{"id":73320,"date":"2023-03-29T03:12:53","date_gmt":"2023-03-29T08:12:53","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320"},"modified":"2023-03-29T03:12:53","modified_gmt":"2023-03-29T08:12:53","slug":"sarkis-seropyan-ile-agos-ve-hrant-dink-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320","title":{"rendered":"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

\u0130nsanlar, insan olarak Hrant\u2019\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131na y\u00fcr\u00fcd\u00fcler.<\/strong><\/em><\/p>\n

S\u00f6yle\u015fi:\u00a0Siren \u0130demen<\/a><\/strong><\/p>\n

Agos\u2019un Ermenice sayfalar\u0131n\u0131n edit\u00f6r\u00fc, gazetenin kurucular\u0131ndan ve bir d\u00f6nem imtiyaz sahibi, gazeteci, \u00e7evirmen Sarkis Seropyan\u2019\u0131 28 Mart 2015\u2019te yitirdik. Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve edebiyat\u0131n\u0131n canlan\u0131\u015f\u0131nda eme\u011fi, pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Agos\u2019un kurulu\u015funu ve dostu Hrant Dink\u2019i \u201cBaron\u201d Seropyan\u2019dan dinliyoruz. Express\u2019in 2008 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131ndan naklen, an\u0131s\u0131na sayg\u0131yla\u2026<\/p>\n

Ne zamandan beri\u00a0Agos<\/em>\u2019un imtiyaz sahibisiniz?<\/strong><\/p>\n

Sarkis Seropyan:<\/strong>\u00a0\u0130mtiyaz sahipli\u011fim \u00fc\u00e7-d\u00f6rt senedir. O da \u015f\u00f6yle oldu: Baz\u0131 arkada\u015flar\u00a0Agos<\/em>\u2019tan ayr\u0131l\u0131yordu, ayr\u0131l\u0131rken\u00a0\u201chisseleri<\/em>m<\/em>izi de \u00fcst\u00fcm\u00fczden al<\/em>\u0131n<\/em>\u201d<\/em>\u00a0dediler. Sembolik hisselerimiz vard\u0131r bizim, para etmeyen hisseler. Hrant notere gidip hisseleri \u00fczerine devralacakt\u0131. \u201cHrant\u2019\u0131n gazetesi\u201d muhabbeti de vard\u0131, bir de b\u00fct\u00fcn hisseler kendi \u00fczerinde olmas\u0131n istedi. Bana\u00a0\u201c<\/em>a<\/em>bi<\/em>\u00a0<\/em>sen<\/em>\u00a0<\/em>git,<\/em>\u00a0<\/em>al<\/em>\u00a0<\/em>bu<\/em>\u00a0<\/em>hisseleri\u201d<\/em>\u00a0dedi. Eski imtiyaz sahibinin izin hisselerini mecburen ben al\u0131nca, otomatikman imtiyaz sahibi oldum.\u00a0Agos<\/em>\u2019un imtiyaz sahibi olmak ho\u015ftu.<\/p>\n

Agos<\/em><\/strong>\u2019un kurulu\u015funda vard\u0131n\u0131z ama, de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n

Tabii, beraber kurmu\u015ftuk\u00a0Agos<\/em>\u2019u. Sonra, bir biz kald\u0131k o zamandan. Birtak\u0131m arkada\u015flar\u0131yla\u00a0\u201c<\/em>bir<\/em>\u00a0<\/em>gazete<\/em>\u00a0<\/em>kural\u0131m\u201d<\/em>\u00a0diye konu\u015fmu\u015flar. Daha ortada isim, cisim yok, Hrant geldi, bana\u00a0\u201cvar m\u0131s\u0131n abi?\u201d<\/em>\u00a0dedi. Ben de, bir dergi olsa da, bir \u015feyler yazabilsek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Benim akl\u0131ma bir ayl\u0131k dergi geliyordu.<\/p>\n

Sizin arzu etti\u011finiz, ihtiyac\u0131n\u0131 duydu\u011funuz ne t\u00fcr\u00a0<\/strong>b<\/strong>ir dergiydi?<\/strong><\/p>\n

Politik olmayan, bir k\u00fclt\u00fcr sanat dergisi. Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, Ermeni insan\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck topluma tan\u0131tmaya y\u00f6nelik bir dergi.\u00a0Agos<\/em>\u2019un da ba\u015fl\u0131ca ama\u00e7lar\u0131ndan biri buydu. Benim akl\u0131mda olan,\u00a0Agos<\/em>\u2019un ilk zamanlar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve \u015fimdi ne yaz\u0131k ki yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, b\u00fcy\u00fck Ermeni yazarlar\u0131n\u0131 tan\u0131tan \u00e7eviriler yapmakt\u0131; o zamana kadar cesaret etmedi\u011fimiz \u00e7eviriler\u2026 Hovhannes Tumanyan, en b\u00fcy\u00fck Ermeni \u015fairi, T\u00fcrkler tan\u0131maz, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmemi\u015f. Biz\u00a0Agos<\/em>\u2019tan evvel yapm\u0131\u015ft\u0131k o i\u015fi, Arto Berberyan\u2019la. Bir tiyatrocu arkada\u015f,\u00a0\u201c<\/em>\u015f<\/em>u \u2018Anu\u015f\u2019u \u00e7evirsene\u201d<\/em>\u00a0demi\u015fti.\u00a0\u201cSa\u00e7malama, Hovhannes Tumanyan\u2019\u0131 \u00e7evirmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc<\/em>?\u201d dedim. Kald\u0131 ki, m\u00fcmk\u00fcn olsa bile, bizim cemaatimizin i\u00e7inde bu kadar \u00fcnl\u00fc \u015fairler, ozanlar var, bize mi d\u00fc\u015ft\u00fc?\u00a0\u201cAbi, bir denesene\u201d<\/em>\u00a0diye \u0131srar etti. Olmayacak bir \u015feydi ama, akl\u0131mdan bir d\u00f6rtl\u00fck se\u00e7tim, \u00e7evirdim. Bakt\u0131, fena da olmad\u0131. \u015eakayla kar\u0131\u015f\u0131k, Tumanyan\u2019m \u201cAnu\u015f\u201d poeminden baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler \u00e7evirdik. Arto\u00a0\u201cben onu \u015fiirsel dile \u00e7eviririm<\/em>\u201d<\/em>\u00a0dedi. Arto Berberyan \u015fimdi rahmetli, \u015ei\u015fli\u2019de yat\u0131yor, y\u00fcrekli bir arkada\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u201cBir gazete \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z, var m\u0131s\u0131n?\u201d dedi, o kadar. Ama ben Hrant\u2019\u0131 tan\u0131yordum. Hrant taviz vermeyen bir solcudur. Ba\u015f\u0131 beladan kurtulmayan bir solcuydu. Hrant\u2019\u0131n kuraca\u011f\u0131 gazete, tam da benim istedi\u011fim gazeteydi, ba\u015fka bir \u015fey olamazd\u0131. O nedenle, sormaya bile gerek yoktu.<\/p><\/blockquote>\n

Bu deneyimden sonra, Tumanyan\u2019\u0131 \u00e7evirebilirmi\u015fiz gibi bir cesaret geldi. A\u00e7\u0131k s\u00f6yleyeyim, edebiyatla da pek aram yoktur. Ama nedense, hep edebiyat \u00e7evirmek k\u0131smet oluyor bize. Aras\u2019\u0131n ilk kuruldu\u011fu y\u0131llarda, bana Hamasde\u011f\u2019i \u00e7evirsene diye teklif ettiler. Hamasde\u011f Harputlu bir k\u00f6y yazar\u0131 (G\u00fcvercinim Harput\u2019ta\u00a0<\/em>K<\/em>ald\u0131<\/em>, Hamasde\u011f, Aras Yay\u0131nc\u0131l\u0131k). Bir-iki hik\u00e2ye \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, tabii o \u00e7evirdiklerimiz m\u00fcthi\u015f bir redaksiyona t\u00e2bi tutuldu. Fakat, \u00e7evirdik\u00e7e bir cesaret geliyordu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc hik\u00e2yede sarmaya ba\u015flad\u0131. Nitekim , Hamasde\u011f\u2019i \u00e7ok sevdim. Sonra, Hamasde\u011f\u2019in memleketini merak ettim, Harput\u2019a gittim. Harput\u2019un k\u00f6ylerini, Hamasde\u011f\u2019in k\u00f6y\u00fcn\u00fc gezdim. Ondan sonra da ka\u00e7 senedir hep Harput\u2019a gider gezeriz.<\/p>\n

