{"id":71627,"date":"2022-12-20T07:42:56","date_gmt":"2022-12-20T12:42:56","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627"},"modified":"2022-12-20T07:42:56","modified_gmt":"2022-12-20T12:42:56","slug":"maras-katliami-devletin-kurumsal-katliamidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627","title":{"rendered":"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r!"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-71628\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Maras-Katliami-360x180.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-360x180.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-560x280.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-260x130.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-160x80.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami.jpg 750w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Katliam s\u0131ras\u0131nda direni\u015fin i\u00e7inde yer alan yazar Aziz Tun\u00e7:Hem K\u00fcrt hareketinin geli\u015fmesini bast\u0131rmak i\u00e7in, hem y\u00fckselen toplumsal m\u00fccadeleyi bast\u0131rmak i\u00e7in Elaz\u0131\u011f, Malatya, Mara\u015f, Sivas ve \u00c7orum hatt\u0131 \u00fczerinden bir plan devreye konulmu\u015f ve katliamlar bu plana uygun ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>H\u00fcseyin Kalkan<\/strong><\/p>\n<p>Mara\u015f Katliam\u0131 sadece zincirin halkalar\u0131nda biriydi. Elaz\u0131\u011f\u2019da ba\u015flay\u0131p \u00c7orum\u2019a kadar uzanan katliam zincirinin bir halkas\u0131yd\u0131. G\u00fcnlerce Alevilerin, K\u00fcrtlerin, demokratlar\u0131n evleri yak\u0131ld\u0131, insanlar uzun namlulu silahlarla keskin ni\u015fanc\u0131larca katledildi. Mara\u015f\u2019ta sadece katliam yoktu, mahallelerine \u00e7ekilen halk neredeyse \u00e7\u0131plak elle sald\u0131rganlara kar\u015f\u0131 direndi. Devrimci gruplar halk\u0131 savunmak i\u00e7in g\u00fc\u00e7lerini seferber ettiler ve halkla birlikte katliama kar\u015f\u0131 koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bu direni\u015fin i\u00e7inde yer alan yazar Aziz Tun\u00e7, katliam\u0131 ve neden Mara\u015f\u2019\u0131n hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir s\u00f6yle\u015finin izin verdi\u011fi kadar detayl\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Tun\u00e7, geliyorum diyen katliama dair \u015funlar\u0131 anlat\u0131yor: \u201cMara\u015f \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri olan bir yerle\u015fim alan\u0131yd\u0131. Mara\u015f\u2019\u0131n karakterini belirleyen en \u00f6nemli olaysa 1920\u2019lerde Ermeni Katliam\u0131\u2019n\u0131n ya\u015fanmas\u0131d\u0131r. Resmi tarihin Mara\u015f\u2019\u0131n kurtulu\u015fu olarak anlatt\u0131\u011f\u0131 olay budur. \u00c7ok kanl\u0131 \u00e7ok travmatik bir k\u0131r\u0131md\u0131r. Mara\u015f n\u00fcfusunun y\u00fczde 40-50\u2019si k\u0131r\u0131mdan ge\u00e7irilmi\u015f. Bu travman\u0131n etkisini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak Mara\u015f ger\u00e7e\u011fine bakmak gerekiyor. 1970\u2019lerden \u00f6nce -50 y\u0131l \u00f6nce- n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131n\u0131n soyk\u0131r\u0131m ve tehcirle s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir Mara\u015f. Bunun \u00f6nemi \u015furada; o d\u00f6nemin akt\u00f6rlerinden baz\u0131lar\u0131 ya\u015f\u0131yordu. Annesi, babas\u0131, day\u0131s\u0131 bir \u015fekilde bu soyk\u0131r\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine kat\u0131lm\u0131\u015f bir yap\u0131 s\u00f6z konusu. Mara\u015f n\u00fcfusunun bir k\u0131sm\u0131 Balkan g\u00f6\u00e7meni. Balkan sava\u015f\u0131 yenilgisinden sonra Balkanlar\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinden g\u00f6\u00e7 etmi\u015f ve Mara\u015f\u2019a yerle\u015ftirilmi\u015f insanlar. Bir k\u0131sm\u0131 \u00c7erkesler. 