{"id":70370,"date":"2022-09-30T05:45:47","date_gmt":"2022-09-30T10:45:47","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370"},"modified":"2022-09-30T05:45:47","modified_gmt":"2022-09-30T10:45:47","slug":"12-eylulu-hatirlamak-ve-yuzlesmek-icin-acik-bir-kaynak-bellek-muzesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370","title":{"rendered":"12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi"},"content":{"rendered":"<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-70371\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-360x240.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-360x240.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-768x512.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-560x373.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-260x173.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-160x107.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi.jpg 1990w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/div>\n<div class=\"post-meta\"><strong><span class=\"posted-by\"><span class=\"reviewer\"><a title=\"Vartan Estukyan\" href=\"https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazar\/25\/vartan-estukyan\" rel=\"author\">Vartan Estukyan<\/a><\/span> \u00a0<\/span><\/strong><\/div>\n<div class=\"post-meta\"><em><strong><span style=\"color: #333333; font-family: 'Cantata One', serif; letter-spacing: 0.05em;\">Research Institute on Turkey\u2019nin [T\u00fcrkiye Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc] bir kolektif haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak dijital ortamda hayata ge\u00e7irilen Tarihsel Adalet i\u00e7in Bellek M\u00fczesi, 12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesi\u2019nin 42. y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Moda Sahnesi\u2019nde d\u00fczenlenen a\u00e7\u0131l\u0131\u015f etkinli\u011fiyle faaliyete ba\u015flad\u0131.<\/span><\/strong><\/em><\/div>\n<div class=\"post-container cf\">\n<div class=\"post-content-right\">\n<div class=\"post-content description \">\n<p>www.bellekmuzesi.org adresinden eri\u015filebilecek olan Bellek M\u00fczesi koleksiyonlar\u0131nda, devrimci m\u00fccadelenin y\u00fckseli\u015finden \u00f6\u011frenci hareketlerine, sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeye, kad\u0131nlar\u0131n siyasi m\u00fccadelesine ve anti-fa\u015fist direni\u015fe kadar bir\u00e7ok tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda darbenin kolektif belle\u011fi, asker\u00ee rejim ve onun hukuk sistemi, insan haklar\u0131 ihlalleri, adalet m\u00fccadelesi, uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma, cezas\u0131zl\u0131k, y\u00fczle\u015fme ve hesap sorma pratiklerine dair bilgiler yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Bellek M\u00fczesi\u2019ni, m\u00fcze direkt\u00f6r\u00fc\/idari direkt\u00f6r Eylem Delikanl\u0131, m\u00fcze direkt\u00f6r\u00fc Aylin Tekiner ve program hukuk\u00e7usu H\u00fclya Deveci ile konu\u015ftuk.<\/p>\n<p><strong>12 Eyl\u00fcl her ikinizin de ki\u015fisel hayat\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutuyor. M\u00fczede \u2018bellek\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 oda\u011f\u0131n\u0131za nas\u0131l ald\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Eylem Delikanl\u0131:<\/strong>\u00a012 Eyl\u00fcl\u2019de ikimiz de \u00e7ocuktuk. K\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fumuz i\u00e7in darbenin birebir etkilerini hat\u0131rlamasak da, onun bask\u0131 ortam\u0131ndan ve t\u00fcrl\u00fc travmalar\u0131n\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7erek b\u00fcy\u00fcd\u00fck. 12 Eyl\u00fcl o anlamda bize uzak veya belle\u011fimizin olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem de\u011fil. \u0130leriki ya\u015flar\u0131m\u0131zda, kariyerlerimizde, hayatlar\u0131m\u0131zda \u00e7ok \u00f6nemli bir yere oturan bir d\u00f6nem. Ben s\u00f6zl\u00fc tarih\u00e7iyim. Son 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir spesifik olarak 12 Eyl\u00fcl\u2019le ilgili s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yorum. Karde\u015fim \u00d6zlem Delikanl\u0131 iler birlikte yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki kitap var. Bizi bug\u00fcn Bellek M\u00fczesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcren s\u00fcre\u00e7te, asl\u0131nda s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda kurgulad\u0131\u011f\u0131m, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in bir \u00e7er\u00e7eve olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir tarihsel adalet kavram\u0131 s\u00f6z konusu. Tarihsel adalet daha \u00e7ok s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yer bulan bir kavram. Baz\u0131 s\u00f6zl\u00fc tarih\u00e7iler, tarihsel adalet i\u00e7in s\u00f6zl\u00fc tarih yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. \u201c\u00d6zellikle adaletin sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 toplumlarda, b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar\u0131n, darbelerin, toplu \u015fiddetlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlere dair y\u00fczle\u015fme pratiklerinin geli\u015fmedi\u011fi, ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi adaletinin sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 toplumlarda bu adalet m\u00fccadelesini ba\u015fka ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerle kurabilir miyiz?\u201d, \u201cBunu ba\u015fka bir \u00e7er\u00e7eveye oturtup ger\u00e7ekten bu d\u00f6nemden etkilenmi\u015f insanlar\u0131 etkin \u00f6zneler olarak m\u00fccadelenin par\u00e7as\u0131 yapabilir miyiz?\u201d sorular\u0131 \u00fczerinden ortaya \u00e7\u0131kan bir \u00e7er\u00e7eve. Ben bunu kendi s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m i\u00e7in bir perspektif olarak d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Daha sonra Columbia \u00dcniversitesi\u2019nde, \u00f6zellikle \u0130nsan Haklar\u0131 \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc b\u00fcnyesinde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m programlarda bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak bunu 12 Eyl\u00fcl \u00f6zelinde nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz, bellek mek\u00e2n\u0131 olmayan bu d\u00f6neme dair ne yapabiliriz sorular\u0131n\u0131n sonunda bu \u00e7er\u00e7eveyi, yani bir dijital m\u00fcze kurma fikrini Research Insitute on Turkey b\u00fcnyesindeki kolektif haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n i\u00e7erisine getirdim. Aylin\u2019le birlikte 2020\u2019nin yaz aylar\u0131ndan itibaren bu teorik \u00e7er\u00e7evede duran yap\u0131y\u0131 g\u00f6vdelendirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck, bir ekip olu\u015fturduk ve Ocak 2021\u2019den itibaren de bunun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapt\u0131k.<\/p>\n<p><strong>Aylin Tekiner:<\/strong>\u00a0Sanat prati\u011fimi politik hat \u00fczerinden kuran bir sanat\u00e7\u0131y\u0131m. Gerek aile hik\u00e2yem gerekse i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcy\u00fcp evrildi\u011fim atmosfer beni ve dolay\u0131s\u0131yla sanat \u00fcretimimi belirlemi\u015f oldu. Bu \u00fcretim zaman i\u00e7inde bir bellek aktivizmiyle de harmanlan\u0131p per\u00e7inlendi. Eylem, RIT Kolektif Haf\u0131za \u00c7al\u0131\u015fma Grubu y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc ve her ikimiz de bu zamana kadar bellek alan\u0131nda birtak\u0131m i\u015fleri halihaz\u0131rda \u00fcretmi\u015ftik. 