{"id":70971,"date":"2022-11-04T01:48:59","date_gmt":"2022-11-04T06:48:59","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971"},"modified":"2022-11-04T01:48:59","modified_gmt":"2022-11-04T06:48:59","slug":"1940larda-ordu-kenti-ve-tikran-ile-ardem-toraman-kardeslerden-anilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971","title":{"rendered":"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-70972\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-360x197.webp\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"197\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-360x197.webp 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-560x306.webp 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-260x142.webp 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-160x88.webp 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN.webp 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><strong>Naim G\u00fcney\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan kaynaklanan ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi Ordu\u2019yu da derinden etkilemi\u015ftir. \u00d6yle ki bu d\u00f6nemde ekmek, gaz, tuz, bez gibi maddeler bile karne ile verilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n 1939 Eyl\u00fcl\u00fc\u2019nde patlak vermesi T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik hayat\u0131n\u0131 etkilemesi de yoksullu\u011fu beraberinde getirmi\u015ftir. \u0130nceledi\u011fimiz belgelerde bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmekteyiz. Tetkik edilen belgeler o d\u00f6nem i\u00e7in Ordu\u2019nun ekonomik hayat\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye gitti\u011fini g\u00f6stermektedir. Ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7erisinde Ordu ve \u00e7evresinde f\u0131nd\u0131k mahsul\u00fcn\u00fcn noksanl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fayan \u015fehirli ve k\u00f6yl\u00fc n\u00fcfus ia\u015fe s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir. Bu muhta\u00e7 insanlara ambarlarda mevcut olan zahireden bu\u011fday, m\u0131s\u0131r ve arpa da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Halk\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7l\u0131k tehlikesine kar\u015f\u0131 K\u0131z\u0131lay taraf\u0131ndan zaman zaman m\u0131s\u0131r g\u00f6nderilmi\u015ftir. Yine ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7inde Ordu vilayetinin a\u00e7l\u0131k buhran\u0131na d\u00fc\u015fmemesi i\u00e7in Ordu\u2019nun ayl\u0131k un ihtiyac\u0131 belirlenerek gerekli stokun ofis ambar\u0131nda bulundurulmas\u0131 H\u00fck\u00fcmete bildirilmi\u015ftir.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n \u00fclkeye y\u00fckledi\u011fi ilk zorunluluk \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n askere al\u0131nmas\u0131, beslenmesi ve giydirilmesi olmu\u015ftur. Ordu mevcudunun artmas\u0131 b\u00fct\u00e7enin savunma giderlerine harcanmas\u0131na neden olmu\u015f, bu nedenle kalk\u0131nma h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u0131\u015f ticaret, sava\u015f ortam\u0131ndan olumsuz etkilenmi\u015f, sava\u015f ko\u015fullar\u0131 ithalat\u0131 k\u0131s\u0131tlam\u0131\u015f ve piyasada arz-talep dengesi bozulmu\u015ftur. Ekonomik dengelerin bozulmas\u0131 sonucunda, yeni kaynaklar bulma yoluna giden H\u00fck\u00fcmet \u00f6ncelikle \u201c<strong>Milli Korunma Kanunu<\/strong>\u201dnu \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kanun devlete her alanda geni\u015f m\u00fcdahale imk\u00e2nlar\u0131 vermi\u015ftir. Devlet tar\u0131m alan\u0131nda ne ekilece\u011fini tayin etme hakk\u0131na sahip olmu\u015f, ekonomik hayatta ise fiyat kontrolleri, piyasaya al\u0131c\u0131 olarak girme ve baz\u0131 durumlarda ithalat yapma hakk\u0131na da sahip olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca