{"id":70223,"date":"2022-09-22T07:32:06","date_gmt":"2022-09-22T12:32:06","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223"},"modified":"2022-09-22T07:32:06","modified_gmt":"2022-09-22T12:32:06","slug":"kurt-cocuklarinin-ustun-yarari-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223","title":{"rendered":"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-70224\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-360x203.webp\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-360x203.webp 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-768x432.webp 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-560x315.webp 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-260x146.webp 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-160x90.webp 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari.webp 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>\u0130nk\u00e2r ve bast\u0131rma yollar\u0131yla K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fan siyaset bunun m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra unutturma ve de\u011fersizle\u015ftirme yoluna ba\u015fvurdu.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Hamza Aktan<\/strong><\/p>\n<p>\u201cKamusal ya da \u00f6zel sosyal yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve \u00e7ocuklar\u0131 ilgilendiren b\u00fct\u00fcn faaliyetlerde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 temel d\u00fc\u015f\u00fcncedir.\u201d \u00c7ocuk koruma hukukunun en temel ilkelerinden olan \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi ilkesi T\u00fcrkiye\u2019nin de taraf\u0131 oldu\u011fu Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131na Dair S\u00f6zle\u015fme\u2019de bu \u015fekilde vurgulan\u0131yor. Ayr\u0131m g\u00f6zetmeme ilkesi, \u00e7ocu\u011fun kimli\u011finin korunmas\u0131 hakk\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131 ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de bu hukuk dal\u0131n\u0131n di\u011fer temel ilkelerinden. Her ne kadar bu ilkelerle T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bir arada resmetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse de, ilkeleri hat\u0131rlamaya ve hat\u0131rlatmaya olan ihtiya\u00e7 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor.<\/p>\n<p>Milyonlarca K\u00fcrt \u00e7ocu\u011fu 2022-2023 e\u011fitim y\u0131l\u0131na yine anadillerinde e\u011fitim alma imk\u00e2n\u0131 olmadan girdi. 2012\u2019den bu yana sunulan se\u00e7meli ders hakk\u0131n\u0131n bir kazan\u0131m olsa da istatistik tutman\u0131n \u00f6tesinde fayda sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 (2021-2022 d\u00f6neminde 20 bin 265, 2020-2021 d\u00f6neminde 21 bin 592 \u00e7ocuk bu dersi alm\u0131\u015f), bu derslerde \u00e7ocuklar\u0131n anadillerini ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenip geli\u015ftirebilmelerinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 uzun s\u00fcre \u00f6nce anla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u2018YA\u015eAYAN D\u0130LLER\u2019\u0130 YA\u015eATMAMA \u00c7ABASI<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcm derslerin T\u00fcrk\u00e7e verildi\u011fi bir e\u011fitim sisteminde ayr\u0131ca zorunlu T\u00fcrk\u00e7e dersi verip buna haftada 6 saat, yabanc\u0131 dile haftada 3 ile 4 saat ay\u0131ran Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi \u201cya\u015fayan diller ve leh\u00e7eler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda muhtemelen \u201c\u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131\u201d da g\u00f6zeterek se\u00e7meli olarak veriyor ve \u2018ne kadar az K\u00fcrt\u00e7e o kadar \u00fcst\u00fcn yarar\u2019 dercesine sadece 2 saat ay\u0131r\u0131yor. Bunun da \u00f6tesinde okula yeni ba\u015flayana de\u011fil, 5. s\u0131n\u0131fa kadar gelmi\u015f, anadilinden bu s\u00fcrede olabildi\u011fince uzakla\u015fm\u0131\u015f \u00e7ocu\u011fa bu dersi uygun g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinin bir