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn hepimiz i\u00e7in nas\u0131l bir milat oldu\u011funu derinden hissetti\u011fim bir s\u00fcre\u00e7te Bellek M\u00fczesi\u2019ni in\u015fa etme fikri \u00e7ok heyecan verici ve sa\u011falt\u0131c\u0131 oldu benim i\u00e7in. 1980 Darbesi\u2019ne dair bir bellek mek\u00e2n\u0131, bir dok\u00fcmantasyon merkezi ve dijital bir platform olarak kurgulanan Bellek M\u00fczesi\u2019nin T\u00fcrkiye gibi ge\u00e7mi\u015fiyle y\u00fczle\u015fmeyen hesapla\u015fmayan bir \u00fclkede gedik doldurmak i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00e7aba olarak g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n<p><strong>Bellek M\u00fczesi, T\u00fcrkiye\u2019nin 12 Eyl\u00fcl haf\u0131zas\u0131nda nas\u0131l bir bo\u015flu\u011fu dolduruyor?<\/strong><\/p>\n<p><strong>A.T:<\/strong>\u00a012 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn ard\u0131ndan ailelerin ve hukuk\u00e7ular\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadele ve bunun insan haklar\u0131 kurumlar\u0131na evrilmesi s\u00fcrecinde 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc merkezine alan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Bunlar elbette ki \u00e7ok de\u011ferli ve tarihsel \u00f6nemi olan \u00e7al\u0131\u015fmalar. Darbeye dair halihaz\u0131rda olan bilan\u00e7o ve listeler gibi uluslararas\u0131 hak \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve raporlar\u0131 bizim i\u00e7in \u00f6nemli kaynaklard\u0131. Ama derleyip toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda t\u00fcm bu k\u00fclliyat\u0131n hakikati anlaml\u0131 bir b\u00fct\u00fcnl\u00fckte g\u00f6steremeyecek kadar eksik oldu\u011fu da ortadayd\u0131. 12 Eyl\u00fcl\u2019den bug\u00fcne kalan ne varsa bunu derli toplu bir yerde tutan ne bir ar\u015fiv, ne bir bellek mek\u00e2n\u0131 ne de kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma vard\u0131. Belli hareketlerin ar\u015fivlerini toplay\u0131p derleyen kurumlar\u0131n ar\u015fivleri elbette de\u011ferli. Ama bu kurumlar\u0131n kendi ar\u015fivlerine y\u00f6nelik eri\u015fim politikalar\u0131n\u0131 sorunlu ve tart\u0131\u015fmaya muhta\u00e7 bir alan olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Tarihsel Adalet i\u00e7in Bellek M\u00fczesi sadece bir dok\u00fcmantasyon merkezi olarak kurgulanmad\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, hukuk\u00e7ular\u0131n, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n veya gazetecilerin eri\u015fimine a\u00e7\u0131k bir kaynak olarak da planland\u0131. Olabildi\u011fince n\u00fcansl\u0131 bir anlat\u0131ya f\u0131rsat tan\u0131yarak s\u00fcrecin daha b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir resmini ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi adaletinin hesapla\u015fma\/y\u00fczle\u015fme pratiklerinin g\u00fcndeme gelemedi\u011fi bu co\u011frafyada Bellek M\u00fczesi\u2019ni, gedik doldurmaya y\u00f6nelik m\u00fctevaz\u0131 bir \u00e7aba olarak g\u00f6rebilirsiniz. \u0130leride kurulacak olas\u0131 hakikat komisyonlar\u0131 i\u00e7in belge ve bilgi biriktirmenin de ancak bu kapsamda bir \u00e7al\u0131\u015fmayla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu, ancak kolektif katk\u0131 olmadan bu \u00e7aban\u0131n da eksik kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Buras\u0131 bir dijital m\u00fcze, ayn\u0131 zamanda da bir bellek mek\u00e2n\u0131. \u00dclkede imk\u00e2nlar bir g\u00fcn m\u00fczeyi fizik\u00ee bir yere ta\u015f\u0131mam\u0131za f\u0131rsat verirse fiziki bir m\u00fczeyi in\u015fa edecek \u00e7e\u015fitlilikte belge ve i\u00e7eri\u011fe sahibiz. Ama bu m\u00fcmk\u00fcn olana kadar, bug\u00fcn hayatta olan ve hat\u0131rlayan o ku\u015fa\u011f\u0131n bu m\u00fczeye verece\u011fi kolektif katk\u0131y\u0131 olabildi\u011fince de\u011ferlendirmek istiyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc anlat\u0131 olarak nitelendirdi\u011fimiz 