![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Klaros-360x203.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u2018Arka oda\u2019 esas kehanetin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi mek\u00e2n olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. K\u00e2hin burada, kehanet gecesi \u00f6ncesinde bir \u00e7e\u015fit istihareye yatar, bu ayn\u0131 zamanda bir nevi oru\u00e7tur.<\/strong><\/em><\/p>\n Dr. Onur Zunal<\/strong><\/p>\n \u0130\u00e7erisinde tap\u0131naklar, sunaklar, yollar ve pek \u00e7ok farkl\u0131 onurland\u0131rma an\u0131t\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran Klaros, her ne kadar Apollon Tap\u0131na\u011f\u0131 ve tap\u0131m\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131ksa da Arkaik d\u00f6nemden itibaren k\u0131z karde\u015fi Artemis ve anneleri Leto\u2019ya adanm\u0131\u015f tap\u0131nak ve sunaklarla da \u00f6n planda oldu. Son y\u0131llarda yap\u0131lan kaz\u0131lar ise Klaros\u2019un, Didim ve Delphi isimli kehanet merkezlerinden daha \u00f6nce kurulmu\u015f oldu\u011funu ortaya koydu. Dolay\u0131s\u0131yla Klaros, d\u00f6neminin \u00fcnl\u00fc kutsal alanlar\u0131ndan biri olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra antik d\u00fcnyadan bildi\u011fimiz kehanet merkezleri aras\u0131nda en eski olan\u0131d\u0131r.<\/p>\n Antik metinler ve arkeolojik verilere g\u00f6re M\u00d6 13. y\u00fczy\u0131lda kuruldu\u011fu anla\u015f\u0131lan Klaros\u2019a ilk g\u00f6\u00e7 edenler Rhakios \u00f6nderli\u011finde Girit\u2019ten gelen bir gruptur. Daha sonra Yunanistan\u2019dan ikinci bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 ile b\u00f6lgeye Apollon k\u00e2hini ve k\u0131z\u0131 Manto gelir. Vatanlar\u0131ndan uzakta yeni bir yere gelen g\u00f6\u00e7menleri burada ya\u015fayan yerli halk i\u00e7lerine almak istemez. Bu durum yeni gelenleri bir g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yapmaya iter ve sonucunda Giritli Rhakios ile Manto evlenir. Manto daha sonra kehanet merkezini kurar ve buradaki ilk kehanetler onunla yani bir kad\u0131n k\u00e2hin ile ba\u015flar. Klaros\u2019un \u00fcnl\u00fc olmas\u0131 ise Rhakios ile Manto\u2019nun \u00e7ocuklar\u0131 olan Mopsos d\u00f6nemine rastlar. Mopsos, M\u00d6 1220-1170 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fayan d\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc k\u00e2hini ayn\u0131 zamanda da pek \u00e7ok kentin kurulmas\u0131na vesile olmu\u015f bir ki\u015fidir. Manto ile kurulan Klaros\u2019ta art\u0131k kehanet verme g\u00f6revi Mopsos\u2019a ge\u00e7er. Bu ayn\u0131 zamanda di\u015fillikten erilli\u011fe evrilen bir s\u00fcre\u00e7 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n FELAKETTEN SONRA FAL<\/strong><\/p>\n Klaros\u2019un kurulu\u015fu ve kehanetin ba\u015flama ser\u00fcvenini bu \u015fekilde \u00f6zetledikten sonra biraz da kehanet olgusu ve rit\u00fcelin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden bahsedelim. Kehanetin kelime anlam\u0131 gelecekten haberler vermek\/gelece\u011fi g\u00f6rmektir. Bu asl\u0131nda Yunan tanr\u0131lar d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli g\u00f6revlerden bir tanesidir. Yunan tanr\u0131lar d\u00fcnyas\u0131nda pek \u00e7ok tanr\u0131 ve tanr\u0131\u00e7a t\u0131pk\u0131 insanlar gibi g\u00fcndelik i\u015fleri\/g\u00f6revleri aralar\u0131nda payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar ayn\u0131 zamanda kendi e\u015fleri, birliktelikleri, hayatlar\u0131 ve zevkleri olan farkl\u0131 karakterlerdir. \u0130\u015fte kehanet, bu g\u00f6revler aras\u0131nda dinsel bir olgu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar ve tanr\u0131 Apollon ile ili\u015fkilendirilir. K\u0131sacas\u0131 Pagan inanc\u0131n k\u00e2hin tanr\u0131s\u0131 Apollon\u2019dur.