![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Murad-Mihci-360x208.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde 6-7 Eyl\u00fcl Pogromu\u2019nu i\u00e7selle\u015ftirerek kimler a\u00e7\u0131klama yapt\u0131? O g\u00fcn siyasetin i\u00e7inde olan yap\u0131lar\u0131n devam\u0131 bug\u00fcn ne diyor? Bu konular \u00fczerine yazmaya ve soru sormaya hakk\u0131m olmal\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n Murad M\u0131h\u00e7\u0131<\/strong><\/p>\n \u201cGe\u00e7mi\u015fi hat\u0131rlamayanlar, onu bir kez daha ya\u015famak zorunda kal\u0131rlar.\u201d<\/p>\n George Santayana<\/p>\n Ge\u00e7en hafta Art\u0131 GER\u00c7EK ve YEN\u0130 \u00d6ZG\u00dcR POL\u0130T\u0130KA\u2019da 6- 7 Eyl\u00fcl Pogromu \u00fczerine makaleler yazm\u0131\u015ft\u0131m. Benim tahminimden daha fazla bu konuyu yazan, g\u00fcndemle\u015ftiren yazar dostlar\u0131m\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Aris Nalc\u0131 dostun da de\u011ferli yaz\u0131s\u0131 yine bu mecrada yer ald\u0131.<\/p>\n Tabii yaz\u0131lar\u0131n ilgi g\u00f6rmesi sonras\u0131 gaza gelerek, bu konuda sosyal medyamdan iki payla\u015f\u0131m yapt\u0131m. Birinci payla\u015f\u0131mda 6-7 EYL\u00dcL olaylar\u0131nda Atat\u00fcrk Evi\u2019ne ses bombas\u0131 koyan OKTAY ENG\u0130N\u2019in Yunanistan\u2019da cezaevi s\u00fcrecinden sonra \u00c7ankaya Kaymakam\u0131 ve daha sonras\u0131nda Nev\u015fehir Valisi olarak atand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131m. Bu payla\u015f\u0131m\u0131m sonras\u0131 bu durumun ilgili insanlar d\u0131\u015f\u0131nda pek bilinmedi\u011fini ve demokrat dostlar\u0131n da buna hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Tabii Oktay Bey sonras\u0131nda bu olayda kendisinin bir su\u00e7u olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klad\u0131. Fakat g\u00f6r\u00fcnen k\u00f6y k\u0131lavuz istemiyor. Yunanistan\u2019\u0131n bu ki\u015fiyi tutuklamas\u0131 ve sonras\u0131nda cezaland\u0131rmas\u0131 ortada. B\u00f6yle bir ceza alm\u0131\u015f ki\u015finin devlet kademesinde g\u00f6rev almas\u0131 okurlar\u0131m\u0131 pek \u015fa\u015f\u0131rtmad\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.<\/p>\n Daha sonraki payla\u015f\u0131m\u0131m biraz daha derindi. Bu durum asl\u0131nda bir tart\u0131\u015fmaya da vesile oldu. Murad\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131klamak has\u0131l oldu. Payla\u015f\u0131m \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n \u201c6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131nda sosyalistler neden ya\u015fananlara m\u00fcdahale etmedi sorusu hep kafamda. Bug\u00fcn ka\u00e7 sosyalist veya sosyal demokrat parti ya\u015fanan ac\u0131ya kar\u015f\u0131 ses veriyor?\u201d<\/p>\n Bu sorumun amac\u0131, tarihsel a\u00e7\u0131dan o g\u00fcn sol yap\u0131lar\u0131n ya da bireylerin duru\u015funu ve bir yandan da bug\u00fcn bu ya\u015fananlara g\u00f6sterdi\u011fi tavr\u0131 birlikte sorgulamakt\u0131. 