{"id":72274,"date":"2023-02-02T03:25:27","date_gmt":"2023-02-02T08:25:27","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274"},"modified":"2023-02-02T03:25:27","modified_gmt":"2023-02-02T08:25:27","slug":"sandiktaki-hatiralar-ohannes-aram-kondayanin-olum-yolculugu-anilari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274","title":{"rendered":"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-72275\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-193x270.jpg\" alt=\"\" width=\"193\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-193x270.jpg 193w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-768x1075.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-1097x1536.jpg 1097w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-1463x2048.jpg 1463w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-560x784.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-260x364.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar-160x224.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 193px) 100vw, 193px\" \/><\/p>\n<p><strong>Sait \u00c7etino\u011flu <\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Tehcir \u00e7ocu\u011fu Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00f6zya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131llarca sand\u0131kta kalan hikayelerinin \u00f6\u011frencileri ve hizmet sundu\u011fu okulu taraf\u0131ndan g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, sadece bir vefa \u00f6rne\u011fi de\u011fil ayn\u0131 zamanda Ermeni toplumunun tehcir \u00f6ncesi ya\u015fam\u0131na, tehcir ad\u0131 alt\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm yolcu\u011funa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve Soyk\u0131r\u0131mdan can\u0131n\u0131 tesad\u00fcfen kurtaranlar\u0131n Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 ulus devlet i\u00e7erisindeki ya\u015fam\u0131na birinci elden tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir belgedir.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> <\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kondayan\u2019\u0131n 1905\u2019te Bardizag\u2019da ba\u015flayan ya\u015fam\u0131 tehcir konvoylar\u0131ndan ge\u00e7erek, 2002 y\u0131l\u0131nda Virginia\u2019da sonlanan ya\u015fam\u0131na dair k\u0131sa notlar\u0131n\u0131 ancak 1970 y\u0131l\u0131nda yerle\u015fti\u011fi ABD\u2019de kaleme alma cesaretini g\u00f6sterebilmesi, s\u00f6ylenmesi ne ac\u0131d\u0131r ki, Ermeni toplumunun ulus-devlet i\u00e7erisindeki suskun ya\u015fam\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Bardizag ya\u015fam\u0131, i\u00e7inde hep bir s\u0131cak an\u0131 oldu\u011funu kaydeder: \u201cK\u00f6y hayat\u0131, \u015fimdi art\u0131k olmayan sevgili insan suretlerine dair y\u00fcrek \u0131s\u0131tan bir an\u0131yd\u0131. \u0130\u00e7imde hep gizli bir ac\u0131 ve \u00f6zlem sakl\u0131 kald\u0131\u201d. Bardizag ya\u015fam\u0131 ile ilgili s\u00f6zleri \u00f6zlem y\u00fckl\u00fcd\u00fcr: \u201cOvac\u0131k yak\u0131nlar\u0131ndaki \u00e7iftlikte ya\u015fam, \u00e7iftlik \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, kom\u015fular\u0131m\u0131z ve akrabalar\u0131m\u0131zla birlikte buralar\u0131 terk etmek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z 1915 tarihine kadar s\u00fcrd\u00fc. Bu tarihten sonraysa sadece hayatta kalanlar\u0131n an\u0131msad\u0131\u011f\u0131 bir hat\u0131ra oldu.