![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Aris-Nalci-360x208.jpeg\")
<\/p>\nYine bir pogrom y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc geldi. Beni takip edenler bilirler William Saroyan’\u0131n ‘Her insan\u0131n hikayesi anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r’ s\u00f6z\u00fcn\u00fc kendime motto benimsemi\u015f biri olarak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti yak\u0131n tarihinin Ermeni, Rum, Yahudi ve S\u00fcryani tan\u0131klar\u0131n\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sizlere aktarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m.<\/p>\n
Bu hafta da 6-7 Eyl\u00fcl 1955’e Gedikpa\u015fa’ya gidece\u011fiz…<\/p>\n
1949 do\u011fumlu Ani Benli pogromlar s\u0131ras\u0131nda 6 ya\u015f\u0131nda. Olan biteni bir \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z\u00fcnden aktar\u0131yor:<\/p>\n
Gedikpa\u015fa Protestan kilisesinin bir alt k\u00f6\u015fesinde oturduk. Mesropyan Okulu’nun hizas\u0131nda. Tam k\u00f6\u015feba\u015f\u0131nda 4 katl\u0131 bir eski yap\u0131n\u0131n giri\u015f kat\u0131nda. Eski bir ev hani demir kap\u0131y\u0131 b\u00fcy\u00fck anahtarla a\u00e7ars\u0131n,camlar\u0131 demirli ve ortas\u0131nda paralel bir demir daha var…\u201d<\/i><\/b><\/p>\n
Daha \u00e7ocukken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu gibi travmalar\u0131n etkisi b\u00fcy\u00fck. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda ailelerimizi sorgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ama asl\u0131nda g\u00f6rmedi\u011fimizi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlar\u0131 ve bo\u015fluklar\u0131 onlardan doldurmalar\u0131n\u0131 isteriz. Ani Benli giri\u015f kat\u0131n\u0131 demir kap\u0131s\u0131ndan hat\u0131rl\u0131yor. Annesi ise sonras\u0131nda o g\u00fcn giri\u015f kat\u0131nda ya\u015faman\u0131n dezavantaj\u0131n\u0131 akl\u0131nda tutmu\u015f olacak ki bir taksinin feryad\u0131ndan hat\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n
\u201cMamam anlat\u0131r; bir taksi cam hizas\u0131nda durup,abla ne olur bayrak varsa ver yoksa arabam\u0131 par\u00e7alarlar demi\u015fti\u201d<\/i><\/b><\/p>\n
Arnavut kald\u0131r\u0131m\u0131 ta\u015flardan cephane<\/b><\/p>\n
Gedikpa\u015fa’n\u0131n 2000’lere kadar gelen arnavut kald\u0131r\u0131m\u0131 ta\u015fl\u0131 yoku\u015flar\u0131 ilk 1955’te s\u00f6k\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015f. Tam da eyl\u00fcl ay\u0131nda kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in i\u015fe ba\u015flayan belediyenin s\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ta\u015flar da b\u00f6ylelikle talanc\u0131lar\u0131n cephanesi olmu\u015f.<\/p>\n
\u201cSaat \u00e7ok ge\u00e7 de\u011fildi, yoku\u015fun yukar\u0131s\u0131ndan korkun\u00e7 sesler gelmeye ba\u015flad\u0131. Cam arkas\u0131ndan korkuyla seyrediyoruz.Tam \u00e7apraz k\u00f6\u015femizde bakkal Niko vard\u0131. Sokaklar\u0131nda Arnavut kald\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 bozup parke ta\u015f yapacaklar y\u0131\u011fma ta\u015f dolu yollar. O ta\u015flardan bakkal Niko nasibini ald\u0131. 2 ev sol taraf\u0131m\u0131zda Despina teyzeler oturdu. Kalabal\u0131k hat safhada, ta\u015flar-kal\u0131n sopalar ellerde naralar at\u0131yorlar. Tam o s\u0131rada, cumbal\u0131 evde oturan Despina teyze beline kadar sarkarak bayra\u011f\u0131 da salland\u0131rarak suretiyle avaz avaz ‘Ne mutlu T\u00fcrk’\u00fcm diyene’ diye bozuk \u015fivesiyle kendini ve evini \u00f6yle kurtard\u0131.\u201d<\/i><\/b><\/p>\n