par\u00e7as\u0131 olarak 2012\u2019de ba\u015flat\u0131lan se\u00e7meli ders uygulamas\u0131na olan ilgi son 10 y\u0131lda siyasi konjonkt\u00fcrdeki gelgitlere g\u00f6re \u015fekillendi. \u00c7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecinde ana ak\u0131m medyadaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve promosyonu y\u00fcksekken 2015\u2019ten sonra m\u00fcmk\u00fcnse medyada g\u00f6sterilmemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir konuya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun da etkisiyle \u201cYa\u015fayan diller ve leh\u00e7eler\u201d dersleri ge\u00e7en 10 y\u0131l i\u00e7inde giderek daha az ilgi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. 2015\u2019te -\u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci hen\u00fcz devam ederken- 85 bin \u00f6\u011frenci bu dersleri se\u00e7mi\u015fken[1] sadece yedi y\u0131l i\u00e7inde bu rakam 20 bine kadar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda.[2] \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki devlet, kendi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dersleri, \u00f6\u011fretmen sa\u011flamayarak[3] s\u0131n\u0131f a\u00e7mayarak,[4] velileri yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirerek veya hi\u00e7 y\u00f6nlendirmeyerek,[5] yaratt\u0131\u011f\u0131 siyasi iklim dolay\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n bu dersleri tercih etmesini zorla\u015ft\u0131rarak ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facak. Bunun ad\u0131n\u0131 da \u201ckendileri istemedi\u201d koyacak.<\/p>\n<p>Bu derslere olan \u201cilgisizli\u011fin\u201d kayna\u011f\u0131nda devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi, dolay\u0131s\u0131yla bilin\u00e7li birtak\u0131m politikalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu sonucu yaln\u0131zca \u0130stanbul\u2019a bak\u0131larak bile anla\u015f\u0131labilir. Nitekim, HDP\u2019nin 2015 Haziran se\u00e7imlerindeki \u0130stanbul oyu 1 milyon 69 bin iken ayn\u0131 y\u0131l \u0130stanbul\u2019da K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli dersi tercih eden \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 sadece 108. E\u015fit \u015fartlar, f\u0131rsatlar ve imk\u00e2nlar\u0131n oldu\u011fu bir ortamda bir milyon se\u00e7menden sadece 108\u2019inin K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi se\u00e7mi\u015f olabilece\u011fine inanmak imk\u00e2ns\u0131z. Ya da \u00fclke genelinde 6 milyonu bulan HDP se\u00e7meni aras\u0131ndan yaln\u0131zca 20 bininin \u2013normalde- bu dersi se\u00e7ece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek sadece ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 olur. O halde ortada g\u00f6r\u00fcnmeyen ve konu\u015fulmayan yap\u0131sal ba\u015fka sorunlar olmal\u0131.<\/p>\n<p>2012\u2019den bu yana \u00f6zellikle bat\u0131 kentlerindeki on binlerce K\u00fcrt ebeveynin \u00e7ocu\u011funun veya kendisinin fi\u015flenmesinden, \u00e7ocu\u011funun okulunda s\u0131rf bu nedenle ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa veya akran zorbal\u0131\u011f\u0131na maruz kalmas\u0131ndan \u00e7ekindi\u011fi yahut kendisi de \u00e7ocu\u011funun ba\u015fka \u201c\u00fcst\u00fcn yararlar\u0131n\u0131\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bu dersi se\u00e7tirmedi\u011fi herkesin malumu bir kamusal s\u0131r. Bir\u00e7ok yerde okul m\u00fcd\u00fcrlerinin bu dersi gizledi\u011fi, kay\u0131t imk\u00e2n\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etti\u011fi, bu dersi se\u00e7ecek \u00e7ocuklar\u0131 ba\u015fka derslere y\u00f6nlendirdi\u011fine dair de say\u0131s\u0131z kamusal s\u0131r bas\u0131na yans\u0131d\u0131 ancak sadece yans\u0131makla kald\u0131. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen bu dersleri ve derslere olan ilgiyi iyile\u015ftirme veya geli\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fck ad\u0131mlar at\u0131lmad\u0131.