Pek niyetim yokken, edebiyata bir yakla\u015f\u0131m\u0131m oldu. Bu birikimi\u00a0Agos<\/em>\u2019ta yava\u015f yava\u015f de\u011ferlendiriyordum. Bir \u015fairi, bir ozan\u0131 tan\u0131tay\u0131m derken, bunlar\u00a0Agos<\/em>\u2019un aranan sayfalar\u0131 oldu. T\u00fcrk edebiyat merakl\u0131lar\u0131 buradan Ermeni edebiyat\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131lar. Bu arada, ink\u00e2r etmemek l\u00e2z\u0131m,\u00a0Agos<\/em>\u2019tan \u00f6nce Aras kurulmu\u015ftu ve Ermeni edebiyat\u0131ndan sayfalar\u0131 okuyucunun \u00f6n\u00fcne ak\u0131t\u0131yordu.\u00a0Agos<\/em>\u00a0ve Aras hi\u00e7bir zaman ortak \u00e7al\u0131\u015fma yapmad\u0131lar ama, hep birbirlerine yak\u0131n durdular, \u00e7\u00fcnk\u00fc ama\u00e7 ayn\u0131yd\u0131. Genelde oldu\u011fu gibi, hi\u00e7bir zaman birbirlerine \u00e7elme takmad\u0131lar. Biz, tam tersine, pasla\u015f\u0131yorduk.<\/p>\n

Sizin kafan\u0131zda zaten bir dergi fikri varken, Hrant geldi ve\u00a0\u201cgazeteye var m\u0131s\u0131n?\u201d<\/em>\u00a0dedi\u2026<\/strong><\/p>\n

Benimki \u00e7ok uzak bir hayaldi, bir \u00fctopyayd\u0131. Hrant\u00a0\u201cvar m\u0131s\u0131n\u201d<\/em>\u00a0deyince, teredd\u00fcts\u00fcz\u00a0\u201cvar\u0131m\u201d<\/em>\u00a0dedim. Belki Hrant bile \u015fa\u015f\u0131rd\u0131: Haz\u0131r m\u0131 bekliyordun birader, hemen atlad\u0131n, oltaya atlayan bal\u0131k gibisinden\u2026 Vard\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc emekli olmu\u015ftum.<\/p>\n

\"\"
Sarkis Seropyan. Foto\u011fraf: \u015eahan Nuho\u011flu<\/figcaption><\/figure>\n

Mesle\u011finiz neydi?<\/strong><\/p>\n

Benim mesle\u011fim a\u011f\u0131r bir meslekti, \u0131s\u0131 teknisyeniydim, so\u011fuk hava odalar\u0131 yapard\u0131m, so\u011futmac\u0131l\u0131k a\u011f\u0131r meslekti. Gen\u00e7 elemanlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu, ben art\u0131k iyice hantalla\u015fm\u0131\u015ft\u0131m ve emekli oldum. Onun i\u00e7in, gazeteye\u00a0\u201cvar\u0131m<\/em>\u201d<\/em>\u00a0dedim. Haftan\u0131n d\u00f6rt g\u00fcn\u00fc,\u00a0Agos<\/em>\u00a0i\u00e7in kiralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilk yerde bir \u015feyler yazmaya, d\u00fczenlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

Hrant size ilk geldi\u011finde gazete projesini nas\u0131l anlatm\u0131\u015ft\u0131?<\/strong><\/p>\n

Bir \u015fey anlatmad\u0131,\u00a0\u201cbir gazete \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z, var m\u0131s\u0131n?\u201d<\/em>\u00a0dedi, o kadar. Sonra, gazete yava\u015f yava\u015f \u015fekillendi tabii. Ama ben Hrant\u2019\u0131 tan\u0131yordum. Hrant biraz sert, taviz vermeyen bir solcudur. Ba\u015f\u0131 beladan kurtulmayan bir solcuydu. Hrant\u2019\u0131n kuraca\u011f\u0131 dergi, tam da benim istedi\u011fim dergiydi, ba\u015fka bir \u015fey olamazd\u0131. O nedenle, sormaya bile gerek yoktu. Sonra, bir grup gazeteci, Anna (Turay), Cengiz (Turan), Lale (Tayla) isyan \u00e7\u0131kar\u0131p\u00a0Cumhuriyet<\/em>\u2019ten ayr\u0131l\u00ad d\u0131lar, bu i\u015fe girdiler. Kemal\u2019i (G\u00f6khan), \u00dcmit\u2019i (K\u0131van\u00e7), Harut\u2019u (\u015ee\u015fetyan) sonradan tan\u0131d\u0131m\u2026 Onlar\u0131n kurdu\u011fu bir gazetede bulunmak benim a\u00e7\u0131mdan \u00e7ok g\u00fczeldi. Hay\u0131r deme ihtimalim yoktu.<\/p>\n

Agos\u2019un \u00e7\u0131kma zaman\u0131yd\u0131, yani Ermenilerin sesini y\u00fckseltme zaman\u0131yd\u0131. Ermenilerin de, hangi Ermenilerin? \u201cA\u011fam, pa\u015famc\u0131lar\u201d\u0131n de\u011fil de, biraz daha sol tarafta bulunan yahut da sahipsiz Ermenilerin.<\/p><\/blockquote>\n

Agos<\/em><\/strong>\u00a0ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin siyasal, sosyal atmosferi nas\u0131ld\u0131?<\/strong><\/p>\n

Bana g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019nin asl\u0131nda b\u00f6yle bir gazeteye ihtiyac\u0131 vard\u0131, ama bu ihtiya\u00e7 hissedilmiyordu. Daha do\u011frusu, kimse b\u00f6yle bir \u015feye cesaret etmiyordu.\u00a0\u201cNas\u0131l olsa ya\u015famaz\u201d<\/em>\u00a0diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Ama, sosyal \u015fartlarda, \u00fclkenin \u015fartlar\u0131nda yava\u015f yava\u015f bir ileriye gidi\u015f vard\u0131. Art\u0131k\u00a0Agos<\/em>\u2019un \u00e7\u0131kma zaman\u0131yd\u0131, yani Ermenilerin sesini y\u00fckseltme zaman\u0131yd\u0131. Ermenilerin de, hangi Ermenilerin? \u201cA\u011fam, pa\u015famc\u0131lar\u201d\u0131n de\u011fil de, biraz daha sol tarafta bulunan, yahut da sahipsiz, \u201cta\u015fral\u0131\u201d dedi\u011fimiz, biraz k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fimiz Ermenilerin. Bizde bir \u201cta\u015fral\u0131\u201d deyimi vard\u0131r.<\/p>\n

\u201cTa\u015fral\u0131\u201dy\u0131 ne m\u00e2<\/strong>n\u00e2<\/strong>da kullan\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Anadolulu. Asl\u0131nda hepimizin k\u00f6keni Anadolu\u2019dur. \u0130stanbul Ermenilerinin yerle\u015fiminin tarihi bilinir, ama Anadolu\u2019nunki h\u00e2l\u00e2 bilinmiyor! \u0130stanbul\u2019un bellidir, Fatih Sultan Mehmet \u0130stanbul\u2019da alt\u0131 odalar\u0131 kurdu\u011funda, Karaman\u2019dan, K\u0131r\u0131m\u2019dan, Sivas\u2019tan, Bursa\u2019dan, Edirne\u2019den, \u00f6teden beriden Ermenileri getirerek burada alternatif bir H\u0131ristiyan toplum olu\u015fturdu. Ger\u00e7i o zaman, zaten bir k\u0131s\u0131m Ermeni vard\u0131 \u0130stanbul\u2019da ama, azd\u0131lar. Bizans zaman\u0131nda bile Ermeniler vard\u0131, hatta Bizans imparatoru bile oldu Ermenilerden baz\u0131lar\u0131. Hamall\u0131k yapmak i\u00e7in Mu\u015f\u2019tan gelen bir Ermeni Bizans taht\u0131na oturdu tesad\u00fcfen. \u0130nanmayacaks\u0131n ama, \u00f6yledir, Ermeni edebiyat\u0131na da girmi\u015ftir. Bir Ermeni yazar\u0131, bir hik\u00e2yesinde, Katolik bir Ermeni genci konu\u015fturur, o gen\u00e7 Mu\u015f\u2019ta bir kad\u0131nla sohbet ederken\u00a0\u201c\u00e7ocuklar\u0131n\u0131n babas\u0131 nerede?\u201d<\/em>diye sorar. Kad\u0131n\u00a0\u201c\u0130stanbul\u2019a\u00a0<\/em>g<\/em>itti, hamall\u0131k yapar\u201d<\/em>\u00a0der. Eskiden, Mu\u015f\u2019tan \u0130stanbul\u2019a gelen Ermeni erkekleri, hamall\u0131k yaparlard\u0131. Kad\u0131n\u00a0\u201cha<\/em>m<\/em>all\u0131k yapar\u201d<\/em>\u00a0dedi\u011finde, gen\u00e7\u00a0\u201cVay sana Mu\u015f bu hale\u00a0<\/em>m<\/em>i d\u00fc\u015fecektin, eskiden senin insanlar\u0131n \u0130stanbul\u2019a giderdi imparator olmak i\u00e7in, \u015fimdi hamal olmaya gid<\/em>i<\/em>yor\u201d\u00a0<\/em>der. Bu do\u011frudur, Bizans tarihini kar\u0131\u015ft\u0131ranlar bilirler, bir-iki Ermeni imparator var yani.<\/p>\n

