![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Az\u0131nl\u0131k-vak\u0131flar\u0131n\u0131n-se\u00e7im-y\u00f6netmeli\u011fi-360x240.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Az\u0131nl\u0131k vak\u0131flar\u0131n\u0131n 2013\u2019ten beridir \u00e7\u00f6z\u00fclmeyen se\u00e7im sorunu i\u00e7in bu ay yeni y\u00f6netmelik gelece\u011fi konu\u015fuluyor. Ancak talepler, \u00f6nergeler, yasalar ne kadar dikkate al\u0131nd\u0131?<\/strong><\/em><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de 7 Rum, 54 Ermeni, 19 Musevi, 10 S\u00fcryani, 3 Keldani, 2 Bulgar ve G\u00fcrc\u00fc ile Maruni olmak \u00fczere az\u0131nl\u0131klara ait 167 vak\u0131f var.<\/p>\n Ancak bu az\u0131nl\u0131k temsilcilerinin kendi se\u00e7imlerini yapabilmelerine olanak tan\u0131yacak mevzuat d\u00fczenlemesi tam 9 y\u0131ld\u0131r yok.<\/p>\n 2013\u2019te se\u00e7im genelgesinin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131ndan beridir az\u0131nl\u0131k toplumlar\u0131 vak\u0131f y\u00f6netimlerinde s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n 11 Mart 2019\u2019da ge\u00e7ici bir genelge \u00e7\u0131kart\u0131lsa da sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunabilmi\u015f de\u011fil. G\u00f6zler her ne kadar \u015fimdi Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Burhan Ersoy\u2019un \u201cNisan\u2019da \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yledi\u011fi y\u00f6netmelikte olsa da umutlar \u00e7oktan t\u00fckendi.<\/p>\n Ender: Haklar\u0131n ihlali<\/strong><\/p>\n Avukat Rita Ender\u2019e g\u00f6re az\u0131nl\u0131k vak\u0131flar\u0131n\u0131n se\u00e7im y\u00f6netmeli\u011finin iptal edilmesi ve y\u0131llard\u0131r yenisinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmemesi \u00f6ncelikle bir Anayasa ihlali.<\/p>\n Ona g\u00f6re \u201cse\u00e7im y\u00f6netmeli\u011finin iptal edilmesi yoluyla asl\u0131nda; Anayasa\u2019da yer alan temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler; din ve vicdan h\u00fcrriyeti, dernek kurma h\u00fcrriyeti ve se\u00e7me, se\u00e7ilme ve siyasi faaliyette bulunma haklar\u0131 ihlal edilmi\u015f\u201d oluyor.<\/p>\n Sonras\u0131nda da bu durumun Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131na da ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve ekliyor:<\/p>\n \u201cZaten bu durumun hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde hukuk karar\u0131 da mevcuttur. Bildi\u011fim kadar\u0131yla, hen\u00fcz kesinle\u015fmi\u015f olmamakla birlikte Ankara 7. \u0130dare Mahkemesi\u2019nin az\u0131nl\u0131k vak\u0131flar\u0131n\u0131n se\u00e7im y\u00f6netmeli\u011fini iptal eden genelgenin iptali y\u00f6n\u00fcnde karar\u0131 var.<\/p>\n \u201cFakat \u015fimdiye kadar ki kararlar, s\u00f6ylemler ve vaatler ya\u015fanan \u00e7aresizli\u011fi gidermeye veya a\u00e7\u0131klamaya yetmedi. Y\u0131llard\u0131r devam eden soruna bu ay mucizevi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm gelece\u011fini de pek ger\u00e7ek\u00e7i bulmuyorum.\u201d<\/p>\n \u0130nsan Haklar\u0131 Eylem Plan\u0131\u2019nda da var<\/strong><\/p>\n Az\u0131nl\u0131k vak\u0131flar\u0131n\u0131n se\u00e7im y\u00f6netmeli\u011fi Mart 2021\u2019de a\u00e7\u0131klanan \u0130nsan Haklar\u0131 Eylem plan\u0131na dahi girdi. 30 Nisan\u2019da Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanmas\u0131yla da bir y\u0131l i\u00e7inde Vak\u0131flar Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde d\u00fczenleme yap\u0131laca\u011f\u0131 taahh\u00fct edildi.<\/p>\n S\u00fcrenin dolmas\u0131na \u015fimdi 18 g\u00fcn var. Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Burhan Ersoy\u2019un Aral\u0131k\u2019ta Nisan\u2019a yeti\u015fme s\u00f6z\u00fc tutulur mu bilinmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00f6netmeli\u011fin i\u00e7eri\u011fi hen\u00fcz az\u0131nl\u0131k vak\u0131flar\u0131n\u0131n y\u00f6neticileriyle ya da toplum temsilcileriyle bile payla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f.