{"id":71495,"date":"2022-12-13T05:01:54","date_gmt":"2022-12-13T10:01:54","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495"},"modified":"2022-12-13T05:01:54","modified_gmt":"2022-12-13T10:01:54","slug":"ahmet-rizanin-ittihatci-hukumete-itirazi-ermeni-mali-kalmayacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495","title":{"rendered":"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-71496\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Ahmet-Riza-219x270.webp\" alt=\"\" width=\"219\" height=\"270\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-219x270.webp 219w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-560x691.webp 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-260x321.webp 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-160x197.webp 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza.webp 650w\" sizes=\"auto, (max-width: 219px) 100vw, 219px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>\u00c2yan\u2019da Ahmet R\u0131za\u2019dan, Mebusan\u2019da Trabzon Mebusu Haf\u0131z Mehmet\u2019e ve Alman el\u00e7ilik raporlar\u0131na kadar hepsinin ortak noktas\u0131, Ermeni mallar\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131yd\u0131. 1915\u2019ten 1920\u2019lere on binlerce m\u00fclk T\u00fcrk-\u0130slam\u2019a transfer edildi. \u0130\u015fte bu T\u00fcrkle\u015ftirmenin ekonomi politi\u011fiydi! 1914 Osmanl\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re 1,3 milyon Ermeni vard\u0131, oysa 1927\u2019de dinen Ermeni olarak kaydedilen 77 bindi. Bu halde bir milyonu a\u015fk\u0131n Ermeni\u2019ye ve m\u00fclk\u00fcne ne oldu?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/yazar\/nevzat-onaran\">Nevzat Onaran<\/a><\/strong><\/p>\n<p>107 y\u0131l \u00f6nce \u00c2yan\u2019dan Ahmet R\u0131za, 1876 Anayasas\u0131\u2019na ayk\u0131r\u0131 buldu\u011fu Tasfiye Kanunu\u2019yla Ermeni mal\u0131n\u0131n kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Maalesef Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc 1920\u2019lere gelindi\u011finde do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131. Nitekim\u00a0<strong>15 Nisan 1923\u2019te Maliye Vekili Hasan Fehmi de kanunun amac\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fclenlerin mal\u0131n\u0131 tasfiye etmek<\/strong>[1]<strong>\u00a0<\/strong>yani malla sahibi ili\u015fkisini koparmak ve T\u00fcrk-\u0130slam\u2019a aktarmak oldu\u011funu anlatm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k ne Ermeni ne de mal\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. Tasfiye Kanunu\u2019nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinin sava\u015f sonuna ertelenmesini teklif eden Ahmet R\u0131za, \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin Paris\u2019teki kurucu \u00f6nderlerindendi. Zaten zamanla partisiyle ili\u015fkisini koparm\u0131\u015f ve Meclisi Mebusan Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan da ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00c2yan Meclisi\u2019ne 1912\u2019de atanan Ahmet R\u0131za\u2019yla \u0130ttihat ve Terakki h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan biri de 26 Eyl\u00fcl 1915 tarihli\u00a0<a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/1915ten-1988e-on-binlerce-mulke-el-koymanin-kanunu-makale-1582471\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Tasfiye Kanunu<\/a>\u2019ydu. S\u00fcr\u00fclenlerin mallar\u0131yla ilgili kanun hedefinde \u00f6ncelikle Ermeniler vard\u0131. Haziran 1915\u2019ten itibaren kitlesel olarak yerinden, yurdundan kovalanan Ermenilerdi. Mebusan\u2019da g\u00fcndeme gelmeyen kanun, Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n giri\u015fimiyle 13 Aral\u0131k 1915\u2019te \u00c2yan\u2019da m\u00fczakere edildi. Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n teklifi y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinin harp sonras\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131yd\u0131. Kabul edilmedi. Kanunun iki bu\u00e7uk ayl\u0131k uygulamas\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Ahmet R\u0131za,\u00a0<strong>\u201cErmenilerin mal\u0131 k\u0131smen ya\u011fma edildi; Kuvve-i Te\u015fr\u00eeyye [Meclis] kanunu reddedinceye kadar elde bir \u015fey kalmayacak, yap\u0131lacak \u015feylerin hepsi yap\u0131lm\u0131\u015f olacak\u201d<\/strong>\u00a0dedi.<\/p>\n<p>K\u0131saca \u2018Tasfiye Kanunu\u2019 olarak bilinen 11 maddelik ge\u00e7ici kanunun ad\u0131, \u201813 Eyl\u00fcl 1331 [26.9.1915] tarihli, 14 May\u0131s 1331 [27.5.1915] Tarihli Kanunu Muvakkat Mucibince \u00c2her (ba\u015fka) Mahallere Nakledilen E\u015fhas\u0131n Emv\u00e2l (mallar\u0131), D\u00fcyun (bor\u00e7lar\u0131) ve Matlubat\u0131 (alaca\u011f\u0131) Metr\u00fbkesi Hakk\u0131nda Kanunu Muvakkat\u2019t\u0131r.[2] Kanunun amac\u0131, 27 May\u0131s 1915 tarihli Tehcir Kanunu gere\u011fi s\u00fcr\u00fclen ki\u015finin mal\u0131n\u0131n tasfiye edilmesiydi (madde 1). Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n giri\u015fimiyle kanun Mebusan\u2019da de\u011fil \u00c2yan\u2019da m\u00fczakere edilebildi. Belirtirim ki isk\u00e2n politikas\u0131 olarak s\u00fcrg\u00fcn, bir ba\u015fka m\u0131nt\u0131kaya yerle\u015ftirmek ve geride kalan mal\u0131 kadar m\u00fclk vermektir. Bu anlamda 1915 sonras\u0131 yerinden, yurdundan edilenler asl\u0131nda s\u00fcrg\u00fcn edilmedi, Suriye \u00e7\u00f6l\u00fcne kovaland\u0131.<\/p>\n<p>Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n 11\u2019inci maddenin de\u011fi\u015ftirilmesiyle ilgili 4 Ekim 1915 tarihli kanun teklifi, bir hafta sonra \u00c2yan g\u00fcndemindeydi. Teklifte y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi h\u00fckm\u00fcn\u00fcn,\u00a0<strong>\u201csava\u015f\u0131n bitimine kadar ertelenmesi\u201d<\/strong>olarak de\u011fi\u015ftirilmesi \u00f6neriliyordu: \u201cAhar mahallere nakledilen e\u015fhas\u0131n emv\u00e2l ve d\u00fcy\u00fbn ve matlubat-\u0131 metr\u00fbkesi hakk\u0131nda, 13 Eyl\u00fcl 1331 tarihli muvakkat kanunun 11. maddesinin \u015fu ve\u00e7hile tadilini teklif eyleriz. \u0130\u015fbu kanun harb-i umuminin hitam\u0131ndan ve sulh ilan\u0131ndan bir ay sonra mevki-i icraya vaz\u2019 edilecektir.\u201d Esbab-\u0131 mucibesinde, mevcut sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m ve imha ile anayasan\u0131n ilgili maddelerine at\u0131f yap\u0131lan teklif, enc\u00fcmene havale edildi.[3]<\/p>\n<h2><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/i.gazeteduvar.com.tr\/storage\/files\/images\/2022\/12\/12\/ekran-goruntusu-2022-12-12-130827-p5zd.jpg?resize=650%2C802&amp;ssl=1\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"802\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/h2>\n<h2>\u2018100 L\u0130RALIK MAL 10 L\u0130RAYA SATILACAK\u2019<\/h2>\n<p>\u00c2yan\u2019da enc\u00fcmen raporu 13 Aral\u0131k 1915\u2019te okundu. Abd\u00fclhamit Z\u00f6hravi, Faik, Salih, Bohor, Aristidi\u2019den olu\u015fan enc\u00fcmenin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor, havale edildikten yakla\u015f\u0131k iki ay sonras\u0131 4 Aral\u0131k 1915 tarihliydi. Raporda teklifin, kanun Mebusan\u2019a g\u00f6nderildi\u011fi i\u00e7in \u00c2yan\u2019a geldi\u011finde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi \u00f6nerildi. Ahmet R\u0131za s\u00f6z al\u0131p, kanun \u00c2yan\u2019a gelene kadar teklifin ertelenmesinin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde durdu: \u201cKanun buraya gelip m\u00fczakere olununcaya kadar ne mal kalacak ne m\u00fclk, B\u00e2d-e harab-il Basra (Basra y\u0131k\u0131ld\u0131ktan sonra, i\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra) biz, ne m\u00fczakere edece\u011fiz?