6-7 Eyl\u00fcl POGROM\u2019unu anlamak ayn\u0131 zamanda Konya\u2019da s\u0131rf K\u00dcRT olmalar\u0131ndan dolay\u0131 k\u0131r\u0131ma u\u011frayan aileyi anlamak demekti. Evi i\u015faretlenen Alevi Canlar\u0131n durumuna ve yine ge\u00e7en hafta g\u00fcndeme gelen Malatya\u2019daki Zirve yay\u0131nlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tehditlere kar\u015f\u0131 ses verme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn artmas\u0131na vesile olma murad\u0131m vard\u0131. Nas\u0131l i\u015f\u00e7i emek\u00e7iye, kad\u0131nlara yap\u0131lan zul\u00fcmlere ses vermek \u00f6nemliyse, ezilen halklar\u0131n ve inan\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda durman\u0131n enternasyonal bir g\u00f6rev olmas\u0131 gereklili\u011fi de \u015f\u00fcphesiz \u00f6nemli.<\/p>\n Yukar\u0131da payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m tweet sonras\u0131 sevgili RECEP MARA\u015eLI payla\u015f\u0131m\u0131m alt\u0131na kitab\u0131nda yer verdi\u011fi bir g\u00f6zlemi payla\u015ft\u0131.<\/p>\n \u2018\u2019Atina\u2019da tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m ManolisGlezos, 1959\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc TKP temsilcisinin (M.Belli oldu\u011funu hat\u0131rl\u0131yor) kendisine 6-7 Eyl\u00fcl i\u00e7in \u201cYolda\u015f, bu T\u00fcrk emek\u00e7ilerinin Rum ve Ermeni burjuvazisine kar\u015f\u0131 bir isyan\u0131d\u0131r.\u201d dedi\u011fini aktard\u0131 \u00fcz\u00fclerek.\/Anekdotu \u201c1915 Jenosidi\u201d kitab\u0131mda yazm\u0131\u015ft\u0131m.\u2019\u2019<\/p>\n Bu payla\u015f\u0131m baz\u0131 ki\u015filerin destek, belli \u00e7evrelerden de M\u0130HR\u0130 BELL\u0130 ismi ge\u00e7ince tepki ald\u0131. Benim payla\u015f\u0131m\u0131m\u0131n sadece Mihri Belli \u00fczerinden tart\u0131\u015fma yaratmas\u0131 arzulad\u0131\u011f\u0131m bir durum de\u011fildi. Fakat \u2018T\u00dcRK SOLU\u2019 i\u00e7in ba\u015fka bir m\u00e2n\u00e2 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim. Konu ki\u015fiselle\u015ftirildi.<\/p>\n M\u0130HR\u0130 BELL\u0130\u2019nin bak\u0131\u015f\u0131 neydi ve kim do\u011fru, kim hakl\u0131 bilemem. Benim bu konuda s\u00f6yleyeceklerim sadece okuduklar\u0131mla s\u0131n\u0131rl\u0131. Geri kalan her \u015fey polemik olur ve bunu i\u00e7ime sindiremem. B\u00f6yle bir konuda duruma dair kel\u00e2m edecek ki\u015fi o g\u00fcnlerde yak\u0131n\u0131nda olanlar ve yol arkada\u015flar\u0131 olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca bir \u015fahsa y\u00f6nelik ele\u015ftiri iste\u011fim de yoktu. Payla\u015f\u0131m\u0131m netti, sorum \u00e7ok daha geneldi. Amac\u0131m da d\u00fcne ve bug\u00fcne ayna tutmakt\u0131.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde 6-7 Eyl\u00fcl Pogromu\u2019nu i\u00e7selle\u015ftirerek kimler a\u00e7\u0131klama yapt\u0131? O g\u00fcn siyasetin i\u00e7inde olan yap\u0131lar\u0131n devam\u0131 bug\u00fcn ne diyor? Bu konular \u00fczerine yazmaya ve soru sormaya hakk\u0131m olmal\u0131.<\/p>\n 6-7 Eyl\u00fcl ile ilgili yaz\u0131mdan sonra SoL Gelenek sitesinde Say\u0131n AYDEM\u0130R G\u00dcLER\u2019in tepki yaz\u0131s\u0131 bana iletildi. Benim payla\u015f\u0131m\u0131ma \u00fcz\u00fclerek okudum. \u00dcstten bir dille cevap yay\u0131nlam\u0131\u015f. Yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hemen alt\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcm dikkat \u00e7ekici:<\/p>\n \u201cU\u011fra\u015fmay\u0131n bo\u015funa; 102. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z TKP\u2019nin tarihinden size ekmek \u00e7\u0131kmaz.\u201d<\/p>\n \u00d6ncelikle bu c\u00fcmleyi tart\u0131\u015fmak yerine biraz kavga etmek iste\u011fi olarak alg\u0131lad\u0131m. TKP\u2019den ekmek \u00e7\u0131karmak san\u0131r\u0131m en son arzulayaca\u011f\u0131m durum olur. Ke\u015fke biraz ara\u015ft\u0131rarak, ortak \u00e7evremize dan\u0131\u015farak yaz\u0131s\u0131n\u0131 kaleme alsayd\u0131. 102 y\u0131ll\u0131k gelene\u011fi sahiplenmek de\u011ferli bir duru\u015fsa, TKP ile ad\u0131 \u00f6zde\u015f olan SARK\u0130S VARBET\u2019in (\u00c7ERKEZO\u011eLU\u2019nun) 6-7 EYL\u00dcL hat\u0131ralar\u0131n\u0131 biraz okumas\u0131 \u00e7ok yerinde olacakt\u0131r. Aile dostum ve yolda\u015f\u0131m SARK\u0130S VARBET\u2019in POGROM gecesine dair verdi\u011fi birka\u00e7 bilgiyi ben hat\u0131rlatm\u0131\u015f olay\u0131m:<\/p>\n \u201cSarkis ustan\u0131n 6-7 Eyl\u00fcl tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir. Sarkis usta 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131n\u0131 Yedikule\u2019deki evinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131lar\u0131nda anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Evinin yak\u0131n\u0131ndaki (Kumkap\u0131) Demokrat Parti il\u00e7e temsilcisinin k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Sarkis usta ve ailesi, T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman taklidi yaparak ya\u011fmac\u0131lardan kurtulurlar; ancak muhitlerindeki bir kilise ate\u015fe verilir.\u201d<\/p>\n Kom\u00fcnist Sarkis ustan\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u2018Bu d\u00fcnya hepimize yeter\u2019 kitab\u0131nda ve hat\u0131ralar\u0131n\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 belgeselse daha detayl\u0131 olarak bulabilirsiniz. Fakat ek bilgi vereyim, ne yaz\u0131k ki ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla TKP\u2019nin kitap sat\u0131\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 yerlerde bu kitap ne yaz\u0131k ki yok.<\/p>\n Say\u0131n Aydemir G\u00fcler\u2019in yaz\u0131s\u0131n\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131ndaki ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ise ger\u00e7ekten tahlisiz bir ba\u015fl\u0131k olarak okuyorum.<\/p>\n \u20186-7 Eyl\u00fcl vesilesiyle solcu d\u00f6vmek\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tarifsiz \u00fcz\u00fcc\u00fc bir durum g\u00f6r\u00fcyorum. En ba\u015fta \u015f\u00f6yle cevap vermem gerekir; ben de solcuyum ve solcu olmak kimsenin tekelinde de de\u011fil. Bir solcuyu d\u00f6vmek s\u00f6z\u00fc ise ne yaz\u0131k ki ge\u00e7mi\u015fte siyasetin i\u00e7inde olanlar\u0131n ayr\u0131\u015fmalara zemin yaratt\u0131\u011f\u0131 dil \u015feklinin g\u00f6stergesidir. Kimsenin kimseyi d\u00f6vme hakk\u0131 da yok, zaten g\u00fcn\u00fcm\u00fczde mecali de yok. Sordu\u011fum soru sadece o g\u00fcn neredeydik, neredeydiniz ve bug\u00fcn nas\u0131l bak\u0131yoruz \u00fczerineydi. B\u00f6yle bir ele\u015ftiri yapmak \u015fahsen ve siyaseten tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015fileri itham etmek yolda\u015f\u00e7a bulmuyorum. Tabii kimsenin elinde sosyalist metre de yok! O g\u00fcnlerde varsa eksiklik, bug\u00fcn \u00f6z ele\u015ftiri yapmak ve gelecek i\u00e7in ad\u0131m atmak en de\u011ferli yakla\u015f\u0131m olur. Bu sol siyasetin gelene\u011fi oldu\u011fu san\u0131r\u0131m malumumuz.