![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Nurcan-Kaya-360x208.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Margosyan\u2019\u0131 \u00e7ok seven ve onu rahmetle anan baz\u0131 insanlar ve kurumlar, bana kal\u0131rsa, Margosyan\u2019\u0131n bekledi\u011fi gibi bir y\u00fczle\u015fme \u00e7abas\u0131n\u0131 yeterince g\u00f6stermediler.<\/strong><\/em><\/p>\n Nurcan Kaya<\/strong><\/p>\n Bu, M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Margosyan\u2019\u0131 anlatmak i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015f bir yaz\u0131 de\u011fil. Zira, b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n\u0131 okumu\u015f olsam da edebiyat bilgim ve kelime da\u011farc\u0131\u011f\u0131m onun kitaplar\u0131n\u0131 anlatmaya yetmez. Ondan \u2018M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hocam\u2019 diye bahsetmeme sebep ve yeter olan ahbapl\u0131\u011f\u0131m ve beraber ge\u00e7irdi\u011fimiz zaman ise onu anlatmaya k\u00e2fi gelmez.<\/p>\n Asl\u0131na bakarsan\u0131z \u00e7ok uzun y\u0131llar \u00f6nce tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca ile. 2004 y\u0131l\u0131yd\u0131 san\u0131yorum. Kendisinin bir hayran\u0131, sad\u0131k bir okuru ve eski bir Surlu olarak ona email yazm\u0131\u015f ve tan\u0131\u015fmay\u0131 \u00e7ok istedi\u011fimi anlatm\u0131\u015ft\u0131m. Beni k\u0131rmam\u0131\u015f, Aras\u2019taki odas\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmemiz i\u00e7in bana randevu vermi\u015fti.<\/p>\n Sonra baz\u0131 etkinliklerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca ile. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m kurumun finansal deste\u011fi ile Diyarbak\u0131r\u2019da bir sergi d\u00fczenlenmi\u015fti. 2012 y\u0131l\u0131nda Anadolu K\u00fclt\u00fcr i\u015fbirli\u011fi ve B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin ev sahipli\u011finde Bir Zamanlar Yay\u0131nc\u0131l\u0131k\u2019\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u2018Eski Diyarbak\u0131r\u2019da K\u00fclt\u00fcrel \u00c7e\u015fitlilik\u2019 isimli serginin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda bir konu\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131 M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca. Habere g\u00f6re \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti Diyarbak\u0131rl\u0131 Margosyan:<\/p>\n \u201cB\u00fcy\u00fck \u015feyleri kaybetmi\u015fiz. \u0130\u015fte onlar\u0131n resimleri ortada. B\u00f6yle bir tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda mutlu olmam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ama illa bir \u015feylerden mutluluk \u00e7\u0131karmak istiyorsak, demek ki ge\u00e7mi\u015fte b\u00f6yle \u015feyler varm\u0131\u015f. Bunlar s\u00f6zde de\u011filmi\u015f. Bak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte buydu, bu de\u011ferleri kaybettik, bundan sonra ak\u0131llar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za alal\u0131m ve bundan sonra bu de\u011ferlerin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in ne kald\u0131ysa elimizde en az\u0131ndan onu kurtarman\u0131n yoluna bakal\u0131m. Ben buradan bug\u00fcn o dersi \u00e7\u0131kard\u0131m.\u201d<\/p>\n Ayn\u0131 g\u00fcn onu bir okul arkada\u015f\u0131mla tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken arkada\u015f\u0131m\u0131n ninesinin Ermeni oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fimde biraz da k\u0131zarak \u201cneden o nineler Ermeni peki, neden?