\u201d<\/p>\n<p>Dedesi Aram\u2019dan s\u00f6z ederken kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zler Bardizag\u2019\u0131n k\u00fct\u00fcr d\u00fczeyini ve k\u00fclt\u00fcrel iklimini resmeder: \u201cKendine ait k\u00fct\u00fcphanesiyle \u00e7ocuklar\u0131na da kitap sevgisi ve bilgi a\u015f\u0131lad\u0131. K\u00f6yde bir ilkokul a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. \u0130stanbul&#8217;dan gen\u00e7 bir k\u0131z getirerek \u00e7ocuklar\u0131na Frans\u0131zca \u00f6\u011fretti. Sonraki y\u0131llarda annem bu d\u00f6nemde ezberledi\u011fi birka\u00e7 \u015fiiri hat\u0131rlard\u0131. Ben de her seferinde onun m\u00fckemmel bir Paris aksan\u0131yla ezberledi\u011fi bu \u015fiirleri okuyu\u015funa hayranl\u0131kla \u015fa\u015fmadan edemezdim.\u201d<\/p>\n<p>Kondayan kendisi i\u00e7in bir \u015fey s\u00f6ylemese de Levon Day\u0131s\u0131na de\u011finirken s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zler ya\u015fat\u0131lan\/ya\u015fan\u0131lan travmaya \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r: \u201cLevon Day\u0131\u2019m\u0131n T\u00fcrk yetkililerce s\u00fcrg\u00fcne yolland\u0131\u011f\u0131 \u015eam\u2019da 1915 tarihinde ge\u00e7ici olarak \u0130slam dinine d\u00f6nmeye mecbur edildi\u011finde neler ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011funu kimse bilemez\u201d s\u00f6zleri hayatta kalabilmek i\u00e7in inan\u00e7 sistemi y\u0131k\u0131lan insanlar\u0131 travmas\u0131n\u0131n boyutunu \u00f6zetlemektedir. Bir di\u011fer \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnek Srpazan\u2019d\u0131r: \u201cSrpazan&#8217;a gelince\u2026 Halk\u0131yla birlikte tehcir yollar\u0131na s\u00fcr\u00fcld\u00fc, Suriye \u00e7\u00f6l\u00fcne do\u011fru zorla \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fte binlerce insan\u0131n \u0131st\u0131rab\u0131na ve \u00f6l\u00fcm\u00fcne tan\u0131kl\u0131k etti. Bu muhterem insan Halep&#8217;in pazar yerlerinde boynuna as\u0131lm\u0131\u015f tahta bir tepsiye dizili mallar\u0131 satarken g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Eline ge\u00e7en her kuru\u015fu Deyrizor&#8217;a gitmekte olanlar\u0131n solukland\u0131\u011f\u0131 k\u0131sac\u0131k molalarda ellerine tutu\u015fturdu. Srpazan kurtuldu ve geri d\u00f6nd\u00fc. Sava\u015ftan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra annem kendisini birka\u00e7 kere ziyaret etti. Her ziyarette Ermeni cemaatinin lideri ve arkada\u015flar\u0131 s\u0131fat\u0131yla \u00e7ok yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 annemin babas\u0131, amcas\u0131 ve erkek karde\u015flerinden bahsederdi. Ge\u00e7mi\u015fe tak\u0131l\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131, \u015fimdiki zamana ait olan g\u00fcncel olaylarla ilgisini kesmi\u015fti.\u201d \u015eimdiki zaman\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 o b\u00fcy\u00fck kay\u0131p ve de\u011fi\u015fim, Srpazan&#8217;\u0131 hakiki ve ebedi olan\u0131 g\u00f6rebildi\u011fi ge\u00e7mi\u015fe do\u011fru yola \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklu\u011funun ge\u00e7ti\u011fi ve bug\u00fcn tek bir Ermeninin ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 Bardizag\u2019\u0131n insanlar\u0131n\u0131 memleketim Bardizag \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde \u015fu s\u00f6zlerle anar: \u201cBardizag halk\u0131 kompleks ve \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n uza\u011f\u0131nda, do\u011fas\u0131 gere\u011fi bilgiye, ayd\u0131nlanmaya a\u00e7\u0131k insanlardan olu\u015fuyordu\u201d. Kondayan, Bardizag halk\u0131n\u0131n do\u011fayla ili\u015fkisini anlat\u0131rken verdi\u011fi Sar\u0131 A\u011fa \u00f6rne\u011fi \u00e7ok \u015fey anlatmaktad\u0131r: \u201cUlu tanr\u0131m, sana \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131m\u0131 de\u011fil ruhumu veriyorum.\u201d Geride kalanlar her \u015feye ra\u011fmen dik durmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p ac\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar: \u201cI. