{"id":71563,"date":"2022-12-16T05:05:39","date_gmt":"2022-12-16T10:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563"},"modified":"2022-12-16T05:05:39","modified_gmt":"2022-12-16T10:05:39","slug":"ermenice-tiyatronun-parlak-gunleri-nasil-sona-erdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563","title":{"rendered":"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi?"},"content":{"rendered":"<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-71564\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-360x254.jpeg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"254\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-360x254.jpeg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-768x543.jpeg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1536x1085.jpeg 1536w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-2048x1447.jpeg 2048w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-560x396.jpeg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-260x184.jpeg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-160x113.jpeg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/div>\n<div class=\"post-meta\"><strong><span class=\"posted-by\"><span class=\"reviewer\"><a title=\"Yetvart Danzikyan\" href=\"https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/20\/yetvart-danzikyan\" rel=\"author\">Yetvart Danzikyan<\/a> <\/span><\/span><\/strong><\/div>\n<div class=\"post-meta\"><em><strong><span style=\"color: #333333; font-family: 'Cantata One', serif; letter-spacing: 0.05em;\">Hrant Dink Vakf\u0131&#8217;nca 4-5 Kas\u0131m&#8217;da d\u00fczenlenen \u2018\u0130stanbul, 1914-1922: Sava\u015f, \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f, \u0130\u015fgal ve Direni\u015fin Tarihi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 konferansta sunum yapan isimlerden biri de Nesim Ovadya \u0130zrail\u2019di. \u0130zrail konferans\u0131n kapan\u0131\u015f\u0131nda \u201cM\u00fctareke Y\u0131llar\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Ermenice Tiyatro Faaliyetlerinin Y\u00fckseli\u015fi&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir konu\u015fma yapt\u0131. \u0130zrail ile sunumundan yola \u00e7\u0131karak T\u00fcrkiye\u2019de Ermenice tiyatronun tarihine bakt\u0131k.<\/span><\/strong><\/em><\/div>\n<div class=\"post-container cf\">\n<div class=\"post-content-right\">\n<div class=\"post-content description \">\n<p><strong>M\u00fctareke, yani 1918-1922 \u00f6ncesi d\u00f6nemde Ermeni tiyatrosu ne durumdayd\u0131?\u00a0 Ermeni tiyatrocular, Ermenice tiyatro icra edebilme imkanlar\u0131n\u0131 ne zaman elde edebildiler ve bu ne zaman kesintiye u\u011frad\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131 toplumuna Avrupa tarz\u0131nda tiyatro, bu toplumun bile\u015fenlerinden Ermeniler sayesinde 19. y\u00fczy\u0131lda girmi\u015f ve yer etmi\u015ftir. 1858\u2019den 1881\u2019e kadar Ermenice ve T\u00fcrk\u00e7e \u00e7ok dilli olarak devam eden tiyatro performanslar\u0131na, bu tarihten sonra Ermenice oyun oynama yasa\u011f\u0131 gelmi\u015fti. Tiyatro sahnesinin kurucular\u0131, geli\u015ftiricileri ve seyirciyi salonlara giderek piyes izlemeye al\u0131\u015ft\u0131ran Ermeni sanat\u00e7\u0131lar, bundan sonra Mardiros M\u0131nakyan\u2019\u0131n liderli\u011finde T\u00fcrk\u00e7e oyunlarla yola devam ettiler ve 1908\u2019de ilan edilen Anayasa\u2019ya kadar Abd\u00fclhamit\u2019in istibdat y\u0131llar\u0131n\u0131n tiyatro