1800\u2019l\u00fc y\u0131llarda Rus \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenledi\u011fi soyk\u0131r\u0131mdan ka\u00e7m\u0131\u015f ve bu topraklara yerle\u015fmi\u015f insanlar. (Ama Osmanl\u0131 devleti \u00c7erkesleri kendi sosyal dayana\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f. \u0130htiya\u00e7 duydu\u011fu askeri g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f, devleti y\u00f6netme geleneklerini geli\u015ftirerek y\u00f6netim kademelerine yerle\u015ftirmi\u015f.) Mara\u015f bu g\u00f6\u00e7menlerin yan\u0131 s\u0131ra S\u00fcnni T\u00fcrkler, bir miktar S\u00fcnni K\u00fcrt ve daha \u00e7ok \u00e7evresindeki yerle\u015fim\u00a0 yerlerine yerle\u015fmi\u015f olan Alevi K\u00fcrtler ve Alevi T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafya. Bu demografik yap\u0131 siyasi geli\u015fmeleri belirledi.\u201d<\/p>\n<p><strong>Toplumsal uyan\u0131\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Mara\u015f\u2019ta d\u00f6nemin siyasi ve toplumsal yap\u0131s\u0131na dair g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klayan Tun\u00e7, toplumsal geli\u015fmeye dair \u015fu geli\u015fmelerin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor: \u201cMara\u015f\u2019ta 1970\u2019lerde demokratik uyan\u0131\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir siyasi iklim hakimdi. \u00d6zellikle Nurhak\u2019a, Sinan Cemgillerin de gelmi\u015f olmas\u0131 Mara\u015f\u2019\u0131 da etkilemi\u015f, bir devrimci demokrat birikimin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f. \u00d6zellikle Aleviler o d\u00f6nem geli\u015fen demokratik m\u00fccadelenin i\u00e7inde olan akt\u00f6rlerdir. Bu durum onlar\u0131n daha sonra neden hedef al\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu siyasi iklimde sadece Alevilerin etkilendi\u011fini s\u00f6ylemek eksik olur. S\u00fcnnilerin ve \u00c7erkeslerin i\u00e7inde de bu geli\u015fmeden etkilenenler bulunuyordu. Bu demokratik duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan kesimlerin oylar\u0131 ba\u015fka bir legal mecra olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in CHP\u2019de toplanm\u0131\u015ft\u0131. O d\u00f6nem CHP Mara\u015f\u2019ta 1. partiydi. Mara\u015f\u2019ta 7 milletvekili vard\u0131, 4\u2019\u00fcn\u00fc CHP al\u0131yordu. Yani \u015fimdikinin\u00a0tam tersi bir\u00a0durum s\u00f6z konusuydu.\u201d<\/p>\n<p><strong>Devletin stratejik korkusu\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Aziz Tun\u00e7\u2019un d\u00f6nemin \u00f6zelli\u011fine dair i\u015faret etti\u011fi bir geli\u015fme de K\u00fcrt cephesindeki geli\u015fmelerdir. Bu geli\u015fmelerin devlette stratejik bir korku yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun Milli G\u00fcvenlik Kurulu\u2019nda (MGK) ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: Ba\u015fka \u00f6nemli bir nokta ise devletin geli\u015fen s\u00fcreci kontrol edememesiydi. Bu s\u00fcreci y\u00f6netemeyen devlet Malatya, Mara\u015f, Elaz\u0131\u011f, Sivas ve \u00c7orum\u2019u kapsayan hilal \u015feklinde bir alan\u0131 K\u00fcrtlerden ve Alevilerden ar\u0131nd\u0131rmay\u0131 planlad\u0131. Bu karar\u0131 tetikleyen ba\u015fka bir \u015fey daha vard\u0131. Bilindi\u011fi gibi PKK 1978 y\u0131l\u0131n\u0131n Kas\u0131m ay\u0131nda kongresini yapm\u0131\u015f ve kurulu\u015funu ilan etmi\u015fti. Y\u00fczeysel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunun bir