<\/p>\n<p>1990\u2019lara kadar ink\u00e2r ve bast\u0131rma yollar\u0131yla K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fan siyaset bunun m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra unutturma ve de\u011fersizle\u015ftirme yoluna ba\u015fvurdu. Ne kadar az bahsedilir, ne kadar \u00fczerinde az durulursa dil de o \u00f6l\u00e7\u00fcde gerileyecek, dile olan ilgi de o derecede azalacak. Pazar\u0131, medyas\u0131, sosyo-ekonomik getirisi olmayan bir dili kim ne yaps\u0131n neticede.<\/p>\n<p><strong>D\u0130\u011eER D\u0130LLER DE AYNI DURUMDA<\/strong><\/p>\n<p>Se\u00e7meli derslere olan ilgide y\u0131llara g\u00f6re ortaya \u00e7\u0131kan istikrarl\u0131 azalma di\u011fer diller a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erli. \u00d6rne\u011fin Lazca\u2019da 2015-2016 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda 71 olan \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131, 2016-2017\u2019de 31\u2019e geriliyor, 2017-2018 e\u011fitim-\u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndaysa hi\u00e7 Lazca s\u0131n\u0131f\u0131 a\u00e7\u0131lam\u0131yor. 2018-2019\u2019da say\u0131 15\u2019e \u00e7\u0131k\u0131yor, 2019-2020 y\u0131l\u0131nda yine s\u0131n\u0131f a\u00e7\u0131lam\u0131yor, 2020-2021\u2019de ise 47 \u00f6\u011frenci bu dersi alabiliyor.[6] Sadece 6 e\u011fitim y\u0131l\u0131nda iki defa s\u0131n\u0131f\u0131n dahi a\u00e7\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 bir durumda hangi \u00e7ocuk hakk\u0131yla Lazca\u2019y\u0131 \u00f6\u011frenebilir, bu dile dair bilgi ve yetkinli\u011fini geli\u015ftirebilir?<\/p>\n<p>Abhazca ve Adigece y\u00f6n\u00fcnden net rakamlar yok ancak benzer bir durumun oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor; Kafkas K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Mutlu Akkaya, 2019\u2019daki a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201c(\u2026) Bir dilin \u00f6\u011fretilmesinin haftal\u0131k 2 saate indirgenmesi, gerekli materyallerin tedarik edilmemesi, e\u011fitim \u00f6\u011fretim faaliyeti i\u00e7in yeterince alt yap\u0131n\u0131n olu\u015fturulmamas\u0131, bu uygulaman\u0131n i\u015flerli\u011fini azaltmaktad\u0131r. (\u2026) Ders se\u00e7mek isteyen \u00f6\u011frenciler ve aileleri ile bizler, yerelde bir\u00e7ok sorun ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131k. Okul idarecilerinin \u00f6\u011frencilerin anayasal haklar\u0131n\u0131 kulland\u0131rmama y\u00f6n\u00fcndeki gayretleri, bu sorunun ba\u015f\u0131nda gelmektedir.\u201d[7]<\/p>\n<p>Haftada 2 saatlik ders ile anadilinin \u00f6\u011frenilip \u00f6\u011frenilemeyece\u011fine dair bir G\u00fcrc\u00fcce \u00f6\u011fretmeninin \u015fu vurgular\u0131 da \u00f6nemli: \u201cHaftada iki saat bir dili \u00f6\u011frenmek i\u00e7in imk\u00e2ns\u0131z denebilir asl\u0131nda. \u0130ki ders saati demek daha do\u011fru olur ki bu da 80 dakikaya tekab\u00fcl ediyor, yine s\u00f6yl\u00fcyorum imk\u00e2ns\u0131z\u2026 Ancak bir \u00e7ocu\u011fun \u00e7ok \u00f6zel ilgi g\u00f6stermesi ile kendini geli\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bunun oran\u0131 nedir ben de merak ediyorum a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.\u201d[8]<\/p>\n<p>Son 10 y\u0131lda \u201cya\u015fayan diller ve leh\u00e7eler\u201d derslerinin se\u00e7ildi\u011fi d\u00f6nemlerde her kimlikten ilgili\/duyarl\u0131 ki\u015fi ve kurulu\u015flar bu derslere olan kat\u0131l\u0131m\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in kampanyalar d\u00fczenlemek zorunda kal\u0131yor. Ancak en az\u0131ndan ilk 10 y\u0131lda ortaya \u00e7\u0131kan durum ve rakamlar bu \u00e7abalar\u0131n sonuca etki etmedi\u011fini anlat\u0131yor. Bu da ortada sivil toplumdan de\u011fil kamu idaresinden kaynakl\u0131 bir sorun oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><strong>\u00c7EK\u0130NCELER \u00dcLKES\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Bu arada medeni d\u00fcnyan\u0131n hukuk evrenine d\u00e2hil olma \u00e7abas\u0131ndan geri durmayan T\u00fcrkiye, o hukukun kendi d\u00fcnyas\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler yaratmamas\u0131 i\u00e7in ufak dokunu\u015flar yapmay\u0131 da kendi \u201c\u00fcst\u00fcn yarar\u0131\u201d dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7bir zaman ihmal etmedi. Toplamda 94 uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeden 70\u2019ine taraf olan T\u00fcrkiye\u2019nin bunlar\u0131n 17\u2019sinde \u00e7e\u015fitli nedenlerle \u00e7ekinceleri bulunuyor.