![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Hayko-Bagdat-360x203.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Hayko Ba\u011fdat<\/strong><\/p>\n \u201cMemlekete bir daha d\u00f6nemeyeceksin de\u011fil mi\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n Se\u00e7imlerden bu yana neredeyse her g\u00fcn bu soruya muhatap kal\u0131yorum.<\/p>\n Bazen kafam\u0131n i\u00e7inde yank\u0131lan\u0131p duruyor:\u00a0\u201cMemlekete bir daha d\u00f6nemeyecek miyim ben?\u201d<\/strong><\/p>\n Cevab\u0131 bilmiyorum\u2026<\/p>\n Bir daha d\u00f6nemeyece\u011fim bir memleket ile nas\u0131l ili\u015fki kurmal\u0131y\u0131m?<\/p>\n \u00d6fke, nefret, \u00f6zlem, hasret, yas\u2026<\/p>\n Memleket konusu a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hangi hislere s\u0131\u011f\u0131nmal\u0131y\u0131m?<\/p>\n Bilmiyorum\u2026<\/p>\n Bu hafta sizlere \u201cKurtulu\u015f \u00c7ok Bozuldu\u201d<\/strong>\u00a0kitab\u0131mdan bir b\u00f6l\u00fcm payla\u015fmak istiyorum. Belki derdimi anlatabilmemde bana yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n YOZGATLI<\/strong><\/p>\n Yetvart, o \u015fehri hayat\u0131nda bir kez olsun g\u00f6rmemi\u015f olsa da soruldu\u011funda \u201cYozgatl\u0131y\u0131m\u201d<\/strong>\u00a0demekten garip bir haz al\u0131yordu. Ne de olsa babas\u0131 Artin orada do\u011fmu\u015f, on \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131na kadar Yozgat sokaklar\u0131n\u0131 ar\u015f\u0131nlam\u0131\u015f ard\u0131ndan \u0130stanbul\u2019a gelmi\u015fti. Ve bu kadar\u0131 ihtiyac\u0131 olana g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla \u201cYozgatl\u0131y\u0131m\u201d demek i\u00e7in yeterli veriydi. Ayr\u0131ca \u201cYozgatl\u0131y\u0131m\u201d dedi\u011finde gelebilecek pek \u00e7ok cahilce soruyu \u00f6nceden kestirip atm\u0131\u015f oluyordu.<\/p>\n – Ad\u0131n Yetvart m\u0131? Ne garip isim yahu. Nesiniz siz?<\/p>\n – Ermeniyim ben.<\/p>\n – E nereden geldiniz bu \u00fclkeye?<\/p>\n Bir defas\u0131nda dayanamay\u0131p \u201cNereden gelece\u011fiz ulan, as\u0131l buradan gittik biz be\u201d<\/strong>\u00a0diye patlay\u0131vermi\u015fti de kar\u0131s\u0131 A\u011favni ak\u015fam evde \u00e7ok k\u0131zm\u0131\u015ft\u0131 olan bitene. \u201cBuradan gittik biz\u201d<\/strong>\u00a0meselesi Yetvart i\u00e7in ger\u00e7ekten de husumetli bir konuydu. U\u011fursuz zamanlarda yola \u00e7\u0131kar\u0131lan Ermeni kafileleri i\u00e7erisinde olan, Yozgat\u2019tan Suriye \u00e7\u00f6llerine s\u00fcr\u00fclen s\u00fclalesinden sadece babaannesi Takuhi ile k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flu Artin sa\u011f kalm\u0131\u015ft\u0131 diye biliyordu. Oysa bir amcas\u0131n\u0131n \u00f6lmedi\u011fini, M\u00fcsl\u00fcman bir aile taraf\u0131ndan sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, biraz b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6t\u00fc muameleden s\u0131tk\u0131 s\u0131yr\u0131l\u0131p o evden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, binbir badire atlatt\u0131ktan