temel ihtiya\u00e7 maddelerine de\u011ferini \u00f6demek ko\u015fuluyla el koyma, k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeden ihtiyac\u0131 olan kurumlara da\u011f\u0131tma i\u015flevini de \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>H\u00fck\u00fcmet sava\u015f ekonomisi \u015fartlar\u0131ndan yararlanarak haks\u0131z kazan\u00e7 sa\u011flayan sava\u015f zenginlerinin<u><\/u><\/em>servetlerinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 geri almay\u0131 hedeflemi\u015f, bu ama\u00e7la \u201cVarl\u0131k Vergisi\u201d Kanunu\u2019nu haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Kanun her il ve il\u00e7e merkezinde kimin ne kadar vergi \u00f6deyece\u011fini belirleyecek servet tespit komisyonlar\u0131 kurulmas\u0131n\u0131, komisyon kararlar\u0131n\u0131n kati olmas\u0131n\u0131, vergi \u00f6deme s\u00fcresinin 15 g\u00fcn olmas\u0131n\u0131, 15 g\u00fcn i\u00e7inde tahakkuk eden vergiyi \u00f6demeyenlerin mallar\u0131n\u0131n haczedilerek icra yoluyla sat\u0131lmas\u0131n\u0131, buna ra\u011fmen borcunu bir ay i\u00e7erisinde \u00f6demeyen m\u00fckelleflerin bedeni kabiliyetlerine g\u00f6re cezaen \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Varl\u0131k Vergisi Kanunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi d\u00f6nemde b\u00fct\u00e7e gelirlerine katk\u0131 yapm\u0131\u015f ancak cumhuriyet tarihinde uygulanan iktisat politikalar\u0131 i\u00e7erisinde en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan bir vergi t\u00fcr\u00fc olmu\u015ftur. \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f bask\u0131lar sonucunda tahsil edilememi\u015f k\u0131sm\u0131ndan bile vazge\u00e7ilerek y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kanunun uygulamas\u0131nda yap\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131klar ve haks\u0131zl\u0131klar ele\u015ftiri konusu olmu\u015f, ancak kendi menfaatlerini \u00fclke menfaatlerinin \u00fcst\u00fcnde tutan gruba kar\u015f\u0131 yumu\u015fak tedbirler al\u0131nmas\u0131 da beklenemezdi. Bug\u00fcn\u00fcn de\u011ferleri ve ko\u015fullar\u0131yla tarihi yorumlama hatas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fclmemesi gerekmektedir. Varl\u0131k Vergisi, d\u00f6nemin ekonomik ko\u015fullar\u0131 i\u00e7erisinde gerekli olmu\u015f, ancak uygulamada herkesin kazanc\u0131na g\u00f6re ve kay\u0131rmalar yap\u0131lmadan, sa\u011fl\u0131kl\u0131 tespitlerle vergi tahsili yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla hata kanunda de\u011fil uygulama \u015feklinde ve uygulay\u0131c\u0131dad\u0131r denilebilir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bu d\u00f6nemde \u00e7\u0131kart\u0131lan\u00a0<strong>\u201cToprak Mahsulleri Vergisi\u201d<\/strong>\u00a0Kanunu da k\u0131rsal kesimde etkili olmu\u015f ve vergi genel bir ho\u015fnutsuzlukla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6yl\u00fcler ekmek bulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00fcspe yemek zorunda kald\u0131klar\u0131 y\u0131llarda \u201cye\u015fil vergisi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 Toprak Mahsulleri Vergisi\u2019ne tepki g\u00f6stermi\u015ftir. Toprak Mahsulleri Vergisi etki alan\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fi ve uygulanmas\u0131nda de\u011fi\u015fik zorluklar ta\u015f\u0131mas\u0131na ra\u011fmen Varl\u0131k Vergisi\u2019nde oldu\u011fu gibi toplumda gerilim olu\u015fturmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>1942 DE VARLIK VERG\u0130S\u0130YLE BA\u015eLAYAN MA\u011eDUR\u0130YETLER ORDU \u015eEHR\u0130NDE DE YA\u015eANMI\u015eTIR\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc ko\u015fullar\u0131 gere\u011fi T\u00fcrkiye\u2019de de bir defaya mahsus olarak al\u0131nan servet vergisinin en somut \u00f6rne\u011fi, 11 Kas\u0131m 1942\u2019de \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201cVarl\u0131k Vergisi Kanunu\u201ddur. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Rum, Ermeni ve Musevi gibi gayrim\u00fcslim vatanda\u015flar\u0131n; sermayeleri, m\u00fclkleri ve servetleri sert ve ac\u0131mas\u0131z y\u00f6ntemlerle ve devlet marifetiyle bu Varl\u0131k vergisiyle ellerinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Varl\u0131k Vergisi Kanunu\u2019nun uyguland\u0131\u011f\u0131 Aral\u0131k 1942 ve Ocak 1944\u2019te ba\u015fta \u0130stanbul olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019de gayrim\u00fcslimlere ait binlerce ta\u015f\u0131nmaz m\u00fclk, ev ve i\u015fyeri haczedilerek hara\u00e7 mezat sat\u0131lm\u0131\u015f, el de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. El de\u011fi\u015ftiren m\u00fclkler aras\u0131nda \u0130stiklal Caddesi ve \u0130stanbul\u2019da tarihi yar\u0131madadaki yap\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da bulunuyordu. Sat\u0131lan m\u00fclklerin %67 kadar\u0131 M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkler, %30 kadar\u0131 da devletin resmi kurum ve kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Varl\u0131k Vergisinin \u00f6deme s\u00fcresinin bitti\u011fi 21 \u015eubat 1943 tarihinden hemen sonra zorunlu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in m\u00fckelleflerin kampta toplanmas\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Zorunlu \u00e7al\u0131\u015fma karar\u0131 m\u00fckelleflerden yaln\u0131zca (G) grubunda yer alan gayrim\u00fcslimlere uygulanm\u0131\u015f ve zorunlu \u00e7al\u0131\u015fma yeri olarak H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan Erzurum\u2019un A\u015fkale il\u00e7esi se\u00e7ilmi\u015fti.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.orduolay.com\/public\/images\/detay\/1938%20Dikran%20cumhuriyet%20ilk%20mektebinde%20(o%CC%88nde%20solda%20erkek%20c%CC%A7ocuk)sb.jpg?ssl=1\" alt=\"\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p><em>(1938 Dikran cumhuriyet ilk mektebinde (\u00f6nde solda erkek \u00e7ocuk)<\/em><\/p>\n<p>A\u015fkale\u2019ye g\u00f6nderilecek m\u00fckelleflerin listesi defterdarl\u0131klardan vilayete oradan emniyete ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda; m\u00fckellefler, polis marifetiyle Sirkeci Tren Gar\u0131\u2019n\u0131n arkas\u0131nda Demirkap\u0131 olarak bilinen ambarlarda toplanmaktayd\u0131. Oradan da Haydarpa\u015fa Gar\u0131\u2019ndan kalkan \u2018Erzurum Katar\u0131\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f vagonlar\u0131nda A\u015fkale\u2019ye g\u00f6nderiliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Varl\u0131k Vergisi s\u0131ras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fma kamplar\u0131na toplam olarak 1.400 gayrim\u00fcslim vatanda\u015f yollanm\u0131\u015ft\u0131. Bunlardan 1229\u2019u \u0130stanbul\u2019dan, kalan\u0131 \u0130zmir ve Bursa\u2019dand\u0131. Bu insanlardan 21\u2019i \u201cbor\u00e7lu olarak\u201d A\u015fkale\u2019de hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti.<\/p>\n<p>Varl\u0131k Vergisi m\u00fckellefi olan gayrim\u00fcslimler; Erzurum\u2019da, A\u015fkale\u2019de ve A\u015fkale\u2019ye ba\u011fl\u0131 (Erzurum-Bayburt yolu \u00fczerindeki) P\u0131rnakapan k\u00f6y\u00fcndeki oda, depo, bar\u0131nak ve ah\u0131rlarda kalm\u0131\u015flar, Erzurum karayollar\u0131nda kar k\u00fcremi\u015fler veya \u015fehrin sokaklar\u0131n\u0131 s\u00fcp\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. 