soyk\u0131r\u0131ma gerek\u00e7e yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 pek inand\u0131r\u0131c\u0131 gelmeyebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok yeni bir geli\u015fme. Ama tam tersine, Milli G\u00fcvenlik Kurulu\u2019nda (MGK) ya\u015fanan tart\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimizde, bu tart\u0131\u015fmalar incelendi\u011finde, ba\u015fka bir \u015fey g\u00f6r\u00fcyoruz. K\u00fcrtlerde ya\u015fanan bu geli\u015fmeyi, (PKK\u2019nin kurulmu\u015f olmas\u0131n\u0131) kendisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemli, politikalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece stratejik, tehlikeli bir geli\u015fme olarak g\u00f6r\u00fcyor.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla hem K\u00fcrtlerde geli\u015fen bu durumu \u00f6nlemek, hem y\u00fckselen toplumsal m\u00fccadeleyi bast\u0131rmak i\u00e7in bir plan devreye konuldu. Mara\u015f\u2019ta Esir T\u00fcrkler Kurtulu\u015f Ordusu (ETKO) faaliyetleri ba\u015flad\u0131. Bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn y\u00f6neticilerinden birisi Edip \u00d6zba\u015f\u2019t\u0131. Mehmet Yusuf \u00d6zba\u015f\u2019\u0131n o\u011fluydu. Daha sonra milletvekili oldu. Bunlar\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ETKO Mara\u015f\u2019ta ter\u00f6r estirmeye ba\u015flad\u0131. Mara\u015f\u2019\u0131n ortam\u0131n\u0131 ve atmosferini bir soyk\u0131r\u0131m\u0131 uygulamaya haz\u0131r hale getirecek giri\u015fimde bulundular. Baz\u0131 kahveler bombaland\u0131, baz\u0131 insanlar sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131. Gerilim t\u0131rmand\u0131r\u0131ld\u0131. Kas\u0131m ay\u0131nda kapat\u0131lan \u00dclk\u00fcc\u00fc Gen\u00e7lik Derne\u011fi yeniden a\u00e7\u0131ld\u0131. Gerilimin bir \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in ad\u0131mlar teker teker at\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. 19 Aral\u0131k\u2019ta \u00c7i\u00e7ek Sinemas\u0131 bombaland\u0131, 20 Aral\u0131k\u2019ta Mara\u015f\u2019\u0131n Karamara\u015f diye bir mahallesi var, orada bir kahve tarand\u0131, 21 Aral\u0131k\u2019ta 2 devrimci \u00f6\u011fretmen \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. 22 Aral\u0131k\u2019ta bu \u00f6\u011fretmenler i\u00e7in d\u00fczenlenen cenaze t\u00f6renine sald\u0131r\u0131ld\u0131, 23, 24 ve 25 Aral\u0131k\u2019ta Mara\u015f\u2019ta, Mara\u015f\u2019\u0131n mahallelerinde, yak\u0131n k\u00f6ylerinde K\u00fcrt, Alevi, solcu olarak bilinen her alana sald\u0131r\u0131lar yap\u0131larak\u00a0katliam ger\u00e7ekle\u015ftirildi.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018Katliam\u0131 devlet yapt\u0131\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Katliamda devlet kurumlar\u0131n\u0131n rol\u00fcne dikkat \u00e7eken Tun\u00e7, bu konuda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cDevlet deyince soyut bir varl\u0131k anla\u015f\u0131l\u0131r genellikle. Mara\u015f\u2019ta bu soyutluk k\u0131l\u0131f\u0131nda, soyunda. Somut olarak T\u00fcrk devleti yapt\u0131 bu katliam\u0131. T\u00fcrk devletine somut olarak ellerimizle dokunduk, g\u00f6zlerimizle g\u00f6rd\u00fck. Mesela 12 Mart darbesini ger\u00e7ekle\u015ftiren generallerden Faik T\u00fcr\u00fcn. Katliamdan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce Mara\u015f\u2019a geliyor. Neden? Mara\u015fl\u0131 de\u011fil, Mara\u015f\u2019ta tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 yok, Mara\u015f\u2019\u0131n dondurmas\u0131na ya da biberine a\u015f\u0131k de\u011fil. Faik T\u00fcr\u00fcn Mara\u015f\u2019ta \u00e7\u00fcnk\u00fc