\u015eehadet \u00c7itil<\/a><\/strong><\/p>\nGe\u00e7en y\u0131l, \u00fclkede etkilenmeyen kimsenin kalmad\u0131\u011f\u0131 bir deprem ya\u015fad\u0131k. T\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7 kimsenin \u201cBenim bu depremde akrabam, yak\u0131n\u0131m, tan\u0131\u015f\u0131m, arkada\u015f\u0131m\u201d yok diyemeyece\u011fi b\u00fcy\u00fck bir felaket. Dile kolay 11 \u015fehir. T\u00fcrkiye\u2019nin bo\u011faz\u0131ndan g\u00fcnlerce bir lokma ekmek ge\u00e7medi. \u00dclke koca bir taziye evine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu taziye evinde tekrar ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dilemenin mahcubiyetiyle yaz\u0131yorum bu sat\u0131rlar\u0131.<\/p>\n
Felaketi birebir ya\u015fayan iller ayn\u0131 zamanda \u00fclkemin g\u0131da deposu, ambar\u0131. Y\u0131llarca hepimiz Mara\u015f\u2019\u0131n sal\u00e7as\u0131 ile Hatay\u2019\u0131n sal\u00e7as\u0131n\u0131 yar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131k, bu yar\u0131\u015fa Antep\u2019i ekledik. \u00dclkemin k\u0131ymetli cevizi i\u00e7in Mara\u015f\u2019tan bir tan\u0131d\u0131k bulmak i\u00e7in e\u015fe dosta sorduk. Adana ac\u0131s\u0131n\u0131 ile Urfa ac\u0131s\u0131n\u0131 yan\u0131na da Antep ac\u0131s\u0131n\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131k. Ad\u0131yaman\u2019\u0131 dutuyla, pekmeziyle bildik. \u00dclkenin nemli b\u00f6lgesinde ya\u015fayanlar bu 11 ilden kurutmal\u0131k sebzelerini istetti. Yani bu iller mutfa\u011f\u0131m\u0131z\u0131n evimizin tad\u0131 tuzu, yeme\u011fimizin sal\u00e7as\u0131 baharat\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Deprem b\u00f6lgesi T\u00fcrkiye tar\u0131m arazilerinin yakla\u015f\u0131k\u00a0 %17\u2019sine tekab\u00fcl ediyor. Yani mutfa\u011f\u0131m\u0131zda bu b\u00f6lgeden muhakkak bir \u00fcr\u00fcn var.<\/p>\n
Deprem b\u00f6lgesinde insanlar\u0131n ana ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 da tar\u0131md\u0131. Oray\u0131 tekrar aya\u011fa kald\u0131rman\u0131n yolu da tar\u0131m.<\/p>\n
B\u00f6lge k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmeleriyle biliniyor. Elbette konvansiyonel tar\u0131m yap\u0131lan yerler de var, Adana, \u015eanl\u0131urfa, Gaziantep gibi. Ama\u00a0 \u00e7o\u011funlukla k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmelerinin i\u015f g\u00fcc\u00fcyle tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc ayakta. Bu bilgi \u015funun i\u00e7in\u00a0 \u00e7ok \u00f6nemli; enkazlar, kay\u0131plar, sonras\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 t\u00fcm zorluklar\u0131 kopan ba\u011flar\u0131, tekrar tar\u0131mla ancak tamir edebiliriz.<\/p>\n
Enkazda mahsur kalan ine\u011finin ba\u015f\u0131nda saatlerce bekleyen teyzemizi hepiniz hat\u0131rl\u0131yorsunuz. Evini, bark\u0131n\u0131, yak\u0131n ailesini \u00e7ok travmatik bir \u015fekilde kaybeden teyzeyi ine\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda kim tutabilirdi orada?<\/p>\n
Bu felaketten sa\u011f \u00e7\u0131kanlara iyi bir y\u0131l sunduk mu bilemiyorum. Ama bildi\u011fim bir \u015fey var; o b\u00fcy\u00fck felakete ra\u011fmen orada tar\u0131m yapmak isteyen, k\u00f6y\u00fcnden ayr\u0131lmak istemeyen, d\u00fckkan\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131nt\u0131lar i\u00e7inde her sabah b\u00fcy\u00fck motivasyonla a\u00e7an y\u00fczbinler var. Bu y\u00fczbinler ayn\u0131 zamanda bar\u0131nma gibi temel bir ihtiya\u00e7tan yoksun olanlar. Bir y\u0131l\u0131n sonunda g\u00f6rd\u00fck ki, onlar\u0131n bar\u0131nma ihtiyac\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in, onlar\u0131n tar\u0131m arazilerine, yani ekmek teknelerine, yani hayata ba\u011flanma motivasyonlar\u0131na moloz d\u00f6k\u00fcld\u00fc, moloz d\u00f6k\u00fclmeyen alanlara konut yap\u0131ld\u0131, bu plans\u0131zl\u0131k i\u00e7inde de son derece pop\u00fclist asbest tart\u0131\u015fmalar\u0131yla da emeklerini yerde b\u0131rakt\u0131k.<\/p>\n
Halbuki molozlar\u0131n b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131 alan, konut yap\u0131lacak alan se\u00e7ilirken en \u00f6nemli kriter tar\u0131m alan\u0131 olmal\u0131yd\u0131. Enkaz\u0131 ne kadar h\u0131zl\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zla beraber enkazlar\u0131n ne kadar az tar\u0131m alan\u0131n\u0131 zayi ederek ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131yla \u00f6v\u00fcnmeliydik.<\/p>\n
H\u0131zl\u0131 konut yapma konusunda ger\u00e7ekten \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir devletimiz var. \u0130nsanlar\u0131n bir an \u00f6nce yuvalar\u0131na, evlerine kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131ca planlar, projeler \u00e7izildi. Depremi ya\u015fayan bunca insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gereken elbette ba\u015f\u0131n\u0131 sokacak bir ev.<\/p>\n