sonra Beyrut\u2019a ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, orada bir aile kurdu\u011funu \u00f6\u011freneli daha alt\u0131 ay bile olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Bu alt\u0131 ay boyunca her g\u00fcn telefonla konu\u015fmu\u015flard\u0131. Amcas\u0131, yengesi, amca \u00e7ocuklar\u0131, amca \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131, Yetvart, Takuhi, onlar\u0131n biricik o\u011fullar\u0131 Tanyel… Ke\u015fke babas\u0131 Artin sa\u011f olayd\u0131 da bu hallerini g\u00f6reydi diye her telefon konu\u015fmas\u0131ndan sonra s\u00f6ylenip duruyordu Yetvart. Aralar\u0131nda hep Ermenice konu\u015fuyorlar, Yetvart arada T\u00fcrk\u00e7eye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde amcas\u0131 Kapriyel cevap vermez oluyordu. Bunca y\u0131l sonra dili unutmu\u015f olmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n Ta ki \u201cHadi amca topla aileyi gel memlekete. Kalabildi\u011finiz kadar kal\u0131n. Hem bizimle hem memleketle hasret gidermi\u015f olursunuz.\u201d<\/strong>\u00a0diyene kadar.<\/p>\n Kapriyel amca b\u00f6\u011f\u00fcr\u00fcrcesine, \u00fcstelik T\u00fcrk\u00e7e hayk\u0131rd\u0131: \u201cSak\u0131n ola. Sak\u0131n olaaa. Bir daha a\u011fz\u0131ndan duymayaca\u011f\u0131m bunu. Atam\u0131, babam\u0131, bac\u0131lar\u0131m\u0131 mezars\u0131z \u00f6l\u00fcler haline getirenlerin aras\u0131na m\u0131 geleyim? Evimizi, huzurumuzu, ailemizi \u00e7alanlar\u0131n ortas\u0131nda m\u0131 kalay\u0131m? Kapat\u0131r\u0131m bu telefonu y\u00fcz\u00fcne bir daha da duyamazs\u0131n sesimi o\u011ful. Sak\u0131n ola. Sak\u0131n olaaa…\u201d<\/strong><\/p>\n Ne diyece\u011fini bilememi\u015fti Yetvart.<\/p>\n Tanyel\u2019in s\u00f6mestr tatili geldi\u011finde Beyrut\u2019a u\u00e7ak biletleri al\u0131nm\u0131\u015f, bavullara k\u0131yafetten \u00e7ok hediye istiflenmi\u015f, aileden kalan t\u00fcm foto\u011fraflar, an\u0131 e\u015fyalar\u0131 toparlanm\u0131\u015ft\u0131 bile. Beyrut Havaalan\u0131\u2019nda ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda hi\u00e7 konu\u015fmadan sar\u0131l\u0131p neredeyse 25 dakika a\u011fla\u015ft\u0131lar desem inan\u0131n abartm\u0131\u015f olmam. Kar\u015f\u0131lamaya Beyrut\u2019taki t\u00fcm akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra mahallelerinden d\u00f6rt kom\u015fu Ermeni aile daha gelmi\u015fti. Eve gitmeleri d\u00fc\u011f\u00fcn konvoyu gibiydi. Kornalara bas\u0131yorlar, camdan mendillerini sallaya sallaya araba teybinden \u00e7alan \u015fark\u0131lara tempo tutuyorlard\u0131.<\/p>\n Eve vard\u0131lar. Y\u0131lba\u015f\u0131 gecelerini aratmayacak bir sofra kurulmu\u015ftu. Biber dolmas\u0131, plaki, past\u0131rmal\u0131 humus, i\u00e7li bulgur pilav\u0131, pezzik cac\u0131\u011f\u0131, helle, \u00e7ullama, tand\u0131r kebab\u0131, \u015f\u00f6biyet. Gece yine ac\u0131k\u0131rlarsa diye pa\u00e7a \u00e7orbas\u0131. Bir de 70\u2019lik L\u00fcbnan rak\u0131s\u0131. Arada birbirlerine sar\u0131lmak i\u00e7in davranmalar\u0131n\u0131 saymazsak