\u201d diye soru sormu\u015ftu. Ben cevab\u0131n\u0131, yani Ermenilerin ba\u015f\u0131na neler geldi\u011fini daha o y\u0131llarda biliyordum ama Hoca benim bir \u015feyler bildi\u011fimi hen\u00fcz bilmiyordu.<\/p>\n Sonra Tarih Vakf\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir proje kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131k M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca ile. 15 ya\u015f\u0131na kadar do\u011fdu\u011fu Diyarbak\u0131r\u2019da ya\u015fayan ve o ya\u015fa kadar anadili Ermeniceyi bilmeyen, anadilini \u00f6\u011frensin diye o ya\u015fta \u0130stanbul\u2019da bir Ermeni okulunda okumaya ba\u015flayan M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca, Ermeniceyi \u00f6\u011frenmekle kalmay\u0131p \u00e7ok da ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f. Diyarbak\u0131r\u2019da gavur, \u0130stanbul\u2019da K\u00fcrt muamelesi g\u00f6ren \u00f6\u011frenci Margosyan ba\u015far\u0131 hikayesini \u015f\u00f6yle anlat\u0131yordu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmede:<\/p>\n \u201c\u2026Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok zorland\u0131m ama\u2026 hadi bunu da bir espri olarak s\u00f6yleyeyim, beni do\u011furtan Kure Mama diye bir ebem vard\u0131r, vard\u0131 Diyarbak\u0131r\u2019da, onu kitaplar\u0131mda ben hep yazar\u0131m, ben do\u011fdu\u011fum zaman kap\u0131n\u0131n \u015fekline bakarak demi\u015f: \u201c\u2019Ko\u015fun ko\u015fun, gelin bak\u0131n bug\u00fcn ahma\u011f\u0131n teki do\u011fdu!\u201d\u2019 Ben b\u00fct\u00fcn ahmakl\u0131\u011f\u0131ma ra\u011fmen o sene okulu baya\u011f\u0131 iyi bir neticeyle bitirdim ve Ermeniceyi de baya\u011f\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015ftim, yani Kure Mama yan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 (g\u00fcl\u00fcyor).\u201d *<\/p>\n M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca Ermeniceyi iyi \u00f6\u011frenmekle kalmay\u0131p, pek bilinmez ama, okulda bir de \u00f6\u011fretmenlik ve m\u00fcd\u00fcrl\u00fck yapm\u0131\u015f. Kendisi ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeye gitmemizin nedeni de bir Ermeni okulunda y\u00f6neticilik yapm\u0131\u015f olmas\u0131yd\u0131. M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca ile m\u00fcd\u00fcrl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda, tabiri caizse, \u2018devletten neler \u00e7ektiklerini\u2019 dinlemeye ve kay\u0131t alt\u0131na almaya gitmi\u015ftik. \u015eunlar\u0131 anlat\u0131yordu M\u00fcd\u00fcr Margosyan:<\/p>\n \u201c\u2026 ben okulun badanas\u0131n\u0131 yapt\u0131rmak i\u00e7in bile maariften izin almak mecburiyetinde kal\u0131yordum. Ben derken b\u00fct\u00fcn\u2026 yYa bir okulun badanas\u0131n\u0131 yapt\u0131rmak i\u00e7in niye izin al\u0131rs\u0131n\u0131z ki?! Para istemiyorsunuz, pul istemiyorsunuz, temiz olmas\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle bir gayret i\u00e7ersindesiniz\u2026 \u2018Hay\u0131r! \u0130zin alacaks\u0131n\u0131z! Okey alacaks\u0131n\u0131z!\u2019 Almazsan\u0131z badanan\u0131z\u0131 bile yapt\u0131ram\u0131yordunuz, \u015fimdi nedir bilmiyorum durum. Bu basit bir \u015fey, yani badanay\u0131!\u2026 .Ggerek\u00e7esini onlara sormak laz\u0131m! Ben hi\u00e7bir gerek\u00e7eyi\u2026 olarak \u015fey yapamad\u0131m, anlayamad\u0131m, yani, makul ve mant\u0131ki herhangi bir \u015fey bulamad\u0131m. K\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan cam\u0131n\u0131z\u0131, k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan cam\u0131n\u0131z\u0131 tamir etmek i\u00e7in bile gerekti\u011fi zaman maariften izin alman\u0131z gerekiyordu!