{"id":78058,"date":"2024-02-05T02:20:20","date_gmt":"2024-02-05T07:20:20","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058"},"modified":"2024-02-05T02:20:20","modified_gmt":"2024-02-05T07:20:20","slug":"adayi-bilmek-gecmisten-gunumuze-yolculuk-rubi-asa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058","title":{"rendered":"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-78059\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Buyukada-360x239.webp\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"239\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-360x239.webp 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-768x509.webp 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-560x371.webp 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-260x172.webp 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-160x106.webp 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada.webp 885w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Anakaraya yak\u0131n veya uzakta olun fark etmez, etraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili bir kara par\u00e7as\u0131nda farkl\u0131 bir duygu kaplar i\u00e7inizi\u2026 Ula\u015f\u0131labilirdir fakat tam da i\u00e7inde de\u011filsinizdir, aran\u0131zda deniz var; kabaran, soluyan, esen ve sizi diledi\u011fince konuklayan bir do\u011fan\u0131n par\u00e7as\u0131 olursunuz.\u00a0Bu davetsiz tutum bazen sizi siz olmaktan al\u0131r; denizin karan\u0131n r\u00fczgar\u0131n\u2026 K\u0131saca sizle beraber ya\u015fayan bir tercih oluverir g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n\u0131zda.\u00a0Denizin ortas\u0131nda bir kara par\u00e7as\u0131. Kimi i\u00e7in s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak bir mekan, kimileri i\u00e7in ya\u015fam\u0131n en g\u00f6zde hat\u0131ralar\u0131n\u0131n derlendi\u011fi, sakland\u0131\u011f\u0131, gelecek nesillere bir miras.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00c7ocuklu\u011fum adalarla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti. Adaya sadece yazlar\u0131 konuk olmu\u015f olsam da o y\u0131llar\u0131m\u0131n \u00e7ocuksu duygular\u0131, yazl\u0131k evimizde yeni ba\u015flang\u0131\u00e7lar do\u011fayla ve s\u00fckunla i\u00e7 i\u00e7e en keyifli bulu\u015fmalar\u0131m, hep adada oldu. \u00a0Adal\u0131 olmak ayr\u0131cal\u0131kt\u0131 benim i\u00e7in. K\u0131skan\u0131lan, \u00f6zenli ve \u00f6zg\u00fcr bir s\u00fcrecin ev sahipli\u011fiydi adeta.\u00a0\u015eehirden uzakla\u015f\u0131p yazl\u0131\u011f\u0131m\u0131za geldi\u011fimizde, B\u00fcy\u00fckada\u2019da yeni ba\u015ftan kurgulanan bir ya\u015fam ba\u015flard\u0131 benim i\u00e7in.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131y\u0131 derlemek i\u00e7in kitapl\u0131\u011f\u0131mdaki B\u00fcy\u00fckada kitaplar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131mda, ne yaz\u0131k ki\u00a02004 y\u0131l\u0131nda kaybetti\u011fimiz Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Jak Deleon\u2019un\u00a0<a href=\"https:\/\/www.kitapyurdu.com\/kitap\/buyukada-anitlar-rehberi\/56591.html\">B\u00fcy\u00fckada An\u0131tlar Rehberi<\/a>kitab\u0131 g\u00f6z\u00fcme ili\u015fti.<\/p>\n<p>Evet ba\u015fta da demi\u015ftim, ana karaya uzak da yak\u0131n da olsan\u0131z fark etmez. Art\u0131k adadas\u0131n\u0131z ve anakarayla aran\u0131zda deniz var.