![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Murat-Mihci-360x203.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Murad M\u0131h\u00e7\u0131<\/strong><\/p>\n Sizin memleketin kilise ve mezarl\u0131klar\u0131na ne oldu?<\/em><\/strong><\/p>\n Co\u011frafyam\u0131z, milattan \u00f6ncesine dayanan Ermeni, Asuri \/ S\u00fcryani , Keldani ve Rum halklar\u0131n\u0131n var oldu\u011fu topraklardan olu\u015fuyor.Ne yaz\u0131k ki bu topraklarda art\u0131k yoklar. Peki ya onlar\u0131n in\u015fa ettikleri manast\u0131r, kilise ve evlere ne oldu?<\/p>\n \u2018\u2019Tarih, ka\u00e7 yeni sahibinin eline ge\u00e7ti\u011fine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, ka\u00e7 kez boyad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli de\u011fil, duvarda g\u00f6stermeye devam eden bir kan lekesi gibidir.\u2019\u2019<\/p>\n Peter Carey<\/strong><\/p>\n Bu hafta hangi konu \u00fczerine yazay\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Yaz\u0131lar\u0131m\u0131n konu ba\u015fl\u0131klar\u0131, \u00fclkedeki temel sorunlara o kadar s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumda ki. Memleketteki ekonomi sorunu, daralan siyaset, ranta teslim olan do\u011fa ve insan haklar\u0131ndaki ya\u015fanan sorunlar\u2026 Bu ana ba\u015fl\u0131klar\u0131, \u00f6zg\u00fcr medyada yazan t\u00fcm yazarlar\u0131n s\u00fcrekli mercek alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylersem hata olmaz. Farkl\u0131 bir konu yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, okurlar bazen tepki bile g\u00f6sterebiliyorlar. \u0130nsanlar\u0131n feryad\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131 dile getirmek de\u011ferli oluyor. Yine bu eksende bir yaz\u0131 yazmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, Art\u0131 Ger\u00e7ek\u2019te \u015eenol Bal\u0131 arkada\u015f\u0131n haberine denk geldim. \u015eenol Bal\u0131 arkada\u015fa hassasiyeti i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr edip, eme\u011fine sa\u011fl\u0131k diyerek ba\u015flayay\u0131m yaz\u0131ya.<\/p>\n VAR OL MELE MEHMET \u00c7OBAN<\/strong><\/p>\n Haber Van\u2019da bulunan 100 kiliseden biri olan Varakavank Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n (Yedi Kilise) durumu hakk\u0131ndayd\u0131. Manast\u0131r\u0131n restore edilmedi\u011fi i\u00e7in y\u0131k\u0131lma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funa yer verilmi\u015fti haberde. Bu manast\u0131r belki de co\u011frafyan\u0131n en eski yap\u0131lar\u0131ndan. 63 ya\u015f\u0131ndaki Mele (K\u00fcrt din alimi) Mehmet \u00c7oban, \u00f6mr\u00fcn\u00fc Varakavank Manast\u0131r\u0131\u2019n\u0131n korumas\u0131na adam\u0131\u015f. Babas\u0131n\u0131n vasiyetini yerine getiriyor ve bu manast\u0131r\u0131 kendi imkanlar\u0131yla temizleyip korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015f. Mele Mehmet, yak\u0131n bir k\u00f6yde m\u00fcezzinlik yapmaya da devam ediyormu\u015f. Haberin devam\u0131nda restore edilmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba sarf etti\u011fini ancak ba\u015fvurular\u0131na hi\u00e7bir d\u00f6n\u00fc\u015f yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f. S\u00fcrekli yurtd\u0131\u015f\u0131ndan manast\u0131r\u0131 ziyaret eden insanlar oldu\u011funu ve elinden geldi\u011fince yard\u0131m etti\u011fini s\u00f6ylemi\u015f.<\/p>\n Bu haberi okuyunca insan\u0131n i\u00e7indeki umut art\u0131yor. Hristiyanl\u0131\u011fa g\u00f6re kiliseler ve manast\u0131rlar Rabbin evi olarak kabul edilir. Dini a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, farkl\u0131 bir inanca mensup olan bir din insan\u0131n b\u00f6yle bir \u00e7aba i\u00e7erisinde olmas\u0131 manevi a\u00e7\u0131dan \u00e7ok anlaml\u0131. Dini de\u011fil de insani bir perspektiften bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bu topraklarda ya\u015fam\u0131\u015f eski kom\u015fular\u0131na duydu\u011fu sayg\u0131 ve co\u011frafyan\u0131n haf\u0131zas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 hizmetin de\u011feri, tart\u0131\u015fmas\u0131z bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunu ba\u015fka bir \u015fekilde okumak haks\u0131zl\u0131k olur. Bu ba\u011flamda, Mele Mehmet \u00c7oban\u2019a sayfamda sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sunmak istedim. Umar\u0131m bir g\u00fcn Van\u2019a gitti\u011fimde kendisini ziyaret edip tan\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131m olur. Onun ellerini \u00f6pmek benim i\u00e7in onur olacakt\u0131r.