gemisini Me\u015frutiyet liman\u0131na yana\u015ft\u0131rd\u0131lar. Bu y\u0131llar\u0131n Bat\u0131l\u0131 tarzdaki tek tiyatro kumpanyas\u0131, M\u0131nakyan\u2019\u0131n Osmanl\u0131 Dram Kumpanyas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>1908\u2019de Anayasal d\u00fczene ge\u00e7ildi\u011finde Ermenice tiyatro yapmak serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bu g\u00fcnlerdeki g\u00f6receli \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ortam\u0131nda b\u00fcy\u00fck heyecanla sahnelere at\u0131lan T\u00fcrk sanat\u00e7\u0131lar, hen\u00fcz yeterli tecr\u00fcbeye sahip olmayan gen\u00e7 g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden olu\u015fuyordu. \u0130stibdat y\u0131llar\u0131n\u0131n sona ermesiyle sahnelerde her \u015fey \u00f6zg\u00fcrce s\u00f6ylenebiliyor, oynanabiliyordu. T\u00fcrk g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden baz\u0131lar\u0131, Ermeni sanat\u00e7\u0131larla birlik olurken, baz\u0131lar\u0131 da kendi aralar\u0131nda gruplar olu\u015fturarak tiyatro denemeleri yap\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Ermeni sanat\u00e7\u0131lar i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ortam\u0131nda Me\u015frutiyet\u2019in en \u00f6nemli niteli\u011fi, Ermenice oyun oynaman\u0131n art\u0131k serbest olmas\u0131yd\u0131. Sahneye \u00e7\u0131kma heyecan\u0131yla gen\u00e7 Ermeni sanat\u00e7\u0131lar 1908\u2019in ilk g\u00fcnlerinde Azad Tadron (\u00d6zg\u00fcr Tiyatro) isimli bir topluluk olu\u015fturdular. Tamamen Ermenice bir repertuarla yola \u00e7\u0131kan bu gen\u00e7ler toplulu\u011fu, d\u00f6nemin yeni parlayan ideolojisi olan sosyalizme yak\u0131nl\u0131k duyduklar\u0131n\u0131 ilan ediyorlard\u0131. Sahneye koyduklar\u0131 oyunlarda krallara, zalimlere ve patronlara kar\u015f\u0131 konularla, Ermeni milletine kimli\u011fini hat\u0131rlatan temalarla yer al\u0131yorlard\u0131. Azad Tadron grubunun kurucu ve \u00f6ne \u00e7\u0131kan isimleri A\u015fod Madatyan, Yenovk \u015eahen, \u015eahen Hovhannesyan ve sahnelere yeni \u00e7\u0131kan Eliza Binemeciyan\u2019d\u0131. \u0130talya\u2019da akt\u00f6r olarak bulunan \u0130stanbullu Vahram Papazyan da belli aral\u0131klarla ba\u015fkente gelip bu grupla tecr\u00fcbelerini payla\u015farak, birlikte sahneye \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n<div id=\"photoholder1\" class=\"photoholder no-display appear\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"https:\/\/admin.agos.com.tr\/Upload\/Agos\/Images\/Mardiros%20M%C4%B1nakyan%20yo%CC%88netimindeki%20Osmanl%C4%B1%20Dram%20Kumpanyas%C4%B1'n%C4%B1n%20bir%20afis%CC%A7i.jpeg\" alt=\"Mardiros M\u0131nakyan y\u00f6netimindeki Osmanl\u0131 Dram Kumpanyas\u0131'n\u0131n bir afi\u015fi\" width=\"250\" height=\"400\" \/><\/div>\n<div class=\"photoholder no-display appear\"><em><span class=\"title\">Mardiros M\u0131nakyan y\u00f6netimindeki Osmanl\u0131 Dram Kumpanyas\u0131&#8217;n\u0131n bir afi\u015fi<\/span><\/em><\/div>\n<p>T\u00fcrk ayd\u0131nlar\u0131, Re\u015fad R\u0131dvan, Burhanettin Tepsi gibi T\u00fcrk tiyatro y\u00f6neticileri i\u00e7in ba\u015far\u0131l\u0131 sahne performans\u0131yla Vahram Papazyan, T\u00fcrk tiyatrosunun geli\u015ftirilmesinde bir se\u00e7enek olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. 