katliam\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131 kapsam\u0131nda Mara\u015f\u2019ta. Bununla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi sahibi olmay\u0131\u015f\u0131m\u0131z bir eksikli\u011fimiz. Enver Altayl\u0131 ad\u0131nda hem M\u0130T\u2019e hem CIA\u2019ye \u00e7al\u0131\u015fan, bug\u00fcn de FETO su\u00e7lamas\u0131 ile cezaevinde olan bir isim. Mara\u015f Katliam\u0131\u2019n\u0131n tertip\u00e7ilerinden \u00d6kke\u015f Kenger, \u00c7i\u00e7ek Sinemas\u0131 bombaland\u0131\u011f\u0131nda ilk arad\u0131\u011f\u0131 isimler Altayl\u0131\u2019ya yak\u0131n MHP\u2019liler.\u00a0Bir de asker olanlar var. Y\u00fczba\u015f\u0131 Mehmet Ali \u00c7eviker ve Cem Ersever var. Bunlar, \u00d6kke\u015f \u00c7oku\u00e7kun ve Gabriyel Akt\u00fcrk\u00a0adl\u0131 silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 silahlar\u0131 paramiliter unsurlara da\u011f\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r. Cem Ersever\u2019i daha sonra J\u0130TEM\u2019in kurucular\u0131ndan biri olarak K\u00fcrdistan\u2019daki faaliyetlerinde g\u00f6rece\u011fiz, J\u0130TEM i\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fma nedeni ile Ye\u015fil kod adl\u0131 Mahmut Y\u0131ld\u0131r\u0131m taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc devlet kay\u0131tlar\u0131na girmi\u015ftir. Mehmet Ali \u00c7eviker ise ayn\u0131 y\u0131l \u0130stanbul\u2019da meydana gelen 16 Mart katliam\u0131nda malzeme tedarik\u00e7isidir. \u00c7eviker, \u0130stanbul 3. Kolordu Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan ald\u0131\u011f\u0131 Amerikan yap\u0131m\u0131 TNT kal\u0131plar\u0131 \u015feklindeki bombalar\u0131 Abdullah \u00c7atl\u0131\u2019ya getirmi\u015f, \u00c7atl\u0131 da bombalar\u0131 \u0130stanbul MHP ve \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 y\u00f6neticilerine ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, onlar\u0131n g\u00f6revlendirdi\u011fi ki\u015filer de \u0130stanbul Emniyeti\u2019nin himayesinde, bombalar\u0131 \u00fcniversite \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda devrimci \u00f6\u011frencilerin \u00fczerine atm\u0131\u015ft\u0131. Bu sald\u0131r\u0131yla 7 devrimci \u00f6\u011frenci katledilmi\u015f, 50\u2019den fazla \u00f6\u011frenci de yaralanm\u0131\u015ft\u0131. Bu iki isim soyk\u0131r\u0131m\u0131n askeri kanattaki temsilcileridir.\u00a0Devletin bilgileri. Ben bunlar\u0131 Mara\u015f K\u0131y\u0131m adl\u0131 kitab\u0131mda yazd\u0131m. Mara\u015f Katliam\u0131 M\u0130T\u2019in de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 bir soyk\u0131r\u0131m operasyonudur.<\/p>\n<p>Siyaset\u00e7iler aras\u0131ndaki temsilcilere gelince, Mehmet Yusuf \u00d6zba\u015f ad\u0131 daha \u00f6nce ge\u00e7ti, MHP milletvekili olarak bu s\u00fcrecin i\u00e7inde yer al\u0131yor, Ahmet Uncu Mara\u015f Belediye Ba\u015fkan\u0131 olarak bu s\u00fcrecin i\u00e7inde yer al\u0131yor. Toparlarsak, devletin M\u0130T\u2019i, devletin askerleri, devletin siyaset\u00e7ileri, belediye ba\u015fkanlar\u0131, silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131 ve paramiliter g\u00fc\u00e7ler Abdullah \u00c7atl\u0131\u2019s\u0131ndan Muhsin Yaz\u0131c\u0131o\u011flu\u2019na kadar katliam\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131lar. Sivil\u00a0fa\u015fistler Mara\u015f\u2019a Milli Piyangocu diye ta\u015f\u0131nd\u0131. Otellere yerle\u015ftirildiler. Daha sonra katliam s\u0131ras\u0131nda -dosyadaki bilgilerden hareketle s\u00f6yl\u00fcyorum- y\u00fczleri maskeli, ellerinde uzun namlulu silahlarla katliamc\u0131 g\u00fcruhu harekete ge\u00e7iren, y\u00f6nlendiren, y\u00f6neten