u0131nda ya\u015fanan demokratikle\u015fme s\u00fcrecinin, \u00f6zellikle Dersim 38\u2019le y\u00fczle\u015fme konusunda ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck s\u0131\u00e7rama ink\u00e2r edilemez. Di\u011fer yandan, \u00e7eyre\u011fin ikinci yar\u0131s\u0131nda ya\u015fanan unut(tur)ma ve inkar stratejilerinin giderek daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 da ayn\u0131 nedene dayan\u0131r.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in genel baz\u0131 \u00f6neri ve uyar\u0131lar\u0131 s\u0131ralayarak bitirmek istedi\u011fim bu yaz\u0131 dizisinin sondan \u00f6nceki bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve tart\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in, maddeler halinde s\u0131ralayaca\u011f\u0131m bir d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi sunmak itiyorum.<\/p>\n<p>1514 \u00c7ald\u0131ran Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonraki geleneksel veya modern-\u00f6ncesi Osmanl\u0131 d\u00f6nemini ve \u201cDersim-K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n \u00f6n-tarihi\u201d olarak kabul edilebilecek olan -1840\u2019lardan 1930\u2019lara kadar s\u00fcren- \u201cDersim\u2019in K\u0131sa Ondokuzuncu Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201dn\u0131 bir yana b\u0131rakarak, do\u011frudan Dersim-K\u0131r\u0131m s\u00fcrecinin d\u00f6nemlendirmesi meselesini ele almak istiyorum.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>DERS\u0130M-KIRIM D\u00d6NEMLEND\u0130RMES\u0130 (1935-1947)<\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemi (1935-37) Yasal \u00e7er\u00e7eve haz\u0131rl\u0131klar\u0131 (1935 y\u0131l\u0131 sonu-1936 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131) Son askeri-idari haz\u0131rl\u0131klar (\u015eubat 1936-May\u0131s 1937) Tertele s\u00fcreci (1937-1938) \u0130\u00e7 Dersim\u2019de Katliam (May\u0131s-Kas\u0131m 1937) T\u00fcm Dersim\u2019de Soyk\u0131r\u0131m (Temmuz-A\u011fustos 1938) Dersim-K\u0131r\u0131m\u0131n tamamlanma s\u00fcreci (1938-1947)<\/p>\n<hr \/>\n<p>\u00d6ncelikle belirtmem gerekiyor ki Dersim ve Dersimlili\u011fin co\u011frafya ve kimlik ba\u011flam\u0131nda ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 plan\u0131 olarak Dersim-K\u0131r\u0131m s\u00fcreci, 1935-47 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcrecin ilk d\u00f6nemini olu\u015fturan 1935-37 aras\u0131ndaki d\u00f6nem haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecini kapsar.<\/p>\n<p>Yasal \u00e7er\u00e7eve haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131 1935 y\u0131l\u0131 sonunda ba\u015flar ve 1936 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda tamamlan\u0131r.<\/p>\n<p>Yasal \u00e7er\u00e7eve haz\u0131rl\u0131k s\u00fcreci, 1935\u2019nin son aylar\u0131nda Munzur ve Tun\u00e7 Eli adlar\u0131yla TBMM\u2019de m\u00fczakere edilerek 25 Aral\u0131k 1935 tarihinde kabul edilen ve 2 Ocak 1936 tarihinde 3195 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131nlanan, 2884 say\u0131l\u0131 \u201cTunceli vil\u00e2yetinin idaresi hakk\u0131nda kanun\u201d arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak Tunceli vilayeti, halen mevcut olmayan \u201cvilayetin idaresi hakk\u0131nda kanun\u201d \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra kurulur! Yani, 25 Aral\u0131k 1935 tarihinde TBMM\u2019de kabul edilen ve 4 Ocak 1936 tarih ve 3197 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131nlanan 2885 say\u0131l\u0131 \u201cYeniden 9 kaza ve 5 vilayet te\u015fkiline ve bunlarla 32 nahiyeye ait kadrolar hakk\u0131nda kanun\u201d arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Tunceli Vilayeti kurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Dersim-K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n ana akt\u00f6r\u00fc de bu s\u0131rada belirlenmi\u015ftir: 6 Ocak 1936 tarihli ve 2-3823 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile kurulan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Umum M\u00fcfetti\u015flik.<\/p>\n<p>Askeri altyap\u0131 i\u00e7in son haz\u0131rl\u0131klar bir y\u0131ldan biraz uzun bir s\u00fcrede tamamlan\u0131r (\u015eubat 1936-May\u0131s 1937). K\u0131\u015fla ve karakol yap\u0131m\u0131 ve silah toplama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla askeri haz\u0131rl\u0131klar h\u0131zland\u0131r\u0131l\u0131r; El\u00e2z\u0131\u011f merkezli idari (kurumsal) yap\u0131lanma tamamlan\u0131r ve hummal\u0131 altyap\u0131 (yol, k\u00f6pr\u00fc vd.) