![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Caz-muzik-360x200.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de Caz, MUBI\u2019de g\u00f6sterime girmesiyle yeniden g\u00fcndeme geldi. Y\u00f6netmen Batu Akyol, caz m\u00fczi\u011finin farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlere temas eden bir ileti\u015fim arac\u0131 oldu\u011funa vurgu yap\u0131yor: \u201cOnlar i\u00e7in bu bir muhabbet bi\u00e7imi.\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n Erkin Can SEYHAN<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de Caz adl\u0131 belgesel film, MUBI\u2019de g\u00f6sterimde. Belgesel, caz m\u00fczi\u011finin ve m\u00fczisyenlerinin T\u00fcrkiye\u2019deki durumunu, geli\u015fim evrelerini ve etkile\u015fimlerini T\u00fcrkiye\u2019nin tarihiyle paralel olarak inceliyor. Filmin y\u00f6netmeni Batu Akyol, halihaz\u0131rda Londra\u2019da ya\u015famaya ve kurdu\u011fu Turquazz Culture adl\u0131 platform ile T\u00fcrkiye\u2019den caz m\u00fczisyenlerini ve mek\u00e2nlar\u0131n\u0131 Londra ile bulu\u015fturmaya devam ederek iki \u015fehir aras\u0131ndaki etkile\u015fimin k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc kuruyor. Caz\u0131n beynelmilel bir olgu oldu\u011funu ve co\u011frafyalardan beslendi\u011fini s\u00f6yleyen Batu Akyol ile T\u00fcrkiye\u2019de Caz\u2019\u0131 konu\u015ftuk.<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de caz\u0131n filizlendi\u011fi d\u00f6nem ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc sosyolojik a\u00e7\u0131dan nas\u0131l k\u0131yasl\u0131yorsunuz? Belgeselde vurguland\u0131\u011f\u0131 ba\u011flam\u0131yla 6-7 Eyl\u00fcl\u2019den sonraki \u00e7orakla\u015fma, bug\u00fcn hangi noktaya geldi?<\/strong> T\u00fcrkiye, bug\u00fcn de g\u00f6\u00e7 alan ve farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin gelip ge\u00e7ti\u011fi bir \u00fclke. Zaman\u0131nda az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00fclkeyi terk etmesinden sonra onlar\u0131n niteliklerinin burada kalan m\u00fczisyenlerde daha sonra ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Bunu varsayd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda T\u00fcrkiye\u2019de k\u0131sa ve orta vadede, Orta Do\u011fu kaynakl\u0131 de\u011fi\u015fik tandanslar\u0131 \u0130stanbul\u2019da g\u00f6rmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Caz\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bunun gibi olmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc caz\u0131n beynelmilel oldu\u011fu inan\u0131\u015f\u0131 vard\u0131. Ben buna kat\u0131lm\u0131yorum. Caz\u0131n co\u011frafyadan ciddi bi\u00e7imde beslendi\u011fine inan\u0131yorum. 6-7 Eyl\u00fcl\u2019den sonra bir T\u00fcrk caz\u0131 geli\u015fmedi ama ne zaman bu co\u011frafyan\u0131n \u00f6\u011feleri caz m\u00fczikte kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131, o zaman i\u015fler biraz de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. 6-7 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc ya\u015fayan T\u00fcrkiye ile bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u00e7 alan T\u00fcrkiye aras\u0131nda bu a\u00e7\u0131dan farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funa inan\u0131yorum.<\/p>\n Batu Akyol<\/small><\/em><\/p>\n Belgeselde de bahsedildi\u011fi \u00fczere \u2018Blue Rondo a la Turk\u2019 par\u00e7as\u0131n\u0131n ilham kayna\u011f\u0131 \u0130stanbul. T\u00fcrkiye ve caz aras\u0131ndaki uyumlu noktalar\u0131 sizden dinleyebilir miyiz?<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019de Caz, Emek Sinemas\u0131\u2019na at\u0131fta bulunarak ba\u015fl\u0131yor. Bununla birlikte belgesele ar\u015fiv k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle \u201cT\u00fcrk Caz Tarihi\u201d ismini vermedi\u011finizi ifade etmi\u015ftiniz. Ar\u015fiv olu\u015fturamamakla birlikte haf\u0131za mek\u00e2nlar\u0131 da yok edilen bir ortamda belgesel \u00fcretmeyi nas\u0131l tarif ediyorsunuz?<\/strong>