1910 y\u0131l\u0131nda Ermeni Dramatik\u2019in \u00f6nde gelen sanat\u00e7\u0131s\u0131 Vahram Papazyan\u2019\u0131n ki\u015fili\u011finde T\u00fcrk tiyatro topluluklar\u0131yla birlikte oyunlar\u0131n oynanmas\u0131 i\u00e7in denemeler yap\u0131ld\u0131. Avrupai disiplinle yeti\u015fen Papazyan ile Milli Osmanl\u0131 Tiyatrosu\u2019nun T\u00fcrk sanat\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda (Eyl\u00fcl 1910\u2019da birlikte oynanan Otello performans\u0131nda oldu\u011fu gibi)\u00a0 uyumsuzluklar olmas\u0131na ra\u011fmen, Nisan 1912\u2019de Yeni Tiyatro Kumpanyas\u0131 taraf\u0131ndan Muhsin Ertu\u011frul\u2019un T\u00fcrk\u00e7e ve Vahram Papazyan\u2019\u0131n Ermenice, iki dilli olarak Hamlet\u2019in sahneye konulmas\u0131 da, \u00f6nemli i\u015f birliklerinin g\u00f6stergesi olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1910 y\u0131l\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, \u0130stanbul\u2019da Ermenice tiyatro faaliyetlerini maddi ve seyirci bak\u0131m\u0131ndan desteklemek \u00fczere Ermeni Tiyatro Cemiyeti olu\u015fturuldu. 1911\u2019de bu deste\u011fi de arkas\u0131na alan Ermeni Dramatik Tiyatrosu, Vahram Papazyan, A\u015fod Madatyan, Yenovk \u015eahen, Kevork Sarkisyan, Eliza Binemeciyan ile M\u0131g\u0131rdi\u00e7 \u00c7anan, Yetvart \u00c7aprasd, Hra\u00e7ya Nersesyan, Hra\u00e7 Tertsakyan, k\u0131z karde\u015fi Adrine Tertsakyan, N\u0131\u015fan Be\u015fikta\u015fl\u0131yan gibi gen\u00e7 kadrolar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u015fekillendi. Balkan Sava\u015f\u0131 g\u00fcnlerinde aksayan tiyatrolar\u0131n g\u00f6sterileri, 1913\u2019\u00fcn Nisan ay\u0131ndan itibaren gen\u00e7 sanat\u00e7\u0131lar M\u0131g\u0131rdi\u00e7 \u00c7anan, Yetvart \u00c7aprasd ve Adrine Tertsakyan\u2019\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla Ermeni Dramatik Tiyatrosu\u2019nun performanslar\u0131 devam etti.<\/p>\n<p>1914 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul\u2019da hayata ge\u00e7irilen Dar\u00fclbedayi, T\u00fcrk milli tiyatrosu olarak planlanm\u0131\u015ft\u0131 ve temel ama\u00e7lar\u0131ndan biri sahnedeki Ermeni sanat\u00e7\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne son vermekti. Hi\u00e7bir Ermeni akt\u00f6r\u00fcn al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 Dar\u00fclbedayi\u2019ye, T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n\u0131n sahneye \u00e7\u0131kma engeli nedeniyle Ermeni aktrisler zorunlu olarak kabul edildi. Bu trajik durum 1923\u2019e kadar dokuz y\u0131l devam etti.<\/p>\n<p><strong>M\u00fctareke d\u00f6nemine geldi\u011fimizde ise Ermenice tiyatronun bir canlanma ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bu ne zamana kadar s\u00fcrd\u00fc ve bu d\u00f6nemin \u00f6ne \u00e7\u0131kan sanat\u00e7\u0131lar\u0131 kimlerdi?<\/strong><\/p>\n<p>1918 y\u0131l\u0131 sava\u015f\u0131n devam etti\u011fi, ancak h\u0131z kesti\u011fi, soyk\u0131r\u0131m ve tehcirden sa\u011f kurtulan ve ge\u00e7erli mazeretleri olan Ermeni vatanda\u015flara ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlere ve \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nme izinlerinin verilmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerdir. Soyk\u0131r\u0131mdan en az hasarla kurtulan \u0130stanbul\u2019un Ermenileri ile T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman vatanda\u015flar aras\u0131nda olu\u015fan g\u00fcvensizlik ortam\u0131nda, gen\u00e7 Ermeni tiyatro sanat\u00e7\u0131lar\u0131 1918\u2019in ilk aylar\u0131nda yeniden harekete ge\u00e7irmeyi planlad\u0131klar\u0131 \u0130stanbul Ermeni Dramatik Tiyatrosu\u2019nun t\u00fcz\u00fck ve y\u00f6netmeli\u011fini haz\u0131rlamaya giri\u015ftiler. A\u011fustos 1918\u2019de kabul edilip sonu\u00e7land\u0131r\u0131lan bu \u00e7al\u0131\u015fmaya ra\u011fmen sava\u015f\u0131n resmen sona ermesini beklediler.