Ani Benli’nin anlatt\u0131\u011f\u0131 Madam Despina e\u015fi Prodomos, o\u011flu dilsiz Niko ve k\u0131zlar\u0131 Eftali\u00e7a asl\u0131nda varl\u0131kl\u0131 bir aile. Bu aile o d\u00f6nemde Grundig firmas\u0131n\u0131n temsilcileri. Hali vakti yerinde olan bu aile 6-7 Eyl\u00fcl pogromunun hemen ard\u0131ndan \u00fclkeyi terk edip Atina’ya yerle\u015fiyorlar. Mal ve m\u00fclklerinin ise ne oldu\u011funu ne yaz\u0131k ki bilemiyoruz.<\/p>\n
D\u00fckk\u00e2nlar\u0131 sigorta bobini h\u0131rs\u0131zlar\u0131 kurtard\u0131<\/i><\/b><\/p>\n
Kalabal\u0131k Gedikpa\u015fa’daki Arnavut kald\u0131r\u0131m\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 toplaya toplaya yoku\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131ya inerken Benli ailesinin evine gelirler:<\/p>\n
\u201cBabam cam\u0131 a\u00e7t\u0131, eski camlar\u0131 bilir misiniz, yukar\u0131 do\u011fru a\u00e7\u0131l\u0131r ve bir mandala sabitlenir. ‘Ne istiyorsunuz?’ diye sordu, Rum evlerini g\u00f6ster, cevab\u0131n\u0131 al\u0131nca, babam ‘biz Ermeniyiz, kap\u0131 demir a\u00e7\u0131lmaz. Ben a\u00e7ay\u0131m m\u0131?’ dedi. Aralar\u0131ndan biri ‘Evet abiyi tan\u0131yorum, o Ermeni’ dedi ve kurtulduk.<\/i><\/b><\/p>\n
Binan\u0131n en \u00fcst kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131k, 4 katl\u0131 nadir bulunan bir evdi. En \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k bir balkon Kumkap\u0131’da ve daha ilerideki yang\u0131nlar\u0131 g\u00f6rd\u00fck. (Rum kiliseleriymi\u015f) 22 ya\u015flar\u0131nda bir kuzenim vard\u0131. Sabaha kar\u015f\u0131 eve geldi\u011finde cebinden bir s\u00fcr\u00fc sigorta bobini \u00e7\u0131kard\u0131. Aralar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f, bildi\u011fi Rumlar\u0131n d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131kl\u0131 tabelalar\u0131n\u0131n sigortalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. S\u00f6nd\u00fcre s\u00f6nd\u00fcre dola\u015fm\u0131\u015f. ‘Baz\u0131 d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 kurtard\u0131m’ diye h\u0131\u00e7k\u0131rarak a\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Tabi ertesi sabah bakkal\u0131n buzdolab\u0131 d\u00e2hil her \u015fey parke ta\u015flar\u0131yla doluydu\u201d<\/i><\/b><\/p>\n
Tabut’a t\u00fck\u00fcrd\u00fcler<\/b><\/p>\n
Son d\u00f6nemlerde \u00f6l\u00fcye sayg\u0131 konusunu \u00e7ok konu\u015fuyoruz. Mezarl\u0131klara yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar. \u00c7ocuk \u00e7oluk demeden milliyeti sebebiyle \u00f6lm\u00fc\u015f insanlar\u0131n kemiklerinin ailelerden gizlendi\u011fi, bir mezar\u0131n bile \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc 2000’ler T\u00fcrkiyesi asl\u0131nda 1955’ten \u00e7ok da uzak de\u011fil.<\/p>\n
Bak\u0131n\u0131z ya\u015fanm\u0131\u015f bir \u00f6rnek:\u00a0Haygaz<\/b>, 6 Eyl\u00fcl 1955’te vefat ediyor. Torunu Jaklin, anlat\u0131yor. O\u011flu ve ni\u015fanl\u0131s\u0131 cenazeyi almaya Cerrahpa\u015fa Hastanesi’ne gidiyor.<\/p>\n
Ba\u015fka araba bulamad\u0131klar\u0131ndan, cenaze arabas\u0131nda \u015fof\u00f6r\u00fcn yan\u0131nda \u00dcsk\u00fcdara yola \u00e7\u0131k\u0131yorlar.<\/p>\n
Yollar kapal\u0131.<\/p>\n
Taksim’den d\u00f6nmek zorunda kalm\u0131\u015f \u015fof\u00f6r. Talanc\u0131lar arabaya, Haygaz’\u0131n tabutuna t\u00fck\u00fcr\u00fcyorlar yoldan ge\u00e7erken.<\/p>\n
Haygaz soyk\u0131r\u0131mdan kurtulduktan sonra T\u00fcrkiye’de yeni bir hayat kurma hik\u00e2yesinin her a\u015famas\u0131 kendisine bu tabutta yap\u0131lan bu muameleye getiren T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ya\u015fanan pogromlarla ve adaletsizlikle olan sessiz ortakl\u0131klar\u0131 asl\u0131nda…<\/p>\n