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ettirilir.<\/p>\n<p>Nihayet 4 May\u0131s 1937 tarihli Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile yeni a\u015famaya ge\u00e7ilir.<\/p>\n<hr \/>\n<p>\u0130kinci d\u00f6nem olarak Tertele s\u00fcreci (1937-1938) ise birincisi 1937 May\u0131s-Kas\u0131m aylar\u0131nda ve ikincisi 1938 Temmuz-A\u011fustos aylar\u0131nda olmak \u00fczere, iki \u00e7ok farkl\u0131 a\u015famada ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n<p>May\u0131s-Eyl\u00fcl 1937 aylar\u0131nda D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Umumi M\u00fcfetti\u015flik y\u00f6netiminde \u0130\u00e7-Dersim\u2019de katliamlar, kovu\u015fturmalar ve bask\u0131lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla askeriyenin tam kontrol\u00fc, d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019ye g\u00f6re Eyl\u00fcl 1937 itibariyle sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Eyl\u00fcl-Kas\u0131m 1937 aylar\u0131nda ise ola\u011fan\u00fcst\u00fc mahkeme taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen hukuk d\u0131\u015f\u0131 yarg\u0131lama sonucunda 15 Kas\u0131m 1937\u2019de \u00f6nde gelenlerin idam\u0131 ve onlarca ki\u015finin hapishanelerde tedrici olarak \u00f6l\u00fcme terk edilmesi, esasen intikam ve geride kalanlara korku salma amac\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Tertele\u2019nin ikinci a\u015famas\u0131n\u0131 olu\u015fturan 1938 Soyk\u0131r\u0131m\u0131, iki ayl\u0131k (Temmuz-A\u011fustos 1938) k\u0131sa bir s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Ordu\u2019nun kat\u0131l\u0131m\u0131yla t\u00fcm Dersim\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u2018tarama\u2019 operasyonlar\u0131 sonucunda katledilen sivillerin say\u0131s\u0131n\u0131n en az on \u00fc\u00e7 bin oldu\u011fu bilinmektedir.<\/p>\n<p>Eklemek gerekir ki Tertele s\u00fcrecinin \u00f6zellikle soyk\u0131r\u0131m a\u015famas\u0131nda ya\u015fanan toplu katliamlar, \u00e7ocuklara el koymalar ve ya\u015fam\u0131n idamesini engellemek i\u00e7in k\u00f6y yakmalar, hayvanlar\u0131n telef edilmesi ve insanl\u0131k su\u00e7u olu\u015fturan benzeri c\u00fcr\u00fcmlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 vakalar ve mekanlar y\u0131llar s\u00fcrecek mikro tarih ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 beklemektedir.<\/p>\n<hr \/>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem olarak Dersim-K\u0131r\u0131m\u0131n tamam\u0131na erdirilmesi s\u00fcreci ise (1938-1947), di\u011fer s\u00fcre\u00e7lerin devam\u0131 olarak, ama kendi ba\u015f\u0131na ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde b\u00f6lgede ola\u011fan\u00fcst\u00fc (daha do\u011frusu hukuk d\u0131\u015f\u0131) uygulamalar nedeniyle korkudan da\u011flara s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f sivillerin bitmek bilmeyen kovu\u015fturulmalar\u0131, yasak b\u00f6lge ilan edilmi\u015f alanlar ba\u015fta olmak \u00fczere her yerde ya\u015fam olanaklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve travma ya\u015fayan toplumun insanl\u0131k-d\u0131\u015f\u0131 ko\u015fullarda hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme \u00e7abalar\u0131n\u0131n suiistimali arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Dersim\u2019in ve Dersimlili\u011fin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n yeni kurulmu\u015f Tunceli\u2019den tasfiyesi devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Anadolu\u2019nun de\u011fi\u015fik yerlerine \u2018serpi\u015ftirilen\u2019 s\u00fcrg\u00fcn Dersimliler hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00f6zel politikalar arac\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrg\u00fcnde \u2018eritilen\u2019 Dersimlilik kimli\u011finin (Dersimlili\u011fin tortular\u0131n\u0131n) tasfiyesi s\u00fcreci de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcresi 1940 y\u0131l\u0131nda dolan 2884 say\u0131l\u0131 \u201cTunceli vil\u00e2yetinin idaresi hakk\u0131ndaki kanun\u201d, \u00f6nce 1939 y\u0131l\u0131 sonunda \u00e7\u0131kan