<\/p>\n<p>Aral\u0131k 1918\u2019de yay\u0131nlanan t\u00fcz\u00fckle birlikte, 1908\u2019deki Azad Tadron\u2019un ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 tiyatro s\u00fcrecinin do\u011frultusunda, \u0130stanbul Ermeni Dramatik Cemiyeti\u2019nin (Bolso Hay Dramatik Ingerutyun) kurulu\u015fu ilan edildi. Cemiyetin kurucu isimleri, sava\u015f \u00f6ncesi y\u0131llarda sahneye yeni \u00e7\u0131kan gen\u00e7 sanat\u00e7\u0131lardan M\u0131g\u0131rdi\u00e7 \u00c7anan, Yetvart \u00c7aprasd, Yervant Tolayan\u2019d\u0131. Grubun sahne ve y\u00f6netim kadrolar\u0131 \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda b\u00fcy\u00fck bir heyecanla bir araya geldi ve provalara ba\u015flad\u0131. Aktrislerden, Siranu\u015f Aleksanyan, Hra\u00e7 Tertsakyan, Yevkine Acemyan, Adrine \u00c7anan, akt\u00f6rlerden Hra\u00e7ya Nersesyan, D\u0131rtad Ni\u015fanyan, Hrant Isdepanyan, Krikor Hagopyan, \u015eahan Saryan, Dikran Bo\u011fos ilk g\u00fcnlerde \u00f6ne at\u0131lan sanat\u00e7\u0131lar oldu. O s\u0131rada Halep\u2019te bulunan A\u015fod Madatyan birka\u00e7 ayl\u0131k bir gecikme ile \u0130stanbul\u2019a geldi ve gruba kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00dclkenin genelinde T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman \u00e7o\u011funluk i\u00e7in ba\u015flayan i\u015fgal ve i\u015fgale kar\u015f\u0131 m\u00fccadele g\u00fcnlerinin olu\u015fturdu\u011fu yeni siyasal safla\u015fma ortam\u0131, \u0130stanbul\u2019da Ermeni toplumu i\u00e7in bir rahatlama ve nefes alma d\u00f6nemi oldu. Ermenice tiyatro yapmaya elveri\u015fli \u00f6zg\u00fcr bir ortam ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u0130stanbul\u2019da Ermeni sahnesi i\u00e7in parlak g\u00fcnlerin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. Yeniden aya\u011fa kalkan Ermeni tiyatro sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kesimi, varl\u0131kl\u0131 Ermenilerin de deste\u011fini alarak \u0130stanbul Ermeni Dramatik Tiyatrosu\u2019nun \u015femsiyesi alt\u0131nda topland\u0131. Di\u011fer yandan Benliyan Operet Kumpanyas\u0131\u2019yla beraber, Felekyan K\u0131z Karde\u015fler Tiyatrosu, Vahan \u015eahinyan\u2019\u0131n Kilikya Ermeni Dramatik Tiyatrosu, Krikor Hagopyan\u2019\u0131n \u015eark Tiyatrosu gibi kumpanyalar\u0131n faaliyetleri ile \u0130stanbul\u2019da Ermenice sahne, zirve yapt\u0131.<\/p>\n<div id=\"photoholder2\" class=\"photoholder no-display appear\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"https:\/\/admin.agos.com.tr\/Upload\/Agos\/Images\/Nesim%20Ovadya%20I%CC%87zrail.jpeg\" alt=\"Nesim Ovadya \u0130zrail\" width=\"220\" height=\"300\" \/><\/div>\n<div class=\"photoholder no-display appear\"><em><span class=\"title\">Nesim Ovadya \u0130zrail<\/span><\/em><\/div>\n<p>\u0130stanbul Ermeni Dramatik Tiyatrosu\u2019nca, \u015eubat 1919\u2019da ya\u015flanm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck sanat\u00e7\u0131 Mardiros M\u0131nakyan yarar\u0131na, sanat\u00e7\u0131n\u0131n ikinci j\u00fcbilesi niteli\u011finde bir g\u00f6steri ile yo\u011fun ge\u00e7ecek bir d\u00f6rt y\u0131l\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131. Ard\u0131ndan \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin soyk\u0131r\u0131mda kulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7etelerden birinin ba\u015f\u0131n\u0131 ezerek \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, milletvekili, hukuk\u00e7u, gazeteci, yazar ve \u00fcniversite hocas\u0131 Krikor Zohrab\u2019\u0131n Postal isimli hikayesi Ermenice olarak sahneye koyuldu. Ard\u0131ndan yo\u011fun ve zengin repertuarla \u0130stanbul\u2019un en \u00e7ok seyircisi olan salonlar\u0131nda Ermenice g\u00f6steriler d\u00f6nemi devam etti.<\/p>\n<p>\u0130stanbul\u2019da izafi bir istikrar ve g\u00fcven ortam\u0131, Kafkasya\u2019n\u0131n Ermeni ayd\u0131nlar\u0131 ve sahne insanlar\u0131 i\u00e7in uygun bir ortam olu\u015fturmu\u015ftu, s\u0131rayla \u0130stanbul\u2019u ziyaret etmeye ba\u015flad\u0131lar. \u0130lk ziyaret Eyl\u00fcl 1919\u2019da \u00fcnl\u00fc Ermeni romanc\u0131, tiyatro yazar\u0131, \u00f6yk\u00fcc\u00fc ve gazeteci Aleksandr \u015eirvanzade taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>\u015eirvanzade\u2019nin pe\u015finden, 1919\u2019un Kas\u0131m ay\u0131nda tiyatroda reformcu ak\u0131m\u0131n \u00f6nc\u00fclerinden, Moskova Sanat Akademisi\u2019nin \u00f6nemli akt\u00f6r-y\u00f6netmeni Hovhannes Sevumyan \u0130stanbul\u2019dayd\u0131. Ancak yakaland\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131k nedeniyle \u0130stanbul\u2019da vefat etti.<\/p>\n<p>Mart 1920\u2019de Ermeni Dramatik i\u00e7in yabanc\u0131 olmayan \u00fcnl\u00fc bir isim Vahram Papazyan Ermenistan\u2019dan \u0130stanbul\u2019a geldi. Haziran ay\u0131 sonuna kadar kendisine ait \u00f6zel repertuar\u0131 ile \u0130stanbul Ermeni sahnelerini doldurdu. Ocak 1921\u2019de \u0130stanbul\u2019a gelen A\u015fo \u015eahkhatuni de Dar\u00fclbedayi\u2019nin primadonnas\u0131 Eliza Binemeciyan ile uyumlu bir sahne birlikteli\u011fi olu\u015fturarak Ermeni Dramatik sahnesine \u00f6nemli bir renk getirdi. Kas\u0131m 1921\u2019de Ermeni edebiyat\u0131n\u0131n ulusal en m\u00fcmtaz \u015fair ve yazarlar\u0131ndan Hovhannes Tumanyan, Ermeni k\u00fclt\u00fcr adamlar\u0131yla ba\u011f kurmak \u00fczere \u0130stanbul\u2019u ziyaret etti ve \u0130stanbul Ermeni Sanat Evi\u2019nin kurulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti.<\/p>\n<p><strong>1922 sonras\u0131nda Ermenice tiyatronun tekrar kesintiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. 1922 sonras\u0131nda hayat Ermeni tiyatro sanat\u00e7\u0131lar\u0131 i\u00e7in nas\u0131l ge\u00e7ti? Dar\u00fclbedayi\u2019nin Ermeni tiyatro sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftiniz. Bu d\u00f6nemde Ermeni tiyatro sanat\u00e7\u0131lar\u0131 hayatlar\u0131n\u0131 nas\u0131l idame ettirdiler?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ankara\u2019n\u0131n kurtulu\u015f ordusunun 9 Eyl\u00fcl 1922\u2019de \u0130zmir\u2019e girmesinin ve d\u00f6rt g\u00fcn sonra ba\u015flayan b\u00fcy\u00fck yang\u0131n haberinin \u0130stanbul\u2019a ula\u015fmas\u0131yla, bu tablo tamamen de\u011fi\u015fti. Ermenice sahne i\u00e7in d\u00f6rt y\u0131l s\u00fcren bu parlak d\u00f6nem sona erdi ve sanat\u00e7\u0131 birikimi \u00e7ok k\u0131sa bir zaman i\u00e7inde Bat\u0131 \u00fclkelerine ve Ermenistan\u2019a do\u011fru da\u011f\u0131ld\u0131. Ermeni Dramatik Tiyatrosu fiilen sona erdi.