\u201d<\/p>\n<p>Kanunun bir emv\u00e2li,\u00a0<strong>emv\u00e2l-i metr\u00fbke diye nitelendirmesinin de kanuni olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/strong>\u00a0belirten Ahmet R\u0131za, m\u00fclklerin transferinde olacak vurguna dikkat \u00e7ekti: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc bu emv\u00e2lin sahibi olan Ermeniler, mallar\u0131n\u0131 isteyerek terk etmemi\u015fler, onlar yerlerinden teb\u2019\u00eed edilmi\u015f, zorla, cebir ile \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f. H\u00fck\u00fcmet, onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131, memurlar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla satt\u0131r\u0131yor. Bendenizin verdi\u011fim takrirden maksad\u0131m, bu kanunun mevki-i icraya konmamas\u0131n\u0131 temin idi. Esbab\u0131n\u0131 da arz etmi\u015ftim. Bu kanun, mevki-i icraya vaz olunursa bu adamlara bir kat daha gadredilmi\u015f olacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc mallar\u0131na talip bulunmayacak veyahut mal de\u011fer fiyat\u0131na sat\u0131lmayacakt\u0131r. 100 liral\u0131k bir mal belki 10 liraya sat\u0131lacakt\u0131r.\u201d[4]<\/p>\n<h3>\u20181876 ANAYASASI\u2019NA AYKIRIDIR\u2019<\/h3>\n<p>H\u00fcsn\u00fc Pa\u015fa isim vermiyor, ama anla\u015f\u0131lan kanun gere\u011fi kurulacak Tasfiye Komisyonu\u2019ndan bahsederek, bunlar\u0131n defterler tanzim edece\u011fini, emv\u00e2lin korunmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri alaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, teklifin kanunun \u00c2yan\u2019a geldi\u011finde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini \u00f6nerdi. Ahmet R\u0131za, Mebusan\u2019a kanunun gelmesiyle meclisin mal\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, emv\u00e2lin tasfiyesinin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde durdu: \u201c<strong>Ben, mal\u0131m\u0131 satma\u011fa raz\u0131 olmazsam kimse cebren bana satt\u0131ramaz. Kanun-i Esasini<\/strong><strong>n 21\u2019inci maddesi buna manidir<\/strong>. E\u011fer bu memlekette Kanun-i Esasi ve me\u015frutiyet varsa bu olamaz, bu bir zul\u00fcmd\u00fcr. Beni kolumdan tut, k\u00f6y\u00fcmden d\u0131\u015far\u0131 at, mal\u0131m\u0131 ve m\u00fclk\u00fcm\u00fc de sonra sat; bu hi\u00e7bir vakit de caiz de\u011fildir. Bunu ne Osmanl\u0131lar\u0131n vicdan\u0131 kabul eder ne de kanun.\u201d<\/p>\n<p>Ge\u00e7ici kanunun Kanun-i Esasi [1876 Anayasas\u0131] gere\u011fi meclis taraf\u0131ndan reddedilmedi\u011fi s\u00fcrece y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalaca\u011f\u0131n\u0131 belirten reise itiraz eden Ahmet R\u0131za devam\u0131nda<strong>,\u00a0<\/strong>mevcut durumun kanuna uygun y\u00f6n\u00fcndeki de\u011ferlendirmelerin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yineledi ve Ermenilerin Osmanl\u0131 tabiiyetinde oldu\u011funu, ma\u011fdur olmamalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Osman Pa\u015fa\u2019ya, Aristidi Pa\u015fa\u2019ya, reise, Abdurrahman Yusuf Bey\u2019e, H\u00fcsn\u00fc Pa\u015fa\u2019ya, Abdurrahman \u015eeref Bey\u2019e kar\u015f\u0131 Ahmet R\u0131za d\u00fc\u015f\u00fcncesinde \u0131srar etti. Sonunda enc\u00fcmenin \u201cm\u00fczakere edilmesin\u201d teklifi oyland\u0131 ve kabul edildi.[5]<\/p>\n<p>Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n kanunda de\u011fi\u015fiklik teklifi, Tasfiye Kanunu \u00c2yan\u2019a geldi\u011finde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131 ve daha sonra indirilmedi. Kanun Mebusan\u2019da hi\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmedi, ta ki 15 Nisan 1923\u2019e kadar.<strong>\u00a0Kanun TBMM\u2019de yap\u0131lan m\u00fczakereyle yeniden d\u00fczenlendi ve 8 Kas\u0131m 1988\u2019e kadar y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kald\u0131<\/strong>.