neredeyse sabaha kadar hi\u00e7 kalkmad\u0131lar sofradan. \u00d6nce \u00f6lm\u00fc\u015flerini and\u0131lar. Aile \u00fcyelerinin ak\u0131betlerini bilmemekle lanetlendikleri k\u00f6t\u00fc b\u00fcy\u00fc bozulmu\u015ftu sanki. Kapriyel amca hem kendi anlat\u0131rken hem de anlat\u0131lanlar\u0131 dinlerken a\u011flamayan tek ki\u015fi olmu\u015ftu masada. Arada tok bir sesle\u00a0\u201cMekanlar\u0131 cennet olsun. \u00c7ok \u00e7ektiler \u00e7\u00fcnk\u00fc\u201d<\/strong>\u00a0deyip duruyordu sadece.<\/p>\n Sonra ya\u015fayanlar\u0131 konu\u015ftular. Kim ne okudu, ne meslek edindi, kiminle evlendi, ka\u00e7 \u00e7ocu\u011fu oldu, \u00e7ocuk ne okuyor, ne i\u015f yapmak istiyor derken sabah\u0131n ilk \u0131\u015f\u0131klar\u0131 salona d\u00fc\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n \u201cDe hadi yatal\u0131m art\u0131k. Daha on g\u00fcn\u00fcm\u00fcz var be. Her \u015feyi bug\u00fcn konu\u015fursak yar\u0131n ne edece\u011fiz? Hadi bakal\u0131m toparlan\u0131n. Odalara!\u201d<\/strong><\/p>\n Yetvart \u00f6\u011flene do\u011fru uyand\u0131\u011f\u0131nda amcas\u0131 Kapriyel d\u0131\u015fardan eve yeni geliyordu. Taze ekmek almaya gitmi\u015f olmal\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n Ev ahalisi miskin miskin uyuyordu ve pek de kalkacaklar\u0131 yok gibiydi.\u00a0\u201cAmca hadi bir turlayal\u0131m. Mahalleyi g\u00f6reyim, esnaf\u0131 g\u00f6reyim.\u201d<\/strong>\u00a0dedi Yetvart. Kap\u0131 e\u015fi\u011fine geldi\u011finde, ayakkab\u0131l\u0131kta aranmaya ba\u015flad\u0131 ama ayakkab\u0131lar\u0131n\u0131 bulamad\u0131. A\u011favni\u2019nin, Tanyel\u2019in ayakkab\u0131lar\u0131 oradayd\u0131 i\u015fte. Tam onlar\u0131n yan\u0131nda duran g\u0131c\u0131r g\u0131c\u0131r rugan onun de\u011fildi ama. \u201cAranma o\u011ful, yeni ayakkab\u0131 ald\u0131m sana. Onu giyiver\u201d<\/strong>\u00a0dedi Kapriyel amca.\u00a0\u201cYahu amca, niye b\u00f6yle bir \u015fey yapt\u0131n? Rahatt\u0131 benim ayakkab\u0131lar\u0131m. Yol y\u00fcr\u00fcyece\u011fiz, vurur bunlar \u015fimdi aya\u011f\u0131m\u0131. Hadi ver de giyeyim benimkileri.\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cUzatma be o\u011ful. Giy i\u015fte bunlar\u0131. Sordum, en rahat\u0131 bu dediler.<\/strong><\/p>\n Giy i\u015fte.\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cAma amca…\u201d<\/strong><\/p>\n \u201cUzatma i\u015fte\u201d<\/strong>\u00a0diye bir ba\u011f\u0131rd\u0131 ki Kapriyel amca, ev halk\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 uyand\u0131 bu sese.<\/p>\n Sonra k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131 oldu surat\u0131. Alt duda\u011f\u0131n\u0131 neredeyse kanatacakt\u0131 \u0131s\u0131rmaktan. Kan \u00e7ana\u011f\u0131 halinde g\u00f6zlerinde daha fazla tutamad\u0131 ya\u015flar\u0131n\u0131. \u0130ki g\u00f6z\u00fcnden iki yana\u011f\u0131na ayn\u0131 hizada akmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n \u201cO\u011ful o ayakkab\u0131 vatan topra\u011f\u0131na basm\u0131\u015ft\u0131r. Ald\u0131m saklad\u0131m onu kendime. K\u0131ymetlimdir. Gayr\u0131 sana<\/strong><\/p>\n vermem ben onu. Al giy \u015fu ruganlar\u0131 i\u015fte. Uzatma art\u0131k.