Her neyse, gazeteyi kurmak isteyen arkada\u015flar art\u0131k kendimizi tan\u0131tmam\u0131z\u0131n zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fine inanm\u0131\u015flard\u0131. Ve Hrant \u0131srarla, dergi de\u011fil, gazete diyordu. Hrant\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar, en az\u0131ndan benim sorumlu oldu\u011fum Ermenice sayfalarda, dergivari yaz\u0131lar, yani biraz daha edebi, biraz daha anlat\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fen yaz\u0131lar yazd\u0131\u011f\u0131mda, Hrant itiraz edip o yaz\u0131lar\u0131 hep son dakikada kald\u0131rt\u0131rd\u0131. Habere merak\u0131 \u00e7oktu, haber isterdi.\u00a0\u201cAbi onu \u00e7\u0131kar, haber koy, biz gazeteyiz\u201d<\/em>\u00a0derdi ve biz \u00e7ar\u015famba g\u00fcnleri sabahlamak zorunda kal\u0131rd\u0131k. \u015eimdi art\u0131k Hrant yok, ben de kendi ba\u015f\u0131ma buyruk oldu\u011fumdan, gazetenin iki sayfas\u0131n\u0131 biraz dergiye \u00e7evirdim, itiraz eden de yok.<\/p>\n

\"\"
Sarkis Seropyan. Foto\u011fraf: Berge Arabian<\/figcaption><\/figure>\n

Agos<\/em><\/strong>\u00a0ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda Ermeni toplumu taraf\u0131ndan nas\u0131l kar\u015f\u0131land\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u201cBu gazete ya\u015famaz\u201d<\/em>\u00a0diyen bir kesim vard\u0131. Bu kesim Ermenilerin elit kesimiydi. \u00c7ok iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, hatta i\u00e7lerinde dostlar\u0131m olan, kendim duymasam s\u00f6ylediklerine inanmayaca\u011f\u0131m kimselerin\u00a0\u201cabone oluyorsun ama, ya\u015famayacak\u201d<\/em>\u00a0dediklerini biliyorum. Bizim a\u00e7\u0131l\u0131\u015f kokteylimizde bile\u00a0\u201cabone oluyorsun ama, bir senelik olma, bak ben alt\u0131 ayl\u0131k oldum, nas\u0131l olsa alt\u0131 aydan fazla ya\u015famaz\u201d<\/em>\u00a0diyen arkada\u015flar\u0131m\u0131z vard\u0131. Bunlar\u0131 \u00f6nemsemedik, alt\u0131 ay ge\u00e7ti, o s\u00f6zleri hat\u0131rlatmad\u0131k kendilerine; bir sene ge\u00e7ti, yine hat\u0131rlatmad\u0131k; on sene ge\u00e7ti, halen hat\u0131rlatm\u0131yoruz onlara. On seneyi devirdik.<\/p>\n

\u201cBu gazete ya\u015famaz\u201d diyen bir kesim vard\u0131. Bu kesim Ermenilerin elit kesimiydi. Alt\u0131 ay ya\u015famaz diyen arkada\u015flar\u0131m\u0131z vard\u0131. Bunlar\u0131 hi\u00e7 \u00f6nemsemedik. On seneyi devirdik.<\/p><\/blockquote>\n

Ermenileri, Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131tman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda. Ermeni toplumunun kendi i\u00e7inde de b\u00f6yle bir gazeteye ihtiya\u00e7 yok muydu?<\/strong><\/p>\n

Ermenilerin 1936\u2019dan beri sivil y\u00f6netimi kalmad\u0131. Daha do\u011frusu, cemaatin sivil y\u00f6netimi \u201cdevlet i\u00e7inde devlet\u201d gibi g\u00f6r\u00fclerek, Tanzimat\u2019\u0131n bah\u015fetti\u011fi serbestlik geri al\u0131nd\u0131. Sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, yani cemaatin sivil y\u00f6netim ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve ona ba\u011fl\u0131 olarak e\u011fitim, adli gibi alt komisyonlar\u0131n hepsi yasakland\u0131. \u0130nan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z bilmem ama. Adli komisyon mahallede iki Ermeni ailenin kavgas\u0131n\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, mahkemeye gitmesini \u00f6nler, hatta gerekirse, birinden birini cezaland\u0131rabilirdi. B\u00f6yle de yetkileri vard\u0131. Cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda da, Patrikhane\u2019nin alt\u0131nda bug\u00fcn m\u00fcze olan yer Patrikhane\u2019de hapishaneydi, oraya hapsederdi. Devlet bu durumdan memnundu, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendi i\u015fi hafifliyordu. B\u00fct\u00fcn bunlar yasakland\u0131, hele E\u011fitim Komisyonu k\u00f6kten yasakland\u0131, art\u0131k Milli E\u011fitim uygulanacakt\u0131. Bu durumda, Ermeni toplumu yava\u015f yava\u015f kimli\u011fini kaybetmeye ba\u015flad\u0131. Okullarda Ermenice yabanc\u0131 dil dersine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Halbuki eskiden, benim \u00f6\u011frencili\u011fimde, tarih, co\u011frafya, yurtta\u015fl\u0131k bilgisi ve T\u00fcrk\u00e7e dersi d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn dersler Ermenice diliyle verilirdi. Bu nedenle, biz aram\u0131zda Ermenice konu\u015furduk. Bunlar yasakland\u0131, asl\u0131nda yasakland\u0131 demek yanl\u0131\u015f olur, bug\u00fcn ayn\u0131 dersler yine Ermenice yap\u0131labilir, ama, o dersleri verecek \u00f6\u011fretmen kalmad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011fretmenlere tahdit getirdiler. \u00d6\u011fretmen okulundan mezun olmayan \u00f6\u011fretmenlik yapamaz \u015ferhini koydular. De\u011fi\u015fik yollardan konan tahditler bizim okullarda dilin kullan\u0131m\u0131n\u0131 giderek zorla\u015ft\u0131rd\u0131 ve imk\u00e2ns\u0131z hale getirdi sonunda.<\/p>\n

Bu arada, bir de politik bask\u0131lar, on senede bir devletten gelen \u201ctokat\u201d var: 20 Kura askerlik, Varl\u0131k Vergisi, 6-7 Eyl\u00fcl, K\u0131br\u0131s olaylar\u0131, falan filan\u2026 Bu tokatlar\u0131n sonucunda, her on senede bir, elit tabakadan, yani maddi durumu iyi olan tabakadan insanlar g\u00f6\u00e7 eder. Maddi durumu iyi olanlar da, genellikle, \u0130stanbul k\u00f6kenli veya en eski \u0130stanbullulard\u0131r, Ermenice konu\u015fan kesimdir. Onlar\u0131n yerine Anadolu\u2019dan ba\u015fka Ermeniler gelir ama, onlar art\u0131k Ermenice konu\u015famazlar. Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, geleneklerin \u00e7o\u011funu kaybetmi\u015flerdir. O y\u00fczden de \u0130stanbul Ermenilerinin \u00e7ehresi de\u011fi\u015fir, ancak k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesim Ermeniceyi kullan\u0131r. Bu toplum \u00e7\u0131kan Ermenice gazeteleri okuyamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Ermeni toplumunun gidi\u015fat\u0131ndan da haberdar de\u011fildir. Bir anlamda \u201ce\u011fitmek\u201d, bir araya getirmek, Ermeni toplumunu Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dahil etmek gerekiyordu. 1990\u2019larda yava\u015f yava\u015f art\u0131k bunun zaman\u0131 geliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc biraz daha ge\u00e7se, b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kaybolacak, kopacakt\u0131k. Nesiller birbirinden ayr\u0131lacak gibiydi.\u00a0Agos<\/em>\u00a0bu y\u00fczden \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