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn katmanl\u0131 hik\u00e2yesini bir platformda toplaman\u0131n yeridir diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ve buna da inanarak devam ediyoruz. M\u00fczenin katmanlar\u0131n\u0131n daha da \u00e7e\u015fitlenmesinin ve koleksiyonlar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesinin kolektif bir \u00e7abadan ge\u00e7ti\u011fine inan\u0131yoruz. Burada \u015funu da ekleyelim. Lansman g\u00fcn\u00fcnden itibaren bizi \u00e7ok mutlu eden geli\u015fmeler oluyor. Farkl\u0131 ku\u015faklardan insanlar bizimle ileti\u015fime ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131lar. Katk\u0131 sunmak, bilgi belge payla\u015fmak, kendi tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak isteyen ya da merak edip m\u00fczede gezinip sonras\u0131nda tebrik eden pek \u00e7ok insan oldu. Bellek M\u00fczesi belge ba\u011f\u0131\u015f\u0131na a\u00e7\u0131k. Ba\u011f\u0131\u015f yapmak isteyenlerden ar\u015fiv malzemelerini uluslararas\u0131 ar\u015fiv standartlar\u0131na uyarak teslim al\u0131yoruz. Belgeleri mutab\u0131k kal\u0131nan bir takvimde dijitalize edip belge ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n talebi do\u011frultusunda ya geri teslim ediyoruz ya da fiziki koleksiyonlar\u0131m\u0131za ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131n\u0131n ad\u0131 alt\u0131nda katalogluyoruz. Bu anlamda 12 Eyl\u00fcl\u2019e dair herhangi bir yorum, payla\u015f\u0131m veya anlat\u0131 yapmak isteyenler bellekmuzesi.org adresinin ileti\u015fim sayfas\u0131ndan bize ula\u015fabilirler.<\/p>\n<p><strong>E.D:<\/strong>\u00a0Bellek M\u00fczesi sadece koleksiyonlar\u0131n bir araya geldi\u011fi bir platform de\u011fil. \u0130lk y\u0131l itibariyle \u00fc\u00e7 daimi koleksiyonumuz var. Biri s\u00f6zl\u00fc tarih koleksiyonu, bir di\u011feri bellek nesneleri koleksiyonu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de dava dosyalar\u0131 koleksiyonu. Biz, dijital bir platformda olman\u0131n da avantaj\u0131n\u0131 kullanarak, b\u00fct\u00fcn bu bilgi ve belgeleri bir sistem \u00fczerinde birbiriyle konu\u015fur hale getiriyoruz. Bunu da, 12 Eyl\u00fcl\u2019e dair bildiklerimizin alt\u0131n\u0131 doldurmaya \u00e7al\u0131\u015farak yap\u0131yoruz. 12 Eyl\u00fcl dendi\u011finde akla ilk gelen hak ihlali i\u015fkence oldu\u011fu i\u00e7in bunu bu y\u0131l itibariyle bir i\u015fkence haritas\u0131 \u00fczerinde mek\u00e2nlar baz\u0131nda veri odakl\u0131 derleyip bir araya getirebildi\u011fimiz bir sistem yaratt\u0131k. Bu bir ilk. T\u00fcrkiye\u2019nin ilk dijital m\u00fczesi, insan haklar\u0131 ar\u015fivi diyoruz, bunu alt\u0131n\u0131 doldurarak ilerledi\u011fimiz bir sistemle yap\u0131yoruz. Bu ne i\u015fimize yar\u0131yor? \u00d6ncelikli olarak bilgiye eri\u015fimin kolayl\u0131\u011f\u0131ndan bahsedebiliriz. T\u00fcm bu i\u015fkence ya da hak ihlalleri verileri elbette baz\u0131 raporlarda bas\u0131l\u0131 olarak var, kurumlar\u0131n elinde var ama dijital bir ortamda, di\u011fer bilgileri de g\u00f6rerek ve teyit ederek eklenmi\u015f ya da bir arada tutulmu\u015f bir veriler b\u00fct\u00fcn\u00fc yok. O anlamda bir ilki ba\u015far\u0131yoruz. Fakat ayn\u0131 zamanda bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131nday\u0131z. T\u00fcm bu verileri birincil olarak resm\u00ee kaynaklardan derlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Dava dosyalar\u0131, iddianameler, gerek\u00e7eli kararlar, resm\u00ee kurumlara yaz\u0131lm\u0131\u015f dilek\u00e7eler, hak ihlalleri nerede, ne zaman, ne \u015fekilde ve kimler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131&#8230; Sorumlular\u0131 daha \u00f6n plana ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu verileri bu kaynaklardan \u00e7ekerek bir araya getiriyoruz. Ayn\u0131 