<\/p>\n Aslangil: Haz\u0131rlanmamas\u0131nda hi\u00e7bir gerek\u00e7e yok<\/strong><\/p>\n Ancak Avukat Sebu Aslangil b\u00f6ylesi bir y\u00f6netmeli\u011fin 9 y\u0131l gibi uzun bir s\u00fcrede haz\u0131rlanamam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir gerek\u00e7esi olamayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten yasal olarak y\u00f6netmelik iptal edildikten 6 ay i\u00e7erisinde yeni y\u00f6netmelik yay\u0131mlanmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n Az\u0131nl\u0131k cemaatlerinin vak\u0131flarda y\u00f6netici se\u00e7emedikleri i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Aslangil\u2019e g\u00f6re vak\u0131flar se\u00e7im yapabiliyorken yapamaz hale getirilmi\u015f durumda.<\/p>\n \u201cYasa gere\u011fi y\u00f6netmelik \u00e7\u0131kmadan vak\u0131flarda se\u00e7im yap\u0131labilmesi ve i\u015flerin yoluna koyulabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil\u201d diyen Aslangil \u015f\u00f6yle konu\u015fuyor:<\/p>\n \u201cBu y\u00f6netmeli\u011fin \u00e7oktan \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekirdi. Fakat Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 9 y\u0131ld\u0131r parma\u011f\u0131n\u0131 k\u0131p\u0131rdatm\u0131yor. Siyasi iktidar da \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerde defaten vaatlerde bulunmas\u0131na ra\u011fmen y\u00f6netmeli\u011fi bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u0131karmay\u0131 beceremedi, ya da \u00e7\u0131karmak istemedi.<\/p>\n \u201cKald\u0131 ki bunun hukukla tarifi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu tamamen siyasi bir tav\u0131r. Yoksa bu y\u00f6netmeli\u011fin zor bir taraf\u0131 yok. \u0130stenilse 100 kere \u00e7\u0131kart\u0131labilirdi. San\u0131yorum \u00e7\u0131kart\u0131lmama d\u00fc\u015f\u00fcncesinin arkas\u0131nda vak\u0131flar\u0131n zor durumda b\u0131rak\u0131lmas\u0131 var. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu vak\u0131flar y\u00f6netici se\u00e7emeyince fel\u00e7 olur.<\/p>\n \u201cVak\u0131f deyince akl\u0131n\u0131za sadece bir sivil toplum kurulu\u015fu gelmesin. Hastanelerden tutun ibadethanelere, huzurevlerine, okullara kadar bir\u00e7ok yap\u0131y\u0131 kaps\u0131yor. Se\u00e7im yap\u0131lamamas\u0131 y\u00f6netim s\u00fcre\u00e7lerini t\u0131k\u0131yor. Bunun sonu\u00e7lar\u0131 da bir\u00e7ok vak\u0131fta g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu t\u00fcr \u015feylerin hukuk devletinde olmamas\u0131 gerekir ancak maalesef oluyor.<\/p>\n \u201c\u015eimdiyse cemaatlerin istedi\u011fi t\u00fcr bir y\u00f6netmelik de\u011fil, ba\u015fka bir t\u00fcr y\u00f6netmelik \u00e7\u0131kart\u0131laca\u011f\u0131na dair duyumlar var. Umar\u0131m do\u011fru de\u011fildir.\u201d<\/p>\n Soru \u00f6nergeleri sonu\u00e7suz<\/strong><\/p>\n 2013\u2019ten bu yana \u00e7\u0131kmayan y\u00f6netmelik i\u00e7in milletvekilleri de bir\u00e7ok kez giri\u015fimde bulundu, soru \u00f6nergesiyle konuyu g\u00fcndem yapt\u0131. Sadece 27\u2019nci d\u00f6nemde Garo Paylan ve Tuma \u00c7elik \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerde ve toplamda be\u015f kez Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6netmeli\u011fin son durumunu sordu.<\/p>\n Garo Paylan\u2019\u0131n A\u011fustos 2021\u2019de ve Tuma \u00c7elik\u2019in Kas\u0131m 2021\u2019de verdi\u011fi \u00f6nergeler Bakan Mehmet Nuri Ersoy taraf\u0131ndan hen\u00fcz yan\u0131tlanmad\u0131.<\/p>\n Daha eski tarihlerde verilen \u00f6nergelere gelen cevaplarda ise Bakan Mehmet Nuri Ersoy \u201cY\u00f6netmelik haz\u0131rlanmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam etmektedir\u201d demekle yetindi.<\/p>\n Garo Paylan, yine son verdi\u011fi \u00f6nergede (11 Nisan) Mehmet Nuri Ersoy\u2019a yine y\u00f6netmeli\u011fi ve son iddialar\u0131 sordu ve ekledi: Demokratik olmayan y\u00f6ntemlerle haz\u0131rlanan se\u00e7im y\u00f6netmeli\u011fi, az\u0131nl\u0131k toplumlar\u0131 i\u00e7inde demokrasiyi sa\u011flayabilir mi?<\/p>\n Bianet\u00a0<\/em>\/ Hikmet Adal<\/em><\/a><\/strong><\/p>\n