<\/p>\n<h4>HAFIZ MEHMET: MALLAR YA\u011eMALANDI<\/h4>\n<p>\u00c2yan\u2019da Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n teklifiyle ilgili 13 Aral\u0131k 1915 tarihli m\u00fczakere tutana\u011f\u0131, \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmetin ger\u00e7ek niyetini ortaya koymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemliydi. Ermeni mal\u0131n\u0131n ve m\u00fclk\u00fcn\u00fcn ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Ahmet R\u0131za, \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra 21 Kas\u0131m 1918\u2019de, ge\u00e7mi\u015f harp y\u0131llar\u0131yla ilgili olarak, \u201cHarpten, cinay\u00e2ttan, h\u00fck\u00fcmet-i icraiyye mesuld\u00fcr\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.[6] Ahmet R\u0131za ifadesiyle, harp d\u00e2hil b\u00fct\u00fcn cinayetten \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmet sorumluydu.<\/p>\n<p>Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n 13 Aral\u0131k 1915\u2019te s\u00f6yledi\u011fini Mebusan\u2019da Trabzon Mebusu Haf\u0131z Mehmet, ancak 4 Kas\u0131m 1918\u2019de tekrarlad\u0131. Ermeni ve Rum halk\u0131na yap\u0131lanlar\u0131n m\u00fczakeresinde s\u00f6z alan \u0130ttihat\u00e7\u0131 Haf\u0131z Mehmet, \u201c<strong>Evet efendim bizim memurlar\u0131m\u0131z bir\u00e7ok Ermeni \u00e7oluk ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kestiklerini ben de s\u00f6yl\u00fcyorum. Ve mallar\u0131 da ya\u011fma edildi.<\/strong>\u00a0Fakat bunun bir ibtidas\u0131 (ba\u015flang\u0131c\u0131) var. \u015eurada bulunan b\u00fct\u00fcn Ermeni r\u00fcfeka ile bendeniz Mu\u015f\u2019ta bulundu\u011fum esnada da m\u00fcddeiumumili\u011fim esnas\u0131nda vak\u0131f oldu\u011fum bir\u00e7ok hakay\u0131k (ger\u00e7ekler) dolay\u0131s\u0131 ile sizi biraz taciz etmek istemiyorum\u201d diye konu\u015ftu.[7] Mu\u015f\u2019taki olanlar\u0131 da hat\u0131rlatarak iki itirafta bulunan Haf\u0131z Mehmet, dedi ki, bizim memurlar, \u00e7oluk \u00e7ocuk demeden herkesi kesti ve Ermeni mallar\u0131 ya\u011fmaland\u0131.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><em><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/i.gazeteduvar.com.tr\/storage\/files\/images\/2022\/12\/12\/ekran-goruntusu-2022-12-12-130957-5hPs.jpg?ssl=1\" alt=\"\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/em><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Ahmet R\u0131za<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<h5>ENVER: CEVAP VERMEYE DE\u011eMEZ<\/h5>\n<p>Ahmet R\u0131za, \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete Meclis\u2019te bir\u00e7ok konuda itiraz edendi. Dahiliye Naz\u0131r\u0131 Tal\u00e2t ve Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver, Ahmet R\u0131za\u2019ya pek yan\u0131t vermemeyi tercih ederdi. Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n iki itiraz\u0131ndan bahsedece\u011fim.<\/p>\n<p>1916 b\u00fct\u00e7esi, 28 \u015eubat 1916\u2019da \u00c2yan\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc. Ahmet R\u0131za, h\u00fck\u00fcmetin b\u00fct\u00e7e yapma politikas\u0131 \u00fczerinde durdu ve h\u00fck\u00fcmete Mebusan\u2019\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fini s\u00f6yledi. H\u00fck\u00fcmetin b\u00fct\u00e7e paras\u0131n\u0131\u00a0<strong>\u201cgayesi me\u00e7hul birtak\u0131m na makul [ak\u0131ll\u0131 olmayan] te\u015fkilata\u201d<\/strong>\u00a0harcamas\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Ahmet R\u0131za, b\u00fct\u00e7edeki gelirin sadece bor\u00e7lar\u0131n faizine yetti\u011fini ve bu gidi\u015fin sonunda iflas edilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Dahiliye Naz\u0131r\u0131 ve Maliye Naz\u0131r\u0131 Vekili Tal\u00e2t, zaman zaman sinirlenerek s\u00f6z kesen m\u00fcdahalesi d\u0131\u015f\u0131nda, \u201cTe\u015fkilat\u0131n vatan ve memleket i\u00e7in nafi (yararl\u0131) oldu\u011funa kaniyiz\u201d diyerek, te\u015fkilat\u0131 savundu. Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n isim vermeden faaliyetini ele\u015ftirdi\u011fi te\u015fkilat\u0131, naz\u0131r Tal\u00e2t da isim vermeden savunmaya devam etti.[8] Tart\u0131\u015fman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda\u00a0<strong>Ahmet R\u0131za ve naz\u0131r Tal\u00e2t aras\u0131nda isim vermeden tart\u0131\u015f\u0131lan bahse konu te\u015fkilat\u0131n\u00a0<em>Te\u015fkil\u00e2t-\u0131 Mahsusa<\/em>\u00a0oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor<\/strong>. Te\u015fkil\u00e2t-\u0131 Mahsusa\u2019n\u0131n finansman kayna\u011f\u0131n\u0131, tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi harbiye b\u00fct\u00e7esi ile \u00f6rt\u00fcl\u00fc \u00f6denek[9] ve Alman Askeri Heyeti\u2019nden d\u00fczenli al\u0131nan alt\u0131nlar[10] olu\u015fturuyordu. Peki b\u00fct\u00e7e tamam da Alman alt\u0131nlar\u0131 neyin bedeliydi?<\/p>\n<p>Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 dikkate al\u0131rsak, b\u00fct\u00e7ede 1916\u2019tan bug\u00fcne pek de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r;\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.euronews.com\/2022\/11\/10\/turkiye-ne-kadar-faiz-oduyor-2023te-100-liralik-borcun-48i-faize-gidecek-grafik\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2023\u2019\u00fcn sorunu<\/a>\u00a0da bor\u00e7 faiz \u00f6demeleridir.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer tart\u0131\u015fma konusu da yine b\u00fct\u00e7eyle ilgilidir. 7 Aral\u0131k 1916\u2019da Harbiye\u2019ye 15 milyon liral\u0131k ek b\u00fct\u00e7enin m\u00fczakeresinde Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver\u2019den sonra s\u00f6z alan Ahmet R\u0131za,\u00a0<strong>\u201c\u0130stikl\u00e2l-i siyasimizi istihsal edelim derken, iflas ederek, istiklal-i mal\u00ee ve iktisadimizi mahv ve kaybedecek olursak, Dimyat\u2019a pirince gider iken evdeki bulgurdan olmu\u015f oluruz\u201d<\/strong>\u00a0diye konu\u015ftu. B\u00f6ylece \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmetin sava\u015f politikas\u0131yla \u00fclkenin iktisaden mahvolaca\u011f\u0131na ve evdeki bulgurdan da olunaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekildi. Ve h\u00fck\u00fcmetin bakanlar\u0131 Dahiliye Naz\u0131r\u0131 Tal\u00e2t ve Harbiye Naz\u0131r\u0131 Enver, Ahmet R\u0131za\u2019y\u0131 cevap vermeye de\u011fer bulmad\u0131. Naz\u0131r Enver, \u201cR\u0131za Beyefendinin s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zler cevaba de\u011fmez\u201d dedi.[11]<\/p>\n<p>Tarih, Ahmet R\u0131za\u2019y\u0131 hakl\u0131, \u0130ttihat\u00e7\u0131 naz\u0131rlar Tal\u00e2t\u2019\u0131 ve Enver\u2019i haks\u0131z \u00e7\u0131kard\u0131!<\/p>\n<h6>NAZIR TAL\u00c2T\u2019IN ABD EL\u00c7\u0130S\u0130NDEN TALEB\u0130<\/h6>\n<p>1913-1916 y\u0131llar\u0131nda Osmanl\u0131\u2019daki\u00a0<strong>ABD el\u00e7isi Henry Morgenthau\u2019nun<\/strong>1918\u2019de kaleme ald\u0131\u011f\u0131 an\u0131lar\u0131ndaki g\u00f6zlemi Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n tespitini do\u011fruluyordu. El\u00e7i, Ermenilerin e\u015fyalar\u0131n\u0131n birka\u00e7 saatte (yazar notu: istisnai hallerde de birka\u00e7 g\u00fcnde) yaln\u0131zca \u0130slam ahalisine sat\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu nedeniyle ger\u00e7ek fiyat\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda elden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131. El\u00e7i, bir g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde\u00a0<strong>Dahiliye Naz\u0131r\u0131 Tal\u00e2t\u2019\u0131n Ermenilerin sigortal\u0131 mallar\u0131yla ilgili olarak kendisine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6neriyi\u00a0<\/strong>de aktard\u0131. Tal\u00e2t, el\u00e7iye, \u201cAmerikan sigorta kumpanyalar\u0131n\u0131n bize Ermeni poli\u00e7e sahiplerinin tam bir listesini vermesine yard\u0131mc\u0131 olsan, hepsi \u015fimdi \u00f6l\u00fc say\u0131l\u0131r ve arkalar\u0131nda paray\u0131 alacak varisleri yok. Tabii ki hepsinin devlete mahl\u00fbl olmas\u0131 [kalmas\u0131] laz\u0131m, zira hak sahibi \u015fimdi h\u00fck\u00fcmettir. \u00d6yle de\u011fil mi?