zamanda s\u00f6zl\u00fc tarih anlat\u0131lar\u0131ndan da son derece \u00f6nemli veriler edinebilme f\u0131rsat\u0131m\u0131z oldu. T\u00fcm bu raporlarda, resm\u00ee kaynaklarda g\u00f6sterilen bilginin teyidini asl\u0131nda tan\u0131klar\u0131n birebir kendilerinden dinleyerek ve onu, di\u011fer bilgiye ba\u011flayarak g\u00f6sterdi\u011fimiz bir platform olu\u015fturduk. Bunu, bir soru i\u015fareti kalmayacak \u015fekilde bu ihlallerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131n, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 oldu\u011funun ve zaman a\u015f\u0131m\u0131 olmamas\u0131 gerekti\u011finin bir verisi olarak derliyoruz.<\/p>\n<p><strong>Size g\u00f6re toplumun 12 Eyl\u00fcl haf\u0131zas\u0131 nas\u0131l \u015fekilleniyor?<\/strong><\/p>\n<p><strong>E.D:<\/strong>\u00a0Bunu bilmiyoruz. San\u0131r\u0131m bu alanda konu\u015fan, \u00e7al\u0131\u015fan, yazan herkesin, toplumun 12 Eyl\u00fcl meselesine nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair kafas\u0131nda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir \u015fey var. Ama biz ger\u00e7ekten, belki biraz \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n da \u00f6z\u00fc itibariyle maddi ger\u00e7ekler \u00fczerinden hareket etmeyi seven bir ekibiz. Dolay\u0131s\u0131yla o konuda toplum b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordur, \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordur kal\u0131b\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 doldurabilece\u011fimizi zannetmiyorum. Bunun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve daha akademik bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde ortaya d\u00f6k\u00fclmesi gerekir. 12 Eyl\u00fcl\u2019e dair bir fark\u0131ndal\u0131k oldu\u011funu biliyoruz. \u0130nsanlar k\u00f6t\u00fc bir \u015feyi, bask\u0131c\u0131 bir d\u00f6nemi referans vermek istedi\u011finde hemen 12 Eyl\u00fcl\u2019e ba\u015fvuruyor. \u201c12 Eyl\u00fcl\u2019de bile b\u00f6yle de\u011fildi\u201d, \u201c12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra bile bunlar\u0131 ya\u015famam\u0131\u015ft\u0131k\u201d gibi&#8230; Ama bunlar\u0131n hepsi \u00e7ok temellendirilmeyen ya da tarihsel anlamda o ba\u011f kurulmadan referans verilen ifadelere tekab\u00fcl ediyor. D\u00f6nemi ger\u00e7ekten anlamak istiyorsak, bunu bir araya gelip, kafa yorarak ara\u015ft\u0131rmal\u0131; \u201cToplumdaki bellek anlam\u0131nda 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc nedir?\u201d, \u201cNas\u0131l ve ne \u015fekilde hat\u0131rlan\u0131yor veya unutuluyor?\u201d sorular\u0131n\u0131 sormal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p><strong>A.T:<\/strong>\u00a0M\u00fczede failin ve sorumlunun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyoruz. Bunu yaparken de d\u00f6rt ayr\u0131 kategoriden s\u00f6z ediyoruz: Asker\u00ee sorumlular, siyasi sorumlular, sivil i\u015ftirak\u00e7iler, emniyet mensuplar\u0131-M\u0130T g\u00f6revlileri. Sivil i\u015ftirak\u00e7iler konusu, 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn toplum taraf\u0131ndan nas\u0131l alg\u0131land\u0131\u011f\u0131, haf\u0131zas\u0131nda nas\u0131l yer ald\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda \u00e7ok temel bir yere oturuyor. Bir darbe s\u00fcrecinde tarafs\u0131z duranlar, sessiz kalanlar, yani o b\u00fcy\u00fck kesim olmasayd\u0131 ne olurdu? T\u00fcm bunlar\u0131 anlamak i\u00e7in Bellek M\u00fczesi\u2019nin toplumun kendiyle y\u00fczle\u015fece\u011fi bir alan da yaratmas\u0131n\u0131 umuyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f su\u00e7 kapsam\u0131nda hangi dava s\u00fcrecine baksak benzer engellerle, cezas\u0131zl\u0131kla, hatta failin \u00f6d\u00fcllendirilmesiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Muhataplar\u0131n ve ailelerinin \u00f6n\u00fcne ya zamana\u015f\u0131m\u0131 ya da \u2018devlet s\u0131rr\u0131\u2019 duvar\u0131 \u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve t\u00fcm travmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda bir de bunlarla m\u00fccadele etmek zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. Bu \u00fclkenin devlet prati\u011finde bu \u015fiddet d\u00fczene\u011fi bir s\u00fcreklilik arz ediyor. Ama bunun bir taraf\u0131nda da dedi\u011fim gibi toplum aya\u011f\u0131 var. Toplumun 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc nas\u0131l hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha iyi kavrayabilmemiz i\u00e7in, her bir bireyin bizatihi kendisini de i\u00e7ine katarak darbe s\u00fcrecini sorgulamas\u0131na ve bug\u00fcn\u00fcn siyasal, ekonomik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel iklimiyle ge\u00e7mi\u015f aras\u0131nda ba\u011f kurmas\u0131na ihtiya\u00e7 var. Bellek M\u00fczesi\u2019nin bu s\u00fcrece katk\u0131 sunarak bir vesile de olmas\u0131n\u0131 umuyorum.<\/p>\n<h4>\u00a0\u2018Hak ihlallerini i\u00e7eren dosyalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yoruz\u2019<\/h4>\n<p><strong>12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn failleri, g\u00f6stermelik de olsa yarg\u0131land\u0131, hatta kimi ceza ald\u0131. Ancak ceza alanlar\u0131n \u00e7o\u011fu gerek ya\u015flar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc gerek hayatta olmad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 hapse \u00e7arpt\u0131r\u0131lmad\u0131. Kalan failler ne gibi cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131?<\/strong><\/p>\n<p><strong>H\u00fclya Deveci:<\/strong>\u00a012 Eyl\u00fcl failleri hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ek anlamda yarg\u0131lanmad\u0131lar. 2010 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lan davada san\u0131k olarak sadece Kenan Evren ve Tahsin \u015eahinkaya\u2019ya dava a\u00e7\u0131ld\u0131 ve her iki san\u0131k da tutuksuz yarg\u0131land\u0131. Dava sonunda 18\/06\/2014 tarihinde Ankara 10. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 2014\/137 Esas say\u0131l\u0131 dosyadan 765 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 5218 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n 1-A maddesi ve 5222 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n 6. maddesi ile de\u011fi\u015fik 146\/1, 59. maddeleri uyar\u0131nca m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131ld\u0131lar. Bu karara san\u0131klar ve kat\u0131lanlar avukatlar\u0131n\u0131n itiraz\u0131 \u00fczerine dosya Yarg\u0131tay\u2019a g\u00f6nderildi. Ancak her iki san\u0131k da bu a\u015famada vefat etti\u011fi i\u00e7in Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi\u2019nce karar bozularak Mahkemesi\u2019ne g\u00f6nderildi. Mahkeme taraf\u0131ndan ise her iki san\u0131k hakk\u0131nda da vefat nedeniyle davan\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verildi. Bu karar da Yarg\u0131tay 3. Ceza Dairesi incelemesinden ge\u00e7ti ve 21 Nisan 2022\u2019de onanarak kesinle\u015fti.<\/p>\n<p>Bu davan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda 12 Eyl\u00fcl s\u00fcrecinde i\u015flenen insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f su\u00e7lar\u0131n faillerinden \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131. Yap\u0131lan \u015fikayetler hakk\u0131nda kayda al\u0131n\u0131p soru\u015fturma dahi a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f, g\u00f6stermelik de olsa a\u00e7\u0131lan soru\u015fturma dosyalar\u0131 da zaten \u2018delil yetersizli\u011fi\u2019 sebebiyle kapat\u0131ld\u0131. Hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131l\u0131p da yarg\u0131lanabilen \u00e7ok az say\u0131da g\u00f6revli ise g\u00f6stermelik cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131lar. \u00dcstelik bir\u00e7o\u011fu da taltif ve terfilerle \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>Bellek M\u00fczesi\u2019nde yer alan dosyalar\u0131 neye g\u00f6re belirliyorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p><strong>HD:<\/strong> Bellek M\u00fczesi\u2019nde elbette ki y\u00fczle\u015fmeye esas olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hak ihlallerini i\u00e7eren dosyalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kararak bir belirleme yap\u0131yoruz. 