![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Bayburt-360x203.webp\")
<\/p>\n<\/p>\n
Evet, \u015fark\u0131larda bile \u201cde get\u201d diye \u00f6telenen Bayburt\u2019un pek g\u00f6reni yok. \u015eehre ve insan\u0131na kar\u015f\u0131 hep bir \u00f6nyarg\u0131 var. Ama bunda ne do\u011fan\u0131n su\u00e7u var ne de tarih\u00ee yap\u0131lar\u0131n\u2026 O zaman hadi hep birlikte bakal\u0131m; olur da bir g\u00fcn gidersek neler g\u00f6rece\u011fiz?<\/strong><\/em><\/p>\n Babam\u0131n rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle 1983 y\u0131l\u0131nda Almanya\u2019dan Bilecik\u2019e ta\u015f\u0131n\u0131rken e\u015fyalar\u0131n aras\u0131nda olan renkli televizyon ve VHS video, k\u0131sa s\u00fcrede kom\u015fular\u0131n b\u00fcy\u00fck ilgisini \u00e7ekmi\u015fti. Memleket hasretiyle babam, kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan her T\u00fcrk filmini kasetlere kaydetmi\u015f; her gece Almanya\u2019da izledi\u011fimiz filmler, g\u00f6\u00e7\u00fcnce de Bilecik\u2019teki evimizde izlenir olmu\u015ftu. Hem de b\u00fct\u00fcn mahalleyle\u2026 Tam y\u00fcz altm\u0131\u015f iki film\u2026 Niyeyse i\u00e7lerindeki tek yabanc\u0131 film, Kirk Douglas\u2019\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 Spartacus\u2019t\u00fc. Ha bir de Tom ve Jerry vard\u0131\u2026 Hepsini neredeyse ezbere bilirim ve bininci kez televizyonda kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131ksa tekrar tekrar izlerim. Bu filmlerden biri de \u201c\u015eark B\u00fclb\u00fcl\u00fc\u201d\u2026 K\u00f6y\u00fcnden, \u0130stanbul\u2019a ba\u015fl\u0131k paras\u0131 kazanma amac\u0131yla giden ve \u015fans eseri \u00e7ok \u00fcnl\u00fc bir \u015fark\u0131c\u0131 olan \u015eaban Ball\u0131ses (Kemal Sunal), bir \u015fark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n \u201cDe get Bayburt, de get Bayburt, de get sende nem kald\u0131?<\/p>\n Hasan Kal\u2019as\u0131nda aman, caketim kald\u0131\u201d<\/p>\n Bayburt Kalesi<\/strong><\/p>\n O ya\u015flarda bu s\u00f6zlerin ne anlama geldi\u011fiyle, Bayburt\u2019un T\u00fcrkiye\u2019nin bir ilinin ismi oldu\u011fuyla ilgili hi\u00e7bir fikrim yoktu. Bu sat\u0131rlar\u0131 yazana kadar da Bayburt ile ilgili bilgilerim olduk\u00e7a s\u0131\u011fd\u0131 diyebilirim. \u201cDe get Bayburt\u201d, asl\u0131nda bir Urfa t\u00fcrk\u00fcs\u00fcym\u00fc\u015f. Urfal\u0131 bir \u015fark\u0131c\u0131, sahne ald\u0131\u011f\u0131 Bayburt\u2019taki mek\u00e2nda sarho\u015f m\u00fc\u015fterinin istedi\u011fi t\u00fcrk\u00fcy\u00fc \u00e7almay\u0131nca dayak yemi\u015f ve bir daha d\u00f6nmemek \u00fczere \u015fehirden ka\u00e7m\u0131\u015f. Ka\u00e7arken de t\u00fcrk\u00fcdeki me\u015fhur ceketini orada b\u0131rakmak zorunda kalm\u0131\u015f ve \u00fczerine bu t\u00fcrk\u00fcy\u00fc yakm\u0131\u015f. Ama t\u00fcrk\u00fcdeki Hasan Kal\u2019as\u0131 neresi, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yer mi, Bayburt Kalesi mi, Erzurum\u2019daki Hasankale mi bilemiyorum\u2026<\/p>\n Bayburt<\/strong><\/p>\n Ad\u0131na \u201cde get\u201d diye \u015fark\u0131 yap\u0131lan bir il Bayburt\u2026 Tarihi boyunca da herkes \u201cde get\u201d demi\u015f olacak ki Bayburt, Bayburt olal\u0131 pek de ziyaret edeni olmam\u0131\u015f. K\u00fc\u00e7\u00fck il olmas\u0131ndan kelli \u015fehrin \u00fczerine yap\u0131lan \u015fakalar malum. Ek\u015fi S\u00f6zl\u00fck ve Onedio ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli internet sitelerinden bunlar\u0131 bolca okuyabilirsiniz. Onedio\u2019daki \u201cBayburtlu Olman\u0131n 15 Avantaj\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki baz\u0131 maddelerden \u00f6rnek verelim:<\/p>\n Memleketinizin b\u00fct\u00fcn il\u00e7elerini ezbere bilirsiniz \u00e7\u00fcnk\u00fc iki tanedir.<\/p>\n Memleketinizde \u201cHavaalan\u0131 \u015fehrin neresine yap\u0131ls\u0131n?\u201d gibi gereksiz tart\u0131\u015fmalara girmezsiniz.<\/p>\n Kimse Bayburt\u2019un nesi me\u015fhur bilmedi\u011fi i\u00e7in memlekete gitti\u011finizde \u201cGelirken bana ondan getir.\u201d diyemez.<\/p>\n Altm\u0131\u015f dokuz say\u0131s\u0131n\u0131 duydu\u011funuzda akl\u0131n\u0131za ilk \u00f6nce Bayburt gelir.<\/p>\n Hemen g\u00fclmeyin \u00f6yle! Bayburt\u2019un plakas\u0131 altm\u0131\u015f dokuz!<\/p>\n \u2018BAYBURT, BAYBURT OLALI BELE ZUL\u00dcM G\u00d6RMED\u0130\u2019<\/strong><\/p>\n E bu kadar \u00fczerine espri \u00fcretiliyor, me\u015fhur bir de \u015fehir efsanesi var elbette. S\u00f6zde 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Senfoni Orkestras\u0131, Bayburt\u2019ta bir konser d\u00fczenler. Konserin sonunda bir gazeteci, izleyicilerden bir amcaya konseri nas\u0131l buldu\u011funu sorar. Amca da y\u0131llarca Bayburt\u2019la an\u0131lacak, hatta ba\u015fka \u015fehirlere de uyarlanacak \u015fu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yler:<\/p>\n \u201cBayburt, Bayburt olal\u0131 bele zul\u00fcm g\u00f6rmedi!\u201d<\/p>\n Bu olaydan yola \u00e7\u0131karak att\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cBayburt, Bayburt olal\u0131 kimse Bayburt\u2019u g\u00f6rmedi mi?\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na geri d\u00f6nelim. Evet, pek g\u00f6ren yok. Hatta T\u00fcrkiye\u2019nin her deli\u011fine girip \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131m, Bayburt\u2019u es ge\u00e7mi\u015f. \u015eehre ve insan\u0131na kar\u015f\u0131 hep bir \u00f6nyarg\u0131 var. Bunda gidenlerin anlatt\u0131klar\u0131 ya da haberlere yans\u0131yan olaylar\u0131n etkisi b\u00fcy\u00fck\u2026 \u00dcniversitede okumaya gelen k\u0131zlara ya da \u015fort giyen erkeklere y\u00f6nelik \u201ctepki\u201dleri duyan \u00f6zellikle kad\u0131nlar, bu ili ziyaret etmek konusunda \u00e7ekingen olabiliyor. Ayn\u0131 zamanda \u00f6rne\u011fin; Gezi eylemlerinin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, Oy ve \u00d6tesi\u2019nin se\u00e7imler i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi mobil aplikasyonu bir ki\u015finin bile indirmedi\u011fi tek; Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde en y\u00fcksek oranda \u201cevet\u201d oyu verilen, AKP\u2019ye en \u00e7ok oy \u00e7\u0131kan illerden Bayburt.