\"\"
Sarkis Seropyan. Foto\u011fraf: Berge Arabian<\/figcaption><\/figure>\n

Agos<\/em><\/strong>\u00a0bu i\u015flevi yerine getirebildi mi?<\/strong><\/p>\n

Tabii.\u00a0Agos<\/em>\u00a0\u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden beri, tiraj\u0131 az oldu\u011fu halde, Ermenice \u00e7\u0131kan iki gazetenin tiraj\u0131n\u0131n toplam\u0131n\u0131n iki bu\u00e7uk kat\u0131 sat\u0131yordu. Bug\u00fcn o tiraj katland\u0131. Gazetenin ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zamanlar, demin bahsetti\u011fim,\u00a0\u201c<\/em>a<\/em>lt\u0131 aydan fazla ya\u015famaz\u201d<\/em>diyen tabaka, bu sefer \u00e7aresiz kal\u0131nca,\u00a0Agos<\/em>\u2019un Ermenice konu\u015fan cemaate, Ermenice gazetelere zarar verece\u011fini yaymaya ba\u015flad\u0131lar. Daha fazlas\u0131n\u0131 da yapt\u0131lar.<\/p>\n

Gazetenin yay\u0131n politikas\u0131, Hrant\u2019<\/strong>\u0131n<\/strong>\u00a0solcu olmas\u0131 rahats\u0131z ediyor muydu?<\/strong><\/p>\n

Zaten sorun oydu ya. Hrant, solcu olmakla beraber, bir Ermeniydi. Ve Ermenili\u011fini de kimseye ezdirmezdi, ne sa\u011fc\u0131ya, ne solcuya. Hem Ermeni hem iyi bir solcuydu. Sosyalistli\u011fi rahats\u0131z ediyordu ama, onun Ermenili\u011finden, Ermeni kimli\u011fine sahip \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan da memnundu bu \u00fcst tabaka,\u00a0\u201catv\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131, aslanlar gibi konu\u015ftu! G\u00f6zleri ya\u015fard\u0131<\/em>\u00a0<\/em>milletin.<\/em>\u00a0<\/em>Ali<\/em>\u00a0<\/em>K\u0131rca<\/em>\u00a0<\/em>bile<\/em>\u00a0<\/em>g\u00f6zya\u015f\u0131<\/em>\u00a0<\/em>d\u00f6kt\u00fc\u2026\u201d<\/em>\u00a0Timsahlar\u0131 a\u011flatt\u0131 Hrant. Ama Hrant\u2019\u0131n solculu\u011fu, bu a\u011flayanlar\u0131 bile rahats\u0131z ediyordu! \u00c7\u00fcnk\u00fc solculuk eskiden beri onlar taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fc alg\u0131lanan bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Onlar\u0131n servetine g\u00f6z dikmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcrler solcular\u0131. Solculu\u011fu anlamak i\u00e7in, ancak solcu olmalar\u0131 l\u00e2z\u0131m, olamayacaklar\u0131na g\u00f6re de anlamayacaklar. Ayr\u0131ca Hrant, bir Ermeniye hitap etti\u011fi kadar, gazetede bir T\u00fcrke de hitap ediyordu. Onlar belki bunu da k\u0131skan\u0131yorlard\u0131. \u201cYaln\u0131z bize hitap etsin. Niye bizim sanat\u0131m\u0131z\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc T\u00fcrkler \u00f6\u011frensinler?\u201d<\/em>\u00a0\u00d6\u011frensin ki, beni tan\u0131s\u0131n! Nitekim, bug\u00fcn az da olsa,\u00a0Agos<\/em>\u2019un etraf\u0131nda bu kadar ki\u015finin toplanmas\u0131 Ermenileri tan\u0131malar\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r. Ermenileri tan\u0131d\u0131klar\u0131nda,\u00a0\u201cyahu bunlar\u0131n da bizim gibi de\u011ferleri, belki bazen bizden de y\u00fcksek de\u011ferleri varm\u0131\u015f\u201d\u00a0<\/em>diye g\u00f6ren, ink\u00e2r etmeyen insanlar bir araya geldiler. Hrant \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, bizim gazete ana baba g\u00fcn\u00fcne d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. O gelen entelekt\u00fcelleri g\u00f6rseniz, i\u00e7lerinde b\u00fcy\u00fck kapitalistler bile vard\u0131. Bu insanlar Hrant\u2019la bu hale geldiler, Hrant\u2019la tan\u0131d\u0131lar bizi.<\/p>\n

Hrant\u2019\u0131n vurulmas\u0131ndan sonra, sanki bir y\u0131lg\u0131nl\u0131k, bir b\u0131kk\u0131nl\u0131k hali, \u201cHrant\u2019\u0131 da vurduklar\u0131na g\u00f6re, burada hayat kalmad\u0131\u201d diyerek ak\u0131n ak\u0131n bir g\u00f6\u00e7 olacak gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc herkes. Ben de korkmu\u015ftum. Fakat bu olmad\u0131. Olmamas\u0131n\u0131n bir nedeni var. O da, bu i\u015fin i\u00e7inde olan benim bile ummad\u0131\u011f\u0131m kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir gen\u00e7lik hareketinin ba\u015flamas\u0131. 20-25 ya\u015f\u0131ndaki Ermeni gen\u00e7ler tek bir yumruk olup sessiz sedas\u0131z \u00e7abal\u0131yorlar.<\/p><\/blockquote>\n

Ermeni meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fclememesinde bilmemenin, tan\u0131maman\u0131n pay\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Olmaz m\u0131? Tan\u0131maman\u0131n demeyelim, tan\u0131t\u0131lmaman\u0131n diyelim. Tan\u0131tmad\u0131lar ki bizi, yasakl\u0131yorlar. Yasaklayan kim? Komplo teorilerine girmek istemiyorum, ama birileri ger\u00e7ekten bu i\u015fleri y\u00f6netiyor. Politikaya girmeyelim demi\u015ftim, geldik yine. Bu memlekette, Ermenilerin tan\u0131nmas\u0131n\u0131 istemeyen, bundan \u00fclkenin zarar g\u00f6rece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen ve bundan gelir sa\u011flayanlar oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e \u2013ki vard\u0131r\u2013, bize kar\u015f\u0131 olanlar olacak. Ve bizim tan\u0131nmam\u0131z\u0131, bizim sevilmemizi engelleyecekler.<\/p>\n

Hrant\u2019la nas\u0131l tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Hayli eski, \u00e7ok eski. Bir ara, baz\u0131 arkada\u015flarla bir okulun y\u00f6neticisi olmu\u015ftuk. Ta\u015fral\u0131 Ermeni ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 yat\u0131l\u0131 bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir okuldu bu. Mardin\u2019in, \u015e\u0131rnak\u2019\u0131n k\u00f6ylerinden gelmi\u015f, Ermenice de, T\u00fcrk\u00e7e de bilmeyen \u00e7ocuklard\u0131 bunlar, K\u00fcrt\u00e7e ve Arap\u00e7a biliyorlard\u0131. Onlara, okul d\u0131\u015f\u0131nda da Ermenice \u00f6\u011fretecek e\u011fitmenler gerekiyordu. Gazeteye\u00a0\u201c<\/em>b<\/em>ir eleman aran\u0131yor\u201d<\/em>\u00a0diye il\u00e2n verdik. Hrant\u2019\u0131n \u00fcniversite y\u0131llar\u0131yd\u0131, i\u015f ar\u0131yormu\u015f, yan\u0131nda bir arkada\u015f\u0131yla geldi.\u00a0\u201cBizim bir ki\u015fiye ihtiyac\u0131m\u0131z var\u201d<\/em>\u00a0dedi\u011fimizde,\u00a0\u201cbir ki\u015finin maa\u015f\u0131yla ikimiz birden \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z\u201d<\/em>\u00a0dediler. Hrant\u2019\u0131 \u00f6yle tan\u0131d\u0131k. Hrant\u2019\u0131n gen\u00e7li\u011fi maddi a\u00e7\u0131dan s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ge\u00e7mi\u015fti. Bir g\u00fcn itiraf etti,\u00a0\u201chi\u00e7 para vermeseydiniz de biz o i\u015fi kabul edecektik, yatacak yeri<\/em>m<\/em>iz yoktu\u201d\u00a0<\/em>dedi.<\/p>\n

Hrant\u2019la il<\/strong>g<\/strong>ili ilk inti<\/strong>b<\/strong>an\u0131z nas\u0131ld\u0131?<\/strong><\/p>\n

O zaman \u00e7ok muhabbetimiz olmazd\u0131. Sonra, Hrant i\u00e7in \u00e7ok \u015fey duyduk okul arkada\u015flar\u0131ndan. Solculuk y\u00fcz\u00fcnden liseden kovulmu\u015ftu. Onun okudu\u011fu lise de zaten solcu diye isim yapm\u0131\u015ft\u0131, oradan \u00e7\u0131kanlar ya solcu oluyor ya da papaz.\u00a0(g\u00fcl\u00fcyor)<\/em>\u00a0Daha sonra, dost olduk, art\u0131k o gen\u00e7lik vartalar\u0131n\u0131 atlatm\u0131\u015f, hayata at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, evlenmi\u015fti. Hrant\u2019\u0131n evlili\u011fi de ayr\u0131 bir macera. O \u00e7ok uzun uzun anlat\u0131ld\u0131 zaten. Rakel de o zaman \u00f6\u011frenciydi. Hrant belki gen\u00e7lik sevgilisine yak\u0131n olmak i\u00e7in de biraz orada \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 istemi\u015fti. Daha \u00f6nce Tuzla kamp\u0131nda beraber olmu\u015flard\u0131, Hrant\u2019\u0131n Rakel\u2019e olan o b\u00fcy\u00fck a\u015fk\u0131 orada ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\"\"
Agos\u2019un 10. ya\u015fg\u00fcn\u00fcnde Hrant ve Rakel Dink (2006)<\/figcaption><\/figure>\n