\u00a0Bu kara par\u00e7as\u0131nda farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr, dil ve inan\u00e7lar bar\u0131nm\u0131yor; onlar\u0131 bir arada tutan, ya\u015fatan duygu ise ba\u011fl\u0131l\u0131k, karde\u015flik sevgisi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc. Bu duygular anakarada geni\u015f toplumun i\u00e7inde kolayl\u0131kla payla\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131z, do\u011fa yolu ile ayr\u0131lm\u0131\u015f Adal\u0131l\u0131k kavram\u0131nda sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Gelin, Jak Deleon\u2019un sat\u0131rlar\u0131yla B\u00fcy\u00fckada\u2019y\u0131 onun tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 y\u0131llardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131yal\u0131m.<\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00fcy\u00fckada ya da di\u011fer ad\u0131yla \u201cPrinkipo\u201d\u00a0\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p>Adalar civar\u0131n\u0131n, 15. y\u00fczy\u0131lda Osmanl\u0131lar\u0131n \u0130stanbul\u2019da ele ge\u00e7irdi\u011fi son yer oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. 1839\u2019da Tanzimat Ferman\u0131 ile birlikte yabanc\u0131lara buradan m\u00fclk edinme olana\u011f\u0131 tan\u0131yan yasa de\u011fi\u015fimi ba\u015fl\u0131yor. O y\u0131llara kadar terk edilmi\u015f g\u00f6r\u00fcnen B\u00fcy\u00fckada, 1846\u2019da vapur seferlerinin de ba\u015flamas\u0131yla birlikte keyfine d\u00fc\u015fk\u00fcn \u015fehirliler taraf\u0131ndan ke\u015ffedilerek yaz s\u0131caklar\u0131ndan ka\u00e7\u0131\u015f noktas\u0131 oluyor. Bu vapurlar \u00f6yle a\u011f\u0131r i\u015flemektedir ki g\u00fcvertede Rum han\u0131mlar sepet i\u00e7inde \u00e7am i\u011fnelerine tak\u0131lm\u0131\u015f yasemin buketleri satarm\u0131\u015f. \u201cAdada nerede ikamet buyuruyorsunuz\u201d, diye sorulunca, han\u0131mlar, \u201cyolculuk \u00e7ok uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in vapurlarda ya\u015f\u0131yoruz\u201d, diye cevap verirmi\u015f.<\/p>\n<p>Adalar\u2019\u0131 ilk kez sayfiye yeri olarak Frans\u0131zlar se\u00e7er; T\u00fcrklerin yerle\u015fmesi daha sonrad\u0131r. \u00c7o\u011funlu\u011funu Rumlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu B\u00fcy\u00fckada\u2019ya vapurlar ba\u015flay\u0131nca kalabal\u0131k artar, hayat canlan\u0131r. Bir\u00e7ok Yahudi aile de yaz aylar\u0131n\u0131 adada ge\u00e7irmeye ba\u015flar. 1861\u2019de, \u0130stanbul\u2019da kurulan ilk \u00fc\u00e7 belediye dairesinden biri, Yedinci Daire diye an\u0131lan, Adalar Belediyesi olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1929\u2019a\u00a0gelindi\u011findeyse B\u00fcy\u00fckada\u00a0Yahudi, Rus devrimci Leon Tro\u00e7ki\u2019yi a\u011f\u0131rlar. 1925 y\u0131l\u0131na kadar zaman zaman Lenin, zaman zaman da Stalin ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 sonucu s\u00fcrg\u00fcne zorlanan Tro\u00e7ki, 1928\u2019in ocak ay\u0131nda Alma Ata\u2019ya g\u00f6nderilir. 12 \u015eubat 1928\u2019de \u0130stanbul\u2019a geldi\u011finde Beyo\u011flu \u0130stiklal Caddesi\u2019nde Ruslara ait Narmanl\u0131 Han\u2019a yerle\u015ftirilir. Emniyetin g\u00fcvenli bulmamas\u0131 nedeniyle Narmanl\u0131\u2019dan sonra yerle\u015fti\u011fi Tokatl\u0131yan Oteli\u2019ni de terk etmek zorunda kal\u0131nca, 29 Nisan 1929 g\u00fcn\u00fc d\u00f6rt y\u0131l boyunca ikamet edece\u011fi B\u00fcy\u00fckada\u2019ya yerle\u015fir Tro\u00e7ki.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.avlaremoz.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trocki-Foti-2.