\u201d demi\u015fti. El\u00e7i, Tal\u00e2t\u2019a o listeyi alamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini yaz\u0131yor an\u0131lar\u0131nda.[12]<\/p>\n<p>Naz\u0131r Tal\u00e2t da Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc do\u011frulad\u0131. ABD el\u00e7isine a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r ki, mevcut \u0130ttihat\u00e7\u0131 politikaya g\u00f6re Ermeni mallar\u0131n\u0131n sahibi art\u0131k Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmetiydi.<\/p>\n<p><strong>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n m\u00fcttefiki Almanya\u2019n\u0131n el\u00e7isi<\/strong>\u00a0de Ermeni mallar\u0131n\u0131n ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131. Almanya Ba\u015fbakan\u0131na g\u00f6nderilen Ocak 1916 tarihli el\u00e7ilik raporunda, Osmanl\u0131 polisi ve askerinin s\u00fcrg\u00fcnlerin mal\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u201cs\u00fcrg\u00fcnlerin gayrimenkullerinin sadece T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na, tam olarak sadece \u0130slam ahalisine\u201d devredildi\u011fi ve h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan belirlenen arazi fiyatlar\u0131n\u0131n da \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu belirtildi.[13]<\/p>\n<h6>MEBUS NALBANTYAN\u2019IN 15 B\u0130N D\u00d6N\u00dcM ARAZ\u0130S\u0130<\/h6>\n<p>Alt\u0131 Ermeni mebusun \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bir Ermeni mebusun idam edildi\u011fini, y\u00fcz binlerce Ermeni\u2019nin \u00f6l\u00fcme kovaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen\u00a0<strong>Kozan Mebusu Mateos Nalbantyan<\/strong>\u2019\u0131n valinin karde\u015fine m\u00fclk\u00fcn\u00fcn h\u00e2s\u0131lat\u0131n\u0131 vererek, can\u0131n\u0131 kurtard\u0131\u011f\u0131 Almanya Ba\u015fbakan\u0131na raporla bildirildi.<\/p>\n<p><strong>Adana Konsolosu B\u00fcge\u2019nin 1 Ekim 1915 tarihli rapor<\/strong>\u00a0ekine g\u00f6re, Nalbantyan\u2019\u0131n m\u00fclk\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcne el koyan valinin karde\u015fiydi. \u0130kisi de s\u00fcrg\u00fcnde [19 Temmuz 1915] katledilmi\u015f olan\u00a0<strong>[\u0130stanbul Mebusu] Kirkor Zohrab ve [Erzurum Mebusu] Vartkes\u2019in korkun\u00e7 ak\u0131betiyle sars\u0131lm\u0131\u015f olan mebus Nalbantyan<\/strong>, kendisini s\u00fcrg\u00fcnden ve \u00f6l\u00fcm tehlikesinden kurtarmak i\u00e7in her \u015feyini vermeye haz\u0131rd\u0131. Adana valisinin karde\u015fi Hamdi ile iki y\u0131ll\u0131k bir s\u00f6zle\u015fme yapt\u0131. Buna g\u00f6re valinin karde\u015fi onun bu y\u0131lki \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131yor, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Nalbantyan da tamamen \u00f6zg\u00fcr oluyordu. Nalbantyan\u2019\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 15 bin d\u00f6n\u00fcml\u00fck arazisiyle, Kozan\u2019daki b\u00fcy\u00fck toprak sahibi tek Ermeni oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.\u00a0<strong>Bu halde valinin karde\u015finin bu y\u0131lki kazanc\u0131 en az 1500-2000 lirad\u0131r<\/strong>. Ayr\u0131ca Adana\u2019daki Ermeni ticaret firmalar\u0131 ve zanaatk\u00e2rlar\u0131 ve i\u015fyeri sahipleri, polis \u015fefi Cemal ve Vali Hakk\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu.[14] Has\u0131latta kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yoruz, o g\u00fcn\u00fcn politi\u011finde birka\u00e7 y\u0131l sonras\u0131nda Nalbantyan m\u00fclk\u00fcne de el konulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00c2yan\u2019da Ahmet R\u0131za\u2019dan, Mebusan\u2019da Trabzon Mebusu Haf\u0131z Mehmet\u2019e ve Alman el\u00e7ilik raporlar\u0131na kadar hepsinin ortak noktas\u0131, Ermeni mallar\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131yd\u0131. 1915\u2019ten 1920\u2019lere on binlerce m\u00fclk T\u00fcrk-\u0130slam\u2019a transfer edildi. \u0130\u015fte bu\u00a0<strong>T\u00fcrkle\u015ftirmenin ekonomi politi\u011fiydi<\/strong>!<\/p>\n<p>Rakamlar da ortada. 1914 Osmanl\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re 1,3 milyon Ermeni vard\u0131, oysa 1927\u2019de dinen Ermeni olarak kaydedilen 77 bindi.[15] Bu halde bir milyonu a\u015fk\u0131n Ermeni\u2019ye ve m\u00fclk\u00fcne ne oldu?<\/p>\n<p><em><strong>NOTLAR<\/strong><\/em><\/p>\n<p>[1]\u00a0<em>TBMM ZC<\/em>, devre: 1, cilt: 29, s. 163.<\/p>\n<p>[2]\u00a0<em>Takvim-i Vekayi<\/em>\u00a0gazetesi, 14 Eyl\u00fcl 1331 [27.9.1915], no: 2303, s. 2-3.<\/p>\n<p>[3]\u00a0<em>MAZC<\/em>, devre: 3, cilt1, sene: 1, s. 441.<\/p>\n<p>[4]\u00a0<em>MAZC<\/em>, devre: 3, cilt: 1, sene: 2, s. 133<\/p>\n<p>[5]<em>\u00a0MAZC<\/em>, devre: 3, cilt: 1, sene: 2, s. 134-136.<\/p>\n<p>[6]\u00a0<em>MAZC<\/em>, devre: 3, cilt: 1, sene: 5, s. 119.<\/p>\n<p>[7]\u00a0<em>MMZC<\/em>, devre: 3, cilt: 1, sene: 5, s. 114-115.<\/p>\n<p>[8]\u00a0<em>MAZC<\/em>, devre: 3, cilt: 2, sene: 2, s. 151-154.<\/p>\n<p>[9] Tar\u0131k Zafer Tunaya,\u00a0<em>T\u00fcrkiye\u2019de Siyasal Partiler,\u00a0<\/em>cilt: 3, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2000, s. 343.<\/p>\n<p>[10] E\u015fref Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131\u2019n\u0131n 9 \u015eubat 1962 tarihli mektubu, aktaran Philip H. Stoddard,\u00a0<em>Te\u015fkil\u00e2t-\u0131 Mahsusa<\/em>, \u00e7eviren: Tansel Demirel, Arma Yay\u0131nlar\u0131, 3. bask\u0131, \u0130stanbul-2003, s. 60.<\/p>\n<p>[11]\u00a0<em>MAZC<\/em>, devre: 3, cilt: 1, sene: 3, s. 119-122.<\/p>\n<p>[12] Henry Morgenthau,\u00a0<em>B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Morgenthau\u2019nun \u00d6yk\u00fcs\u00fc<\/em>, \u00e7eviren: Attila Tuygan, Belge Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2005, s. 229-230, 249.<\/p>\n<p>[13] Wolfgang Gust,\u00a0<em>Alman Belgeleri Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 1915-1916<\/em>, \u00c7eviren: Zekiye Hasan\u00e7ebi&amp;A. Takcan, Belge Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2012, s. 648, 652.<\/p>\n<p>[14]\u00a0Wolfgang Gust, age, s. 483, 491.<\/p>\n<p>[15] Kemal H. Karpat,\u00a0<em>Osmanl\u0131 N\u00fcfusu (1830-1914)<\/em>, \u00e7eviri: Bahar T\u0131rnakc\u0131, Tarih Vakf\u0131 Yurt Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul-2003, s. 226-227;\u00a0<em>1927 Umumi N\u00fcfus Tahriri<\/em>, Fasik\u00fcl 1, Ankara-1929, s. lx.<\/p>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/ahmet-rizanin-ittihatci-hukumete-itirazi-ermeni-mali-kalmayacak-makale-1593286\">https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/ahmet-rizanin-ittihatci-hukumete-itirazi-ermeni-mali-kalmayacak-makale-1593286<\/a>\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c2yan\u2019da Ahmet R\u0131za\u2019dan, Mebusan\u2019da Trabzon Mebusu Haf\u0131z Mehmet\u2019e ve Alman el\u00e7ilik raporlar\u0131na kadar hepsinin ortak noktas\u0131, Ermeni mallar\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131yd\u0131. 1915\u2019ten 1920\u2019lere on binlerce m\u00fclk T\u00fcrk-\u0130slam\u2019a transfer edildi. \u0130\u015fte bu T\u00fcrkle\u015ftirmenin ekonomi politi\u011fiydi! 