Aran\u0131zda bir ya\u015f fark\u0131 da var, ili\u015fkiniz nas\u0131l dostlu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc?<\/strong><\/p>\n

Okulun y\u00f6neticilerinden olmakla beraber, Anadolu\u2019dan gelen ta\u015fral\u0131, fakir insanlara i\u015f g\u00fc\u00e7, ev bark aray\u0131p bulmak, yard\u0131m etmek i\u00e7in \u00e7abalayan bir heyetin i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmam Hrant\u2019\u0131n dikkatini \u00e7ekmi\u015f olmal\u0131 mutlaka. O heyetin i\u00e7inde her \u00e7e\u015fit insan vard\u0131, sa\u011fc\u0131s\u0131 da, solcusu da, ama hepsi yard\u0131msever insanlard\u0131, \u00e7o\u011fu \u00f6ld\u00fc, onlar\u0131n tarihi de yaz\u0131lmad\u0131, o da y\u00fcre\u011fime derttir. Hrant i\u00e7imizden birka\u00e7\u0131n\u0131 kendisine daha yak\u0131n hissetmi\u015f olmal\u0131 ki,\u00a0Agos<\/em>\u2019u kuraca\u011f\u0131 zaman,\u00a0\u201c<\/em>a<\/em>bi var m\u0131s\u0131n?\u201d<\/em>diye beni arad\u0131.<\/p>\n

Agos<\/em><\/strong>\u2019ta on k\u00fcsur y\u0131l beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Nas\u0131l bir i\u015f arkada\u015f\u0131yd\u0131, gazetecili\u011fe bak\u0131\u015f\u0131 nas\u0131ld\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u00c7ok ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fcyd\u00fc. Heyecanl\u0131yd\u0131, s\u00fcrekli \u00e7arpan bir kalpti. Hrant\u2019\u0131n derdi gen\u00e7leri yeti\u015ftirmekti.\u00a0Agos<\/em>\u2019un kap\u0131s\u0131 hep a\u00e7\u0131kt\u0131, gelene de, gidene de. Kim gelse kabul ederdi. Benim\u00a0\u201cyapma, etme, bu adamdan bir \u015fey olmaz\u201d\u00a0<\/em>dedi\u011fim ki\u015fileri bile al\u0131rd\u0131. Sab\u0131rla onlara i\u015f \u00f6\u011fretirdi. Benim sinirlenip, afedersiniz resmen kovdu\u011fum insanlar\u0131,\u00a0\u201cAbi sen niye sinirleniyorsun? Sen git i\u00e7eri<\/em>,<\/em>\u00a0i\u015fine bak\u201d<\/em>\u00a0diyerek yine gerisin geri al\u0131rd\u0131. Ve o insanlar aram\u0131zda ya\u015fland\u0131lar. Herkesi, \u00f6zellikle gen\u00e7leri etraf\u0131na toplard\u0131, onlar\u0131n s\u0131rtlar\u0131n\u0131 s\u0131vazlard\u0131, i\u015f verirdi. G\u00fcn\u00fcn birinde de\u00a0\u201cabi beni \u2026<\/em>\u00a0<\/em>tv\u2019den istiyorlar, gideyim mi?\u201d\u00a0<\/em>dedi\u011finde biri,\u00a0\u201ctabii git k\u0131z\u0131m\u201d\u00a0<\/em>derdi. Bir g\u00fcn jenerikte onun ism ini g\u00f6r\u00fcnce,\u00a0\u201cbak g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc abi, bu da Agos okulundan yeti\u015fti\u201d<\/em>\u00a0derdi. B\u00f6b\u00fcrlenmezdi ama, neler hissetti\u011fini anlard\u0131m. Bug\u00fcn bak\u0131yorum da, etrafta, yurtd\u0131\u015f\u0131nda, Amerika\u2019da, Ermenistan\u2019da,\u00a0Agos<\/em>\u2019un k\u0131y\u0131s\u0131ndan, kap\u0131s\u0131ndan ge\u00e7mi\u015f bir s\u00fcr\u00fc gen\u00e7 var. Ve Hrant\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, fark\u0131nda m\u0131s\u0131n\u0131z, onlarca gen\u00e7 bize \u00f6yle g\u00fczel yaz\u0131lar yazmaya ba\u015flad\u0131 ki. Bu, Hrant\u2019\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yolda oldu.\u00a0Agos<\/em>\u00a0bir okuldur.<\/p>\n

Biliyordu sanki ba\u015f\u0131na gelecekleri. Tedirgindi. Bir \u015fey seziyordu belki. Araba kullanm\u0131yordu, taksiyle dola\u015f\u0131yordu. \u00c7anta ta\u015f\u0131m\u0131yordu, elini kolunu sallayarak y\u00fcr\u00fcyordu. Hep etraf\u0131na, arkas\u0131na bak\u0131yordu. Ama, biz bunu hissetmemeye direndik sanki.<\/p><\/blockquote>\n

Agos<\/em><\/strong>\u2019un Hrant\u2019tan sonra \u00e7ok de\u011fi\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Gazeteyi ele\u015ftirenler, ne yaz\u0131k ki yine ayn\u0131 elit tabaka.\u00a0\u201cAgos, Ermeni gazetesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u201d<\/em>\u00a0diyorlar. Haberlerimizde cemaat haberleri azald\u0131, bu do\u011fru. Ama bunun su\u00e7lusu hi\u00e7 kimse de\u011fil, e\u011fer bir su\u00e7lu aranacaksa, en ba\u015fta benim olmam l\u00e2z\u0131m. Ancak, Hrant varken, o haberleri Hrant toplard\u0131. B\u00fct\u00fcn kokular\u0131 Hrant al\u0131rd\u0131 cemaatten. \u00c7ok iyi koku al\u0131rd\u0131, \u00e7ok iyi sezerdi. Entrikalar\u0131 sezer, onlar\u0131n \u00fczerine \u00fczerine giderdi. Geni\u015f de haber kaynaklar\u0131 vard\u0131. A\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorum, bunu yapacak kimse kalmad\u0131\u00a0Agos<\/em>\u2019ta, ben dahil. Hrant\u2019\u0131n \u0130stanbul Ermenileri haberlerini art\u0131k yakalayamay\u0131z. Zaten her hafta gelip Hrant\u2019la \u00e7ay, kahve i\u00e7en o insanlar da yava\u015f yava\u015f koptular art\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla, biraz daha d\u0131\u015far\u0131ya d\u00f6n\u00fck haberlere a\u011f\u0131rl\u0131k verdik. Ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k, Ermenice sayfalar\u0131 art\u0131rd\u0131k. Daha okunabilir, insanlar\u0131n ilgilenece\u011fi bir hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131\u00ad yoruz, orijinal yaz\u0131lar, ilk kez bas\u0131lan hik\u00e2yeler koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Kendimize g\u00f6re, yeni yazarlar ke\u015ffettik,\u00a0Agos<\/em>\u00a0i\u00e7in her hafta bir hik\u00e2ye yaz\u0131yorlar.<\/p>\n

Ermeni toplumunun, \u00e7e\u015fitli kesimlerinin bug\u00fcnk\u00fc ruh hali, hissiyat\u0131 nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n

Hrant\u2019\u0131n vurulmas\u0131ndan sonra, sanki bir y\u0131lg\u0131nl\u0131k, bir b\u0131kk\u0131nl\u0131k hali,\u00a0\u201cart\u0131k\u00a0<\/em>H<\/em>rant\u2019\u0131 da vurduklar\u0131na g\u00f6re, burada hayat kalmad\u0131\u201d<\/em>\u00a0diyerek ak\u0131n ak\u0131n bir g\u00f6\u00e7 olacak gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc herkes. Ben de korkmu\u015ftum. Fakat bu olmad\u0131. Olmamas\u0131n\u0131n bir nedeni var. O da, bu i\u015fin i\u00e7inde olan benim bile ummad\u0131\u011f\u0131m kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir gen\u00e7lik hareketinin ba\u015flamas\u0131. 20-25 ya\u015f\u0131ndaki, 30 ya\u015flar\u0131ndaki Ermeni gen\u00e7ler tek bir yumruk olup sessiz sedas\u0131z \u00e7abal\u0131yorlar. Onlar\u0131n ilk ba\u015far\u0131lar\u0131 Hrant\u2019\u0131n cenazesini organize etmeleridir. \u0130nan\u0131l\u0131r \u015fey de\u011fil, bunu valla ne belediye ne devlet b\u00f6yle organize edebilirdi; muhakkak bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7\u0131kard\u0131. Hi\u00e7bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7\u0131karmadan bunu organize ettiklerinde hayran oldum bu insanlara.<\/p>\n