\u201d<\/p>\n M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca ile esas tan\u0131\u015fmam\u0131z ise 2019 y\u0131l\u0131nda yak\u0131n arkada\u015f\u0131m Rober Kopta\u015f sayesinde oldu. Diyarbak\u0131r Kitap Fuar\u0131\u2019na gelecekti M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Margosyan. Silva \u00d6zyerli de Diyarbak\u0131r Ermeni mutfa\u011f\u0131n\u0131 an\u0131lar\u0131 e\u015fli\u011finde anlatt\u0131\u011f\u0131 \u2018Amida\u2019n\u0131n Sofras\u0131\u2019 isimli bir kitap yazm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki Diyarbak\u0131rl\u0131 yazar Ermeninin sohbetine bir Diyarbak\u0131rl\u0131 olarak moderat\u00f6rl\u00fck yapmam\u0131 istemi\u015fti Rober. Margosyan\u2019\u0131n bulundu\u011fu yerde b\u00f6yle bir \u015fey yapmaya \u00e7ekinece\u011fimi s\u00f6ylemi\u015f ama Rober\u2019in \u0131srar\u0131 \u00fczerine bu g\u00f6revi kabul etmi\u015ftim. \u0130yi ki de \u00f6yle yapm\u0131\u015f\u0131m. Hayat\u0131mda yapt\u0131\u011f\u0131m en de\u011ferli \u015feylerden biri olmu\u015ftu o panelde moderat\u00f6rl\u00fck yapmak.<\/p>\n \u015eunu biraz mutlulukla eklemem gerekir ki, o hafta ayr\u0131ca fuarda M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca kitaplar\u0131n\u0131 imzalarken ona asistanl\u0131k, onun tabiriyle \u2018\u00f6zel sekreterlik\u2019 yapm\u0131\u015f, beraber ge\u00e7irdi\u011fimiz onca zaman sayesinde epey kayna\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. \u0130\u015fte o hafta o M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hocam olmu\u015ftu benim.<\/p>\n \u0130yi bir yazard\u0131. \u0130yi bir Diyarbak\u0131rl\u0131yd\u0131. \u0130yi de bir dosttu M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hocam. Bir yaz\u0131m\u0131 be\u011fense, arard\u0131. Bir yaz\u0131m nedeniyle ba\u015f\u0131ma bir \u015fey gelece\u011finden korksa, arard\u0131. Bir yaz\u0131m nedeniyle ba\u015f\u0131ma bir \u015fey geldi\u011fini duydu\u011funda yine arard\u0131.<\/p>\n \u00c7ok \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcm pandemi ve sa\u011fl\u0131k durumu nedeniyle bir daha memleketine gelemedi\u011fi, ben de onu \u0130stanbul\u2019da ziyaret edemedi\u011fim i\u00e7in. Onu kaybetmenin nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011funu anlatmak i\u00e7in yeterli bir kaleme sahip de\u011filim ben.<\/p>\n Her Diyarbak\u0131rl\u0131 gibi ben de \u00e7ok seviyordum onu. Fuarda g\u00fcnlerce ne kadar \u00e7ok say\u0131da Diyarbak\u0131rl\u0131n\u0131n benimle ayn\u0131 \u015feyleri hissetti\u011fine tan\u0131k olmu\u015ftum. Hocan\u0131n bir imzas\u0131n\u0131 almak, kendisiyle iki kelam edebilmek i\u00e7in insanlar uzun kuyruklarda uzun s\u00fcre bekliyor, kendisi ile bir foto\u011fraf \u00e7ekebilmek i\u00e7in heyecanla s\u0131raya giriyorlard\u0131. Fuar\u0131n star\u0131n\u0131n hocam\u0131z oldu\u011fu fuar alan\u0131na ad\u0131m atar atmaz, metrelerde uzaktayken dahi anla\u015f\u0131l\u0131yordu. En \u00e7ok da onun sayesinde Aras Yay\u0131nc\u0131l\u0131k Diyarbak\u0131r\u2019da fuar\u0131n g\u00f6zbebe\u011fi oluyordu.