![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Cengiz-Aktar-360x242.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
T\u00fcrk siyaset bilimci, gazeteci, yazar, Atina \u00dcniversitesi’nde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Cengiz Aktar, 2021\u2019de Frans\u0131zca yay\u0131nlanan “T\u00fcrk \u0130lleti” adl\u0131 (\u0130ngilizce: The Turkish Malaise) kitab\u0131n\u0131 Ermeniceye de \u00e7evirmeyi planl\u0131yor. Aktar kitapta Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusuna, T\u00fcrkiye’nin inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve cezas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na da de\u011finiyor. O, kendisiyle y\u00fczle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in T\u00fcrkiye’nin normal, demokratik bir \u00fclke olamayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. 2008’de T\u00fcrkiye’de ba\u015flayan “\u00d6z\u00fcr diliyorum” kampanyas\u0131n\u0131n da giri\u015fimcilerinden biri olan Cengiz Aktar Yerevan’da bulunuyor. Aktar, Armenpress muhabiri ile kitab\u0131, kitapta yer verilen konular, Ermenistan-T\u00fcrkiye ili\u015fkileri hakk\u0131nda konu\u015ftu.<\/strong><\/em><\/p>\n -Say\u0131n Cengiz Akhtar, T\u00fcrk \u0130lleti (\u0130ngilizce: The Turkish Malaise) diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z son kitab\u0131n\u0131z\u0131 Ermenice de \u00e7evirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Kitab\u0131n\u0131zda ele al\u0131nan temel konular neler?<\/strong><\/p>\n -Bu kitap Frans\u0131zca yaz\u0131ld\u0131. \u0130ngilizce ad\u0131 The Turkish Malaise. T\u00fcrk\u00e7esi daha yok. Muhtemelen Ermenicesi T\u00fcrk\u00e7esinden \u00f6nce \u00e7\u0131kacak zaten. Ermenistan\u2019da faaliyet g\u00f6steren “Actual Art” yay\u0131nevinden \u00e7\u0131kacak. Onlar 2008’deki “\u00d6z\u00fcr Diliyorum” kampanyas\u0131 ile ilgili bir kitab\u0131m\u0131 daha basm\u0131\u015flard\u0131. Kitap k\u00fc\u00e7\u00fck bir kitap. T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00fcn\u00fcn\u00fc ve b\u00fcg\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok temel bir sorunu oldu\u011funu anlat\u0131yor. O temel sorun da y\u00fczy\u0131l \u00f6nce b\u00fct\u00fcn gayrim\u00fcslim unsurlarla alakal\u0131 yap\u0131lan etnik ve dinsel temizliktir. Bu etnik ve dinsel temizlikle ilgili hi\u00e7bir haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 bu toplumu ve bu devleti hasta eden \u015fey. Yani “illet” o y\u00fczden \u00e7ok uygun, “malaise” \u00f6yle \u00e7evriliyor zaten. Sadece Ermenilerle de ilgil de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Rumlarla, S\u00fcryanilerle ilgili hesab\u0131 verilmemi\u015f b\u00fct\u00fcn bu k\u0131y\u0131mlar\u0131n, k\u0131r\u0131mlar\u0131n bir bedeli var. T\u00fcrkiye bir t\u00fcrl\u00fc normal bir \u00fclke olam\u0131yor bu y\u00fczden. Kitap bir az bunu anlat\u0131yor. Pek \u00e7ok ba\u015fka \u015fey anlat\u0131yor, ama \u00f6zellikle Ermeni d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ilgilendiren b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aya\u011f\u0131 bu. Ben bunun \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu ve b\u00f6yle bir y\u00fczle\u015fme olmazsa T\u00fcrkiye\u2019nin hi\u00e7bir zaman normal, demokratik, kendisiyle ve etraf\u0131yla, kom\u015fular\u0131yla bar\u0131\u015f\u0131k bir \u00fclke olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Olmuyor da zaten. Y\u00fczy\u0131ld\u0131r olmuyor. Tutmuyor. Ruso\u2019nun tabiriyle “sosyal kontrat” oturmuyor, toplumsal bar\u0131\u015f oturmuyor. Ermeniler, Rumlar, S\u00fcryaniler gitti, yok edildiler ancak \u00e7ok benzer bir sorun K\u00fcrt Sorunu. T\u00fcrkiye onu da halledemiyor. Bu y\u00fczden halledemiyor ama. Yani kendisiyle y\u00fczle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in ve kendisinden farkl\u0131 olana e\u015fit muamele yapmak istemedi\u011fi i\u00e7in olmuyor. Kitap biraz bunlar\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n -Yani kitapta bu a\u00e7\u0131dan Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusuna m\u0131 de\u011finiyorsunuz?