kanunla \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7in uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra, 1942 y\u0131l\u0131 sonunda iki y\u0131l ve ard\u0131ndan 1944 ve 1945 y\u0131llar\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda da birer y\u0131l uzat\u0131larak Dersim-K\u0131r\u0131m s\u00fcreci 1947 y\u0131l\u0131na kadar devam ettirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Nihayet 18 Haziran 1946 tarihinde kabul edilen ve 24 Haziran 1947 tarih ve 6640 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131nlanan, 5098 say\u0131l\u0131 \u201c\u0130sk\u00e2n Kanununun baz\u0131 maddelerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, de\u011fi\u015ftirilmesine ve bu kanuna yeniden baz\u0131 madde ve f\u0131kralar il\u00e2vesine dair kanun\u201d sonras\u0131nda s\u00fcrg\u00fcnlerin nakledildikleri yerlerden memleketlerine d\u00f6nmelerine izin verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu arada, 1 Ocak 1947\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmek \u00fczere 30 Aral\u0131k 1946 tarihinde \u00e7\u0131kar\u0131lan ve 6 Ocak 1947 tarihli Resmi Gazete\u2019de yay\u0131nlanan, 4993 say\u0131l\u0131 \u201cTunceli \u0130l Merkezinin Kalan Kasabas\u0131na nakline (\u2026) dair kanun\u201d ile valilik bug\u00fcnk\u00fc Tunceli merkezine ta\u015f\u0131nd\u0131 ve Dersim\u2019in tasfiyesinde yeni a\u015famaya ge\u00e7ildi.<\/p>\n<hr \/>\n<p>1947 sonras\u0131nda da devam eden ve 1980\u2019lerden itibaren yeni bir a\u015famaya ge\u00e7en Dersim\u2019e y\u00f6nelik istisnai k\u00fclt\u00fcr politikalar\u0131 ve \u00f6zellikle son y\u0131llarda g\u00fcndeme gelen barajlar\u0131n yap\u0131m\u0131 \u00fczerinden Dersim\u2019in tasfiye s\u00fcrecinin halen devam etti\u011fi ger\u00e7e\u011fi, kadim medeniyetin tamamen ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya yeniden canland\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131 olarak da kabul edilebilir.<\/p>\n<p>Ancak 1960\u2019lardan itibaren modern(ist) sol muhalif s\u00f6ylemle sentezlenen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Dersim ger\u00e7ekli\u011fi, b\u00fcy\u00fck oranda gelene\u011fin yeniden icad\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ekli\u011fi ak\u0131lda tutarak ve modern d\u00f6nemin mitle\u015ftirmelerine kap\u0131lmadan genel Dersim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n devam ettirilmesi gerekti\u011fi gibi, \u00f6zel olarak Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da anakronik yakla\u015f\u0131mdan uzak bir ele\u015ftirellikle devam ettirilmelidir.<\/p>\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istedi\u011fim baz\u0131 uyar\u0131 ve \u00f6nerilere, bu yaz\u0131 dizisinin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturacak bir sonraki yaz\u0131da yer verece\u011fim.<\/p>\n<p>B\u00fclent Bilmez: Lisans e\u011fitimini ODT\u00dc Ekonomi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, doktoras\u0131n\u0131 Berlin Humboldt \u00dcniversitesi\u2019nde tamamlayan Prof. Dr. B\u00fclent Bilmez, 2005 y\u0131l\u0131ndan beri \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6\u011fretim \u00fcyesi olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r. 30 y\u0131la yak\u0131n hocal\u0131k s\u00fcrecinde, daha \u00f6nce Almanya\u2019da (Berlin Freie Universitaet), Arnavutluk\u2019ta (Elbasan Alexander Xhuvani \u00dcniversitesi), Kosova\u2019da (Prishtina \u00dcniversitesi Yaz Okullar\u0131) ve T\u00fcrkiye\u2019de de\u011fi\u015fik \u00fcniversitelerde dersler verdi. Bir d\u00f6nem Tarih Vakf\u0131 Ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6rev yapan Bilmez\u2019in ara\u015ft\u0131rma ve ders konular\u0131 \u015funlar: Modernle\u015fme\/(az)geli\u015fme, emperyalizm ve k\u00fcreselle\u015fme teorileri; son d\u00f6nem Osmanl\u0131 modernle\u015fme s\u00fcreci ve bu ba\u011flamda modern kolektif kimlik in\u015fa s\u00fcre\u00e7leri ve modern Balkan (\u00f6zellikle Arnavut\/luk) tarihi ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi; T\u00fcrkiye\u2019de az\u0131nl\u0131klar ve bu ba\u011flamda s\u00f6zl\u00fc tarih, kolektif bellek ve ge\u00e7mi\u015fle y\u00fczle\u015fme,<\/p>\n<hr \/>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/artigercek.com\/makale\/dersim-kirim-arastirmalari-icin-donemlendirme-onerisi-304176\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Art\u0131 Ger\u00e7ek<\/a>\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Modern d\u00f6nemin mitle\u015ftirmelerine kap\u0131lmadan genel Dersim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n devam ettirilmesi gerekti\u011fi gibi, \u00f6zel olarak Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da anakronik yakla\u015f\u0131mdan uzak bir ele\u015ftirellikle devam ettirilmelidir. B\u00fclent Bilmez Tarih Tersleri\u2019nde bir s\u00fcredir ele ald\u0131\u011f\u0131m Dersim 1937-38 tarihini Dersimli bir birey olarak elli y\u0131ld\u0131r \u00f6\u011frenme ve anlama \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeyim. Ancak tarih\u00e7i olarak konuyu profesyonel ba\u011flamda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayal\u0131 on be\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":79415,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-79414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Modern d\u00f6nemin mitle\u015ftirmelerine kap\u0131lmadan genel Dersim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n devam ettirilmesi gerekti\u011fi gibi, \u00f6zel olarak Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da anakronik yakla\u015f\u0131mdan uzak bir ele\u015ftirellikle devam ettirilmelidir. B\u00fclent Bilmez Tarih Tersleri\u2019nde bir s\u00fcredir ele ald\u0131\u011f\u0131m Dersim 1937-38 tarihini Dersimli bir birey olarak elli y\u0131ld\u0131r \u00f6\u011frenme ve anlama \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeyim. Ancak tarih\u00e7i olarak konuyu profesyonel ba\u011flamda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayal\u0131 on be\u015f [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-05-13T06:56:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi\",\"datePublished\":\"2024-05-13T06:56:02+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414\"},\"wordCount\":2181,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/05\\\/Dersim-1.webp\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414\",\"name\":\"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/05\\\/Dersim-1.webp\",\"datePublished\":\"2024-05-13T06:56:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/05\\\/Dersim-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2024\\\/05\\\/Dersim-1.webp\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=79414#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Modern d\u00f6nemin mitle\u015ftirmelerine kap\u0131lmadan genel Dersim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n devam ettirilmesi gerekti\u011fi gibi, \u00f6zel olarak Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da anakronik yakla\u015f\u0131mdan uzak bir ele\u015ftirellikle devam ettirilmelidir. B\u00fclent Bilmez Tarih Tersleri\u2019nde bir s\u00fcredir ele ald\u0131\u011f\u0131m Dersim 1937-38 tarihini Dersimli bir birey olarak elli y\u0131ld\u0131r \u00f6\u011frenme ve anlama \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeyim. Ancak tarih\u00e7i olarak konuyu profesyonel ba\u011flamda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayal\u0131 on be\u015f [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2024-05-13T06:56:02+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi","datePublished":"2024-05-13T06:56:02+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414"},"wordCount":2181,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1.webp","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414","name":"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1.webp","datePublished":"2024-05-13T06:56:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/05\/Dersim-1.webp","width":1280,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=79414#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dersim-K\u0131r\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemlendirme \u00f6nerisi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79414"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79416,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79414\/revisions\/79416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/79415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}