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-23617\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/sp-ao.shortpixel.ai\/client\/to_webp,q_glossy,ret_img,w_768,h_1024\/https:\/\/www.avlaremoz.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trocki-Foti-2-768x1024.jpg?resize=768%2C1024&amp;ssl=1\" alt=\"\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto\u011fraf: Betsy Penso, Tro\u00e7ki Evi, 2017<\/figcaption><\/figure>\n<p>Adada bug\u00fcn de Tro\u00e7ki Evi olarak an\u0131lan Sivastopol K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019ne ta\u015f\u0131n\u0131r. Ismeralda Sivastopol taraf\u0131ndan in\u015fa ettirilen bu yap\u0131, \u0130ngiliz \u015fato mimarisini and\u0131ran bir yap\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn virane halde bulunan mek\u00e2n \u0130stanbul Bienali\u2019ne de ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131. Tro\u00e7ki, 1932-1933 y\u0131llar\u0131nda ikinci e\u015fi Natalia, iki torunu ve korumal\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan \u00fc\u00e7 sekreteriyle birlikte bu k\u00f6\u015fkte d\u00f6rt y\u0131l ya\u015fad\u0131; adan\u0131n Rum bal\u0131k\u00e7\u0131s\u0131 Harandapuos ile bal\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131, bol bol okudu ve yazd\u0131. 1933\u2019te \u0130stanbul\u2019dan ayr\u0131larak \u00f6nce Fransa\u2019ya, oradan Norve\u00e7\u2019e, son olarak da Meksika\u2019ya ge\u00e7mi\u015fti. Tro\u00e7ki hep suikast endi\u015fesiyle ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131 fakat Stalin\u2019in gizli servisinden ka\u00e7amayarak 21 A\u011fustos 1940 g\u00fcn\u00fc bir suikast sonucu Meksika\u2019da \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Tro\u00e7ki\u2019nin adadaki s\u00fcrg\u00fcn y\u0131llar\u0131 \u00e7ok\u00e7a kitaba konu olmu\u015ftu. \u00d6rne\u011fin, \u0130\u015f Bankas\u0131 yay\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ada hat\u0131ralar\u0131yla dolu \u00d6mer Co\u015far\u2019\u0131n\u00a0<a href=\"https:\/\/www.kitapyurdu.com\/kitap\/trocki-istanbulda\/148915.html\">Tro\u00e7ki \u0130stanbul\u2019<\/a>da kitab\u0131 bunlardan sadece bir tanesi.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.avlaremoz.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trocki-Foti.jpg?ssl=1\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-23618\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/sp-ao.shortpixel.ai\/client\/to_webp,q_glossy,ret_img,w_768,h_1024\/https:\/\/www.avlaremoz.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Trocki-Foti-768x1024.jpg?resize=768%2C1024&amp;ssl=1\" alt=\"\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto\u011fraf: Betsy Penso, Tro\u00e7ki Evi, 2017<\/figcaption><\/figure>\n<p>1950\u2019lere gelindi\u011finde az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik uygulanan ayr\u0131mc\u0131 vatanda\u015fl\u0131k pratikleri ve ekonomik sebeplerden, \u00f6zellikle alt orta s\u0131n\u0131f Yahudiler \u0130srail\u2019e g\u00f6\u00e7 ederlerken varl\u0131kl\u0131 olanlar ise sayfiye mekan\u0131 olarak B\u00fcy\u00fckada\u2019y\u0131 tercih ederler. \u00d6teden beri yerle\u015fik halk\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00f6zellikle \u0130ngiliz, Frans\u0131z, \u0130talyan gibi yabanc\u0131lar\u0131n yazl\u0131k mekan olarak tercih etti\u011fi, do\u011fas\u0131 \u00f6ve \u00f6ve bitirilemeyen B\u00fcy\u00fckada b\u00f6ylece gayrim\u00fcslim zenginlerin, el\u00e7ilik mensuplar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Osmanl\u0131 