1914 Osmanl\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re 1,3 milyon Ermeni vard\u0131, oysa 1927\u2019de dinen Ermeni olarak kaydedilen 77 bindi. Bu halde bir milyonu a\u015fk\u0131n Ermeni\u2019ye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":71497,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,1,9,70,20],"tags":[],"class_list":["post-71495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-haklarimiz","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00c2yan\u2019da Ahmet R\u0131za\u2019dan, Mebusan\u2019da Trabzon Mebusu Haf\u0131z Mehmet\u2019e ve Alman el\u00e7ilik raporlar\u0131na kadar hepsinin ortak noktas\u0131, Ermeni mallar\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131yd\u0131. 1915\u2019ten 1920\u2019lere on binlerce m\u00fclk T\u00fcrk-\u0130slam\u2019a transfer edildi. \u0130\u015fte bu T\u00fcrkle\u015ftirmenin ekonomi politi\u011fiydi! 1914 Osmanl\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re 1,3 milyon Ermeni vard\u0131, oysa 1927\u2019de dinen Ermeni olarak kaydedilen 77 bindi. Bu halde bir milyonu a\u015fk\u0131n Ermeni\u2019ye [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-13T10:01:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"650\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"802\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak\",\"datePublished\":\"2022-12-13T10:01:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495\"},\"wordCount\":2616,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Ahmet-Riza-1.webp\",\"articleSection\":[\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\",\"Haklar\u0131m\u0131z\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495\",\"name\":\"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Ahmet-Riza-1.webp\",\"datePublished\":\"2022-12-13T10:01:54+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Ahmet-Riza-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/12\\\/Ahmet-Riza-1.webp\",\"width\":650,\"height\":802},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=71495#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u00c2yan\u2019da Ahmet R\u0131za\u2019dan, Mebusan\u2019da Trabzon Mebusu Haf\u0131z Mehmet\u2019e ve Alman el\u00e7ilik raporlar\u0131na kadar hepsinin ortak noktas\u0131, Ermeni mallar\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131yd\u0131. 1915\u2019ten 1920\u2019lere on binlerce m\u00fclk T\u00fcrk-\u0130slam\u2019a transfer edildi. \u0130\u015fte bu T\u00fcrkle\u015ftirmenin ekonomi politi\u011fiydi! 1914 Osmanl\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re 1,3 milyon Ermeni vard\u0131, oysa 1927\u2019de dinen Ermeni olarak kaydedilen 77 bindi. Bu halde bir milyonu a\u015fk\u0131n Ermeni\u2019ye [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2022-12-13T10:01:54+00:00","og_image":[{"width":650,"height":802,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-1.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak","datePublished":"2022-12-13T10:01:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495"},"wordCount":2616,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-1.webp","articleSection":["Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler","Haklar\u0131m\u0131z","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495","name":"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-1.webp","datePublished":"2022-12-13T10:01:54+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-1.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/12\/Ahmet-Riza-1.webp","width":650,"height":802},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=71495#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ahmet R\u0131za\u2019n\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131 h\u00fck\u00fcmete itiraz\u0131: Ermeni mal\u0131 kalmayacak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71495"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71498,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71495\/revisions\/71498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/71497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}