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;ndan sonra Dr. Cerrahyan \u0130stanbul&#8217;daki Ermeni Hastanesi&#8217;nin kadrolu doktoru oldu. Babam \u00f6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011findeyken de yan\u0131ndayd\u0131. Her ikisi de memleketlerinden s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, k\u00f6klerinden kopar\u0131lm\u0131\u015f, \u0130zmit&#8217;teki ev ve m\u00fclklerini arkalar\u0131nda b\u0131rakarak b\u00fcy\u00fck \u015fehre s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131. Doktor hep cesur ve ba\u015f\u0131 dik bir insan oldu. Asla kay\u0131plar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan a\u011flay\u0131p s\u0131zlanmad\u0131, asla ya\u015fam\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131nda kaderine d\u00f6n\u00fc\u015fen felaketlerin \u00fczerinde durmad\u0131. Kar\u0131s\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f, tek o\u011flu gitmi\u015fken yaln\u0131z ba\u015f\u0131na sonuna kadar ya\u015fam\u0131n gerektirdiklerini yerine getirdi.\u201d<\/p>\n<p>Tehcir ad\u0131 alt\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm yolculu\u011funa \u00e7\u0131karken herkes \u015fa\u015fk\u0131nd\u0131r. Kandoyan, boyun e\u011fmi\u015fli\u011fi kabullenmeyi anlat\u0131r: \u201c\u0130zmit&#8217;ten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tehcir, felaket havas\u0131ndayd\u0131. Buna maruz kalanlar i\u00e7in \u00fcstesinden gelinebilecek bir yan\u0131 yoktu. Yapabildikleri tek \u015fey ba\u015flar\u0131n\u0131 e\u011fmek, katlanmak ve yapabildikleri en iyi \u015fekilde g\u00fcn\u00fc atlatmakt\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Daha yolun ba\u015f\u0131nda tehcir yolcular\u0131 neye u\u011frad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. \u201cMerkezdeki demiryolu istasyonuna var\u0131nca bir y\u00fck vagonuna atlad\u0131k. \u0130\u00e7erde dilini yutmu\u015f ve \u015fa\u015fk\u0131n bir halde denk ve boh\u00e7alar\u0131n \u00fczerine ili\u015fmi\u015f Adapazarl\u0131 ailelere rastlad\u0131k\u2026 Ya\u015fl\u0131 erkek ve kad\u0131nlardan olu\u015fan bu insanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu daha \u00f6nce hi\u00e7 \u0130zmit&#8217;e gitmemi\u015fti ve \u015fimdi de neden bu istasyonda olduklar\u0131n\u0131, ne yapmalar\u0131 gerekti\u011fini bilmez bir haldeydiler.\u201d \u0130stasyonda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sava\u015fa g\u00f6nderilmek \u00fczere toplanarak cepheye sevk edilen Arap k\u00f6kenli Osmanl\u0131 askerlerinin davran\u0131\u015flar\u0131na \u015fa\u015f\u0131r\u0131r ve korkarken, y\u0131llar sonra an\u0131lar\u0131n\u0131 kaleme al\u0131rken onlar\u0131n da bir felaketin i\u00e7inde olduklar\u0131ndan, kendilerinden daha talihsizlere kar\u015f\u0131 bu hareketi yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kaydederek onlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u201c\u0130stasyonda trenin yola \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 beklerken Anadolu&#8217;dan ba\u015fka bir tren geldi ve bizimkinin kar\u015f\u0131 istikametinde durdu. O y\u00fck vagonu uzun esmer suratl\u0131 gen\u00e7 adamlarla doluydu. Ortado\u011fu&#8217;nun bir yerlerinden gelme, hepsi de Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun tabas\u0131 ve T\u00fcrk ordusuna kat\u0131lmak i\u00e7in toplanm\u0131\u015f Araplard\u0131. Bizim kim oldu\u011fumuzu bilir g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlard\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetin bize y\u00f6nelik planlar\u0131n\u0131 kendilerine g\u00f6re yorumluyorlard\u0131. Bizi g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez i\u00e7lerinden bir k\u0131sm\u0131 aya\u011fa kalkarak birbirlerinin omzuna dayad\u0131klar\u0131 kollar\u0131yla