aristokrasisi ve ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n da ilgisini \u00e7ekmeye ba\u015flar. Yat Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn 1930\u2019lardan sonra Anadolu Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn \u015fubesine d\u00f6n\u00fc\u015fmesiyle Cumhuriyet d\u00f6nemi devlet erk\u00e2n\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle de \u00f6nce Cumhuriyet Halk Partili, sonra da Demokrat Partili bakan ve vekillerinin \u00a0g\u00f6zde mek\u00e2n\u0131 haline gelir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6neminde, \u0130stanbul\u2019da oldu\u011fu gibi Adalar\u2019da da \u00e7o\u011funlu\u011fu yabanc\u0131 (\u00f6zellikle \u0130talyan k\u00f6kenli) mimarlarla, Rum ve Ermeni k\u00f6kenli mimar ve kalfalar \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kimi k\u00f6\u015fkler, yapt\u0131ran\u0131n \u00f6zel be\u011fenilerine g\u00f6re bi\u00e7imlenmi\u015ftir. Burada Con Pa\u015fa K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019n\u00fcn hik\u00e2yesinden de s\u00f6z etmeliyim. Bu durumda do\u011fal olarak Emanuel Karasu\u2019dan da bahsedece\u011fiz. B\u00fcy\u00fckada\u2019da, Osmanl\u0131 mimarisi \u00fcslubundaki \u00fc\u00e7 katl\u0131 Con Pa\u015fa K\u00f6\u015fk\u00fc, i\u00e7 ve d\u0131\u015f s\u00fcslemelerindeki m\u00fckemmeliyet ve ah\u015fap i\u015f\u00e7ilikleriyle adan\u0131n en dikkat \u00e7eken binalar\u0131ndand\u0131r. Mimar\u0131 Politsis\u2019tir. B\u2019nai B\u2019rith\u2019in Selanik\u2019teki \u00fcyelerinden Yahudi lider Emanuel Karasu, ayn\u0131 zamanda J\u00f6n T\u00fcrk hareketindendi. 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na giren Osmanl\u0131 ordusunun ia\u015fe m\u00fcfetti\u015fli\u011fini kapm\u0131\u015f, bu i\u015ften hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir servet kazanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak, sava\u015f su\u00e7lular\u0131n\u0131n yarg\u0131lanaca\u011f\u0131 belli olunca bir\u00e7oklar\u0131 gibi solu\u011fu yurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00a0alm\u0131\u015f ve 1919 y\u0131l\u0131nda \u0130talya\u2019ya ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Aslen Selanik do\u011fumlu olan siyaset adam\u0131 Karasu Selanik\u2019te avukatl\u0131k yaparken \u0130ttihat ve Terakki\u2019ye \u00fcye olmu\u015f, 2. Me\u015frutiyet\u2019ten sonra Meclis-i Mebusan\u2019a girmi\u015fti. 2. Abd\u00fclhamit\u2019in tahttan indirilmesi i\u00e7in huzura gelen heyetin de s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmu\u015ftu. Emanuel Karasu ayn\u0131 zamanda Danone firmas\u0131n\u0131n kurucusu, Bilge Karasu ve \u0130zak Karasu (Isaac Carasso)\u2019nun da babas\u0131d\u0131r.\u00a0Selanik\u2019te kurulan Risorta isimli Mason locas\u0131n\u0131n ilk ba\u015fkan\u0131d\u0131r. 1912 ve 1914 y\u0131llar\u0131nda iki kere daha mebus se\u00e7ilmi\u015f, Mondros M\u00fctarekesi sonras\u0131nda \u0130talya\u2019da Trieste\u2019ye yerle\u015fmi\u015f, 1934\u2019te \u0130stanbul\u2019da \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. Emanuel Karasu\u2019nun mezar\u0131 Arnavutk\u00f6y Yahudi Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019nda bulunuyor.