\u201d<\/strong><\/p>\n Yetvart, Kapriyel amcas\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftu\u011funu ikinci kez duymu\u015ftu…<\/p>\n Hayko Ba\u011fdat:<\/strong> 1976 y\u0131l\u0131nda Rum bir anne ve Ermeni bir baban\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7ocu\u011fu olarak \u0130stanbul\u2019da do\u011fdu. 1994\u2019de \u0130stanbul \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2018ne ba\u015flad\u0131. Babas\u0131n\u0131n beklenmedik vefat\u0131 sebebiyle e\u011fitimini tamamlayamad\u0131. 2002’de Ya\u015fam Radyo\u2019da T\u00fcrkiye\u2019de ilk az\u0131nl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan \u201cS\u00f6zde Kalanlar\u201d program\u0131 ile gazetecili\u011fe ba\u015flayan Ba\u011fdat, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli bas\u0131n organlar\u0131ndan gazetecilik, k\u00f6\u015fe yazarl\u0131\u011f\u0131 ve yorumculuk yapt\u0131. 2007’de katledilen Hrant Dink\u2019in ard\u0131ndan kurulan ve adalet aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren \u201cHrant\u2019\u0131n Arkada\u015flar\u0131\u201d ekibinin kurucular\u0131 aras\u0131nda yer alan Ba\u011fdat\u2019\u0131n \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Ermeni ve \u00f6teki olmay\u0131\u201d anlatan ilk kitab\u0131 \u2018Salyangoz\u2019 2014\u2019te, ikinci kitab\u0131 \u2018Gollik\u2019 2015 y\u0131l\u0131nda, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 \u2018Kurtulu\u015f \u04aaok Bozuldu\u2019 ise 2016 y\u0131l\u0131nda okurlar\u0131yla bulu\u015ftu. Kitab\u0131ndan esinlenerek kurgulad\u0131\u011f\u0131 tek ki\u015filik g\u00f6sterisi Salyangoz, 2016\u2019da seyirci ile bulu\u015ftu. 2017\u2019de Almanya\u2019ya ta\u015f\u0131nan Ba\u011fdat, Berlin\u2019de gazetecili\u011fe ve \u00fcretmeye devam ediyor.<\/em><\/p>\n https:\/\/artigercek.com\/makale\/yozgatli-253967?fbclid=IwAR2uRocTCE14LNHh7jDMKvAYuqCIkEWryTB_f1PzL9YIEiA2OD4kRxpeSGo\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hayko Ba\u011fdat \u201cMemlekete bir daha d\u00f6nemeyeceksin de\u011fil mi\u201d Se\u00e7imlerden bu yana neredeyse her g\u00fcn bu soruya muhatap kal\u0131yorum. Bazen kafam\u0131n i\u00e7inde yank\u0131lan\u0131p duruyor:\u00a0\u201cMemlekete bir daha d\u00f6nemeyecek miyim ben?\u201d Cevab\u0131 bilmiyorum\u2026 Bir daha d\u00f6nemeyece\u011fim bir memleket ile nas\u0131l ili\u015fki kurmal\u0131y\u0131m? \u00d6fke, nefret, \u00f6zlem, hasret, yas\u2026 Memleket konusu a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hangi hislere s\u0131\u011f\u0131nmal\u0131y\u0131m? Bilmiyorum\u2026 Bu hafta sizlere \u201cKurtulu\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":74655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,1,70],"tags":[],"class_list":["post-74653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler","category-makaleler"],"yoast_head":"\n
\n