<\/p>\n Antik Yunan inanc\u0131na g\u00f6re bir kentin kurulmas\u0131\/ta\u015f\u0131nmas\u0131, bir komutan, kral ya da imparatorun sava\u015fa girmesi durumlar\u0131nda her zaman k\u00e2hine dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereklidir. Tabii dan\u0131\u015f\u0131lan konular sadece bunlarla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil\u2026 Depremler ve salg\u0131n hastal\u0131klardan sonra insanlar ya da kentlerden gelen delegasyonlar, tanr\u0131lardan medet umar, onlara s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar. Burada da k\u00e2hinin sorular\u0131n\u0131 y\u00f6neltip cevaplar ald\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan tanr\u0131 Apollon devreye girer. Peki, Apollon\u2019un kehanetleri nelerdi? Bu sorular\u0131n cevaplar\u0131n\u0131 Klaros \u00f6zelinden yan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m\u2026<\/p>\n KLAROS\u2019UN EN B\u00dcY\u00dcK KEHANET\u0130<\/strong><\/p>\n Klaros\u2019ta ger\u00e7ekle\u015ftirilen en b\u00fcy\u00fck kehanet, belki de \u0130zmir\u2019in (Smyrna) kurulu\u015fudur. B\u00fcy\u00fck \u0130skender, \u0130zmir\u2019i ald\u0131ktan sonra bug\u00fcnk\u00fc Kadifekale\u2019de (Pagos) uykuya dalar. R\u00fcyas\u0131nda, kendisine uyudu\u011fu yerde bir kent kurulmas\u0131 s\u00f6ylenir. \u0130skender, bu r\u00fcyay\u0131 yorumlatmak ve yeni kuraca\u011f\u0131 kentin yerini dan\u0131\u015fmak \u00fczere Klaros\u2019taki Apollon kahinine ba\u015fvurmaya karar verir. Ancak, Klaros\u2019a kendisi gelmez, komutan\u0131 Lisimahos\u2019u g\u00f6nderir. Bu ba\u015fvuru Klaros\u2019a yap\u0131lan ilk ki\u015fisel ba\u015fvuru olarak kay\u0131tlara ge\u00e7er. Tanr\u0131n\u0131n Lisimahos\u2019a verdi\u011fi cevap \u015f\u00f6yledir: \u201cKutsal Meles \u00e7ay\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki Pagos\u2019ta oturacak olan halk, \u00fc\u00e7 hatta d\u00f6rt kat daha mutlu olacak.\u201d B\u00f6ylelikle \u0130skender Kadifekale eteklerinde yeni kenti kurar\u2026<\/p>\n \u0130skender\u2019in ard\u0131ndan bir di\u011fer ki\u015fisel ba\u015fvuru, Roma \u0130mparatoru aday\u0131 olan Germanicus\u2019un Klaros\u2019a geli\u015fidir. Germanicus, imparator Tiberius\u2019un evlat edindi\u011fi ve ondan sonra tahta \u00e7\u0131kacak olan ki\u015fidir. Kendi gelece\u011fi ile ilgili sordu\u011fu soru sonras\u0131 tanr\u0131 ona \u00fcz\u00fcc\u00fc bir yan\u0131t verir: \u201cgelecekte Germanicus\u2019u k\u00f6t\u00fc bir yazg\u0131 bekliyor\u201d. Bu kehanetten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Germanicus Roma\u2019ya d\u00f6nemeden yolda hastalan\u0131r ve imparator olamadan \u00f6l\u00fcr. Bu sat\u0131rlardan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Apollon\u2019un her zaman g\u00fczel haberler vermedi\u011fidir!<\/p>\n MS 2. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u00fcnl\u00fc hatip ve entelekt\u00fcel Aelius Aristides\u2019in de yolu Klaros\u2019a d\u00fc\u015fer ve Apollon kahinini ziyaret eder. Aristides, \u00f6zellikle MS 177\u2019de meydana gelen ve Smyrna\u2019y\u0131 \u00e7ok \u015fiddetli etkileyen deprem sonras\u0131nda, d\u00f6nemin Roma imparatoru olan Marcus Aurelius\u2019a hitaben, kentin yeniden yap\u0131lanma s\u00fcreci i\u00e7in yazm\u0131\u015f oldu\u011fu s\u00f6ylevleri ile bilinir. Aristides, M\u0131s\u0131r ve Roma\u2019ya yapm\u0131\u015f oldu\u011fu seyahatler s\u0131ras\u0131nda baz\u0131 rahats\u0131zl\u0131klar ge\u00e7irir ve bunun tedavisi i\u00e7in Bergama\u2019da (Pergamon) bulunan Asklepion\u2019da uzun s\u00fcre tedavi g\u00f6r\u00fcr. Aristides, babas\u0131n\u0131n \u00f6nerisi ile Klaros\u2019a gelir ve Tanr\u0131 Apollon\u2019a hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisi konusunda dan\u0131\u015f\u0131r. Tanr\u0131\u2019n\u0131n verdi\u011fi cevap ise: \u201cPergamon\u2019daki Asklepeios taraf\u0131ndan iyile\u015ftirilece\u011fi\u201d olur. Aristides, tavsiye \u00fczerine Pergamon\u2019a gider ve kendi yazm\u0131\u015f oldu\u011fu metinlerinden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla da romatizma a\u011fr\u0131lar\u0131na \u015fifa bulur.<\/p>\n KEHANET R\u0130T\u00dcEL\u0130N\u0130N A\u015eAMALARI<\/strong><\/p>\n Peki, Klaros\u2019ta kehanet rit\u00fceli nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fiyordu? Bu rit\u00fcelin ne gibi a\u015famalar\u0131 vard\u0131?<\/p>\n Klaros\u2019ta bulunan tap\u0131nakta kehanet ile ili\u015fkili \u00fczeri kemerli iki oda bulunur. Tap\u0131na\u011fa ve bu odalara girmeden \u00f6nce bir ar\u0131nma rit\u00fcelinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 burada bulunan yaz\u0131tlardan anl\u0131yoruz. Ar\u0131nma, ayn\u0131 zamanda kutsal alana ilk giri\u015ften hemen sonra da yap\u0131l\u0131r. Bunu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde abdest almak gibi yorumlamak yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Olduk\u00e7a \u00fcnik bir mimariye sahip olan tap\u0131na\u011fa giri\u015f yap\u0131ld\u0131ktan sonra yerin alt\u0131nda bir t\u00fcnel \u015feklinde koridordan ilerlenir. Bu koridora da kuzey ve g\u00fcneyde iki farkl\u0131 merdivenle inilir. Kuzey merdiveni kehanet ba\u015fvurusu i\u00e7in gelenler, g\u00fcney merdiveni ise kehanet ba\u015fvurusunda bulunup tap\u0131na\u011f\u0131 terk edenler kullan\u0131r. Tap\u0131nak i\u00e7inde kehanet ile ilgili yer alan ve \u00f6n adyton olarak adland\u0131r\u0131lan odalardan ilki, bir nevi bekleme salonu olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n Arka adyton olarak adland\u0131r\u0131lan di\u011fer oda ise kutsal olarak kabul edilen su kayna\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu aland\u0131r. Burada yer alan kuyu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ihtimalle Klaros\u2019un burada kurulmas\u0131na vesile olmu\u015f, hen\u00fcz an\u0131tsal mimarinin de olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde de var olan bir kaynak. Arka oda esas kehanetin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi mek\u00e2n olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. K\u00e2hin burada, kehanet gecesi \u00f6ncesinde bir \u00e7e\u015fit istihareye yatar, bu ayn\u0131 zamanda bir nevi oru\u00e7tur. Kehanet