![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/arkeolojik-duraklama-360x203.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Milattan \u00f6nce 5 ila 10\u2019uncu y\u00fczy\u0131llara tarihlenen Theodosius Liman\u0131 ve i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 37 bat\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck Orta \u00c7a\u011f gemi repertuvar\u0131 oldu\u011funu ifade eden \u0130stanbul \u00dcniversitesi Ta\u015f\u0131nabilir K\u00fclt\u00fcr Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma ve Onar\u0131m B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ufuk Kocaba\u015f, binlerce arkeolojik eserin m\u00fcze bekledi\u011fini s\u00f6yledi. Prof. Dr. Kocaba\u015f, \u201c\u0130stanbul\u2019da su alt\u0131 arkeolojisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fcthi\u015f bir potansiyel var. \u0130stanbul, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck Orta \u00c7a\u011f bat\u0131k gemi repertuvar\u0131na sahip. Bu koleksiyon hen\u00fcz bir m\u00fczede sergilenmiyor. Ancak art\u0131k bunun vakti geldi. Yenikap\u0131 bat\u0131klar\u0131ndaki eserlerin sergilenece\u011fi bir m\u00fcze milyonlarca turisti \u0130stanbul\u2019a \u00e7ekecektir ve bu miras\u0131n g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n \u201c2015\u2019TEN BU YANA M\u00dcZE PROJES\u0130N\u0130N HAYATA GE\u00c7\u0130R\u0130LMES\u0130N\u0130 BEKL\u0130YORUZ\u201d<\/strong><\/p>\n \u0130stanbul\u2019un d\u00fcnya ba\u015fkenti oldu\u011fu 2010 y\u0131l\u0131nda Yenikap\u0131 Marmaray ve metro istasyonlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgede m\u00fcze kurulmas\u0131na y\u00f6nelik bir proje belirlendi\u011fini hat\u0131rlatan Prof. Dr. Ufuk Kocaba\u015f, \u201cD\u00f6nemin Belediye Ba\u015fkan\u0131 Kadir Topba\u015f, m\u00fcze istasyon projesi i\u00e7in uluslararas\u0131 bir yar\u0131\u015fma d\u00fczenlemi\u015fti. Bu yar\u0131\u015fmada \u00e7e\u015fitli projeler sunuldu ve sonucunda Yenikap\u0131\u2019da Marmaray ve metro istasyonlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgede m\u00fcze kurulmas\u0131 i\u00e7in bir proje se\u00e7ilmi\u015fti. Kurul s\u00fcre\u00e7leri tamamland\u0131ktan sonra 2015\u2019te bunun hayata ge\u00e7irilmesine y\u00f6nelik ihaleler yap\u0131lacakt\u0131. Ama o g\u00fcnden bug\u00fcne maalesef bir m\u00fcze kurulamad\u0131. \u015eu anda da b\u00f6yle bir haz\u0131rl\u0131k oldu\u011funa \u015fahit de\u011filim. On binlerce \u0130stanbullu asl\u0131nda tarihi bir dokunun i\u00e7inde her g\u00fcn yolculuk yap\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n \u201cYEN\u0130KAPI KAZILARINDA YAPMAK \u0130STEY\u0130P DE YAPAMADI\u011eIM H\u0130\u00c7B\u0130R \u015eEY OLMADI\u201d<\/strong><\/p>\n Yenikap\u0131\u2019daki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir kurtarma kaz\u0131s\u0131 oldu\u011funu ve kurtarma kaz\u0131lar\u0131n\u0131n normalde 1-2 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen Kocaba\u015f DHA\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n \u201cArkeoloji biliminde Efes, Troya gibi y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam eden sistematik kaz\u0131lar vard\u0131r. Bir de mecburiyetten dolay\u0131 yap\u0131lan kurtarma kaz\u0131lar\u0131 vard\u0131r. \u0130kisinin dinami\u011fi birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Yenikap\u0131 da bir kurtarma kaz\u0131s\u0131yd\u0131. \u0130stanbul Arkeoloji M\u00fczeleri taraf\u0131ndan metro ve Marmaray projelerinin yap\u0131laca\u011f\u0131 alanda ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Kurtarma kaz\u0131lar\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131d\u0131r, 1-2 y\u0131l boyunca devam eder. 9 y\u0131l s\u00fcren bir kurtarma kaz\u0131s\u0131 olmaz. Yenikap\u0131\u2019da kaz\u0131lar 9 y\u0131l devam etti ve bu anlamda sistematik bir kaz\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Yenikap\u0131\u2019da bat\u0131klardan sorumlu bir bilim insan\u0131 olarak o d\u00f6nemde yapmak isteyip de yapamad\u0131\u011f\u0131m hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131. 2013 y\u0131l\u0131nda biten kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonras\u0131 10 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bir konservasyon s\u00fcreci var.