Hrant\u2019<\/strong>\u0131n<\/strong>\u00a0hedef haline geldi\u011fini, \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilece\u011fini hissetmi\u015f miydiniz?<\/strong><\/p>\n

Valla, konu\u015fuyorduk, s\u00f6yl\u00fcyordu, ama demek ki k\u00f6r olduk, inanmak istemiyorduk. Ama o, biliyordu sanki ba\u015f\u0131na gelecekleri. Tedirgindi. Gazeteden \u00e7\u0131k\u0131yor, on dakika sonra geri d\u00f6n\u00fcyor, biraz daha oturup \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, bir daha \u00e7\u0131k\u0131yordu. O saatlerde ben yaln\u0131z oluyordum.\u00a0\u201cBen buray\u0131 kapat\u0131r\u0131m\u201d<\/em>\u00a0diyordum. O gidiyordu, bir de bak\u0131yorum, pat kap\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor, Hrant gelmi\u015f.\u00a0\u201cBirazdan gidece\u011fim\u201d<\/em>\u00a0diyordu. Bir \u015fey seziyordu belki. Araba kullanm\u0131yordu, taksiyle dola\u015f\u0131yordu. Ters istikametlerden taksiye biniyordu. \u00c7anta ta\u015f\u0131m\u0131yordu, elini kolunu sallayarak y\u00fcr\u00fcyordu. Hep etraf\u0131na, arkas\u0131na bak\u0131yordu. Ama, biz bunu hissetmemeye direndik sanki. G\u00f6rmezlikten gelir gibiydik. G\u00f6rmedik. Vuruldu\u011funda da inanmad\u0131k.<\/p>\n

\"\"
19 Ocak 2020, Agos\u2019un \u00f6n\u00fc. Foto\u011fraf: Yasin Akg\u00fcl \/ AFP<\/figcaption><\/figure>\n

Cuma \u00f6\u011fleden sonrayd\u0131, vuruldu\u011fu anda gazetede miydiniz?<\/strong><\/p>\n

Evet. Yan\u0131na ilk ben gittim k\u0131zlardan sonra. G\u00f6rd\u00fckten sonra da arkam\u0131 d\u00f6nd\u00fcm, insanlar\u0131 teskin etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ben inanmad\u0131m kendime, bir hafta gayet so\u011fukkanl\u0131 davranm\u0131\u015f\u0131m. Me\u011fer, \u015foktaym\u0131\u015f\u0131m. Cuma g\u00fcn\u00fc toplant\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131k. Cuma toplant\u0131lar\u0131nda ge\u00e7mi\u015f say\u0131y\u0131 konu\u015furuz, oradan buradan sohbet ederiz. Toplant\u0131dan sonra, odalar\u0131m\u0131za gittik. Benim odam caddeye bakan tarafta. On dakika ge\u00e7medi, \u00e7at \u00e7at \u00e7at! \u00dc\u00e7 el silah sesi duyuldu. Ben yerimden bile kalkmad\u0131m. \u00c7al\u0131\u015fan arkada\u015flardan biri ko\u015fa ko\u015fa geldi,\u00a0\u201cya yine ki<\/em>m<\/em>i vurdular!\u201d<\/em>diye odadaki balkon kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131, bakt\u0131. Fakat, arada cumba oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6remedi. Muhasebenin penceresinden bakanlar g\u00f6rm\u00fc\u015fler. \u00c7\u0131\u011fl\u0131klar atarak a\u015fa\u011f\u0131ya ko\u015ftular. Merdivenlerden gelen \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 duyunca, f\u0131rlad\u0131m gittim. Bir s\u00fcr\u00fc gencin i\u00e7inde en ya\u015fl\u0131s\u0131 benim ya, ne oluyor, bu k\u0131zlar neye ba\u011f\u0131r\u0131yor diye bakay\u0131m dedim. Ama \u00fczerine kondurmuyorum hi\u00e7. Asans\u00f6rde biri kal\u0131r ba\u011f\u0131r\u0131rlar, biri merdivende t\u00f6kezler ba\u011f\u0131r\u0131rlar\u2026 \u00d6yle bir \u015fey oldu diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bakt\u0131m k\u0131zlar \u00e7\u0131\u011fl\u0131k \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011fa, deh\u015fet i\u00e7inde yukar\u0131 ko\u015fuyorlar. A\u015fa\u011f\u0131da, giri\u015fte yemek yapan Anna Mayrik yerde sa\u00e7lar\u0131n\u0131 yoluyor.\u00a0\u201cKalk k\u0131z, ne yat\u0131yorsun yerlerde, kalk\u201d<\/em>dedim.\u00a0\u201cPetronu vurdular!\u201d<\/em>\u00a0dedi. D\u0131\u015far\u0131 f\u0131rlad\u0131m. Kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde Hrant y\u00fcz\u00fcst\u00fc yat\u0131yordu. Bir bakt\u0131m yan\u0131nda bir mermi kovan\u0131, r\u00fczg\u00e2rda bir o yana bir bu yana yuvarlan\u0131yor\u2026 M\u00fcthi\u015f bir r\u00fczg\u00e2r vard\u0131 o g\u00fcn. \u0130lk akl\u0131ma gelen, \u015fu bo\u015f kovan\u0131 alay\u0131m, cebime koyay\u0131m, hat\u0131ra olur, oldu. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musun? Hrant yat\u0131yor burada\u2026 Sonra bir bakt\u0131m, ensesinde koca bir delik var. Hrant \u00f6lm\u00fc\u015f, gitmi\u015f. O s\u0131rada, caddenin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki d\u00fckk\u00e2nlardan birinin sahibi, bir arkada\u015f\u0131m\u0131z ko\u015fa ko\u015fa geldi. Ba\u015flad\u0131 a\u011f\u0131r k\u00fcf\u00fcrler savurmaya:\u00a0\u201cSonunda yaptm\u0131z yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131, al\u00e7ak herifler!\u201d<\/em>\u00a0Onu sakinle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. O arada kameralar geldi. O kadar h\u0131zl\u0131. Ambulans neden sonra a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r geldi, bir hem\u015fire indi, bakt\u0131. Ambulans gitti. \u0130ki saat sonra, g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in ba\u015fka bir ambulans geldi. B\u00fct\u00fcn bas\u0131n geldi, herkes geldi\u2026<\/p>\n

Ka\u00e7ma modundan \u00e7\u0131kt\u0131 insanlar. \u201cKa\u00e7mayal\u0131m, direnelim , burada kalal\u0131m\u201d hissine girdiler. Ben nereye gidece\u011fim? Benim \u00fclkem buras\u0131. Atalar\u0131m burada ya\u015fam\u0131\u015f. Anadolu\u2019ya gitti\u011fimde, \u201cdedem Van\u2019dan gelirken belki bu yoldan ge\u00e7mi\u015ftir\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek, ayakkab\u0131lar\u0131m\u0131, \u00e7orab\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p o yolda y\u00fcr\u00fcmekten zevk alan bir insan\u0131m.<\/p><\/blockquote>\n