zaman\u0131 gelince burada yer alan su kayna\u011f\u0131ndan su i\u00e7erek orucunu a\u00e7ar. K\u00e2hin ile sadece rahip konu\u015fabilir ve dan\u0131\u015fan ki\u015fiden ald\u0131\u011f\u0131 sorular\u0131 k\u00e2hine, rahip iletir. K\u00e2hin su kayna\u011f\u0131ndan i\u00e7mi\u015f oldu\u011fu su ile orucunu bozar. Burada yer alan kaynak suyu, faylanma ile olu\u015fan ve i\u00e7inde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mineraller nedeniyle i\u00e7en ki\u015fide hafif bir sarho\u015fluk yapan bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. Bu fiziksel durum ve ruh hali ile k\u00e2hinin tanr\u0131 Apollon ile temas kurdu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Kendisine y\u00f6neltilen sorular\u0131 tanr\u0131ya sorar, ald\u0131\u011f\u0131 cevaplar\u0131 ise rahip arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla dan\u0131\u015fan ki\u015fiye iletir.<\/p>\n Bu kehanet rit\u00fceli geceleri \u00f6zellikle de dolunay zaman\u0131nda yap\u0131lmaktayd\u0131. Mistik bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu rit\u00fcele tap\u0131na\u011f\u0131n an\u0131tsal mimarisi ve i\u00e7erisinde bulunan k\u00fclt heykellerinin de e\u015flik etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde son derece muazzam bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc hayal etmek \u015fu anda bile m\u00fcmk\u00fcn. Zira mermerden in\u015fa edilmi\u015f yakla\u015f\u0131k uzunlu\u011fu 46 m., y\u00fcksekli\u011fi 12 m. olan bir tap\u0131nakta kehanet g\u00fcnleri Apollon, Artemis ve Leto\u2019nun 7 m. y\u00fcksekli\u011finde k\u00fclt heykelleri insanlar\u0131 kar\u015f\u0131lamaktayd\u0131.<\/p>\n \u0130NSANIN DE\u011e\u0130\u015eMEYEN UMUDU<\/strong><\/p>\n Kimi zaman t\u00fcm bir \u015fehir kimi zaman da ki\u015fisel meseleleri i\u00e7in Klaros\u2019a gelen ki\u015fi ya da heyetler geleceklerinden hep g\u00fczel haberler duymak isteseler de bu hep umduklar\u0131 gibi olmad\u0131. Ancak sorular\u0131na istedikleri yan\u0131tlar\u0131 alanlar sonras\u0131nda yine Klaros\u2019a gelip burada tanr\u0131 i\u00e7in kurban sunular\u0131nda bulunurdu.<\/p>\n Tap\u0131na\u011fa ait k\u00fclt heykellerinin kopyalar\u0131.<\/p>\n Kehanetin dinsel bir olgu oldu\u011fu ve kutsal alanda bir rit\u00fcele ba\u011fl\u0131 kal\u0131narak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bu rit\u00fcelde yer alan ki\u015filerin din g\u00f6revlisi oldu\u011fu ve ayn\u0131 zamanda \u00f6zellikle t\u00fcm toplumu ilgilendiren i\u015flerde mutlaka tanr\u0131ya dan\u0131\u015fma zorunlulu\u011funun yani bir \u00e7e\u015fit yapt\u0131r\u0131m\u0131n oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 bir kez daha \u00e7izelim. Bu durum bize asl\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n binlerce y\u0131l \u00f6nce ya\u015fayan atalar\u0131ndan \u00e7ok da farkl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini g\u00f6steriyor. Bizler h\u00e2l\u00e2 gelece\u011fi merak etmekte ve hep g\u00fczel haberler almay\u0131 umut etmekteyiz. Ne de olsa umut olmadan ya\u015fanmaz. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n elinde Pandora\u2019n\u0131n kutusunun a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andan bu yana kalan ve belki de bizleri ya\u015fama ba\u011fl\u0131 tutan en \u00f6nemli \u015fey de o umuttur\u2026<\/p>\n