<\/p>\n Rober de o da t\u00fcm festivallerde tablonun ayn\u0131 oldu\u011funu anlat\u0131yorlard\u0131. Bu sevgi ve h\u00fcrmet elbette ne yaln\u0131zca Margosyan\u2019in iyi yazarl\u0131\u011f\u0131yla, ne de bir zamanlar ki Diyarbak\u0131r\u2019\u0131 anlat\u0131yor olmas\u0131yla alakal\u0131yd\u0131. Bana kal\u0131rsa bu ilgi ayn\u0131 zamanda Margosyan\u2019\u0131n \u015fahs\u0131nda Diyarbak\u0131rl\u0131lar\u0131n 1915 ile y\u00fczle\u015fme \u00e7abas\u0131n\u0131n bir tezah\u00fcr\u00fcyd\u00fc. Diyarbak\u0131r Kitap Fuar\u0131\u2019ndaki s\u00f6yle\u015fide bizzat kendisi de bunu teyit ediyordu. M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Margosyan kitaplar\u0131nda k\u0131r\u0131p d\u00f6kmeden, k\u0131zd\u0131rmadan, g\u00fcld\u00fcr\u00fcrken d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrerek bir hakikati anlat\u0131yor ve y\u00fczle\u015fme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyordu. Ve bu \u00e7a\u011fr\u0131ya \u00e7ok say\u0131da Diyarbak\u0131rl\u0131 cevap veriyordu.<\/p>\n \u00c7ok say\u0131da Diyarbak\u0131rl\u0131 ki\u015fi ve kurum taziye mesaj\u0131 yay\u0131nlad\u0131 M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca\u2019n\u0131n ard\u0131ndan. Kimi g\u00fczel \u015feyler yazd\u0131, bana g\u00f6re tabii. Kimi ise ondan bir renk diye bahsetti. Hemen herkes Margosyan\u2019\u0131n Diyarbak\u0131r\u2019\u0131 anlat\u0131\u015f\u0131ndan bahsediyordu. Oysa benim tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m Margosyan kitaplar\u0131nda, s\u00f6yle\u015filerde, sohbetlerde yaln\u0131zca bir zamanlar Diyarbak\u0131r\u2019da nas\u0131l \u2018tatl\u0131\u2019 bir hayat ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir hakikati, Ermenilerin ba\u015f\u0131na neler geldi\u011fini, yani 1915\u2019i ve sonras\u0131n\u0131 da nazik\u00e7e, nak\u0131\u015f i\u015fler gibi ince ince anlat\u0131yordu. Y\u00fczle\u015fme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyordu. Bunlar\u0131n bir daha ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in dersler \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bahsediyordu.<\/p>\n M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hoca\u2019n\u0131n hayat hikayesinin kendisi zaten 1915\u2019i ve sonras\u0131nda ya\u015fananlar\u0131 anlatan, devam eden bir film, bir kitap gibiydi. 4 ya\u015f\u0131ndayken Heredan\u2019dan annesi ve karde\u015fiyle beraber tehcire \u00e7\u0131kar\u0131lan babas\u0131 Sarkis belki de bir \u00e7e\u015fme ba\u015f\u0131nda uyuyakald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayatta kalm\u0131\u015ft\u0131. M\u00fcsl\u00fclmanla\u015ft\u0131r\u0131lan, s\u00fcnnet edilen, sonra Diyarbak\u0131r\u2019a yerle\u015fip di\u015f\u00e7i Ali\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015fen baba 7 \u00e7ocuk sahibi olmu\u015ftu. \u00c7ocuklar\u0131na, orada yaln\u0131zca 4 y\u0131l ya\u015fam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Heredanl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015f, onlara Heredan hasreti ve sevgisi a\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n 1914 y\u0131l\u0131nda, yani 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan \u00f6nce Anadolu\u2019da 1000\u2019den fazla Ermeni okulu bulunuyordu. Bu okullar\u0131n 113\u2019\u00fc Diyarbak\u0131r sanca\u011f\u0131nda bulunuyordu. 1915\u2019ten sonra Anadolu\u2019daki b\u00fct\u00fcn az\u0131nl\u0131k okullar\u0131 kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Margosyan 1953 y\u0131l\u0131nda pek \u00e7ok Anadolulu Ermeni \u00e7ocuk gibi \u0130stanbul\u2019a g\u00f6nderilmi\u015fti. Bir Ermeni okulunda okuyup anadilini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frensin diye bileti kendisine sorulmadan \u0130stanbul\u2019a kesilmi\u015fti.