[9] \u0130htirazi kay\u0131t olarak da ge\u00e7en \u00e7ekince kavram\u0131 uluslararas\u0131 hukukta bir \u00fclkenin s\u00f6zle\u015fmenin ilgili maddesiyle ba\u011fl\u0131 olmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi, Medeni ve Siyasi Haklara \u0130li\u015fkin Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme, Uluslararas\u0131 Ekonomik, Sosyal ve K\u00fclt\u00fcrel Haklar S\u00f6zle\u015fmesi T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ekince koydu\u011fu s\u00f6zle\u015fmeler aras\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ekince koydu\u011fu \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 3 maddesinden biri olan 30. maddesini birlikte okuyal\u0131m: \u201cSoya, dine ya da dile dayal\u0131 az\u0131nl\u0131klar\u0131n ya da yerli halklar\u0131n var oldu\u011fu devletlerde, b\u00f6yle bir az\u0131nl\u0131\u011fa mensup olan ya da yerli halktan olan \u00e7ocuk, ait oldu\u011fu az\u0131nl\u0131k toplulu\u011funun di\u011fer \u00fcyeleri ile birlikte kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden yararlanma, kendi dinine inanma ve uygulama ve kendi dilini kullanma hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.\u201d BM Medeni ve Siyasal Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 27. maddesi de yukar\u0131daki maddeye benzerdir ve T\u00fcrkiye bu maddeyi de uygulamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ocuklar\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131\u201d \u00f6nceleyece\u011fini kendi mevzuat\u0131nda da (Anayasa md 41, \u00c7ocuk Koruma Kanunu md. 4, ) vurgulayan T\u00fcrkiye\u2019nin bu \u00fcst\u00fcn yararlardan belki de en \u00fcst\u00fcn\u00fc olan anadilde e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n \u00fczerinden b\u00f6yle kolayca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a atlamas\u0131na on y\u0131llard\u0131r bir-iki siyasi parti d\u0131\u015f\u0131nda pek kimsenin ses etmemesi \u00e7ocuk haklar\u0131nda dahi ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde toplumsal bir konsens\u00fcse oturdu\u011funu g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ibretlik.<\/p>\n<p>Oysa T\u00fcrkiye\u2019nin ilgili s\u00f6zle\u015fmelerdeki \u00e7ekincelerini kald\u0131rmas\u0131 do\u011frudan i\u00e7 mevzuatta da yans\u0131mas\u0131n\u0131 bulacak ve bug\u00fcnk\u00fc korunaks\u0131z, belirsiz ve istikrars\u0131z se\u00e7meli dersin \u00f6tesinde yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, temelleri sa\u011flam kurulmu\u015f bir anadilde e\u011fitimin olanaklar\u0131na kap\u0131 aralanm\u0131\u015f olacak. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019deki her kimlikten \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n hat\u0131rlanmas\u0131na belki de her zamandan daha fazla ihtiya\u00e7 var. Bu \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n da yukar\u0131da an\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelere konulan \u00e7ekincelerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ba\u015flanmak \u00fczere K\u00fcrt\u00e7e ve di\u011fer dillerdeki e\u011fitimin yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilerek \u00e7er\u00e7evesinin geni\u015fletilmesi, kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n te\u015fvik edilip kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, e\u011fitimci-kitap gibi ara\u00e7lar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131yla sa\u011flanabilece\u011fi onca y\u0131l\u0131n deneyiminden sonra ortada.