Ama bunu yaparken de onlar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131nda nas\u0131l daha az zarar verebiliriz bunun pe\u015findeyim.<\/p>\n
En bilinen k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek Antakya\u2019ya 10 kilometre uzakl\u0131ktaki G\u00fclderen ve Dikmece\u2019deki zeytinliklerin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
\u00d6zellikle Dikmece\u2019de 7500 d\u00f6n\u00fcm zeytinlik yer al\u0131yor ve Derince denilen \u00f6zel bir cins zeytin yeti\u015ftiriliyor. Dikmece ve G\u00fclderen\u2019de ya\u015fayanlar\u0131n tek ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 da zeytincilik. Bu k\u00f6ylerde tek katl\u0131 evler oldu\u011fundan g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam \u015fehirdeki gibi zorla\u015fmad\u0131 yani bu insanlar h\u00e2l\u00e2 hem depremzede hem \u00fcretici. \u00dcstelik bu \u00fcreticiler ailece \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor zeytinliklerde. Zeytinliklerin ellerinden al\u0131nmas\u0131 da, t\u00fcm ailenin etkilenmesi demek.<\/p>\n
\u00c7ift\u00e7ilik nedir biliyorum, mercimek hasat etmek asla sadece 10 ton mercimek elde etmek de\u011fildir. Tar\u0131m alanlar\u0131na yap\u0131lan konut projeleri \u00e7ok \u00f6nemli bir ihtiyac\u0131 giderebilir, ama tar\u0131m alan\u0131n\u0131 yok ederek ortaya \u00e7\u0131kan yeni ihtiya\u00e7lar i\u00e7in bir plan var m\u0131d\u0131r esas sorumuz bu olmal\u0131.<\/p>\n
Benim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015fehir olan Diyarbak\u0131r\u2019da bu durum \u00e7ok iyi y\u00f6netildi. Tar\u0131m arazisi olmayan arazilere konut yap\u0131laca\u011f\u0131 duyuruldu ve \u00f6yle de yap\u0131ld\u0131. Hatta buna ra\u011fmen arsa spek\u00fclat\u00f6rleri \u201cyak\u0131nda imara a\u00e7\u0131lacak\u201d vaadiyle bir\u00e7ok tar\u0131m arazisini fahi\u015f fiyatlara sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131 ve bu durum bas\u0131na konu oldu. Ama 1 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen deprem konutlar\u0131 sebebiyle imara a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir tar\u0131m arazisi yok Diyarbak\u0131r\u2019da.<\/p>\n
Elbette \u015fehir \u015fehir yazamayaca\u011f\u0131z. Ama bir y\u0131l sonunda tecr\u00fcbe etti\u011fimiz; bar\u0131nma ihtiyac\u0131 i\u00e7in enkazlar\u0131n h\u0131zl\u0131 kald\u0131r\u0131p bir yandan da konut alan\u0131 se\u00e7iminde yeterli ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131lmad\u0131. Tar\u0131m arazilerini tehlikeye atan bir di\u011fer konu da moloz at\u0131klar\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer.<\/p>\n
Foto\u011fraf \u0130skenderun. Otoban giri\u015fi. D\u00fcn g\u00f6nderildi bana. Molozlar\u0131n hemen yan\u0131nda ise maydanoz bah\u00e7esi.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/serbestiyet.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/image-75.png?ssl=1\")
<\/figure>\nYine Kahramanmara\u015f\u2019ta \u00fcretici bir han\u0131mefendi kendi k\u00f6y\u00fcnden bilgi verdi bize. Karacasu Ferhu\u015f K\u00f6y\u00fc, oradakiler k\u00f6y olarak adland\u0131r\u0131yor ama resmiyette mahalle. \u015eehirden getirilen molozlar k\u00f6ylerine d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor, sonra moloz d\u00f6k\u00fclen yerin bir k\u0131sm\u0131 temizlenip TOK\u0130 in\u015faatlar\u0131 ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
Molozlar mecburen kald\u0131r\u0131lacak ve bir yere b\u0131rak\u0131lacak. Molozlar\u0131n d\u00f6k\u00fclmesi ile ilgili bir sorun yok, yer se\u00e7imi ile ilgili ciddi bir problemimiz var. Molozlar\u0131n hi\u00e7bir planlamaya dahil olmadan, uzmanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fler al\u0131nmadan, yer se\u00e7iminde sivil toplumu dahil etmeden ve en \u00f6nemlisi orada ya\u015fayan \u00e7ift\u00e7iye, \u00fcreticinin fikri sorulmadan at\u0131lmas\u0131 ikincil bir afeti aya\u011f\u0131m\u0131za \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131z demektir.<\/p>\n
TEMA Vakf\u0131 bununla ilgili bir ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131. Hatay genelinde ald\u0131klar\u0131 su ve toprak \u00f6rneklerinin bir k\u0131sm\u0131nda asbest , zehirli kimyasallar tespit ediliyor, t\u00fcm \u00f6rneklerde ise bakteriyolojik kirlilik tespit ediliyor. Rapor sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 merak edenler i\u00e7in link<\/p>\n\n
![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Turkiye-deprem-360x162.webp\")
<\/p>\n