\u201d<\/p>\n \u201cBATIK SAYISI \u00c7OK FAZLA; \u0130\u015e AKI\u015eIMIZDA B\u0130R KIRILMA VAR\u201d<\/strong><\/p>\n Bat\u0131k say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla olmas\u0131 sebebiyle eserlerin konservasyon s\u00fcrecinin uzun bir prosed\u00fcr gerektirdi\u011fini s\u00f6zlerine ekleyen Prof. Dr. Kocaba\u015f, \u201cBat\u0131klarda \u00e7ok say\u0131da suya doymu\u015f ah\u015fap bulunuyor. Bunlar suyu dokular\u0131na \u00e7ekmi\u015f ve bozulmu\u015f durumdalar. Bu s\u00fcre\u00e7te kimyasal maddelerin bu eserler i\u00e7ine yava\u015f yava\u015f emdirilmesi gerekiyor. Eserleri kurutabilmek i\u00e7in de ileri teknolojik cihazlar kullan\u0131yoruz. Bat\u0131k say\u0131s\u0131 \u00e7ok fazla oldu\u011fu ve uzun bir prosed\u00fcr oldu\u011fu i\u00e7in bu i\u015flemler devam ediyor. Ama bizim \u00f6n\u00fcm\u00fcz\u00fc m\u00fcze projesinin hayata ge\u00e7irilmesi a\u00e7acak. Bir m\u00fcze veya \u00e7ok iyi bir depo kurulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeni bat\u0131klara ge\u00e7emiyoruz. Bu anlamda i\u015f ak\u0131\u015f\u0131m\u0131zda bir k\u0131r\u0131lma var. Eserlerin korunabilmesi ad\u0131na m\u00fczenin muhakkak kurulmas\u0131 gerekiyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u201cAMFORALARI ALINMAMI\u015e BATIK BULMAK NEREDEYSE \u0130MK\u00c2NSIZ\u201d<\/strong><\/p>\n Karada ya\u015fanan arkeolojik talan\u0131n su alt\u0131nda da devam etti\u011fini ifade eden Kocaba\u015f, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n \u201c\u00d6zellikle Akdeniz gibi s\u0131\u011f derinliklerde ellenmemi\u015f, soyulmam\u0131\u015f, \u00fczerinden amforalar\u0131 al\u0131nmam\u0131\u015f bat\u0131k bulmak neredeyse imk\u00e2ns\u0131z. Karadaki define avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam\u0131 su alt\u0131nda da devam ediyor. \u0130nsanlar bulduklar\u0131 arkeolojik kal\u0131nt\u0131lar\u0131 kendi becerilerinin bir hediyesi olarak de\u011ferlendiriyor. Bu eserler insanlar\u0131n evlerinde, otel lobilerinde sergilendi. Dal\u0131\u015fa yasak b\u00f6lgeler ilan edilerek bu eserler korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ama bu t\u00fcr yasaklar\u0131n define avc\u0131lar\u0131n\u0131 engellemedi\u011fini de biliyoruz. Onun i\u00e7in daha ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmak gerekiyor. \u00d6zellikle sportif dalg\u0131\u00e7lara bu k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n yerinden al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini anlatabilmemiz gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir bat\u0131\u011f\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczle kuraca\u011f\u0131 son kan\u0131tlar amforalard\u0131r. Genellikle amforalar\u0131n alt\u0131nda at\u0131klar olur. Bu nedenle amforalar topland\u0131\u011f\u0131 zaman o bat\u0131klar\u0131 tekrar bulmak m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. Bu anlamda sadece yasaklamak yetmiyor. Bir e\u011fitim kampanyas\u0131 ba\u015flatmak gerekli diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Dal\u0131\u015f merkezlerine \u00e7e\u015fitli sorumluluklar vererek insanlar\u0131 uzak tutmak yerine bilfiil bu i\u015fin i\u00e7inde yer alarak kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak gerekiyor.\u201d<\/p>\n \u201cD\u00dcNYADAK\u0130 \u0130LK B\u0130L\u0130MSEL SU ALTI ARKEOLOJ\u0130 KAZISI ANADOLU KIYILARINDA GER\u00c7EKLE\u015eT\u0130\u201d<\/strong><\/p>\n Anadolu co\u011frafyas\u0131nda su alt\u0131 y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n 1960\u2019larda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Kocaba\u015f, \u201cD\u00fcnyadaki ilk bilimsel su alt\u0131 arkeoloji kaz\u0131s\u0131 Anadolu k\u0131y\u0131lar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Su alt\u0131 arkeolojisinin babas\u0131 olarak isimlendirilen ve ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131larda kaybetti\u011fimiz Amerikal\u0131 arkeolog Prof. Dr. George Bass taraf\u0131ndan 1960\u2019larda Gelidonya Bat\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kaz\u0131s\u0131yla ba\u015flad\u0131. Bu bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar devam etti. Hatta bu anlamda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck bat\u0131k gemi repertuvar\u0131n\u0131 bize sunan Yenikap\u0131 bat\u0131klar\u0131, zincirin son halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. 1960\u2019larda k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n bulunmas\u0131na y\u00f6nelik ba\u015flayan su alt\u0131 y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve kaz\u0131lar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de aktif bir \u015fekilde devam ediyor. Bulunan b\u00fct\u00fcn bat\u0131klar ulusal veri taban\u0131nda kay\u0131t alt\u0131na al\u0131n\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmayan yerler eskiden dal\u0131\u015fa yasak b\u00f6lgelerdi ve sportif dal\u0131\u015flara yasakt\u0131. Ama bu ara\u015ft\u0131rmalar tamamland\u0131k\u00e7a ve k\u00fclt\u00fcr envanteri \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131k\u00e7a bu b\u00f6lgeler de peyderpey dal\u0131\u015f turizmine a\u00e7\u0131l\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n