![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Kapadokya-360x240.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kapadokya\u2019da yap\u0131lan yeni yolla ilgili konu\u015fan Mimarlar Odas\u0131 Ankara \u015eubesi Ba\u015fkan\u0131 Tezcan Karaku\u015f; \u201cD\u00fcnya k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 olan bir alan\u0131, insanl\u0131k ad\u0131na koruyoruz. Acilen yol kapat\u0131lmal\u0131\u201d dedi.<\/strong><\/em><\/p>\n \u00d6zer AKDEM\u0130R<\/strong><\/p>\n Kapadokya\u2019da peri bacalar\u0131 ve manast\u0131r komplekslerinin aras\u0131nda yap\u0131lan Ortahisar G\u00f6reme yolu ile ilgili TMMOB Mimarlar Odas\u0131 Ankara \u015eubesi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davan\u0131n mahkeme taraf\u0131ndan reddedilmesine itiraz edildi. Oda, Kayseri 2. \u0130dare mahkemesi karar\u0131n\u0131 istinafa ta\u015f\u0131rken, Oda ba\u015fkan\u0131 Tezcan Karaku\u015f Candan, \u201cD\u00fcnya k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 olan bir alan\u0131, insanl\u0131k ad\u0131na koruyoruz. Acilen yol kapat\u0131lmal\u0131\u201d dedi.<\/p>\n Ortahisar ile G\u00f6reme aras\u0131ndaki ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayan ve G\u00f6reme A\u00e7\u0131k Hava M\u00fczesi i\u00e7inden ge\u00e7en yolun ara\u00e7 trafi\u011fine kapat\u0131lmas\u0131 karar\u0131 17.03.2011 tarihli Nev\u015fehir K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma B\u00f6lge Kurulu\u2019nun 17.03.2011 tarihli karar\u0131 ile al\u0131nd\u0131. Aradan 11 y\u0131l ge\u00e7tikten sonar K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Kapadokya Alan Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bu karar\u0131 dayanak g\u00f6stererek yeni bir yol yap\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131. Yeni planlanan yol da eski yol gibi peri bacalar\u0131 ve tarihi yap\u0131lar i\u00e7inden ge\u00e7irilmesi, yolun yap\u0131m\u0131 ve sonras\u0131nda koruma alt\u0131ndaki do\u011fal dokuya ve tarihi yap\u0131lara zarar verece\u011fi uyar\u0131lar\u0131na ra\u011fmen yol in\u015faat\u0131na ba\u015fland\u0131. Yeni yap\u0131lan yol eskisinin verdi\u011fi zarar\u0131 katlam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen yap\u0131m\u0131 s\u00fcreci t\u00fcm kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flara ve ele\u015ftirilere kulak t\u0131kanarak h\u0131zla tamamland\u0131.<\/p>\n Yol in\u015faat\u0131na kar\u015f\u0131 TMMOB Mimarlar Odas\u0131 Ankara \u015eubesi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davada mahkeme taraf\u0131ndan atanan bilirki\u015filer yolun yap\u0131m\u0131na ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakan bir rapor ortaya koyunca dava reddedildi. MMO taraf\u0131ndan istinaf mahkemesinde itiraz edilen kararla ilgili verilen dilek\u00e7ede mahkeme karar\u0131na dayanak yap\u0131lan bilirki\u015fi raporu ele\u015ftirildi. Yeni yolun 1. Derece Do\u011fal Sit Alan\u0131 ile I. ve III. Derece Arkeolojik Sit Alan\u0131nda do\u011fal dokuya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zarar verdi\u011fine dair foto\u011fraflar\u0131n bilirki\u015fi raporunda da oldu\u011funun alt\u0131 \u00e7izilen \u00a0dilek\u00e7ede, yol yap\u0131m\u0131 ile arkeolojik sit alan\u0131n\u0131n, peri bacalar\u0131n\u0131n tahribine ve do\u011fal dokunun zarar g\u00f6rmesine kasten sebep olundu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n Oda taraf\u0131ndan istinaf mahkemesine sunulan dilek\u00e7ede bilirki\u015fi raporu bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan ele\u015ftirilerek adeta yerden yere vuruldu. Bilirki\u015fi raporunda yer alan ve Sakl\u0131 Kilise\u2019nin yola olan mesafesini g\u00f6steren \u00f6l\u00e7\u00fcm \u015femas\u0131n\u0131n yolun ara\u00e7lar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fc baz al\u0131narak \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilen dilek\u00e7ede \u201cYolun kendi mesafesi olan 12 m\u2019lik mesafe i\u00e7in dokuda 40-50 metrelik bir t\u0131ra\u015flama ve \u015fev yapma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekmi\u015ftir ve bu \u00e7al\u0131\u015fma da kilisenin b\u00f6l\u00fcmlerine zarar vermi\u015ftir. T\u00fcm bu \u00f6l\u00e7\u00fcmler bilimsel bir jeoradar \u00f6l\u00e7\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve raporuyla resmi ger\u00e7eklik kazanabilecektir. Bilirki\u015filerin kilise-yol aras\u0131 belirttikleri \u00f6l\u00e7\u00fc tan\u0131mlamalar\u0131 hatal\u0131d\u0131r; mesafe ve etkile\u015fim \u00e7ok daha yak\u0131n mesafedendir\u201d denildi.<\/p>\n Yolun k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal mirasa zarar verip vermedi\u011fini anlamak i\u00e7in yer radar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekilen dilek\u00e7ede, bilirki\u015filerin bunu yapmad\u0131\u011f\u0131 dile getirildi.<\/p>\n Bilirki\u015fi raporunun, bilime ayk\u0131r\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm ve g\u00f6r\u00fc\u015f belirterek a\u00e7\u0131k\u00e7a mahkemeyi yan\u0131ltt\u0131\u011f\u0131 ifade edilen dilek\u00e7ede, \u201cGereken jeoradar belgeleme ve bilimsel alt yap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmadan h\u0131zla yol yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 zarara u\u011fratt\u0131k ve kaybettik. Kendi tespitlerimizle bir t\u00fcnelin yok oldu\u011funu belgeledik\u201d denilerek yok edilen t\u00fcnelle ilgili foto\u011fraflar payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n 1. Derece Arkeolojik Sit alanlar\u0131nda motorlu makine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilen dilek\u00e7ede, \u201cBurada bir\u00e7ok a\u011f\u0131r tonajl\u0131 makine beraber \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konudaki izinler nas\u0131l al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r? Bu yolun yap\u0131m\u0131nda do\u011fal dokunun bilimsel metotlardan uzak, a\u011f\u0131r tonajl\u0131 makinelerle, h\u0131zla ve yo\u011fun \u015fekilde kaz\u0131larak yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na ulusal ve uluslararas\u0131 korumac\u0131l\u0131k ilkelerine tamamen ayk\u0131r\u0131d\u0131r\u201d denildi. Yol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda hem \u00e7ok derin hafriyatlar yap\u0131larak do\u011fal dokuya geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olmayan zarar verildi\u011fi hem de \u00e7\u0131kan hafriyatlar\u0131n yine sit b\u00f6lgesindeki do\u011fal vadilere d\u00f6k\u00fclerek iki t\u00fcrl\u00fc su\u00e7 i\u015flendi\u011finin belirtildi\u011fi dilek\u00e7ede, kaz\u0131 ve dolgu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla arkeolojik sit alan\u0131n\u0131n, peri bacalar\u0131n\u0131n tahribine ve do\u011fal dokunun zarar g\u00f6rmesine kasten sebep olundu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n E\u015fi olmayan k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal g\u00fczelliklerin bu \u015fekilde vah\u015fice katledildi\u011finin vurguland\u0131\u011f\u0131 dilek\u00e7ede, \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verildi; \u201cD\u00fcnyada bu \u00f6zellikteki b\u00f6lgelerin de\u011fil yanlar\u0131ndan yol ge\u00e7irmek, de\u011fil i\u015f makineleriyle kaz\u0131y\u0131p yok etmek, yanlar\u0131na 2 km\u2019den daha az mesafede ara\u00e7 yakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na dahi izin verilmemektedir. Yap\u0131lacak \u00e7\u00f6z\u00fcmler rant odakl\u0131 de\u011fil, koruma odakl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Gereken bilimsel altyap\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yeni yol tayin edilmeli, hafif ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 \u00f6nerilmeli, ring sistemleri uygulanmal\u0131, gerekirse turistler y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Kapadokya\u2019y\u0131 korumak her \u015feyden \u00f6nceliklidir. UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 olan Kapadokya, d\u00fcnyadaki \u00f6rnek korumac\u0131l\u0131k \u00f6nlemlerinin \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 hak etmektedir\u201d.