<\/p>\n 1915 ya\u015fanm\u0131\u015f olmasa Diyarbak\u0131r n\u00fcfusunun yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan Hristiyan Ermeniler, S\u00fcryaniler ve Keldaniler \u015fehrin n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya devam edecekler; Margosyan belki de Heredan\u2019da d\u00fcnyaya gelecek, hayat\u0131n\u0131 o topraklarda ge\u00e7irecek ve belki de Diyarbak\u0131r\u2019da bir Ermeni okulunda \u00f6\u011fretmenlik yapacakt\u0131. Belki Diyarbak\u0131r\u2019da hayat\u0131n\u0131 kaybedecek, Surg Giragos Kilisesi\u2019nde onun i\u00e7in ayin d\u00fczenlenecek ve Diyarbak\u0131r\u2019daki Ermeni mezarl\u0131\u011f\u0131na defnedilecekti.<\/p>\n Ama 1915 ya\u015fand\u0131. Di\u015f\u00e7i Ali\/Sarkis gibi 1 milyon civar\u0131nda Ermeni g\u00f6\u00e7 yollar\u0131nda a\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131, hastaland\u0131\u011f\u0131, askerler ve baz\u0131 sivil insanlar taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Yetmedi, koca bir halk\u0131n arkas\u0131nda kalan k\u00fclt\u00fcrel miras, kiliseler, okullar, binalar, mahalleler, mezarl\u0131klar yok edildi. 1915\u2019ten sonra Anadolu\u2019da ya\u015famaya devam eden Ermeniler bir yandan M\u00fcsl\u00fcman ahalinin ayr\u0131mc\u0131 muamelelerine ve sald\u0131r\u0131lar\u0131na maruz kalmaya devam ederken, bir yandan dillerini, k\u00fclt\u00fcrlerini yitirmeye devam ettiler. Bu nedenle Anadolu\u2019da neredeyse hi\u00e7 Ermeni kalmad\u0131. Hepsi bir yolunu bulunca \u0130stanbul\u2019a ve ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 ettiler.<\/p>\n Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z, biz ne 1915 \u00f6ncesinde, ne de sonras\u0131nda y\u00fcz y\u0131llarca yan yana karde\u015f\u00e7e ya\u015fam\u0131\u015f halklar\u0131z. Margosyan yaln\u0131zca bir zamanlar ki Diyarbak\u0131r\u2019\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu ger\u00e7e\u011fi kendisinin ve ailesinin hikayesi \u00fczerinden incelikle anlat\u0131yordu. Ne Margosyan, ne ailesi, ne de Ermeniler bir renkti. Binlerce y\u0131lda bir k\u00fclt\u00fcr, varl\u0131k, medeniyet in\u015fa etmi\u015f ve b\u00fcy\u00fck bir k\u0131y\u0131mdan ge\u00e7mi\u015f kadim bir halkt\u0131 Ermeniler. Ve Margosyan o halktan geriye kalan, kendi tabiriyle, soyk\u0131r\u0131m art\u0131klar\u0131ndan birisinin evlad\u0131yd\u0131.<\/p>\n Margosyan\u2019\u0131 \u00e7ok seven ve onu rahmetle anan baz\u0131 insanlar ve kurumlar, bana kal\u0131rsa, Margosyan\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 bu hikayeyi yeterince iyi duymad\u0131lar; Margosyan\u2019\u0131n bekledi\u011fi gibi bir y\u00fczle\u015fme \u00e7abas\u0131n\u0131 da yeterince g\u00f6stermediler.<\/p>\n Surp Giragos Kilisesi\u2019nin restorasyonuna Diyarbak\u0131r B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi katk\u0131da bulundu. O d\u00f6nemde Sur Belediyesi ba\u015fka dillerin yan\u0131 s\u0131ra Ermenice de hizmet vermeye karar verdi. Diyarbak\u0131r belediyesinin deste\u011fiyle bir Ermenice kursu verildi. Margosyan\u2019\u0131n ismi do\u011fdu\u011fu soka\u011fa verildi. Yukar\u0131da bahsetti\u011fim sergi d\u00fczenlendi. Baz\u0131 K\u00fcrt siyaset\u00e7iler 1915 i\u00e7in \u00f6z\u00fcr dilediler ve Ermenileri topraklar\u0131na d\u00f6nmeye davet ettiler. Bu davet k\u0131smen kar\u015f\u0131l\u0131k da buldu. Her y\u0131l y\u00fczlerce Ermeni d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan kalk\u0131p topraklar\u0131na, kiliselerine geliyorlard\u0131. Bunlar\u0131n hepsi \u00e7ok k\u0131ymetli ad\u0131mlard\u0131. Ancak bu ad\u0131mlar\u0131n t\u00fcm kesimler taraf\u0131ndan i\u00e7selle\u015ftirilmedi\u011fi ortadayd\u0131. Zira i\u00e7selle\u015ftirilmi\u015f olsa, Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n