<\/p>\n BAYBURT KALES\u0130 VE DEDE KORKUT<\/strong><\/p>\n Her ne kadar bu t\u00fcr veriler, \u015fehrin insan\u0131yla ilgili \u00e7ok bilgi verse de; kimse gitmedi\u011fi ve \u015fehir y\u00f6netimlerinin de yeterli vizyonu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tarih\u00ee ve do\u011fal g\u00fczelliklerden de kimsenin haberi olmuyor maalesef. Evliya \u00c7elebi\u2019nin 1647 y\u0131l\u0131nda ziyaret etti\u011fi Bayburt\u2019un pazar\u0131nda \u201c\u00fc\u00e7 y\u00fcz d\u00fckk\u00e2n ve bir bedesteni bulunur; be\u015f-on bin ki\u015fi al\u0131\u015fveri\u015f yapar, k\u0131ymetli seccade ve kilimleri ba\u015fka yerlere ihra\u00e7 edilir\u201dmi\u015f. Ama sonraki y\u0131llarda i\u015fgaller, sava\u015flar derken \u015fehir epey tahrip edilmi\u015f. Belki Evliya \u00c7elebi\u2019nin de u\u011frad\u0131\u011f\u0131 Bayburt Kalesi ise h\u00e2len ayakta. \u015eehir zaten bu kalenin eteklerine kurulmu\u015f vaziyette. Kimler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmese de tarihi \u00e7ok eskilere dayan\u0131yor. Milattan \u00f6ncesinde in\u015fa edildi\u011fine dair rivayetler de var. Dede Korkut hik\u00e2yelerinde, Bams\u0131 Beyrek\u2019in on alt\u0131 y\u0131l burada tutsak kald\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Dede Korkut T\u00fcrbesi<\/p>\n Dede Korkut demi\u015fken merkeze otuz dokuz kilometre uzakl\u0131ktaki Masat k\u00f6y\u00fcndeki, yap\u0131l\u0131\u015f \u015fekli ve mimari tarz\u0131 ile \u00e7ok eskilere uzanan t\u00fcrbenin Dede Korkut\u2019a ait oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. T\u00fcrbenin \u00fczerinde eski T\u00fcrk\u00e7e 718 rakam\u0131 bulunuyor.<\/p>\n \u00dc\u00c7 B\u0130N YILLIK G\u0130ZEM<\/strong><\/p>\n Bayburt\u2019un en etkileyici yerlerinden biri, Ayd\u0131ntepe Yeralt\u0131 \u015eehri olsa gerek. Ayd\u0131ntepe il\u00e7esinde yer alan kent, y\u00fczeyden iki-iki bu\u00e7uk metre derinde ana kayaya oyulmu\u015f galeriler ve odalardan olu\u015fuyor. Tonoz \u00f6rt\u00fcl\u00fc galerilerin ve havaland\u0131rma deliklerinin oldu\u011fu \u015fehirde kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ediyor. Buran\u0131n Halde \u015fehrine ait oldu\u011fu ve Romal\u0131lar taraf\u0131ndan kovulan ilk H\u0131ristiyanlar\u0131n burada s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 ile ilgili bilgiler de s\u00f6ylenti d\u00fczeyinde. \u0130nsan en az \u00fc\u00e7 bin y\u0131ll\u0131k bu gizemi merak etmeden duram\u0131yor.<\/p>\n Ayd\u0131ntepe Yeralt\u0131 \u015eehri<\/p>\n Yine tarihi bilinmeyen ve sadece tahminler olan Saruhan Kalesi ise il merkezine otuz be\u015f kilometre mesafede. Savunma ve g\u00f6zetleme amac\u0131 ile kuruldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen kalenin ayakta kald\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenemez. Yine Bayrampa\u015fa, Kitre ve \u00c7ay\u0131ryolu (S\u00fcn\u00fcr) k\u00f6ylerinde de baz\u0131 kale kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunuyor.<\/p>\n VARZAHAN K\u0130L\u0130SELER\u0130<\/strong><\/p>\n Tamam\u0131 ayakta olmasa da epey iyi durumda olan, etkileyici detaylar\u0131n\u0131 g\u00f6rebildi\u011finiz Varzahan Kiliseleri (U\u011frak Kiliseleri) ise Bayburt\u2019un on kilometre ilerisinde. Sekiz k\u00f6\u015feli yap\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kuzeydo\u011fu duvar\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f. Metinlerde ad\u0131, \u201cskriptoryum\u201d ya da a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cmanast\u0131r\u201d olarak de\u011fil, ibadet ve hac mek\u00e2n\u0131 olarak ge\u00e7iyor. T\u0131pk\u0131 kaleler gibi bir\u00e7ok kilise kal\u0131nt\u0131s\u0131na daha rastlamak m\u00fcmk\u00fcn Bayburt\u2019ta.<\/p>\n Varzahan Kiliseleri<\/p>\n Tarihi \u0130pek Yolu, Bayburt G\u00fcm\u00fc\u015fhane g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k yirmi be\u015finci kilometresinde yer alan Korgan K\u00f6pr\u00fcs\u00fc ise klasik Sel\u00e7uklu k\u00f6pr\u00fclerinden, kesme ta\u015ftan iki g\u00f6zl\u00fc, sivri kemerli bir yap\u0131\u2026<\/p>\n Korgan K\u00f6pr\u00fcs\u00fc<\/p>\n CAM\u0130 M\u0130NARES\u0130 M\u0130, SAAT KULES\u0130 M\u0130?<\/strong><\/p>\n \u015eehrin merkezindeki saat kulesini her yerden g\u00f6rebilirsiniz. G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc nedeniyle cami minaresi sanman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn. 1923 y\u0131l\u0131nda yap\u0131m\u0131na ba\u015flanan ve bir y\u0131lda tamamlanan saat kulesinin boyu yirmi bir metre\u2026<\/p>\n Bayburt Saat Kulesi (solda), Ferah\u015fat Bey Medresesi (sa\u011fda)<\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck su birikintileri, sark\u0131tlar\u0131, dikitleri, ma\u011fara incileri, ma\u011fara \u00e7i\u00e7ekleri, org desenli duvarlar, traverten basamaklar\u0131 ve do\u011fal yap\u0131s\u0131 ile \u00c7\u0131ma\u011f\u0131l Ma\u011faras\u0131, mesire yeri olarak de\u011ferlendirilen S\u0131rakayalar \u015eelaleleri, T\u00fcrk sivil mimarisinin \u00f6rneklerini bir araya toplayan Bayburt Evleri, Anadolu Sel\u00e7uklu sultanlar\u0131ndan II. G\u0131yaseddin Mesut (1282-1298) zaman\u0131nda yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilen Ulu Camii, caminin hemen yak\u0131n\u0131ndaki Bayburt Bedesteni, \u00f6zel m\u00fcze niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan Baks\u0131 M\u00fczesi, L \u015feklindeki ve Fars\u00e7a beyitlerin oldu\u011fu Pulur (G\u00f6k\u00e7edere) Medresesi, Pulur (G\u00f6k\u00e7edere) Ferah\u015fat Bey Camii, Ferah\u015fat Bey Medresesi, S\u00fcn\u00fcr (\u00c7ay\u0131ryolu) Kutlu Bey Camii, Zahit Efendi Camii Bayburt\u2019ta g\u00f6rebilece\u011finiz yerler.<\/p>\n Tamamen y\u00fcnden yap\u0131lan ve kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rt\u00fcnmek amac\u0131yla kulland\u0131\u011f\u0131 yerel giysinin ad\u0131n\u0131n \u201cehram\u201d oldu\u011funu s\u00f6yleyip merakl\u0131s\u0131na iki bonus verelim.<\/p>\n