<\/strong><\/p>\n -Tabii. Sadece ondan (Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131-ed.) bahsetmiyorum, ama bu bir “kurucu k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr”, “founding evil” diyorum ben buna. T\u00fcrkiye ondan kurtulam\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir zaman bunun hesab\u0131 verilmemi\u015f. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn mesela Almanlar 1945\u2019ten \u00f6nce yapt\u0131klar\u0131yla ilgili hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylememi\u015f olsalar, hi\u00e7bir haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapmam\u0131\u015f olsalar, \u00f6z\u00fcr dilememi\u015f olsalar b\u00f6yle olabilirler miydi? Olamazlard\u0131 tabii. Dolay\u0131s\u0131yla burada \u00e7ok temel bir sorun, bir rahats\u0131zl\u0131k var. Kitap bundan da bahsediyor.<\/p>\n -T\u00fcrkiye’nin mevcut sorunlar\u0131n\u0131n tarihi cezas\u0131zl\u0131ktan kaynakland\u0131\u011f\u0131na s\u0131k-s\u0131k dikkat \u00e7ekiyorsunuz. San\u0131r\u0131m bu iddia kitab\u0131n\u0131zda da yer al\u0131yor. Biraz parantezleri a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong> -T\u00fcrkiye’nin sadece 44 g\u00fcnl\u00fck Artsakh sava\u015f\u0131nda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda insani meselelerde bile mesela La\u00e7in insani koridorunun kapat\u0131lmas\u0131nda ve Artsakh Ermenilerinin aylarca abluka alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda da Azerbaycan’a verdi\u011fi deste\u011fi bu iddian\u0131z ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n -Birebir onunla (cezas\u0131zl\u0131k-ed.) alakal\u0131 de\u011fil. 2009\u2019daki protokollerin iflas\u0131ndan sonra daha \u00f6nce hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar T\u00fcrkiye’nin Azerbaycan ile birlikte hareket etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Daha \u00f6nce b\u00f6yle bir \u015fey yoktu. 2009\u2019de protokoller akamete u\u011frad\u0131 ve ondan sonra 2010\u2019dan itibaren bu askeri i\u015fbirli\u011fi anla\u015fmas\u0131 ile birlikte art\u0131k T\u00fcrkiye \u00f6zellikle Artsakh ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak Azerbaycan’\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda hareket eder oldu. Asl\u0131nda T\u00fcrkiye bir az elini kolunu ba\u011flad\u0131 Azerbaycan\u2019a ve iki \u00fclke aras\u0131nda art\u0131k \u00e7ok ciddi tarihi, siyasi, iktisadi ve askeri ili\u015fkiler var. Burada daha ziyade Ankara\u2019n\u0131n Bak\u00fc\u2019ye ihtiyac\u0131 var \u00e7\u00fcnk\u00fc Azerbaycan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar\u0131 var. Bak\u00fc\u2019n\u00fcn 20 milyar resmi yat\u0131r\u0131m\u0131 var, muhtemelen bu rakam\u0131n 4 misli de gayri resmi yat\u0131r\u0131m\u0131 var, belli de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla burada ciddi bir \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi var. Bu \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi do\u011frultusunda T\u00fcrkiye Ermenistan konusunda bir yere kadar add\u0131m atabiliyor, daha fazlas\u0131n\u0131 atam\u0131yor. Mesela Ermenistan ve T\u00fcrkiye \u00d6zel Temsilcilerinin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde Artsakh konusu, Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f konusu hi\u00e7bir zaman g\u00fcndeme gelmiyor. Yok \u00f6yle bir konu. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 meselesi de hi\u00e7bir zaman yok. Orada sadece “S\u0131n\u0131r a\u00e7\u0131ls\u0131n m\u0131? Ne zaman a\u00e7\u0131ls\u0131n? Kim ge\u00e7ecek?” gibi sorular konu\u015fuluyor. Belki g\u00fcn\u00fcn birinde bir de b\u00fcy\u00fckel\u00e7i de\u011fi\u015f toku\u015f olabilir ama onun d\u0131\u015f\u0131nda pek bir \u015fey olmaz. Azerbaycan ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki o d\u00f6rt tip ili\u015fkiden bahsettim ya. \u015eimdi tarihi ili\u015fki tamamen bununla alakal\u0131. Bu cezas\u0131zl\u0131k ama Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fil. Tarihi anlamda Bak\u00fc ile Ankara ayn\u0131 \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Ve d\u00fcnyada bug\u00fcn soyk\u0131r\u0131m inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 Bak\u00fc \u00e7ekiyor. T\u00fcrkiye de \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor tabii, ama arkadan gidiyor, esas dinamik, esas “lead” Bak\u00fc ve Bak\u00fc\u2019n\u00fcn paras\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla y\u00fczy\u0131l \u00f6nceki inkarc\u0131l\u0131k ile bug\u00fcnk\u00fc inkar ayn\u0131. Mesela Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f\u2019\u0131n kadim, eski Azeri topra\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen yok ki d\u00fcnyada, b\u00f6yle bir \u015fey yok \u00e7\u00fcnk\u00fc o da bir inkar. Anlatabiliyor muyum? Yani “Oras\u0131 Ermeni topra\u011f\u0131 de\u011fildir, Azeri topra\u011f\u0131d\u0131r” dedi\u011fin andan itibaren bir \u015fey inkar ediyorsun. Oras\u0131 \u00e7ok eski bir Ermeni topra\u011f\u0131, bunu bilmeyen yok. Ama bu reddediliyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7ekler reddedildi.<\/p>\n -Artsakh sava\u015f\u0131ndan sonra Ermenistan-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerinin normalle\u015fme s\u00fcreci ba\u015flad\u0131. R\u00f6portajlar\u0131n\u0131zda en ba\u015f\u0131ndan beri bunu “teorik olarak m\u00fcmk\u00fcn, ancak pratikte m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz” olarak nitelendirdiniz. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor olman\u0131z\u0131n nedenlerini a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n -Dedi\u011fim gibi, s\u0131n\u0131r a\u00e7\u0131l\u0131r herhalde, \u00f6nce \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 ge\u00e7er, ki Ermenistan\u2019da \u00f6yle d\u00fcnya kadar insan var. Yani herkesin ikinci pasaportu var ya Rus pasaportu var ya Frans\u0131z ya da Amerikan vs. Bu Ermenilere a\u00e7mak demek zaten. Ondan sonra belki b\u00fcy\u00fckel\u00e7iler kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak atan\u0131r Ankara\u2019da ve Yerevan\u2019da. Ama ondan ba\u015fka ne olur? Birincisi belli de\u011fil. \u0130kincisi ise b\u00fct\u00fcn bunlar yap\u0131l\u0131rken yani s\u0131n\u0131r dahi a\u00e7\u0131l\u0131rken Bak\u00fc ne diyecek? Raz\u0131 olur mu? Olmaz m\u0131? Buna bakmak laz\u0131m. Azerilerin elinde dedi\u011fim nedenlerle Ankara\u2019ya kar\u015f\u0131 o kadar \u00e7ok kart var ki. Dolay\u0131s\u0131yla ne diyecekler? Mesela Bak\u00fc s\u0131n\u0131rn a\u00e7\u0131lmas\u0131na hay\u0131r derse, ne olacak? Bilmiyoruz. Bir soru i\u015fareti var. Ankara Bak\u00fc\u2019ye ne kadar kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilir? Nereye kadar \u00e7\u0131kabilir? Bilmiyoruz. Ama zaten bu s\u0131n\u0131r\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fckel\u00e7i de\u011fi\u015f