<\/p>\n<p>Yine zamanda geri gidelim biraz\u2026<\/p>\n<p>Bu kez de Sermet Muhtar Alus girsin kolumuza<em>:<\/em><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><em>\u00a0\u201c\u015eimdi 1890 ile 1900 aras\u0131ndaki B\u00fcy\u00fckada\u2019y\u0131 dola\u015faca\u011f\u0131z: Vapurdan \u00e7\u0131k\u0131p karaya ayak bast\u0131n m\u0131, yay\u0131lm\u0131\u015f k\u0131rm\u0131z\u0131 kumlarda \u00e7\u0131t\u0131r \u00e7\u0131t\u0131r y\u00fcr\u00fc\u2026 Sa\u011fdaki gazino o zaman ayn\u0131 mahalde ve ayn\u0131halde. Sahibi D\u00e2irei Askeriye m\u00fcteahhidlerinden Sinyoso\u011flu, m\u00fcsteciri Yani idi. Mandolinli, gitarl\u0131 Rum \u00e7alg\u0131lar\u0131 hi\u00e7 eksik olmaz, bazen Beyo\u011flu\u2019ndaki tiyatro kumpanyalar\u0131 derme \u00e7atma gelir, kutu kadar sahnesinde temsiller verirdi. Yoku\u015fu \u00e7\u0131k\u0131p sa\u011fa sapt\u0131k. Beau Rivage Oteli Me\u015frutiyet\u2019te yand\u0131. 50 y\u0131ll\u0131k Kalypso Oteli,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.avlaremoz.com\/2023\/09\/13\/akasya-kafesiyle-bufesiyle-firiniyla-diskosuyla-54-senelik-baba-esnafligi-ozgur-kaymak\/\">Akasya<\/a>\u00a0ad\u0131n\u0131 ald\u0131. Gene k\u00fcl olan Giakomo Oteli\u2019nin yerine de Yat Kul\u00fcb\u00fc yap\u0131ld\u0131 ki \u015fimdi Anadolu Kul\u00fcb\u00fc\u2019d\u00fcr. Giakomo\u2019yu tutan\u0131n k\u0131z\u0131 da \u00f6yle dilberlerdendi ki\u2026 Kara ka\u015f, kara g\u00f6z, tombalac\u0131k v\u00fccud: Onun yamanl\u0131\u011f\u0131 Ada erkeklerini de babas\u0131n\u0131n otelini de yakt\u0131 derlerdi.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.avlaremoz.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Screen-Shot-2023-10-03-at-00.17.24.png?ssl=1\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-23616\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/sp-ao.shortpixel.ai\/client\/to_webp,q_glossy,ret_img,w_871,h_584\/https:\/\/www.avlaremoz.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Screen-Shot-2023-10-03-at-00.17.24.png?ssl=1\" alt=\"\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Foto\u011fraf: Melis May Sarfati, iskeleden Calypso Oteli ve Prinkipo Yat Kul\u00fcb\u00fc\u2019n\u00fcn bug\u00fcnk\u00fc haline bak\u0131\u015f<\/figcaption><\/figure>\n<p>Y\u0131llar ge\u00e7ip de Yahudi n\u00fcfus artt\u0131k\u00e7a B\u00fcy\u00fckada\u2019ya bir sinagog in\u015fa edilmesi gerekti. Zira yazlar\u0131n\u0131 adada ge\u00e7iren cemaat \u00fcyeleri 1904 y\u0131l\u0131na kadar, ileri gelenlerin evlerinde bulu\u015fup ibadet ediyordu. Sinagog ihtiyac\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131 \u00fczerine Avraam Fresk cemaate bir arsa ba\u011f\u0131\u015flar; kendisinin an\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fatmak i\u00e7in sinagoga Avraam\u2019\u0131n iyili\u011fi anlam\u0131na gelen\u00a0<strong>Hased Le Avraam Sinagogu<\/strong>\u00a0ad\u0131 verilir. Sinagog, 30 Mart 1904 tarihinde hizmete girer; a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reni, 1 Nisan 1904 g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015fir. Naim G\u00fclery\u00fcz bu tarihleri, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 izleyen\u00a0<em>Stamboul<\/em>\u00a0gazetesinin ar\u015fivinden bulur. G\u00fclery\u00fcz\u2019e g\u00f6re, t\u00f6ren g\u00fcn\u00fc sinagogun d\u0131\u015f cephesi T\u00fcrk bayraklar\u0131yla donat\u0131lm\u0131\u015f, ibadet mek\u00e2n\u0131 \u00e7i\u00e7ek demetleriyle s\u00fcslenmi\u015ftir. \u0130badethanenin projesini Balat Or-Ahayim Hastanesi\u2019nin de mimar\u0131 olan Gabriel Tedeschi \u00e7izmi\u015f, Behor Parali de uygulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Biraz da Heybeliada\u2019daki Yahudi toplumundan bahsedelim\u2026<\/p>\n<p>20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Heybeliada\u2019da yaz aylar\u0131n\u0131 ge\u00e7iren yakla\u015f\u0131k 250 Yahudi oldu\u011funu kaynaklardan \u00f6\u011freniyoruz. K\u0131\u015f\u0131n ise bu say\u0131 yirmiye d\u00fc\u015f\u00fcyordu. Heybeli, \u0130stanbul\u2019a yak\u0131n olmas\u0131 sebebiyle hem yazl\u0131k hem de k\u0131\u015fl\u0131k ikamet i\u00e7in uygun bir yerle\u015fim yeri olma \u00f6zelli\u011fine sahipti. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yaz-k\u0131\u015f adada ya\u015fayan hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir n\u00fcfus vard\u0131r. Burada Heybeliada\u2019daki\u00a0<strong>Beth Yaakov Sinagogu<\/strong>\u2019nu da anmak gerek. Yazlar\u0131n\u0131 Heybeliada\u2019da ge\u00e7iren Yahudi aileler\u00a0<a href=\"https:\/\/www.avlaremoz.com\/2023\/09\/02\/heybeliada-sehirlesmedi-ama-kan-kaybetti-albi-abuvaf\/\">ibadethane<\/a>ihtiyac\u0131 duyunca, 1947\u2019de milletvekili se\u00e7ilen Salamon Adato\u2019nun deste\u011fiyle yasal izinler al\u0131narak sinagog in\u015fa edilmi\u015f, 10 Haziran 1956\u2019da a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Adato, cumhuriyetin \u00e7ok partili se\u00e7im ortam\u0131nda, \u00fcstelik bir muhalefet partisinden se\u00e7ilerek meclise giren ilk gayrim\u00fcslim milletvekiliydi. Ayr\u0131ca, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda, Sarayburnu a\u00e7\u0131klar\u0131nda demirleyen, Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan ka\u00e7an Romanya g\u00f6\u00e7menlerinin bulundu\u011fu Struma gemisindekiler i\u00e7in cemaat ileri gelenlerinden aile dostu Simon Brod ile birlikte giri\u015fimlerde bulunanlar aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Ve bitirmeden;<\/p>\n<p>F\u0131st\u0131k Ahmet\u2019i, adaya dair yazd\u0131\u011f\u0131 kitaplar\u0131 ve o g\u00fczel meyhanesini anmadan, oraya u\u011fray\u0131p bir kadeh rak\u0131 i\u00e7meden ayr\u0131lmayal\u0131m B\u00fcy\u00fckada\u2019dan.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011funlukla hor g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, i\u00e7indeyken ya\u015fam maratonundan fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130stanbul\u2019un, bu g\u00fczel \u015fehrin \u00e7ocu\u011fudur Adalar; babas\u0131n\u0131 kaybeden bir \u00e7ocuk gibi\u2026<\/p>\n<p>\u0130hmal etmeyelim, ona iyi bakal\u0131m.<\/p>\n<p>Ne dersiniz?<\/p>\n<p><em>Ada,\u00a0<\/em>demi\u015fti usta yazar Selim \u0130leri,\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.nadirkitap.com\/ada-her-yalnizlik-gibi-selim-ileri-kitap7516437.html\">Her Yaln\u0131zl\u0131k Gibi<\/a><\/em>. Bir kitab\u0131n\u0131n ad\u0131d\u0131r, ne de g\u00fczel anlat\u0131r aday\u0131\u2026<\/p>\n<p><em>\u201cAda ne olursa olsun yaln\u0131zl\u0131kt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc.<br \/>\nLodos olur, r\u00fczg\u00e2r olur, \u00e7\u0131k\u0131p gidemezsin.<br \/>\nYa\u011fmur \u00e7ok ya\u011far, yaln\u0131z kal\u0131rs\u0131n bir anda.\u201d\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Kaynak: B\u00fcy\u00fckada An\u0131tlar Rehberi, Jak Deleon<br \/>\n\u0130stanbul\u2019un Haf\u0131zas\u0131, Prof. Dr. Meral Demiry\u00fcrek &amp; Sermet Muhtar Alus<\/p>\n<p>Kapak foto\u011fraf\u0131: Melis May Sarfati, Con Pa\u015fa K\u00f6\u015fk\u00fc<\/p>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/www.avlaremoz.com\/2024\/02\/04\/adayi-bilmek-gecmisten-gunumuze-yolculuk-rubi-asa\/\">https:\/\/www.avlaremoz.com\/2024\/02\/04\/adayi-bilmek-gecmisten-gunumuze-yolculuk-rubi-asa\/<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anakaraya yak\u0131n veya uzakta olun fark etmez, etraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili bir kara par\u00e7as\u0131nda farkl\u0131 bir duygu kaplar i\u00e7inizi\u2026 Ula\u015f\u0131labilirdir fakat tam da i\u00e7inde de\u011filsinizdir, aran\u0131zda deniz var; kabaran, soluyan, esen ve sizi diledi\u011fince konuklayan bir do\u011fan\u0131n par\u00e7as\u0131 olursunuz.