<\/p>\n Bilindi\u011fi gibi de\u011ferli yazar Ya\u015far Kemal\u2019in \u00e7abalar\u0131yla y\u0131k\u0131lmayan ve bug\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren tek yap\u0131, Van Ahtamar adas\u0131ndaki Surp Ha\u00e7 Manast\u0131r\u0131\u2019d\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki tarihi manast\u0131r, kilise ve yap\u0131lar\u0131n neredeyse hi\u00e7biri restore edilmedi. Ermeni Ortodoks alemi i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip olan bu b\u00f6lgedeki tarihi miras\u0131n neden yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yorum yapmadan siz okuyucu dostlara b\u0131rakay\u0131m.<\/p>\n \u015eimdi sizden kendinize bir soru sorman\u0131z\u0131 rica edece\u011fim:<\/p>\n Sizin memleketinizde bulunan Ermeni yap\u0131lar\u0131 ne durumda?<\/p>\n KA\u00c7IMIZ BU SORUYU KEND\u0130M\u0130ZE SORDUK<\/strong><\/p>\n Co\u011frafyam\u0131z, milattan \u00f6ncesine dayanan Ermeni, Asuri \/ S\u00fcryani , Keldani ve Rum halklar\u0131n\u0131n var oldu\u011fu topraklardan olu\u015fuyor. Ancak malum nedenden dolay\u0131 ne yaz\u0131k ki bu topraklarda art\u0131k yoklar. Koca bir foto\u011fraftan ac\u0131 bir \u015fekilde silinerek yok oldular. Peki ya onlar\u0131n in\u015fa ettikleri manast\u0131r, kilise ve evlere ne oldu? Ka\u00e7\u0131m\u0131z bu soruyu kendimize sorduk?<\/p>\n Beni sadece yaz\u0131lar\u0131mdan tan\u0131yan, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 memleketteki \u00f6zellikle Ermeni yap\u0131lar\u0131n\u0131n son durumlar\u0131n\u0131 foto\u011fraflay\u0131p \u00f6zelime g\u00f6nderen dostlar olur.<\/p>\n Bu yap\u0131lar bazen Tokat\u2019ta bir okulun duvar\u0131nda yer alan, orada ya\u015fam\u0131\u015f bir Ermeni\u2019nin mezar ta\u015f\u0131 olurken, Bitlis\u2019te ad\u0131 bile unutturulmu\u015f kilise kal\u0131nt\u0131lar\u0131, Van Edremit\u2019te \u00fczerine tuvalet yap\u0131lm\u0131\u015f bir Ermeni mezarl\u0131\u011f\u0131, samanl\u0131k olmu\u015f bir kilise, seks filmleri oynat\u0131lan bir yer haline gelmi\u015f bir manast\u0131r veya Ankara Sincan\u2019daki mezarl\u0131k olabilir.<\/p>\n Gezi Park\u0131\u2019nda \u00e7\u0131kan Ermeni mezar ta\u015flar\u0131n\u0131 san\u0131r\u0131m bir\u00e7o\u011fumuz g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Topraklar\u0131m\u0131zda o kadar \u00e7ok tarihle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f kal\u0131nt\u0131lar var ki bu kal\u0131nt\u0131lar, yok edilmek istendik\u00e7e bir k\u00fclt\u00fcr topra\u011f\u0131n alt\u0131ndan f\u0131\u015fk\u0131rarak \u00e7\u0131kmaya devam edip durur.<\/p>\n Tarihiyle y\u00fczle\u015fen \u00fclkelerde, en k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131nt\u0131ya bile \u00f6nem verilir ve korunmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zen g\u00f6sterilir. Her medeniyet ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyaya kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc b\u0131rak\u0131r ve bu k\u00fclt\u00fcr gelece\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutar.<\/p>\n Bana foto\u011fraf g\u00f6nderen duyarl\u0131 dostlar, \u201cBu yerlere sahip \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ne yapmal\u0131y\u0131z?\u201d diye sorarlar. Onlara diyecek \u00e7ok fazla s\u00f6z\u00fcm olamaz. Fakat o foto\u011fraflar\u0131n tarihsel haf\u0131za a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6neminin tarifsiz oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. \u201cPeki Murad sana gelen fotolar\u0131 ne yap\u0131yorsun?\u201d diye merak edenleriniz olabilir. Kendi \u00e7ap\u0131mda bunu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131r\u0131m ve ar\u015fivlerim. Ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm, bu kiliselere giden, evlerde ya\u015fayan insanlar hala var olsayd\u0131, acaba bu co\u011frafya nas\u0131l bir yurt olurdu.<\/p>\n \u00d6l\u00fcye Sayg\u0131 ve Adalet \u0130nisiyatifi\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 daha \u00f6nce yazm\u0131\u015ft\u0131m. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda \u00f6zellikle b\u00f6lgede ya\u015fayan dostlar, sohbetlerimiz esnas\u0131nda bizlerin mezarl\u0131klar\u0131 ile ilgili \u00e7ok fazla bilgi payla\u015f\u0131rlar. Ben de onlardan \u00f6zel ricada bulunurum. Art\u0131k o mezarl\u0131klara sahip \u00e7\u0131kacak kimsemiz kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu d\u00fcnyadan g\u00f6\u00e7 etmi\u015f olanlar\u0131n, kendilerine emanet oldu\u011funu \u0131srarla dile getiririm.<\/p>\n TAR\u0130HSEL KALINTILAR RANTA TESL\u0130M ED\u0130LM\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n Bir de bu dini alanlar\u0131n ve mezarl\u0131klar\u0131n rant ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lma durumu var. Bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, eski tarihi mekanlar\u0131n arsalar\u0131n\u0131n el de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ve birilerinin m\u00fclk\u00fc oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Zaten ne hikmetse, 1950\u2019li y\u0131llarda tapu dairelerinin \u00e7o\u011fu yanm\u0131\u015ft\u0131r. Kilise veya mezarl\u0131k arazilerinin tapusunun \u015fah\u0131slara ge\u00e7mesi bile ya\u015fanan sorunun \u00f6z\u00fcn\u00fc anlatmakta. Sizce nas\u0131l ge\u00e7ti?<\/p>\n T\u00fcm bu ac\u0131lar ya\u015fan\u0131rken, bu co\u011frafyada Mele Mehmet \u00c7oban gibi de\u011ferlerin var oldu\u011funu da biliyoruz. Bu co\u011frafyay\u0131 Mele Mehmet \u00c7oban gibi de\u011ferler ayd\u0131nlatacak, bundan hi\u00e7 \u015f\u00fcphem yok.<\/p>\n Peki sizlere bir soru? Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerdeki tarihi yap\u0131lar\u0131n durumu nedir? \u015eimdi sizden bir ricam olacak. E\u011fer ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerde bizlere ait tarihi kal\u0131nt\u0131lar varsa, bunlar\u0131n yerini ve biliyorsan\u0131z yerel halk\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 ad\u0131n\u0131 yazarak foto\u011fraflay\u0131p, mailime g\u00f6ndermenizi rica edece\u011fim. Bu sayede ar\u015fivimi g\u00fc\u00e7lendirir ve unutturulmak istenen haf\u0131zay\u0131 sosyal medyada payla\u015farak, en az\u0131ndan tarihe birlikte not d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oluruz. Bir de bulundu\u011funuz yerdeki \u00f6zellikle mezarl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da siz okurlar\u0131m\u0131za emanet etmi\u015f olay\u0131m. Ne yaz\u0131k ki art\u0131k o mezarl\u0131klar\u0131n \u00e7o\u011funu ziyaret edecek pek insan\u0131m\u0131z\u0131 b\u0131rakmad\u0131lar, kalmad\u0131.<\/p>\n BASINA VE CELALETT\u0130N CAN\u2019A \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK<\/strong><\/p>\n \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem gazetesi ile dayan\u0131\u015fmak amac\u0131yla bir g\u00fcnl\u00fck yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fi yapan 78\u2019liler Giri\u015fimi S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Celalettin Can\u2019a 1 y\u0131l 3 ayl\u0131k hapis cezas\u0131 verildi. Celalettin Can, her daim haks\u0131zl\u0131klara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p m\u00fccadele veren bir dosttur. \u00d6zg\u00fcr G\u00fcndem ve yok edilmek istenen \u00f6zg\u00fcr bas\u0131n\u0131 koruma amac\u0131yla g\u00f6sterdi\u011fi bu dayan\u0131\u015fma, asl\u0131nda bu \u00fclkenin ayd\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in verdi\u011fi \u00f6nemli bir m\u00fccadeledir. Celalettin Can her daim hayat\u0131 bu ama\u00e7la ya\u015fad\u0131. Tam da bu sebeple, ba\u015fta Celalettin Can olmak \u00fczere t\u00fcm bas\u0131n emek\u00e7ilerine \u00f6zg\u00fcrl\u00fck!<\/p>\n
\n