<\/p>\n Di\u011fer yandan o d\u00f6nemlerde kom\u00fcnistlerin cezaevinde oldu\u011fu tezinde k\u0131smen hakl\u0131 olunabilir. Peki 1955 y\u0131l\u0131ndan sonra ya da ka\u00e7 y\u0131l sonra hangi sol yap\u0131 ve sol duyulu insanlar bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131? Benim ad\u0131ma ge\u00e7en makalesinde sorumun \u00fcst\u00fcn\u00fc kapatma, tart\u0131\u015ft\u0131rmama amac\u0131n\u0131 hissettirdi. Umar\u0131m yanl\u0131\u015f alg\u0131lad\u0131m.<\/p>\n Say\u0131n Aydemir G\u00fcler\u2019in yaz\u0131s\u0131nda a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n, Hulusi Dosdo\u011fru\u2019nun Ba\u011flam yay\u0131nlar\u0131ndan 1993 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan kitab\u0131ndaki gibi olmas\u0131n\u0131 beklerdim. Makalede tek bir kaynakta olsa bile \u00f6zel te\u015fekk\u00fcr etmi\u015f olay\u0131m.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak benim solda duran bir ki\u015fiye bir sosyalist olarak sald\u0131racak veya bundan ekmek yiyecek (nas\u0131l bir ekmek) mecalim ve daha da \u00f6nemlisi b\u00f6yle bir iste\u011fim yok. Fakat benim payla\u015f\u0131m\u0131mda ge\u00e7mi\u015fte tarihsel tart\u0131\u015fmalar\u0131n halen ayd\u0131nlanmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi bir kez daha netlikle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bir yandan da bug\u00fcn benzer konularda ki sessizlik.<\/p>\n 1 milyon 200 binlik bir \u015fehirde say\u0131s\u0131 200 bin civar\u0131nda halklara ve inan\u00e7lara, kad\u0131nlara ya\u015fat\u0131lanlar\u0131n yeterince ayd\u0131nlat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ortada. O g\u00fcn kim neredeydi net de\u011fil.<\/p>\n \u015eunu da eklemem gerekir ki Say\u0131n AYDEM\u0130R G\u00dcLER\u2019in 6-7 EYL\u00dcL olaylar\u0131na dair k\u0131sa da olsa yaz\u0131s\u0131nda de\u011finmesi \u00f6nemlidir. Bu ya\u015fanan k\u0131r\u0131m\u0131 lanetlemesini \u00e7ok de\u011ferli ve anlaml\u0131 buluyorum. Daha \u00f6nce bu konuya de\u011finmi\u015ftir belki, bilmiyorum. Fakat siyaseten ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu partisinin bu konuya dair a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 bu sene de g\u00f6rmedim. Sol tarihinde \u00f6nemli bir yer ta\u015f\u0131yan ve siyasi bir akt\u00f6r olan Say\u0131n AYDEM\u0130R G\u00dcLER\u2019in 6-7 POGROM\u2019unu lanetleyen a\u00e7\u0131klamas\u0131 kendi penceremden \u00e7ok anlaml\u0131. B\u00f6yle bir bak\u0131\u015f\u0131n enternasyonal bir sorumluk oldu\u011fu ku\u015fkusuz. Umar\u0131m murad\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131klayabildim.<\/p>\n Yaz\u0131m\u0131n sonunda Malatya Protestan Kilisesi \u00fcyelerine y\u00f6nelik ge\u00e7en hafta \u00e7\u0131kan tehdit haberlerini vurgulamak istiyorum. 2007 y\u0131l\u0131ndaki Zirve Yay\u0131nevi katliam\u0131 h\u00e2l\u00e2 haf\u0131zalar\u0131m\u0131zda. Umuyorum ki korkulan \u015feyler tekrarlanmaz.<\/p>\n
\n