Jaklin’den dinleyelim:<\/p>\n
“Zavall\u0131 dedem askerdeyken \u0130slamiyeti kabul etmedi\u011fi i\u00e7in feci \u015fekilde d\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f ve bir g\u00f6z\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015fti, Aksor’dan (Ermenice s\u00fcrg\u00fcn) kurtulmak i\u00e7in yayam\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck k\u0131z\u0131n\u0131 al\u0131p her \u015feyini Sungurlu’da b\u0131rak\u0131p \u0130stanbul’a gelmi\u015f. Kar\u0131 koca \u00e7al\u0131\u015f\u0131p didinip bir ev ve d\u00fckk\u00e2n alm\u0131\u015flar. Bu arada babam d\u00e2hil 4 \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015fler. Gelmi\u015f mi varl\u0131k vergisi. D\u00fckk\u00e2n da gitmi\u015f evdeki e\u015fyalar da. Ve en sonunda da mahlukatlar\u0131n pis t\u00fck\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcne maruz kalm\u0131\u015f. E\u011fer hissetiyse o g\u00fcne kadar yapt\u0131\u011f\u0131 beddualara bir yenisini daha eklemi\u015ftir. Yayam\u0131n evi Semerciyan’a (\u015eimdi Kalfayan ile birle\u015fti) giden yolun \u00fczerindeydi. Rum okulu, dernekler, kiliseler hepsi orda. \u00c7apulcular girmi\u015fler soka\u011fa. Ama\u00e7lar\u0131 yak\u0131p y\u0131kmak her yeri. Nefretle, ac\u0131yla anlat\u0131rlard\u0131 o g\u00fcn\u00fc. Ate\u015fe verdikleri derne\u011fe itfaiyenin m\u00fcdahelesini engellemek i\u00e7in su hortumlar\u0131n\u0131 kesmi\u015fler. Baz\u0131 evlere sald\u0131rm\u0131\u015flar. Gen\u00e7 k\u0131zlardan baz\u0131lar\u0131 ne yaz\u0131k ki \u00fcz\u00fcc\u00fc \u015feyler ya\u015fam\u0131\u015f ama daha b\u00fcy\u00fck bir felaketin \u00f6n\u00fcn\u00fc mahallenin sakas\u0131 kesmi\u015f. \u00c7apulcular\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip: ‘Buras\u0131 M\u00fcsl\u00fcman mahallesi, gidin burdan!’ demi\u015f.<\/i><\/b><\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin tarihi bu ve bunun gibi adaletsizliklerle dolu. Bu takvimlere her g\u00fcn yenileri eklenmeye devam ediyor. Sessiz ortaklar, siyasi konjokt\u00fcr d\u00f6nd\u00fck\u00e7e bir oraya bir buraya yalpal\u0131yorlar. Ama de\u011fi\u015fmeyen hep bu topraklar\u0131n otokton halklar\u0131n\u0131n kaderi ve onlara uygulanan nefret su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 tutulan sessizlik orucu…<\/p>\n
https:\/\/artigercek.com\/yazarlar\/aris-nalci\/gedikpasa-nin-arnavut-kaldirimlari-ve-niko-nun-bakkali?fbclid=IwAR2nHp8zhSeYQgk_abSztxHXZ8dtWemp5L96Nx7LkaRjJcAGOn7qtZoB0tk\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gedikpa\u015fa’n\u0131n kald\u0131r\u0131mlar\u0131 ilk 1955’te s\u00f6k\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015f. Tam da eyl\u00fcl ay\u0131nda kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in i\u015fe ba\u015flayan belediyenin s\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ta\u015flar da talanc\u0131lar\u0131n cephanesi olmu\u015f. Aris Nalc\u0131\u00a0 Yine bir pogrom y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc geldi. Beni takip edenler bilirler William Saroyan’\u0131n ‘Her insan\u0131n hikayesi anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r’ s\u00f6z\u00fcn\u00fc kendime motto benimsemi\u015f biri olarak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti yak\u0131n tarihinin Ermeni, Rum, Yahudi ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":69962,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20,53],"tags":[],"class_list":["post-69960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"\n