\n6-7 Eyl\u00fcl\u2019den sonra az\u0131nl\u0131k kimli\u011fine sahip olan ve \u00fclkeyi terk eden farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrdeki insanlar\u0131n yoklu\u011fu ile b\u00fcy\u00fck bir eksilme ya\u015fand\u0131. Caz m\u00fczi\u011fi bat\u0131l\u0131 sazlarla \u00e7al\u0131n\u0131yor. Bat\u0131l\u0131 sazlar \u00fczerine e\u011fitimi ve ge\u00e7mi\u015fi olan insanlar\u0131n adapte olabildi\u011fi bir m\u00fczik. Mesela Ermeni cemiyetlerindeki kilise ayinlerinde \u00e7ok sesli m\u00fczik kullan\u0131l\u0131yor. Bu k\u00fclt\u00fcrde \u00e7ok sesli m\u00fczi\u011fe dair \u0131s\u0131nma, erken ya\u015flarda ba\u015fl\u0131yor. Bu da onlar\u0131n fark yaratmas\u0131n\u0131, h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesini sa\u011flayan bir avantaj. Bundan dolay\u0131 caz\u0131n \u00f6nc\u00fcleri diyebilece\u011fimiz b\u00fcy\u00fcklerimizin \u00e7o\u011fu, gayrim\u00fcslim cemiyetlerden \u00e7\u0131kan insanlar. 6-7 Eyl\u00fcl gibi zenofobik tutumlar sonucunda geli\u015fen olaylar, \u00fclke i\u00e7in birer talihsiz durum. Bu da bir \u00e7orakla\u015fma yarat\u0131yor.<\/p>\n![\"Batu](\"https:\/\/i0.wp.com\/static.birgun.net\/resim\/haber-ici-resim\/2022\/12\/21\/caz-muzik-bir-iletisim-bicimi-1103193-1.jpg?ssl=1\")
<\/p>\n
\n\u201cCaz, caz m\u00fczisyeninin yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcziktir.\u201d diye bir c\u00fcmle var. Blue Rondo a la Turk, bunun tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir par\u00e7a. Kullan\u0131lan aksak ritim ve T\u00fcrkiye\u2019den ald\u0131\u011f\u0131 ilham ile T\u00fcrk m\u00fczi\u011fi ile \u00f6zde\u015fle\u015fiyor ve bu c\u00fcmlenin alt\u0131n\u0131 dolduruyor. Caz, insanlar\u0131n kendi hayatlar\u0131ndan ve k\u00fclt\u00fcrlerinden beslenir. Cazc\u0131lar\u0131n bir ya\u015fama \u015fekli var. Onun i\u00e7inde de onlar seyirciye m\u00fczik yapmazlar. Onlar i\u00e7in bu bir cemiyet toplant\u0131s\u0131 veya rak\u0131 sofras\u0131 gibi bir muhabbet bi\u00e7imi. Onlar 6 veya 7 insan olarak sahneye \u00e7\u0131k\u0131p performans g\u00f6sterdiklerinde aralar\u0131nda aktif bir ileti\u015fim oluyor. Bu konu\u015fmalar, sololar \u00f6zelinde b\u00f6lgelere kay\u0131yor tabii ki. Farkl\u0131 tonlarda, makamlarda sesler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu, caz standartlar\u0131 i\u00e7inde bir karakter yaratmak demek. Caz\u0131n belli bir yere ait olup olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir tart\u0131\u015fma konusu. Bence Amerika\u2019y\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 k\u0131yaslamak daha anlaml\u0131. Amerikan caz k\u00fclt\u00fcr\u00fc daha nettir ve onlar buna sahip \u00e7\u0131karlar. Ama farkl\u0131 co\u011frafyalarda, Amerikan caz\u0131ndan esinlense bile her \u00fclkenin kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yans\u0131tan performanslar var.<\/p>\n
\nBir \u00fclkenin, \u00f6zellikle de T\u00fcrkiye gibi b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fi olan \u00fclkelerin ar\u015fiv k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn olmas\u0131 gerekiyor. Bug\u00fcn bile herhangi b\u00fcy\u00fck bir konser, etkinlik oldu\u011funda bunlar\u0131n sakland\u0131\u011f\u0131 ulusal bir ar\u015fiv sistemi T\u00fcrkiye\u2019de yok. T\u00fcrkiye\u2019deki konserlerde bir\u00e7ok ya\u015fayan efsane sahne al\u0131yor ve onlar\u0131n performanslar\u0131n\u0131 bir \u015fekilde kaydetmek gerekiyor. T\u00fcrkiye\u2019de ar\u015fiv konusunda \u00e7ok yetkin insanlar var. Bu durum onlarla \u00e7\u00f6z\u00fclebilir ama \u00e7\u00f6z\u00fclmekten de ziyade ar\u015fiv sisteminin g\u00fcnl\u00fck rutin hizmetler kadar basit ve sistemli bir mant\u0131\u011fa oturmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorum. T\u00fcrkiye\u2019de Caz, \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n anlatt\u0131klar\u0131ndan beslenen ve s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcre dayanan bir belgesel olarak m\u00fcmk\u00fcn mertebe her \u015feyin ilklerini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir film noktas\u0131nda kald\u0131. \u00c7ok say\u0131da insan\u0131n an\u0131lar\u0131 ve anekdotlar\u0131 var ama bunlar belgelere, metinlere dayanm\u0131yor. Belgesele s\u0131\u011fd\u0131ramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok fazla \u015fey oldu\u011fu i\u00e7in \u201cT\u00fcrk Caz Tarihi\u201d ismini kullanmad\u0131k.<\/p>\n![\"caz-muzik-bir-iletisim-bicimi-1103194-1.\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/static.birgun.net\/resim\/haber-ici-resim\/2022\/12\/21\/caz-muzik-bir-iletisim-bicimi-1103194-1.jpg?ssl=1\")
<\/figure>\n