toku\u015fu d\u0131\u015f\u0131nda ben ba\u015fka bir perspektif g\u00f6rm\u00fcyorum a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Zaten konu\u015fmuyorlar b\u00f6yle \u015feyleri. Bu k\u00f6t\u00fc de\u011fil insanlar gelip gidecek. \u00d6zellikle s\u0131n\u0131r b\u00f6lgeleri, yani G\u00fcrcistan s\u0131n\u0131r\u0131ndan \u0130ran s\u0131n\u0131r\u0131na kadar insanlar i\u00e7in ge\u00e7i\u015f olacak, gelip gidecekler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ermenistan\u2019da d\u00fcnya kadar Karsl\u0131, Vanl\u0131 var de\u011fil mi? Karsetsi, Vanetsi, Mu\u015fetsi\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla o insanlar gidecek oralara, onlar gelecek Ermenistan\u2019a. Bu k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fil, ama ondan fazlas\u0131 ne olur? \u00c7ok uzun vadeli bir i\u015f. Yani T\u00fcrkiye\u2019nin soyk\u0131r\u0131m\u0131 tan\u0131mas\u0131 falan olacak \u015fey de\u011fil.<\/p>\n -14 May\u0131s’ta T\u00fcrkiye se\u00e7ime gidecek. Cumhur \u0130ttifak\u0131 ile Erdo\u011fan\u2019\u0131n kazanaca\u011f\u0131 veya Millet \u0130ttifak\u0131 ile K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu’nun kazanaca\u011f\u0131 senaryolarda Ermenistan-T\u00fcrkiye ili\u015fkilerinin normalle\u015fme s\u00fcreci nas\u0131l devam edecek. D\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi payla\u015f\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n -T\u00fcrkiye’nin Ermenistan politikas\u0131 milli bir politikad\u0131r, devlet politikas\u0131d\u0131r. H\u00fck\u00fcmetler de\u011fi\u015fti\u011fi i\u00e7in bu politika de\u011fi\u015fmez. Yeni bir iktidar gelirse 14 May\u0131s\u2019tan sonra ben bu politikan\u0131n de\u011fi\u015fmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n https:\/\/armenpress.am\/tur\/news\/1108496.html\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrk siyaset bilimci, gazeteci, yazar, Atina \u00dcniversitesi’nde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan Cengiz Aktar, 2021\u2019de Frans\u0131zca yay\u0131nlanan “T\u00fcrk \u0130lleti” adl\u0131 (\u0130ngilizce: The Turkish Malaise) kitab\u0131n\u0131 Ermeniceye de \u00e7evirmeyi planl\u0131yor. Aktar kitapta Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusuna, T\u00fcrkiye’nin inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve cezas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na da de\u011finiyor. O, kendisiyle y\u00fczle\u015fmedi\u011fi i\u00e7in T\u00fcrkiye’nin normal, demokratik bir \u00fclke olamayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. 2008’de T\u00fcrkiye’de ba\u015flayan “\u00d6z\u00fcr diliyorum” […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":73525,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,1,54,71],"tags":[],"class_list":["post-73523","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"\n
\n-Haf\u0131zas\u0131zl\u0131k, soru sormama, hesap vermeme ve cezaland\u0131r\u0131lmama. Bunlar\u0131n hepsi birbiriyle alakal\u0131, ili\u015fkili, ba\u011flant\u0131l\u0131. Yani sorumsuz olmak ve yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fledi\u011fi su\u00e7 nedeniyle hi\u00e7bir ceza g\u00f6rmemek, b\u00f6yle bir adet var. T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6yle bir siyasi k\u00fclt\u00fcr var. Y\u00fczy\u0131l \u00f6ncekiler hesap vermediyse bug\u00fcnk\u00fcler de vermiyor. Anlatabiliyor muyum? Mesele bu, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir siyasi k\u00fclt\u00fcr olu\u015fmu\u015f durumda.<\/p>\n![\"HM2_8032.JPG](\"https:\/\/armenpress.am\/static\/aStarmus\/covid\/mcith\/tatron\/Manuel\/new\/NewFolder\/HM2_8032.JPG\")
<\/p>\n