bunlard\u0131. B\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131 ile bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda s\u00fcrecin \u00f6yle tesad\u00fcfen ve kendili\u011finden meydana gelmi\u015f bir y\u00f6n\u00fc yoktur. Her \u015fey en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar planlanm\u0131\u015f bir devlet organizasyonuydu. Konjonkt\u00fcrel nedeni o zaman y\u00fckselen toplumsal m\u00fccadeleyi bast\u0131rmakt\u0131, do\u011fru, ama stratejik nedeni devletin kendi bilgilerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi orada b\u00f6lgedeki K\u00fcrtlerin, Alevilerin b\u00f6lgeden s\u00fcrg\u00fcn edilmesiydi.\u00a0Soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131lmas\u0131yd\u0131.\u201d<\/p>\n<p><strong>Katliamdan sonra Mara\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Devlet \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir katliam planlar ancak devrimci gruplar\u0131n sergiledi\u011fi direni\u015f buna engel olur. \u00d6l\u00fcmler ve ev yakmalar daha \u00e7ok savunmas\u0131z kalan mahallelerde meydana gelir. Aziz Tun\u00e7 i\u00e7inde yer ald\u0131, Mara\u015f Katliam\u0131\u2019na dair \u00fc\u00e7 kitap yazd\u0131. Katliam\u0131 ve direni\u015fi etrafl\u0131ca tart\u0131\u015ft\u0131. Tun\u00e7, katliamdan sonra Mara\u015f\u2019a dair \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cDevlet beklentileri ile sonu\u00e7 aras\u0131nda bir a\u00e7\u0131 fark\u0131 ya\u015fansa bile sonu\u00e7 olarak insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc Mara\u015f\u2019\u0131 terk etti. K\u00fcrts\u00fczle\u015ftirilmek ve Alevsizle\u015ftirilmek amac\u0131 ile yap\u0131lan bu 1978\u2019deki katliam K\u00fcrtlerin ve Alevilerin bir b\u00fct\u00fcn olarak oradan ayr\u0131lmas\u0131 sonucunu do\u011furmad\u0131. Ama ciddi bir g\u00f6\u00e7 ya\u015fand\u0131. Mara\u015f Merkez\u2019de ya\u015fayan K\u00fcrt Aleviler \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda g\u00f6\u00e7 ettiler. K\u00f6ylere gittiler, ba\u015fka \u015fehirlere gittiler, Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7 ettiler. \u015eehir merkezinde hemen hemen K\u00fcrt-T\u00fcrk Alevi kalmad\u0131. K\u00f6ylere g\u00f6\u00e7 edenler de daha sonra oralardan ayr\u0131ld\u0131lar. B\u00f6lgenin demografik yap\u0131s\u0131nda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik oldu. Devletin K\u00fcrtleri ve Alevileri \u00f6tekile\u015ftirme politikas\u0131 devam ediyor. Her an bu tamamlanamayan soyk\u0131r\u0131m s\u00fcrecini yeniden ba\u015flatabilirler. Oralar\u0131n hedef al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u015f\u00f6yle bir nedeni de var. Mesela Diyarbak\u0131r\u2019da K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7irilecek bir toplumsal grup yok. Dersim\u2019de b\u00f6yle bir grup yok. Ama Elaz\u0131\u011f, Malatya, Mara\u015f, Sivas ve \u00c7orum\u2019da b\u00f6yle bir yap\u0131 var. Kent merkezlerinden \u00e7o\u011funlukta. Devlet kendisinin ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedi\u011fini bu gruplar eli ile ger\u00e7ekle\u015ftirme imkan\u0131n\u0131 elinde tutuyor.\u201d<\/p>\n<p><strong>Direni\u015f nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti?<\/strong><\/p>\n<p>Aziz Tun\u00e7, g\u00f6stere g\u00f6stere gelen katliama kar\u015f\u0131 yeteri kadar tedbir al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gelenin b\u00fcy\u00fck bir katliam oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bir anlamda bir \u00f6zele\u015ftiri de sayabilece\u011fimiz \u015fu belirlemelerde bulunuyor: \u201c\u00c7i\u00e7ek Sinemas\u0131\u2019na bomba at\u0131lmas\u0131n\u0131, Karamara\u015f mahallesinde kahvenin bombalanmas\u0131n\u0131, iki \u00f6\u011fretmenin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini Mara\u015f\u2019taki devrimci yap\u0131lar do\u011fru de\u011ferlendiremediler. O d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de her g\u00fcn ya\u015fanan olaylar gibi olaylar sand\u0131lar. Bir katliam\u0131n gelmekte oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6remediler. Bir\u00e7ok done vard\u0131 halbuki. Ayn\u0131 y\u0131l 17 Nisan\u2019da benzer bir tertip Malatya\u2019da ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131, Pazarc\u0131k\u2019ta CHP y\u00f6neticisine bombal\u0131 mektup g\u00f6nderilmi\u015fti. Tesad\u00fcfen bir katliama d\u00f6n\u00fc\u015fmedi. Bir gerginlik durumu vard\u0131 ama bir katliam beklenmiyordu. Buna uygun bir haz\u0131rl\u0131k i\u00e7inde de\u011fildi kimse. Bu durum g\u00f6r\u00fclseydi ve haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lsayd\u0131 sald\u0131r\u0131y\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. \u0130ki \u00f6\u011fretmenin cenaze t\u00f6renine iyi bir kat\u0131l\u0131m ger\u00e7ekle\u015fti. B\u00fct\u00fcn devrimci gruplar imkanlar\u0131n\u0131 seferber ettiler. Ancak fa\u015fist sald\u0131r\u0131 nedeni ile cenaze t\u00f6reni ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi. Sald\u0131r\u0131 olunca kitle da\u011f\u0131ld\u0131. \u00d6nemli bir k\u0131sm\u0131 Y\u00f6r\u00fckselim mahallesine gitti. Devrimci gruplar halkla birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri toplant\u0131da direnme karar\u0131 ald\u0131lar. Ancak bu geli\u015fme sadece Y\u00f6r\u00fckselim mahallesinde ya\u015fand\u0131. Di\u011fer mahallelerde \u00f6yle bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oralar sald\u0131r\u0131lara ve katliama a\u00e7\u0131k hale geldi. \u0130kinci g\u00fcn\u00fcn sabah\u0131nda sabah 8 gibi yak\u0131ndaki iki mahallede Y\u00f6r\u00fckselim\u2019e sald\u0131r\u0131 ba\u015flad\u0131. Her iki taraftan da halk ve devrimcilerin direni\u015fi s\u00f6z konusu oldu. Direni\u015f ak\u015fam saatlerine kadar s\u00fcrd\u00fc. Bu katliamc\u0131lar\u0131n mahalleye girmelerine ve katliam yapmalar\u0131na engel oldu. Katliamc\u0131lar \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131lar. Mahallenin \u00e7eperinde olan birka\u00e7 aileye zarar verdiler. Di\u011fer mahallelerde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devrimci direni\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in fa\u015fistler Serintepe\u2019de, Dumlup\u0131nar\u2019da, \u0130sa Divan\u0131\u2019nda, Karamara\u015f gibi mahallelerde katliam yapt\u0131lar. Devrimci yap\u0131lar buna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fildi. E\u011fer bu sald\u0131r\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fc ile p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclseydi \u015fimdi bamba\u015fka bir Mara\u015f olurdu.\u201d<\/p>\n<p>https:\/\/yeniyasamgazetesi3.com\/maras-katliami-devletin-kurumsal-katliamidir\/?fbclid=IwAR24ePS_QuoFq123MtO3T6sCJ2CEt8nAX9gjXrtySKfL1jJ5pOZvDUtL33Q<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katliam s\u0131ras\u0131nda direni\u015fin i\u00e7inde yer alan yazar Aziz Tun\u00e7:Hem K\u00fcrt hareketinin geli\u015fmesini bast\u0131rmak i\u00e7in, hem y\u00fckselen toplumsal m\u00fccadeleyi bast\u0131rmak i\u00e7in Elaz\u0131\u011f, Malatya, Mara\u015f, Sivas ve \u00c7orum hatt\u0131 \u00fczerinden bir plan devreye konulmu\u015f ve katliamlar bu plana uygun ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. H\u00fcseyin Kalkan Mara\u015f Katliam\u0131 sadece zincirin halkalar\u0131nda biriydi. Elaz\u0131\u011f\u2019da ba\u015flay\u0131p \u00c7orum\u2019a kadar uzanan katliam zincirinin bir halkas\u0131yd\u0131. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":71629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20,53],"tags":[],"class_list":["post-71627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Katliam s\u0131ras\u0131nda direni\u015fin i\u00e7inde yer alan yazar Aziz Tun\u00e7:Hem K\u00fcrt hareketinin geli\u015fmesini bast\u0131rmak i\u00e7in, hem y\u00fckselen toplumsal m\u00fccadeleyi bast\u0131rmak i\u00e7in Elaz\u0131\u011f, Malatya, Mara\u015f, Sivas ve \u00c7orum hatt\u0131 \u00fczerinden bir plan devreye konulmu\u015f ve katliamlar bu plana uygun ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. H\u00fcseyin Kalkan Mara\u015f Katliam\u0131 sadece zincirin halkalar\u0131nda biriydi. Elaz\u0131\u011f\u2019da ba\u015flay\u0131p \u00c7orum\u2019a kadar uzanan katliam zincirinin bir halkas\u0131yd\u0131. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-20T12:42:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"750\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"375\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r!\",\"datePublished\":\"2022-12-20T12:42:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627\"},\"wordCount\":2264,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Maras-Katliami-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627\",\"name\":\"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Maras-Katliami-1.jpg\",\"datePublished\":\"2022-12-20T12:42:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Maras-Katliami-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Maras-Katliami-1.jpg\",\"width\":750,\"height\":375},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71627#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Katliam s\u0131ras\u0131nda direni\u015fin i\u00e7inde yer alan yazar Aziz Tun\u00e7:Hem K\u00fcrt hareketinin geli\u015fmesini bast\u0131rmak i\u00e7in, hem y\u00fckselen toplumsal m\u00fccadeleyi bast\u0131rmak i\u00e7in Elaz\u0131\u011f, Malatya, Mara\u015f, Sivas ve \u00c7orum hatt\u0131 \u00fczerinden bir plan devreye konulmu\u015f ve katliamlar bu plana uygun ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. H\u00fcseyin Kalkan Mara\u015f Katliam\u0131 sadece zincirin halkalar\u0131nda biriydi. Elaz\u0131\u011f\u2019da ba\u015flay\u0131p \u00c7orum\u2019a kadar uzanan katliam zincirinin bir halkas\u0131yd\u0131. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2022-12-20T12:42:56+00:00","og_image":[{"width":750,"height":375,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r!","datePublished":"2022-12-20T12:42:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627"},"wordCount":2264,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-1.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627","name":"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r! - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-1.jpg","datePublished":"2022-12-20T12:42:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Maras-Katliami-1.jpg","width":750,"height":375},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71627#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mara\u015f Katliam\u0131 devletin kurumsal katliam\u0131d\u0131r!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71627"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71630,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71627\/revisions\/71630"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/71629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}