bir halka yapt\u0131 ve dans etmeye ba\u015flad\u0131. Bir yandan dans ederken i\u00e7lerinden biri ya da di\u011feri yan\u0131ndaki insan\u0131n omzundan elini \u00e7ekip bir yandan dans\u0131n ritmini takip ederek boynunda parma\u011f\u0131n\u0131 ileri geri oynat\u0131yor ve nas\u0131l bo\u011fazlanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n taklidini yap\u0131yordu. Bu hissiz, acayip g\u00f6steri beni derinden yaralad\u0131, a\u011f\u0131r bir \u015fekilde ruhuma \u00e7\u00f6kt\u00fc. O zamanlar bu insanlar\u0131n bir y\u0131\u011f\u0131n talihsiz yarat\u0131k oldu\u011funu, orduya kat\u0131lmaya zorland\u0131klar\u0131 i\u00e7in zaten kendilerinin de \u00e7ok mutsuz oldu\u011funu ve kendilerinden daha talihsiz birilerini g\u00f6r\u00fcnce de bir \u00e7e\u015fit teselli bulduklar\u0131n\u0131 bilmiyordum. Bizden nefret etmek i\u00e7in bir sebepleri yoktu ve zevklerinin vah\u015feti \u00f6zellikle \u00e7ok asap bozucuydu; \u00e7\u00fcnk\u00fc bize yabanc\u0131lar\u0131n, d\u0131\u015flananlar\u0131n bile di\u011ferlerinin eziyetine eziyet katmay\u0131 isteyecek denli insanl\u0131ktan \u00e7\u0131kabileceklerini g\u00f6stermi\u015fti.\u201d Hi\u00e7bir insani duyguya s\u0131\u011fmayan ve a\u00e7\u0131klamas\u0131 olmayan insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir muameleyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131 ak\u0131llar\u0131n\u0131 dondurmu\u015ftur. \u201cKurban\u0131 oldu\u011fumuz insaniyetsizli\u011fe dair o gizli fark\u0131ndal\u0131k, o bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duygular akl\u0131m\u0131z\u0131 donukla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.\u201d Yinede bunu bir korunma arac\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u201cRuhun donmas\u0131 bir kendini koruma arac\u0131.\u201d<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde bulunduklar\u0131 ,yada i\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fckleri felaketin anlat\u0131lmaz oldu\u011fu kadar anla\u015f\u0131lmaz ve a\u00e7\u0131klanmazd\u0131r da, Kandoyan maruz kald\u0131klar\u0131 felaketin ak\u0131lalmaz boyutlar\u0131n\u0131 \u015fu c\u00fcmlelerle ifade eder: \u201cAt\u0131lacak hi\u00e7bir demirin yetmeyece\u011fi denli derin sulara ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u00fczerimizde as\u0131l\u0131 duran fel\u00e2ketin serinkanl\u0131 bir de\u011ferlendirme ile ge\u00e7i\u015ftirilemeyecek denli muazzam oldu\u011funu biliyordum.\u201d<\/p>\n<p>Kandoyan kendilerine yap\u0131lan iyilikleri de unutmaz bozk\u0131rdaki s\u00fcrg\u00fcn kamp\u0131nda kendilerine yard\u0131mc\u0131 olan jandarmay\u0131 y\u0131llar ge\u00e7se de hat\u0131r\u0131ndad\u0131r ve askerin davran\u0131\u015f\u0131na evrensel bir de\u011fer y\u00fckler. \u201cO\u011flan b\u00fcy\u00fcy\u00fcp de yeti\u015fkin bir erkek oldu\u011funda bu jandarma kendisi i\u00e7in iyi kalpli bir insandan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 ifade etmeye ba\u015flad\u0131. Tehcir y\u0131llar\u0131ndan sa\u011f kurtulacak denli \u015fansl\u0131 olmu\u015f, sonras\u0131nda ise bu tehcirden daha az ac\u0131l\u0131 ya da \u00fcmit k\u0131r\u0131c\u0131 say\u0131lamayacak ba\u015fka deneyimlerden ge\u00e7mi\u015fti. Ama t\u00fcm bunlar\u0131n ortas\u0131nda her zaman Anadolu ovalar\u0131ndaki bu s\u0131radan, okuma yazmas\u0131 olmayan, silahl\u0131 muhaf\u0131z\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n, daha derin bir maneviyat\u0131n, daha kal\u0131c\u0131 insani niteliklerin simgesi olarak akl\u0131na getirebiliyordu. Bu adam, tek bir insan\u0131n \u00e7ilesinde ve adanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn ruhlar\u0131n akrabal\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmi\u015fti. Aileye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 su, bir inan\u00e7 eylemiydi, kendi ruhunun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde ke\u015ffetti\u011fi \u015feyin evrenselli\u011fine olan inan\u00e7.