Baz\u0131 televizyonlar\u0131n yay\u0131nlar\u0131nda kendimi g\u00f6rd\u00fcm daha sonra. Bu ger\u00e7ekten ben miyim, niye b\u00f6yle duruyorum diye kendime \u015fa\u015ft\u0131m. Halen \u015fa\u015f\u0131yorum. Odama \u00e7\u0131kt\u0131m. Yandaki plak\u00e7\u0131 s\u00fcrekli \u201cSari Gelin\u201d t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131yordu. Yaln\u0131z onu duyuyordum. \u201cSari Gelin\u201di dinliyorum, dinliyorum, dinliyorum\u2026 Sonunda, \u00e7ocuklardan birini \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m,\u00a0\u201c<\/em>g<\/em>it \u015fu plak\u00e7\u0131ya s\u00f6yle, ba\u015fka bir \u015fey \u00e7als\u0131n\u201d<\/em>\u00a0dedim.\u00a0\u201cNe \u00e7als\u0131n?\u201d<\/em>\u00a0diye sordu.\u00a0\u2018\u201cF\u0131rat\u2019\u0131n A\u011f\u0131t\u0131\u2019 var onu \u00e7als\u0131n\u201d<\/em>\u00a0dedim.\u00a0\u201c\u015eu F\u0131rat\u2019\u0131n suyu akar\u201d<\/em>\u00a0diye bir t\u00fcrk\u00fc var, Hrant \u00e7ok severdi onu. \u00c7ocuk gitti. Biraz sonra bakt\u0131m, onu \u00e7ald\u0131 adam. Bir-iki g\u00fcn sonra, bizim \u00e7ocu\u011fa dedim\u00a0\u201c<\/em>A<\/em>dama gidin, te\u015fekk\u00fcr edin. G\u00fcnlerdir, i\u015fi g\u00fcc\u00fc b\u0131rakt\u0131<\/em>,<\/em>\u00a0Hrant\u2019<\/em>\u0131n<\/em>\u00a0sevdi\u011fi par\u00e7alar\u0131, a\u011f\u0131tlar\u0131, Ermenice m\u00fczikleri \u00e7al\u0131yor\u201d<\/em>.<\/em>\u00a0\u00c7ocuk gitmi\u015f,\u00a0\u201cabi yukar\u0131dan te\u015fekk\u00fcr ediyorlar\u201d<\/em>\u00a0deyince, plak\u00e7\u0131,\u00a0\u201cben sizin i\u00e7in mi \u00e7al\u0131yorum\u201d\u00a0<\/em>diye \u00e7\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f,\u00a0\u201co benim yolda\u015f\u0131md\u0131\u201d\u00a0<\/em>demi\u015f. Sonradan \u00f6\u011frendim , o da eski bir solcuymu\u015f.<\/p>\n

\u0130lk \u015fok nas\u0131l ge\u00e7ti?<\/strong><\/p>\n

Nas\u0131l oldu biliyor musun, cenazeden bir-iki g\u00fcn \u00f6nceydi, ailesi geldi. O olaydan sonra, k\u0131zlar\u0131n\u0131, karde\u015flerini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm ama, Rakel\u2019i ilk defa g\u00f6recektim. Dediler ki\u00a0\u201cRakel i\u00e7eride, Hrant\u2019<\/em>\u0131n<\/em>\u00a0odas\u0131nda\u201d<\/em>.<\/em>\u00a0Gideyim de k\u0131za bir ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dileyeyim diye kalkt\u0131m. Oda cenaze odas\u0131, kalabal\u0131k. Do\u011fru Rakel\u2019in yan\u0131na gittim. K\u0131zca\u011f\u0131z kalkt\u0131 aya\u011fa, birbirimize sar\u0131l\u0131p ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dileyecektik. Ben onu teselli etmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131m. S\u00f6yleyecek s\u00f6z de bulam\u0131yor insan.\u00a0\u201cS\u0131k\u0131 dur, aya\u011f\u0131n\u0131 yere s\u0131k\u0131 bas, bak sen bize l\u00e2z\u0131ms\u0131n<\/em>\u201d<\/em>\u00a0falan diyecekken, nas\u0131l oldu bilmiyorum, birden a\u011flamaya ba\u015flad\u0131m. \u00c7ok can\u0131 yanan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk gibi, y\u00fcksek sesle a\u011fl\u0131yorum. H\u00fcng\u00fcr h\u00fcng\u00fcr dediklerinden. Saklanmak i\u00e7in de Rakel\u2019in sa\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u00e7ine kafam\u0131 g\u00f6mm\u00fc\u015f\u00fcm, \u00f6yle a\u011fl\u0131yorum. Hi\u00e7 unutmayaca\u011f\u0131m, Rakel beni teselli etmeye ba\u015flad\u0131.\u00a0\u201cGe\u00e7ecek, ge\u00e7ecek, \u00fcz\u00fclme, tamam, tamam\u201d\u00a0<\/em>diyor. Ka\u00e7t\u0131m odadan. \u0130lk o zaman a\u011flad\u0131m.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Cenaze y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn o kadar kalabal\u0131k olmas\u0131n\u0131 neye ba\u011fl\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Olay\u0131n olu\u015f \u015fekline falan filan de\u011fil, daha \u00f6nce vurulan hi\u00e7 kimsede b\u00f6yle kalabal\u0131k g\u00f6rmedik. Bir \u015feye, tek bir \u015feye ba\u011flayam\u0131yorum. Hrant\u2019\u0131n ki\u015fili\u011fi, Hrant\u2019\u0131n bu kadar sempati toplamas\u0131 tabii bir etken. Gizli Ermeniler, kripto Ermeniler diyorlar\u2026\u00a0(g\u00fcl\u00fcyor)\u00a0<\/em>O g\u00fcn, bir kolumda e\u015fim, bir kolumda Karin (Karaka\u015fl\u0131) y\u00fcr\u00fcyorduk. O kalabal\u0131kta cenaze arabas\u0131ndan kopmu\u015ftuk. Boynumuza gen\u00e7ler\u00a0Agos<\/em>\u00a0\u00e7al\u0131\u015fan\u0131 k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 asm\u0131\u015flard\u0131. \u00d6n\u00fcm\u00fczde y\u00fcr\u00fcyen bir aile vard\u0131. Kad\u0131n, kocas\u0131, o\u011flu, k\u0131z\u0131, parka gider gibi y\u00fcr\u00fcyorlar. Adam\u0131n ba\u015f\u0131nda, namaz k\u0131larken M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n takt\u0131\u011f\u0131 takkeden vard\u0131, kad\u0131n da ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc, t\u00fcrbanl\u0131yd\u0131. Biz y\u00fcr\u00fcrken, ad\u0131m ad\u0131ma geldik, aya\u011f\u0131na basacak kadar yakla\u015ft\u0131k.\u00a0\u201cPardon\u201d<\/em>\u00a0dedim, biz \u00f6ne ge\u00e7elim diye. Adam biraz k\u0131zg\u0131n arkaya bakt\u0131, kim bu gibisine. Boynumdaki\u00a0Agos<\/em>\u00a0\u00e7al\u0131\u015fan\u0131 k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, kenara \u00e7ekildi,\u00a0\u201cbuyrun, buyrun\u201d<\/em>\u00a0dedi. Kenara \u00e7ekildiler, bize yol verdiler. Cenaze sahibi gibi g\u00f6rd\u00fcler. Sonra, onlar da Taksim\u2019e kadar bizimle y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Onlar\u0131n ne Ermenilerle ne Ermenilikle bir ilgisi vard\u0131. Ama bizimle beraber Hrant\u2019a h\u00fcrmet ederek y\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Onlar\u0131n \u0130slamc\u0131 olu\u015fu, Hrant\u2019\u0131n Ermeni olu\u015fu, H\u0131ristiyan olu\u015fu fark etmedi. \u0130nsanlar insan olarak, Hrant\u2019\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131na y\u00fcr\u00fcd\u00fcler.<\/p>\n

Fakat bir kesim de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ki, ne kadar h\u00fcmanist olsan\u0131z, ne kadar insanlar\u0131 sevseniz, o kesim sevilemez. \u00d6k\u00fcz alt\u0131nda buza\u011f\u0131 arar gibi, kalabal\u0131\u011fa sebep arad\u0131lar.\u00a0\u201cEfendim, hepimiz Ermeniyiz de ne demek, hepimiz T\u00fcrk\u00fcz\u201d<\/em>\u00a0falan; t\u00fcrk\u00fcler besteleyenler\u2026 Kusura bakmas\u0131nlar ama, o insanlar\u0131 sevmiyorum. Onlar d\u00fc\u015fmanl\u0131k besliyor. Ne yapt\u0131k biz birbirimize? Ne yapt\u0131k? Hadi, birbirimizin babas\u0131n\u0131, dedesini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcysek bile, nereye kadar bu kan davas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz?<\/p>\n

Cenazede toplanan kalabal\u0131k size biraz olsun\u00a0\u201co kadar da yaln\u0131z de\u011filiz\u201d<\/em>duygusu verdi mi, yoksa gelip ge\u00e7ici bir duygusal an olarak m\u0131 g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n

Sanki bu sorunun cevab\u0131n\u0131 bu y\u0131l\u0131n 19 Ocak\u2019\u0131nda bulaca\u011f\u0131z gibi geliyor bana. O kalabal\u0131ktan ne kadar\u0131 gelecek? G\u00f6rece\u011fiz. Duru\u015fmalara, Adliye\u2019nin \u00f6n\u00fcne birka\u00e7 y\u00fcz ki\u015fi geliyor.<\/p>\n