her taraf\u0131 yang\u0131n yerine d\u00f6nse bile Sur\u2019un etraf\u0131nda etten bir duvar \u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n Oysa 2015 y\u0131l\u0131nda Diyarbak\u0131r\u2019da ilk kazma Sur\u2019a vuruldu. \u0130lk hendek Surp Giragos\u2019a giden yola kaz\u0131ld\u0131. \u0130lk barikat orada in\u015fa edildi. O mahalledeki evlerin, kilisenin duvarlar\u0131 delindi. O sokaklar\u0131n \u00fczeri \u00f6rt\u00fcld\u00fc ve bir savunma alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Diyarbak\u0131r\u2019da \u00f6z y\u00f6netim Sur\u2019da ilan edildi. Sur\u2019u in\u015fa eden Ermenilerin, S\u00fcryanilerin, Keldanilerin torunlar\u0131na tek bir soru sorulmadan, Sur\u2019un gelece\u011fi hakk\u0131nda karar verilirken onlara bir kere bile s\u00f6z hakk\u0131 verilmeden. Bir grup siyaset\u00e7inin ve kurumun Sur\u2019da yeniden in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc hayat ve y\u00fczle\u015fme, \u00f6z y\u00f6netim kadar \u00f6nemli de\u011fildi.<\/p>\n Ve bunlar ya\u015fan\u0131rken ben dahil kimse yeterince y\u00fcksek sesle \u2018yapmay\u0131n, k\u0131ymay\u0131n\u2019 demedi. Devlet ise f\u0131rsat bu f\u0131rsat diyerek b\u00fct\u00fcn y\u00fczle\u015fme \u00e7abalar\u0131n\u0131, bin y\u0131ll\u0131k gavur mahallesini, Ermenilerin miras\u0131n\u0131, hat\u0131ralar\u0131n\u0131, hayallerini, gelece\u011fe dair \u00fcmitlerini topa tuttu, yerle yeksan etti. Kal\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00fczerine maket bir \u015fehir in\u015fa etti.<\/p>\n Bana kal\u0131rsa b\u00fct\u00fcn bu ya\u015fananlar, ayr\u0131ca Sur\u2019un ba\u015f\u0131na gelenlerden bug\u00fcn dahi bahsedilirken, ahlar \u00e7ekilirken bu anlatt\u0131\u011f\u0131m ger\u00e7ekten yeterince bahsedilmemesi, Margosyan\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 hikayenin yeterince duyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n Bug\u00fcne kadar 24 Nisan\u2019da Diyarbak\u0131r\u2019da kitlesel bir anma ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olmas\u0131 da bu hikayenin yeterince duyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor bana kal\u0131rsa.<\/p>\n Bug\u00fcn Ermeni mezarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n insan\u0131 utand\u0131racak bir halde olmas\u0131, Ermeni mezarlar\u0131nda, y\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f evlerde ve kiliselerde hala define aranmas\u0131 da bu hikayenin yeterince iyi duyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n Bu nedenle Margosyan\u2019\u0131 y\u00fcksek sesle ve g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla, mahcubiyet duymadan anmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n Ne diyordu Margosyan: \u201cBak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte buydu, bu de\u011ferleri kaybettik, bundan sonra ak\u0131llar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za alal\u0131m ve bundan sonra bu de\u011ferlerin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in ne kald\u0131ysa elimizde en az\u0131ndan onu kurtarman\u0131n yoluna bakal\u0131m. Ben buradan bug\u00fcn o dersi \u00e7\u0131kard\u0131m.\u201d<\/p>\n Biz g\u00f6r\u00fcnen o ki o dersi yeterince \u00e7\u0131karamad\u0131k. \u00c7ok \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcm M\u0131g\u0131rdi\u00e7 Hocam. Ba\u015fka ne desem bilmiyorum\u2026<\/p>\n Hayattayken yeterince iyi duyulmayan hikayen, belki \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra daha \u00e7ok duyulur. Belki\u2026<\/p>\n