\u201d<\/p>\n<p>Sava\u015f\u0131n sona ermesiyle \u00e7ilelerinin bitmesini beklerler, ancak durum eskisi gibi de\u011fildir ve hi\u00e7 olmayacakt\u0131r. \u201dSava\u015f sona erdi. M\u00fcttefiklerin zaferi \u00fczerine tehcir edilenlerden sa\u011f kalanlar evlerine geri d\u00f6nd\u00fc. Yeni bir bar\u0131\u015f ve istikrar d\u00f6neminin e\u015fi\u011finde olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131lar. Ancak m\u00fcttefik i\u015fgal kuvvetlerinin \u00fclkeden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan sonra Mustafa Kemal&#8217;in \u00f6nderli\u011finde kurulan ulus-devletin slogan\u0131 T\u00fcrkiye T\u00fcrkler i\u00e7indir oldu. Gayrim\u00fcslim az\u0131nl\u0131klar i\u00e7in ho\u015fg\u00f6r\u00fc ya azd\u0131 ya hi\u00e7 yoktu.\u201d Yeni bir sanc\u0131l\u0131 s\u00fcre\u00e7 ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Okul m\u00fcd\u00fcrlerinin dilinden kay\u0131plar\u0131 ifade ederken Kandoyan\u2019\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 kelimeler halk\u0131na bir vasiyet gibidir: \u201c[B]izim gibi neyi kaybetmek \u00fczere oldu\u011funu hisseden ve bilen insanlar i\u00e7in bu s\u00fcre\u00e7 derin bir ac\u0131 sebebidir. Dil ve edebiyat evrensele, hakikat diye bildi\u011fimiz \u015feye, insan deneyimi i\u00e7inde kal\u0131c\u0131 olan \u015feye a\u00e7\u0131lan kap\u0131lard\u0131r. De\u011fer verdi\u011fimiz ve sevdi\u011fimiz bir \u015feyden vazge\u00e7mek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda en az\u0131ndan kayb\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark etmeliyiz. Bunu idrak etmek ne kadar ac\u0131 verici olsa da bizim insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumam\u0131z\u0131 da bu idrak sa\u011flar.&#8221;<strong><em>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\"><em><strong>[1]<\/strong><\/em><\/a><em> Ohannes Aram Kondayan, Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar, \u00c7ocukluk, Tehcir, \u0130stanbul, \u00e7ev. Karin Karaka\u015fl\u0131, Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcn. Yay\u0131nlar\u0131, 2013<\/em><\/p>\n<p><strong><em>Akunq.net\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sait \u00c7etino\u011flu Tehcir \u00e7ocu\u011fu Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00f6zya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131llarca sand\u0131kta kalan hikayelerinin \u00f6\u011frencileri ve hizmet sundu\u011fu okulu taraf\u0131ndan g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, sadece bir vefa \u00f6rne\u011fi de\u011fil ayn\u0131 zamanda Ermeni toplumunun tehcir \u00f6ncesi ya\u015fam\u0131na, tehcir ad\u0131 alt\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm yolcu\u011funa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve Soyk\u0131r\u0131mdan can\u0131n\u0131 tesad\u00fcfen kurtaranlar\u0131n Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 ulus devlet i\u00e7erisindeki ya\u015fam\u0131na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":72275,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79,44,1,54,70],"tags":[],"class_list":["post-72274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anilar-anilar","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler","category-makaleler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sait \u00c7etino\u011flu Tehcir \u00e7ocu\u011fu Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00f6zya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131llarca sand\u0131kta kalan