<\/p>\n Dilek\u00e7ede yap\u0131lan yeni yolla ilgili bir\u00e7ok statik sorun oldu\u011funa y\u00f6nelik teknik detaylar da s\u0131ralan\u0131rken, artacak ara\u00e7 trafi\u011finin ve teknik sorunlar\u0131n b\u00fcy\u00fcyerek ileri de i\u00e7inde \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir hale gelebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuldu.<\/p>\n Bilirki\u015filerin tek \u00fczerinde durduklar\u0131 gerek\u00e7enin sit alan\u0131ndan ge\u00e7en yeni yolun mesafeyi k\u0131saltmas\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekilen dilek\u00e7ede, \u201cEski yol da mesafeyi k\u0131saltmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f bir yoldur; yeni yap\u0131lan yol da yine mesafeleri k\u0131saltmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Eski yol yanl\u0131\u015ft\u0131r, dokuya zarar vermi\u015ftir; hemen yan\u0131na yap\u0131lan yolun da ayn\u0131 zararlar\u0131 vermesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz durumdad\u0131r. Eski yol hangi nedenlerle kapat\u0131ld\u0131ysa yeni yol da ayn\u0131 nedenle a\u00e7\u0131lmamal\u0131yd\u0131\u201d ifadelerine yer verildi.<\/p>\n Dilek\u00e7enin sonu\u00e7 ve istem ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde s\u0131ralanan di\u011fer baz\u0131 maddeler ise \u015f\u00f6yle;<\/p>\n Yol ve dava s\u00fcreci ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z TMMOB Mimarlar Odas\u0131 Ankara \u015eubesi Ba\u015fkan\u0131 Tezcan Karaku\u015f Candan \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi; \u201cUnesco d\u00fcnya miras listesinde yer alan bir b\u00f6lgede, k\u00fclt\u00fcrel etki de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmadan, Unesco\u2019ya dosya sunmadan, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u00e7evre d\u00fczeni plan\u0131 yapmadan 2863 say\u0131l\u0131 kanuna a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde, yol yap\u0131ld\u0131 ve telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan zararlar verildi, yolun bitmi\u015f ve a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da bu zararlar\u0131n daha fazla verilece\u011fini g\u00f6steriyor. Burada hukuksal s\u00fcre\u00e7le siyasal s\u00fcre\u00e7lerle birlikte gidiyor. Hukuksal s\u00fcre\u00e7ler ve \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 biliyoruz. O yol b\u00f6lgeye zarar verecek, \u00fczerinden a\u011f\u0131r tonajl\u0131 ara\u00e7lar ge\u00e7iyor. K\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar yarar\u0131na de\u011fil de onun \u00fczerinden kazan\u0131lan turizm gelirleri ve ekonomik gelir \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Bizim \u00fclkemizde maalesef ki k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131 alan\u0131nda iktidar bindi\u011fi dal\u0131 kesiyor.Yarg\u0131 s\u00fcreci devam ediyor, s\u00fcreci sonuna kadar devam ettiririz. D\u00fcnya k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 olan bir alan\u0131 insanl\u0131k ad\u0131na koruyoruz. Acilen yol kapat\u0131lmal\u0131\u2026.\u201d<\/p>\nESK\u0130 YOL NEDEN KAPATILDI<\/h3>\n
B\u0130L\u0130RK\u0130\u015e\u0130LERDEN YEN\u0130 YOLA YE\u015e\u0130L I\u015eIK<\/h3>\n
\u00d6L\u00c7\u00dcM YANLI\u015e YAPILMI\u015e<\/h3>\n
\u201cB\u0130L\u0130RK\u0130\u015e\u0130LER MAHKEMEY\u0130 YANILTTI!\u201d<\/strong><\/h3>\n
S\u0130T ALANINDA A\u011eIR TONAJLI MAK\u0130NELER \u00c7ALI\u015eTIRILDI<\/h3>\n
D\u00dcNYA DA KORUMA NASIL OLUYOR?<\/h3>\n
YEN\u0130 YOLUN ZARAR VERMES\u0130 KA\u00c7INILMAZ!<\/h3>\n
D\u00dcNYA TAR\u0130H\u0130NE GE\u00c7ECEK KARA B\u0130R LEKE<\/h3>\n
\n
TEZCAN CANDAN KARAKU\u015e: \u201c\u0130NSANLIK ADINA KORUYORUZ\u201d<\/strong><\/h3>\n