Davan\u0131n hakikaten gitmesi gereken yere kadar geni\u015fleyip bu olay\u0131n ger\u00e7ekten ayd\u0131nlat\u0131laca\u011f\u0131na umudunuz var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Aile ve avukatlar \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, Vak\u0131f da kuruldu, art\u0131k seslerini duyuruyorlar, etkili olabiliyorlar. Ama, nereye kadar etkili olabilirler, bilemiyorum. A\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru komployu \u00e7\u00f6zmeye do\u011fru gidiyorlar. Katil \u00e7ok \u00e7abuk yakaland\u0131. Silah\u0131 veren, azmettiricisi yakaland\u0131, azmettirici ihbarc\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130li\u015fkiler giderek basamak basamak y\u00fckseliyor. Avukatlar kararl\u0131,\u00a0\u201csonuna kadar gidece\u011fiz\u201d<\/em>\u00a0diyorlar. G\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n

Arat Dink\u2019in ve sizin mahk\u00fbm oldu\u011funuz dava i\u00e7in ne diyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Komik. Gazeteye Hrant\u2019\u0131n haberini yazd\u0131k, koyduk. \u0130mzas\u0131z haber oldu\u011fu i\u00e7in gazetenin sorumlu yazii\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fcne dava a\u00e7\u0131yorlar. Yaz\u0131 Hrant\u2019\u0131n yaz\u0131s\u0131. \u00d6ld\u00fckten sonra, Hrant\u2019\u0131n davas\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc. Yazii\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak Arat beraat edecek diye beklenirken mahk\u00fbm oldu. Avukat\u0131, eski Baro Ba\u015fkan\u0131 Y\u00fccel Sayman bile \u015fa\u015f\u0131rd\u0131, kesin beraat bekliyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir dayana\u011f\u0131 yoktu. Bana niye mahk\u00fbmiyet veriyorsunuz diye sordum savc\u0131ya?\u00a0\u201cSen yaz\u0131i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu makam sahibisin\u201d<\/em>\u00a0diyor.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu \u015fartlar\u0131, olan biteni d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, Arat Dink\u2019e T\u00fcrkiye\u2019den gitmesini tavsiye eder misiniz?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Hay\u0131r, zaten gitmeyece\u011fini de biliyorum. Gazetede bu konuda yalan yanl\u0131\u015f haber \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda da k\u0131zd\u0131m. Gazeteciler en enti p\u00fcften \u015feyler i\u00e7in g\u00fcnde yirmi kere telefon a\u00e7\u0131yorlar. O haberi yazan muhabirin de bir aray\u0131p\u00a0\u201cArat gitmi\u015f, do\u011fru mu?\u201d<\/em>diye sormas\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131. H\u00e2l\u00e2 herkes Arat\u2019\u0131n gitti\u011fini san\u0131yor. At \u00e7amuru, izi kals\u0131n. Bizim cemaatte bile\u00a0\u201cArat da iyi yapt\u0131 gitmekle, ka\u00e7mas\u0131 gerekiyordu\u201d<\/em>\u00a0diyenler var. Arat\u2019\u0131n burada oldu\u011funu anlat\u0131yorum. Her g\u00fcn beraber resim mi \u00e7ektireyim,\u00a0Milliyet<\/em>\u2019e inan\u0131yorlar, bana inanm\u0131yorlar.<\/p>\n

Gen\u00e7lerin etkisiyle ilk y\u0131lg\u0131nl\u0131k hali ge\u00e7ti dediniz, \u015fimdiki ruh hali nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n

O ka\u00e7ma modundan \u00e7\u0131kt\u0131 insanlar.\u00a0\u201cKa\u00e7mayal\u0131m, direnelim, burada kalal\u0131m<\/em>\u201d<\/em>hissine girdiler. Ben nereye gidece\u011fim? Benim \u00fclkem buras\u0131. Buras\u0131 benim \u00fclkem. Atalar\u0131m burada ya\u015fam\u0131\u015f. Anadolu\u2019ya gitti\u011fimde,\u00a0\u201cdedem Van\u2019dan gelirken belki bu yoldan ge\u00e7<\/em>m<\/em>i\u015ftir\u201d diye<\/em>\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcnerek, ayakkab\u0131lar\u0131m\u0131, \u00e7orab\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p o yolda y\u00fcr\u00fcmekten zevk alan bir insan\u0131m. \u0130svi\u00e7re\u2019ye k\u0131z\u0131m\u0131n yan\u0131na gitti\u011fimde, 15 g\u00fcn sonra cehennemden ka\u00e7ar gibi buraya d\u00f6n\u00fcyorum.\u00a0\u201cKurtuldum o ezici medeniyetten\u201d\u00a0<\/em>diye. Ben nereye gidebilirim ki? Kald\u0131 ki, gitmek de istemiyorum. \u0130nsanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 herhalde yava\u015f yava\u015f benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Siz kendinizi tehdit alt\u0131nda hissediyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Yok can\u0131m. Benim ya\u015f\u0131m 74 oldu, art\u0131k ne fark eder?<\/p>\n

Express<\/em>, \u00f6zel say\u0131 no. 5, Ocak 2008<\/p>\n

https:\/\/birartibir.org\/insanlar-insan-olarak-hrantin-insanligina-yuruduler\/<\/a>\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nsanlar, insan olarak Hrant\u2019\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131na y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. S\u00f6yle\u015fi:\u00a0Siren \u0130demen Agos\u2019un Ermenice sayfalar\u0131n\u0131n edit\u00f6r\u00fc, gazetenin kurucular\u0131ndan ve bir d\u00f6nem imtiyaz sahibi, gazeteci, \u00e7evirmen Sarkis Seropyan\u2019\u0131 28 Mart 2015\u2019te yitirdik. Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve edebiyat\u0131n\u0131n canlan\u0131\u015f\u0131nda eme\u011fi, pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Agos\u2019un kurulu\u015funu ve dostu Hrant Dink\u2019i \u201cBaron\u201d Seropyan\u2019dan dinliyoruz. Express\u2019in 2008 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131ndan naklen, an\u0131s\u0131na sayg\u0131yla\u2026 Ne zamandan beri\u00a0Agos\u2019un […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":73322,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,1,70,19],"tags":[],"class_list":["post-73320","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler","category-makaleler","category-unluler"],"yoast_head":"\nSarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130nsanlar, insan olarak Hrant\u2019\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131na y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. S\u00f6yle\u015fi:\u00a0Siren \u0130demen Agos\u2019un Ermenice sayfalar\u0131n\u0131n edit\u00f6r\u00fc, gazetenin kurucular\u0131ndan ve bir d\u00f6nem imtiyaz sahibi, gazeteci, \u00e7evirmen Sarkis Seropyan\u2019\u0131 28 Mart 2015\u2019te yitirdik. Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve edebiyat\u0131n\u0131n canlan\u0131\u015f\u0131nda eme\u011fi, pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Agos\u2019un kurulu\u015funu ve dostu Hrant Dink\u2019i \u201cBaron\u201d Seropyan\u2019dan dinliyoruz. Express\u2019in 2008 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131ndan naklen, an\u0131s\u0131na sayg\u0131yla\u2026 Ne zamandan beri\u00a0Agos\u2019un […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-29T08:12:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/03\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"568\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine\",\"datePublished\":\"2023-03-29T08:12:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320\"},\"wordCount\":5586,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/03\\\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp\",\"articleSection\":[\"G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri\",\"Haberler\",\"Makaleler\",\"\u00dcnl\u00fcler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320\",\"name\":\"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/03\\\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp\",\"datePublished\":\"2023-03-29T08:12:53+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/03\\\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/03\\\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp\",\"width\":1200,\"height\":568},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=73320#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u0130nsanlar, insan olarak Hrant\u2019\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131na y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. S\u00f6yle\u015fi:\u00a0Siren \u0130demen Agos\u2019un Ermenice sayfalar\u0131n\u0131n edit\u00f6r\u00fc, gazetenin kurucular\u0131ndan ve bir d\u00f6nem imtiyaz sahibi, gazeteci, \u00e7evirmen Sarkis Seropyan\u2019\u0131 28 Mart 2015\u2019te yitirdik. Ermeni k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve edebiyat\u0131n\u0131n canlan\u0131\u015f\u0131nda eme\u011fi, pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Agos\u2019un kurulu\u015funu ve dostu Hrant Dink\u2019i \u201cBaron\u201d Seropyan\u2019dan dinliyoruz. Express\u2019in 2008 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131ndan naklen, an\u0131s\u0131na sayg\u0131yla\u2026 Ne zamandan beri\u00a0Agos\u2019un […]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2023-03-29T08:12:53+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":568,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/03\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"28 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine","datePublished":"2023-03-29T08:12:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320"},"wordCount":5586,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/03\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp","articleSection":["G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Bat\u0131 Ermenileri","Haberler","Makaleler","\u00dcnl\u00fcler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320","name":"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/03\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp","datePublished":"2023-03-29T08:12:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/03\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/03\/SARKIS-SEROPYAN-1.webp","width":1200,"height":568},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=73320#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sarkis Seropyan ile Agos ve Hrant Dink \u00fczerine"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73320"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73323,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73320\/revisions\/73323"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}