6 A\u011fustos (1943) tarihinde ise A\u015fkale\u2019deki m\u00fckellefler, Erzurum\u2019dan y\u00fck vagonlar\u0131na bindirilerek d\u00f6rt g\u00fcnl\u00fck bir yolculuktan sonra Eski\u015fehir\u2019in Sivrihisar kazas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Burada G\u00f6kbel denilen a\u00e7\u0131k arazide \u00e7ad\u0131rlarda yatm\u0131\u015flar ve aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131na kadar ta\u015f k\u0131r\u0131p, yol in\u015faat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Varl\u0131k vergisi, gerek zamanlamas\u0131, gerekse vergileme a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u011f\u0131r ele\u015ftirilere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>1942 tarihli G\u00fczelordu Gazetesi\u2019nin 511 say\u0131l\u0131 n\u00fcshas\u0131n\u0131n ikinci sayfas\u0131nda belirtildi\u011fine g\u00f6re, Ordu da Varl\u0131k Vergisi Merkez kazada 250.750 lira, di\u011fer kazalarda 263.250 lira olmak \u00fczere toplam 424.000 lira olarak tespit ve ilan olmu\u015ftu. \u015eimdi Ordu\u2019daki Varl\u0131k Vergisi uygulamalar\u0131ndan kalan iki hat\u0131ray\u0131 sizlere aktarmaya ba\u015flayal\u0131m\u2026 \u015eehrimizin tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan olan Bak\u0131rc\u0131 Harut Ustay\u0131 bilirsiniz. Onun babas\u0131 M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Usta eskiden Ordu \u015fehrinin en \u00f6nemli bak\u0131rc\u0131lar\u0131ndan birisiydi. Yan\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman \u00e7\u0131raklar da \u00e7al\u0131\u015f\u0131p yeti\u015fmi\u015flerdi. \u201cAd\u0131 Ba\u015fka Ac\u0131 Ba\u015fka Karadeniz\u2019in Son Ermenilerinden Harut Usta\u201d adl\u0131 kitapta \u0130brahim Dizman Hoca, Ordu\u2019da varl\u0131k vergisi ile ilgili bir hat\u0131ray\u0131 Harut Ustadan \u00f6zetle \u015f\u00f6yle naklediyordu:<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.orduolay.com\/public\/images\/detay\/1939%20depreminde%20Ordu%20da%20c%CC%A7ad%C4%B1r%20da%20Dikran%20Toraman%20babas%C4%B1%20M%C4%B1g%C4%B1rd%C4%B1c%CC%A7%20ustayla%20ve%20koms%CC%A7ularlasb.jpg?ssl=1\" alt=\"\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/figure>\n<p><em>(1939 depreminde Ordu da \u00e7ad\u0131r da Dikran Toraman babas\u0131 M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7 ustayla ve kom\u015fularla)<\/em><\/p>\n<p>\u201c\u20261930\u2019lu y\u0131llarda Karadeniz\u2019de askeri bir tatbikat vard\u0131. Ordu a\u00e7\u0131klar\u0131nda bulunana sava\u015f gemilerimizden biri bu tatbikat s\u0131ras\u0131nda aniden bozulmu\u015ftu. Tamir i\u00e7in \u0130stanbul\u2019a gidip gelmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Ordu sahiline demir at\u0131p Valilikten yard\u0131m istenmi\u015fti. O y\u0131llardaki Ordu Valisi de tamirat i\u00e7in yard\u0131m isteyen askerleri M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Usta\u2019ya y\u00f6nlendirmi\u015fti\u2026 Sekiz metrelik yar\u0131lm\u0131\u015f boruyu s\u00f6k\u00fcp getirmi\u015flerdi M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Usta\u2019n\u0131n d\u00fckk\u00e2n\u0131na. Ancak boru tezg\u00e2ha giremeyecek kadar b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 \u00fczerine d\u00fckk\u00e2n\u0131n duvar\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Netice itibariyle Ermeni M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7 usta geminin motor borusunu b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zenle tamir etmi\u015fti\u2026 Bunun \u00fczerine askeri geminin komutan\u0131 M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Usta\u2019y\u0131 d\u00fckk\u00e2n\u0131na kadar gelip tebrik etmi\u015fti\u2026 Daha sonraki g\u00fcnlerde Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Usta\u2019ya g\u00f6sterdi\u011fi \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131dan dolay\u0131 yaz\u0131l\u0131 bir takdirname g\u00f6ndermi\u015fti. Bu olaydan sonra 1940\u2019larda ise me\u015fhur varl\u0131k vergisi de \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye gibi Ordu\u2019da da gayrim\u00fcslimler varl\u0131k vergisini \u00f6demekte b\u00fcy\u00fck zorluklar \u00e7ekiyorlar, kentimizdeki baz\u0131 gayrim\u00fcslimler, Ordu\u2019dan ayr\u0131l\u0131p yurt d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6\u00e7\u00fcyorlard\u0131. Ama \u00e7ok canlar yakan Varl\u0131k vergisi M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7 Usta ve ailesine hi\u00e7 bir zaman uygulanmam\u0131\u015ft\u0131. Vaktiyle M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Usta\u2019ya Genelkurmay\u2019dan gelen o takdirname y\u00fcz\u00fcnden bu a\u011f\u0131r vergiden muaf tutuldu\u011fu ve kurtuldu\u011fu hep s\u00f6ylenmi\u015fti\u2026\u201d<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fka olarak bir de Ordu\u2019da ticaret yapan zaman\u0131n \u00fcnl\u00fc manifatura t\u00fcccarlar\u0131ndan birisi Hac\u0131 Karekin Anasal\u2019\u0131n her \u015feyini kaybetti\u011fi ac\u0131l\u0131 bir Varl\u0131k Vergi hik\u00e2yesi vard\u0131. Ordu\u2019da o ac\u0131 dolu varl\u0131k vergisi g\u00fcnlerini bizzat ya\u015fayan \u00f6nemli b\u00fcy\u00fcklerimizden dinlemi\u015ftim. \u0130smini a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 istemeyen bu b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn taraf\u0131ma \u015fifahen anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 tarihe kay\u0131t d\u00fc\u015fmek ad\u0131na ilk defa naklediyorum\u2026<\/p>\n<p>\u201c1942-43 y\u0131llar\u0131nda Ordu\u2019da varl\u0131k vergisi miktarlar\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in mahalli bir komisyon kurulmu\u015ftu. Ordu\u2019da f\u0131nd\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde faaliyet g\u00f6steren T\u00fcrk t\u00fcccarlara en fazla 3- 5 bin lira Varl\u0131k vergisi vurulmu\u015ftu. Mesela; Ermeni M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7 Toraman gibi gayrim\u00fcslim esnaflara 10-15 bin lira civar\u0131nda varl\u0131k vergileri \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. M\u0131g\u0131rd\u0131\u00e7 Toraman \u015fimdiki Nezirlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunan 3 d\u00fckk\u00e2n\u0131n\u0131 ucuz fiyattan hemen satm\u0131\u015f, Di\u015f tabibi Ahmet Ang\u0131n\u2019\u0131n dedesi Sar\u0131 Haf\u0131z gibi dostlar\u0131n maddi yard\u0131m\u0131yla 15 bin lira vergi borcunu defaten maliye veznesine gidip zaman\u0131nda \u00f6demi\u015fti.<\/p>\n<p>Ama halk\u0131n yard\u0131mlar\u0131yla hayat\u0131n\u0131 idame ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fan Topal Ha\u00e7ik bibi bir yoksula dahi 500 lira gibi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda varl\u0131k vergisi takdir edilmi\u015fti. Fakirli\u011fi herkes\u00e7e bilinen Topal Ha\u00e7ik vergi borcunu \u00f6deyemeyince, Zaferi mili mahallesinde alt\u0131ndan hava ge\u00e7en \u00e7\u00fcr\u00fck tahta barakas\u0131na giden memurlar taraf\u0131ndan ikametg\u00e2h\u0131nda bulunan bir ka\u00e7 eski e\u015fyas\u0131, yata\u011f\u0131 yorgan\u0131 neyi varsa haciz edilip elinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>(devam edecek)<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.orduolay.com\/haber\/1940larda-ordu-kenti-ve-dikran-ile-ardem-toraman-kardeslerden-anilar-69014\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.orduolay.com\/haber\/1940larda-ordu-kenti-ve-dikran-ile-ardem-toraman-kardeslerden-anilar-69014<\/a>\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Naim G\u00fcney\u00a0 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan kaynaklanan ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi Ordu\u2019yu da derinden etkilemi\u015ftir. \u00d6yle ki bu d\u00f6nemde ekmek, gaz, tuz, bez gibi maddeler bile karne ile verilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n 1939 Eyl\u00fcl\u00fc\u2019nde patlak vermesi T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik hayat\u0131n\u0131 etkilemesi de yoksullu\u011fu beraberinde getirmi\u015ftir. \u0130nceledi\u011fimiz belgelerde bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmekteyiz. Tetkik edilen belgeler o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":70973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79,1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-70971","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-anilar-anilar","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Naim G\u00fcney\u00a0 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan kaynaklanan ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi Ordu\u2019yu da derinden etkilemi\u015ftir. \u00d6yle ki bu d\u00f6nemde ekmek, gaz, tuz, bez gibi maddeler bile karne ile verilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n 1939 Eyl\u00fcl\u00fc\u2019nde patlak vermesi T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik hayat\u0131n\u0131 etkilemesi de yoksullu\u011fu beraberinde getirmi\u015ftir. \u0130nceledi\u011fimiz belgelerde bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmekteyiz. Tetkik edilen belgeler o [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-04T06:48:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026\",\"datePublished\":\"2022-11-04T06:48:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971\"},\"wordCount\":1911,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/11\\\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp\",\"articleSection\":[\"An\u0131lar\",\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971\",\"name\":\"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/11\\\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp\",\"datePublished\":\"2022-11-04T06:48:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/11\\\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/11\\\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp\",\"width\":640,\"height\":350},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70971#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Naim G\u00fcney\u00a0 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan kaynaklanan ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi Ordu\u2019yu da derinden etkilemi\u015ftir. \u00d6yle ki bu d\u00f6nemde ekmek, gaz, tuz, bez gibi maddeler bile karne ile verilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n 1939 Eyl\u00fcl\u00fc\u2019nde patlak vermesi T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik hayat\u0131n\u0131 etkilemesi de yoksullu\u011fu beraberinde getirmi\u015ftir. \u0130nceledi\u011fimiz belgelerde bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmekteyiz. Tetkik edilen belgeler o [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2022-11-04T06:48:59+00:00","og_image":[{"width":640,"height":350,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026","datePublished":"2022-11-04T06:48:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971"},"wordCount":1911,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp","articleSection":["An\u0131lar","Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971","name":"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp","datePublished":"2022-11-04T06:48:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/11\/DIKRAN-ILE-ARDEM-TORAMAN-1.webp","width":640,"height":350},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70971#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1940\u2019larda Ordu kenti ve Tikran ile Ardem Toraman karde\u015flerden an\u0131lar\u2026"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70971"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70974,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70971\/revisions\/70974"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}