12 Eyl\u00fcl\u2019de en \u00e7ok ya\u015fanan ihlal t\u00fcr\u00fc i\u015fkence oldu\u011fu i\u00e7in i\u015fkence ba\u015fta olmak \u00fczere hak ihlallerini i\u00e7eren dosya ve belgeleri \u00f6nceleyerek bir inceleme yap\u0131yoruz. Yine o d\u00f6nemde a\u00e7\u0131lan toplu dava dosyalar\u0131n\u0131 da inceliyoruz. Bu toplu dava dosyalar\u0131nda yarg\u0131lanan ve g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan her ki\u015fiyi ihlale u\u011fram\u0131\u015f olarak kabul ediyoruz. Zira her g\u00f6zalt\u0131 i\u015flemi, ki\u015fi fiziksel bir i\u015fkenceye maruz kalmasa bile k\u00f6t\u00fc \u2018ko\u015fullara maruz b\u0131rakma\u2019 \u015feklinde tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir i\u015fkence t\u00fcr\u00fcn\u00fc i\u00e7inde mutlaka bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Gerek bireysel gerekse toplu dava dosyalar\u0131n\u0131n, Bellek M\u00fczesi\u2019ni ziyaret eden herkesin anlayabilece\u011fi \u015fekilde dosya belgelerine ba\u011fl\u0131 kalarak bir \u00f6zetini \u00e7\u0131kar\u0131yoruz. Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde incelemek isteyenler i\u00e7in de dosyalar\u0131n belgeleri ziyaret\u00e7inin eri\u015fimine zaten a\u00e7\u0131k. Ancak ziyaret\u00e7iler bu dosyalar\u0131n tamam\u0131n\u0131 eksiksiz bir \u015fekilde site i\u00e7eri\u011finde bulamayacaklard\u0131r, zira sadece hak ihlallerini \u00f6ne \u00e7\u0131karan ya da dosyan\u0131n a\u015famalar\u0131n\u0131n takip edilebilece\u011fi nitelikteki k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 eri\u015fime a\u00e7m\u0131\u015f bulunmaktay\u0131z. Amac\u0131m\u0131z ise ileride olu\u015fturulabilecek olas\u0131 y\u00fczle\u015fme pratikleri i\u00e7in hukuki veri olu\u015fturmak.<\/p>\n<p><em><strong>https:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/27563\/12-eylul-u-hatirlamak-ve-yuzlesmek-icin-acik-bir-kaynak-bellek-muzesi<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vartan Estukyan \u00a0 Research Institute on Turkey\u2019nin [T\u00fcrkiye Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc] bir kolektif haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak dijital ortamda hayata ge\u00e7irilen Tarihsel Adalet i\u00e7in Bellek M\u00fczesi, 12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesi\u2019nin 42. y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Moda Sahnesi\u2019nde d\u00fczenlenen a\u00e7\u0131l\u0131\u015f etkinli\u011fiyle faaliyete ba\u015flad\u0131. www.bellekmuzesi.org adresinden eri\u015filebilecek olan Bellek M\u00fczesi koleksiyonlar\u0131nda, devrimci m\u00fccadelenin y\u00fckseli\u015finden \u00f6\u011frenci hareketlerine, sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeye, kad\u0131nlar\u0131n siyasi m\u00fccadelesine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":70372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,71,20],"tags":[],"class_list":["post-70370","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-mulakatlar","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>12 Eyl\u00fcl&#039;\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"12 Eyl\u00fcl&#039;\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Vartan Estukyan \u00a0 Research Institute on Turkey\u2019nin [T\u00fcrkiye Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc] bir kolektif haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak dijital ortamda hayata ge\u00e7irilen Tarihsel Adalet i\u00e7in Bellek M\u00fczesi, 12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesi\u2019nin 42. y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Moda Sahnesi\u2019nde d\u00fczenlenen a\u00e7\u0131l\u0131\u015f etkinli\u011fiyle faaliyete ba\u015flad\u0131. www.bellekmuzesi.org adresinden eri\u015filebilecek olan Bellek M\u00fczesi koleksiyonlar\u0131nda, devrimci m\u00fccadelenin y\u00fckseli\u015finden \u00f6\u011frenci hareketlerine, sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeye, kad\u0131nlar\u0131n siyasi m\u00fccadelesine [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-09-30T10:45:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1990\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1327\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi\",\"datePublished\":\"2022-09-30T10:45:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370\"},\"wordCount\":2738,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Bellek-Muzesi-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"M\u00fclakatlar\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370\",\"name\":\"12 Eyl\u00fcl'\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Bellek-Muzesi-1.jpg\",\"datePublished\":\"2022-09-30T10:45:47+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Bellek-Muzesi-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Bellek-Muzesi-1.jpg\",\"width\":1990,\"height\":1327},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70370#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"12 Eyl\u00fcl'\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"12 Eyl\u00fcl'\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Vartan Estukyan \u00a0 Research Institute on Turkey\u2019nin [T\u00fcrkiye Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc] bir kolektif haf\u0131za \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak dijital ortamda hayata ge\u00e7irilen Tarihsel Adalet i\u00e7in Bellek M\u00fczesi, 12 Eyl\u00fcl 1980 Darbesi\u2019nin 42. y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Moda Sahnesi\u2019nde d\u00fczenlenen a\u00e7\u0131l\u0131\u015f etkinli\u011fiyle faaliyete ba\u015flad\u0131. www.bellekmuzesi.org adresinden eri\u015filebilecek olan Bellek M\u00fczesi koleksiyonlar\u0131nda, devrimci m\u00fccadelenin y\u00fckseli\u015finden \u00f6\u011frenci hareketlerine, sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeye, kad\u0131nlar\u0131n siyasi m\u00fccadelesine [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2022-09-30T10:45:47+00:00","og_image":[{"width":1990,"height":1327,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi","datePublished":"2022-09-30T10:45:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370"},"wordCount":2738,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-1.jpg","articleSection":["Haberler","M\u00fclakatlar","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370","name":"12 Eyl\u00fcl'\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-1.jpg","datePublished":"2022-09-30T10:45:47+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Bellek-Muzesi-1.jpg","width":1990,"height":1327},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70370#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"12 Eyl\u00fcl&#8217;\u00fc hat\u0131rlamak ve y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir kaynak: Bellek M\u00fczesi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70370"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70373,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70370\/revisions\/70373"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}