<\/p>\n<p><em>[1] Bkz; Ya\u015fayan diller ve leh\u00e7eler dersini 85 bin \u00f6\u011frenci se\u00e7ti, H\u00fcrriyet, 25.01.2015 https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/egitim\/yasayan-diller-ve-lehceler-dersini-85-bin-ogrenci-secti-28045465<\/em><\/p>\n<p><em>[2] Bkz; Milli E\u011fitim Bakan\u0131 \u00d6zer a\u00e7\u0131klad\u0131: 20 bin 265 \u00f6\u011frenci K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi tercih etti, Cumhuriyet, 20.02.2022, https:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/turkiye\/milli-egitim-bakani-ozer-acikladi-20-bin-265-ogrenci-kurtceyi-tercih-etti-1909456<\/em><\/p>\n<p><em>[3] Bkz; 20 bin \u00f6\u011frenciye 3 \u00f6\u011fretmen, Birg\u00fcn, 16.07.2022,<\/em><\/p>\n<p><em>https:\/\/www.birgun.net\/haber\/20-bin-ogrenciye-3-ogretmen-395445<\/em><\/p>\n<p><em>[4] Bkz; G\u00fcne\u015f: K\u00fcrt\u00e7e se\u00e7meli ders engelleniyor, \u00f6\u011frenciler din dersine y\u00f6nlendiriliyor, Vecdi Erbay, Gazete Duvar, 19.01.2022 https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/gunes-kurtce-secmeli-ders-engelleniyor-ogrenciler-din-dersine-yonlendiriliyor-haber-1549785<\/em><\/p>\n<p><em>[5] Bu konuda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in bkz: \u00d6\u011fretmenlerin, Aktivistlerin ve Medyan\u0131n G\u00f6z\u00fcnden Ya\u015fayan Diller ve Leh\u00e7eler Se\u00e7meli Dersi, B\u00fclent Bilmez, \u0130rfan \u00c7a\u011fatay, Serhat Arslan, K\u00fclt\u00fcrel \u0130ncelemeler ve Toplumsal Ara\u015ft\u0131rmalar Derne\u011fi, 2022. Raporun sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden: \u201c(\u2026) anadilinde e\u011fitim hakk\u0131 uluslararas\u0131 hukuk taraf\u0131ndan korunan temel bir hakt\u0131r. Bu normun bir \u00e7e\u015fit yans\u0131mas\u0131 olarak T\u00fcrkiye\u2019de g\u00fcndeme al\u0131nan YDL se\u00e7meli dersi bu evrensel hakk\u0131n gereklerini kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gibi asl\u0131nda hi\u00e7bir \u015fekilde \u201canadilinde e\u011fitim\u201d olarak ileri s\u00fcr\u00fclemez. Bu sebeple bu dersler T\u00fcrkiye\u2019de az\u0131nl\u0131k dilleri \u00fczerinde dil politikalar\u0131nda bir iyile\u015fme olarak g\u00f6r\u00fclse de T\u00fcrkiye\u2019de bu ba\u011flamda yap\u0131lacak \u00e7ok i\u015f vard\u0131r. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlisi de yasal de\u011fi\u015fikliklerle anadili kavram\u0131n\u0131n yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 ve d\u00fcnyadaki olumlu \u00f6rneklerden yararlanarak anadilinde e\u011fitim konusunda ciddi, sonu\u00e7 verici ve kal\u0131c\u0131 ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131d\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>[6] Bkz; Sahipsiz Bir Hak, Dil Haklar\u0131 Ba\u011flam\u0131nda Ya\u015fayan Diller Ve Leh\u00e7eler Se\u00e7meli Dersi, Lazca \u00d6rne\u011fi (2012-2021) https:\/\/www.turkiyekulturleri.org\/dokuman\/20210319-47_raporlkdmaster.pdf<\/em><\/p>\n<p><em>[7] Bkz; \u00c7erkeslerin \u2018Adigece-Abazaca se\u00e7meli ders\u2019 \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Eda \u00d6zdo\u011fan, Kayseri Deniz Postas\u0131, 22.02.2019, https:\/\/www.denizpostasi.com\/haber\/20-gundem-haberleri\/33930-%C3%A7erkeslerin-%E2%80%98adigece-abazaca-se%C3%A7meli-ders%E2%80%99-%C3%BCz%C3%BCnt%C3%BCs%C3%BC<\/em><\/p>\n<p><em>[8] Bkz; \u00d6\u011fretmenler Se\u00e7meli Anadili Dersini Anlat\u0131yor; \u201c50 Y\u0131l \u00d6nce Anadili S\u0131n\u0131f\u0131 A\u00e7mak \u0130\u00e7in 10 De\u011fil, 20 \u00d6\u011frenci Bile Bulunurdu\u201d, Ay\u015feg\u00fcl \u00d6zbek, Bianet, 19.02.2020 https:\/\/bianet.org\/bianet\/diger\/220086-50-yil-once-anadili-sinifi-acmak-icin-10-degil-20-ogrenci-bile-bulunurdu<\/em><\/p>\n<p><em>[9] Bkz; T\u00fcrkiye\u2019nin Uluslararas\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmelerine Koydu\u011fu \u00c7ekinceler, Zeynep Elibol, \u0130nsan Haklar\u0131 Ortak