\u00a0Bu davetsiz tutum bazen sizi siz olmaktan al\u0131r; denizin karan\u0131n r\u00fczgar\u0131n\u2026 K\u0131saca sizle beraber ya\u015fayan bir tercih oluverir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":78060,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-78058","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Anakaraya yak\u0131n veya uzakta olun fark etmez, etraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili bir kara par\u00e7as\u0131nda farkl\u0131 bir duygu kaplar i\u00e7inizi\u2026 Ula\u015f\u0131labilirdir fakat tam da i\u00e7inde de\u011filsinizdir, aran\u0131zda deniz var; kabaran, soluyan, esen ve sizi diledi\u011fince konuklayan bir do\u011fan\u0131n par\u00e7as\u0131 olursunuz.\u00a0Bu davetsiz tutum bazen sizi siz olmaktan al\u0131r; denizin karan\u0131n r\u00fczgar\u0131n\u2026 K\u0131saca sizle beraber ya\u015fayan bir tercih oluverir [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-02-05T07:20:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"885\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"587\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058\",\"name\":\"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp\",\"datePublished\":\"2024-02-05T07:20:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp\",\"width\":885,\"height\":587},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Anakaraya yak\u0131n veya uzakta olun fark etmez, etraf\u0131 denizlerle \u00e7evrili bir kara par\u00e7as\u0131nda farkl\u0131 bir duygu kaplar i\u00e7inizi\u2026 Ula\u015f\u0131labilirdir fakat tam da i\u00e7inde de\u011filsinizdir, aran\u0131zda deniz var; kabaran, soluyan, esen ve sizi diledi\u011fince konuklayan bir do\u011fan\u0131n par\u00e7as\u0131 olursunuz.\u00a0Bu davetsiz tutum bazen sizi siz olmaktan al\u0131r; denizin karan\u0131n r\u00fczgar\u0131n\u2026 K\u0131saca sizle beraber ya\u015fayan bir tercih oluverir [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2024-02-05T07:20:20+00:00","og_image":[{"width":885,"height":587,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058","name":"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp","datePublished":"2024-02-05T07:20:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2024\/02\/Buyukada-1.webp","width":885,"height":587},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=78058#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Aday\u0131 Bilmek: Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yolculuk \u2013 Rubi Asa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=78058"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78061,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/78058\/revisions\/78061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/78060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=78058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=78058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=78058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}