hikayelerinin \u00f6\u011frencileri ve hizmet sundu\u011fu okulu taraf\u0131ndan g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, sadece bir vefa \u00f6rne\u011fi de\u011fil ayn\u0131 zamanda Ermeni toplumunun tehcir \u00f6ncesi ya\u015fam\u0131na, tehcir ad\u0131 alt\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm yolcu\u011funa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve Soyk\u0131r\u0131mdan can\u0131n\u0131 tesad\u00fcfen kurtaranlar\u0131n Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 ulus devlet i\u00e7erisindeki ya\u015fam\u0131na [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-02T08:25:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2100\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131\",\"datePublished\":\"2023-02-02T08:25:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274\"},\"wordCount\":1792,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/02\\\/Sandiktak-iHatiralar.jpg\",\"articleSection\":[\"An\u0131lar\",\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\",\"Kitaplar-Ele\u015ftiriler\",\"Makaleler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274\",\"name\":\"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/02\\\/Sandiktak-iHatiralar.jpg\",\"datePublished\":\"2023-02-02T08:25:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/02\\\/Sandiktak-iHatiralar.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2023\\\/02\\\/Sandiktak-iHatiralar.jpg\",\"width\":1500,\"height\":2100},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=72274#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Sait \u00c7etino\u011flu Tehcir \u00e7ocu\u011fu Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00f6zya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fc olarak kaleme ald\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131llarca sand\u0131kta kalan hikayelerinin \u00f6\u011frencileri ve hizmet sundu\u011fu okulu taraf\u0131ndan g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, sadece bir vefa \u00f6rne\u011fi de\u011fil ayn\u0131 zamanda Ermeni toplumunun tehcir \u00f6ncesi ya\u015fam\u0131na, tehcir ad\u0131 alt\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm yolcu\u011funa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve Soyk\u0131r\u0131mdan can\u0131n\u0131 tesad\u00fcfen kurtaranlar\u0131n Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 ulus devlet i\u00e7erisindeki ya\u015fam\u0131na [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2023-02-02T08:25:27+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":2100,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131","datePublished":"2023-02-02T08:25:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274"},"wordCount":1792,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar.jpg","articleSection":["An\u0131lar","Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler","Kitaplar-Ele\u015ftiriler","Makaleler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274","name":"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar.jpg","datePublished":"2023-02-02T08:25:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2023\/02\/Sandiktak-iHatiralar.jpg","width":1500,"height":2100},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=72274#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sand\u0131ktaki Hat\u0131ralar: Ohannes Aram Kondayan\u2019\u0131n \u00d6l\u00fcm Yolculu\u011fu An\u0131lar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72274"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72277,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72274\/revisions\/72277"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/72275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}