Platformu. http:\/\/www.ihop.org.tr\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ZeynepElibol_CekincelerRaporu.pdf<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kurt-cocuklarinin-ustun-yarari-nedir-haber-1582037\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gazete Duvar<\/a>\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nk\u00e2r ve bast\u0131rma yollar\u0131yla K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fan siyaset bunun m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra unutturma ve de\u011fersizle\u015ftirme yoluna ba\u015fvurdu. Hamza Aktan \u201cKamusal ya da \u00f6zel sosyal yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve \u00e7ocuklar\u0131 ilgilendiren b\u00fct\u00fcn faaliyetlerde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 temel d\u00fc\u015f\u00fcncedir.\u201d \u00c7ocuk koruma hukukunun en temel ilkelerinden olan \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":70225,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,53],"tags":[],"class_list":["post-70223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130nk\u00e2r ve bast\u0131rma yollar\u0131yla K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fan siyaset bunun m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra unutturma ve de\u011fersizle\u015ftirme yoluna ba\u015fvurdu. Hamza Aktan \u201cKamusal ya da \u00f6zel sosyal yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve \u00e7ocuklar\u0131 ilgilendiren b\u00fct\u00fcn faaliyetlerde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 temel d\u00fc\u015f\u00fcncedir.\u201d \u00c7ocuk koruma hukukunun en temel ilkelerinden olan \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-09-22T12:32:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir?\",\"datePublished\":\"2022-09-22T12:32:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223\"},\"wordCount\":2141,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Kurt-cocuklari-1.webp\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223\",\"name\":\"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Kurt-cocuklari-1.webp\",\"datePublished\":\"2022-09-22T12:32:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Kurt-cocuklari-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2022\\\/09\\\/Kurt-cocuklari-1.webp\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=70223#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u0130nk\u00e2r ve bast\u0131rma yollar\u0131yla K\u00fcrt\u00e7e\u2019yi bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fan siyaset bunun m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131ktan sonra unutturma ve de\u011fersizle\u015ftirme yoluna ba\u015fvurdu. Hamza Aktan \u201cKamusal ya da \u00f6zel sosyal yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve \u00e7ocuklar\u0131 ilgilendiren b\u00fct\u00fcn faaliyetlerde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 temel d\u00fc\u015f\u00fcncedir.\u201d \u00c7ocuk koruma hukukunun en temel ilkelerinden olan \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2022-09-22T12:32:06+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-1.webp","type":"image\/webp"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir?","datePublished":"2022-09-22T12:32:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223"},"wordCount":2141,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-1.webp","articleSection":["Haberler","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223","name":"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-1.webp","datePublished":"2022-09-22T12:32:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-1.webp","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2022\/09\/Kurt-cocuklari-1.webp","width":1280,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=70223#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 nedir?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70223"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70226,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70223\/revisions\/70226"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}