<\/p>\n<div id=\"photoholder3\" class=\"photoholder no-display appear\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"https:\/\/admin.agos.com.tr\/Upload\/Agos\/Images\/As%CC%A7od%20Madatyan.jpeg\" alt=\"A\u015fod Madatyan\" width=\"250\" height=\"350\" \/><\/div>\n<div class=\"photoholder no-display appear\"><em><span class=\"title\">A\u015fod Madatyan<\/span><\/em><\/div>\n<p>Cumhuriyet\u2019e do\u011fru giden 1923\u2019\u00fcn ilk aylar\u0131nda Ermenice tiyatro yapmaya yasak konulmas\u0131 son darbe oldu. \u0130stanbul\u2019da kalan bir k\u0131s\u0131m sanat\u00e7\u0131 kabu\u011funa \u00e7ekilirken, yine de \u00e7ok say\u0131da \u00f6nemli Ermeni sanat\u00e7\u0131n\u0131n sahne faaliyetlerine devam etmek i\u00e7in T\u00fcrk\u00e7e oyun oynamaktan ba\u015fka alternatifi kalmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc ve \u00e7ok dilli tiyatrodan tek dilli sahneye ge\u00e7i\u015f yap\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de m\u00fctarekeden \u00f6nce ba\u015flayan ve d\u00f6rt y\u0131l s\u00fcre i\u00e7in ertelenen Ermeni sahne sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131, kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam etti.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda, d\u00fcnyada esen demokrasi ve fa\u015fizm kar\u015f\u0131t\u0131 hava ile T\u00fcrkiye\u2019de Ermenice tiyatro yapmak serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Yeniden nefeslenen Ermenice sahneler yakla\u015f\u0131k on y\u0131l devam eden profesyonel performanslarla bir d\u00f6nem daha parlak g\u00fcnler ya\u015fad\u0131. Siyasette gayrim\u00fcslim vatanda\u015flar\u0131 d\u0131\u015flama ve asimile etmenin devam etmesi ile 1955\u2019te ya\u015fanan 6-7 Eyl\u00fcl ve benzeri olaylar, profesyonel Ermeni tiyatrosunun parlak g\u00fcnlerinin s\u00f6n\u00fcmlenmesini getirdi ve amat\u00f6r Ermeni sahnesi tiyatronun bayra\u011f\u0131n\u0131 devrald\u0131. Y\u0131llar i\u00e7inde devam eden amat\u00f6r Ermeni tiyatrosu giderek g\u00fcc\u00fcnden \u00e7ok \u015fey kaybetti. Amat\u00f6r Ermeni tiyatrosu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ermenice performans\u0131n yerini T\u00fcrk\u00e7e performanslara terk ederek yetersiz bir seviyede yoluna devam etmektedir.<\/p>\n<p><em><strong>https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/27904\/ermenice-tiyatronun-parlak-gunleri-nasil-sona-erdi\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yetvart Danzikyan Hrant Dink Vakf\u0131&#8217;nca 4-5 Kas\u0131m&#8217;da d\u00fczenlenen \u2018\u0130stanbul, 1914-1922: Sava\u015f, \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f, \u0130\u015fgal ve Direni\u015fin Tarihi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 konferansta sunum yapan isimlerden biri de Nesim Ovadya \u0130zrail\u2019di. \u0130zrail konferans\u0131n kapan\u0131\u015f\u0131nda \u201cM\u00fctareke Y\u0131llar\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Ermenice Tiyatro Faaliyetlerinin Y\u00fckseli\u015fi&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir konu\u015fma yapt\u0131. \u0130zrail ile sunumundan yola \u00e7\u0131karak T\u00fcrkiye\u2019de Ermenice tiyatronun tarihine bakt\u0131k. M\u00fctareke, yani 1918-1922 \u00f6ncesi d\u00f6nemde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":71565,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,71,20],"tags":[],"class_list":["post-71563","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-mulakatlar","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yetvart Danzikyan Hrant Dink Vakf\u0131&#8217;nca 4-5 Kas\u0131m&#8217;da d\u00fczenlenen \u2018\u0130stanbul, 1914-1922: Sava\u015f, \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f, \u0130\u015fgal ve Direni\u015fin Tarihi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 konferansta sunum yapan isimlerden biri de Nesim Ovadya \u0130zrail\u2019di. \u0130zrail konferans\u0131n kapan\u0131\u015f\u0131nda \u201cM\u00fctareke Y\u0131llar\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Ermenice Tiyatro Faaliyetlerinin Y\u00fckseli\u015fi&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir konu\u015fma yapt\u0131. \u0130zrail ile sunumundan yola \u00e7\u0131karak T\u00fcrkiye\u2019de Ermenice tiyatronun tarihine bakt\u0131k. M\u00fctareke, yani 1918-1922 \u00f6ncesi d\u00f6nemde [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-16T10:05:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2362\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1669\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi?\",\"datePublished\":\"2022-12-16T10:05:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563\"},\"wordCount\":1894,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"M\u00fclakatlar\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563\",\"name\":\"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg\",\"datePublished\":\"2022-12-16T10:05:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg\",\"width\":2362,\"height\":1669},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71563#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Yetvart Danzikyan Hrant Dink Vakf\u0131&#8217;nca 4-5 Kas\u0131m&#8217;da d\u00fczenlenen \u2018\u0130stanbul, 1914-1922: Sava\u015f, \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f, \u0130\u015fgal ve Direni\u015fin Tarihi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 konferansta sunum yapan isimlerden biri de Nesim Ovadya \u0130zrail\u2019di. \u0130zrail konferans\u0131n kapan\u0131\u015f\u0131nda \u201cM\u00fctareke Y\u0131llar\u0131nda \u0130stanbul\u2019da Ermenice Tiyatro Faaliyetlerinin Y\u00fckseli\u015fi&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir konu\u015fma yapt\u0131. \u0130zrail ile sunumundan yola \u00e7\u0131karak T\u00fcrkiye\u2019de Ermenice tiyatronun tarihine bakt\u0131k. M\u00fctareke, yani 1918-1922 \u00f6ncesi d\u00f6nemde [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2022-12-16T10:05:39+00:00","og_image":[{"width":2362,"height":1669,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi?","datePublished":"2022-12-16T10:05:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563"},"wordCount":1894,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg","articleSection":["Haberler","Makaleler","M\u00fclakatlar","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563","name":"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg","datePublished":"2022-12-16T10:05:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Osmanli-Tiyatrosunun-oyunculari-1.jpeg","width":2362,"height":1669},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71563#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ermenice tiyatronun parlak g\u00fcnleri nas\u0131l sona erdi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71563"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71567,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71563\/revisions\/71567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/71565"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}