![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Laki-Vingas-360x241.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Laki Vingas ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz r\u00f6portaj\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde T\u00fcrkiye\u2019de din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131na ve Nisan ay\u0131nda \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenen se\u00e7im y\u00f6netmeli\u011fine bir\u00e7ok konuda konu\u015fmu\u015ftuk. Bu k\u0131s\u0131mda ise Vingas\u2019\u0131n da mensubu oldu\u011fu \u0130stanbul Rum toplumunun sorunlar\u0131, cemaat i\u00e7erisinde g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazanan Antakyal\u0131 Ortodokslar ve iki toplum aras\u0131ndaki ili\u015fkisellik hakk\u0131nda s\u00f6yle\u015ftik.<\/strong><\/em><\/p>\n R\u00f6portaj: Anna Maria Beylunio\u011flu<\/strong><\/p>\n Biraz da mensubu oldu\u011funuz toplumdan bahsedelim. \u0130stanbul Rum cemaatinin di\u011fer cemaatlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n plana \u00e7\u0131kan en temel sorunu nedir?<\/strong><\/p>\n En temel sorunumuz n\u00fcfustur. Toplumun gelece\u011fini ve kurumlar\u0131n\u0131 risk alt\u0131nda tutan en tehlikeli olan konu n\u00fcfus meselesi. Bizim konumuzun ciddiyetini ifade etmekte bir dezavantaj\u0131m\u0131z var. Ek\u00fcmenik Patrikhanemiz ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz \u00e7ok pop\u00fcler oldu\u011fundan do\u011fal olarak \u00e7ok \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor, medya, sosyal medya yo\u011fun bir ilgi g\u00f6steriyor. \u00d6ne \u00e7\u0131kan bu folklorik g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u00e7inde Rum toplumunun n\u00fcfustan kaynakl\u0131 riskleri dikkate al\u0131nam\u0131yor. Noel, Paskalya kutlan\u0131yor, Karnaval yap\u0131l\u0131yor, Ha\u00e7 at\u0131l\u0131yor\u2026 Patrik Hazretleri \u00fcst d\u00fczey yetkilileri kabul ediyor, toplant\u0131lar, t\u00f6renler derken bahsetti\u011fim risk fakt\u00f6rleri g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor ama bana g\u00f6re \u00e7ok riskli bir durumday\u0131z. Endi\u015fe ediyorum ve bu endi\u015femi her yerde payla\u015fmaya devam edece\u011fim.<\/p>\n N\u00fcfus meselesi \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan Antakyal\u0131 Rum Ortodokslar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in de \u00f6nemli asl\u0131nda. N\u00fcfus neden say\u0131lam\u0131yor?<\/strong><\/p>\n Son bir bu\u00e7uk sene i\u00e7erisinde bir \u00e7aba i\u00e7inde olduk, n\u00fcfus say\u0131m\u0131 i\u00e7in bir ekip kurduk. Nedense arkada\u015flar belli bir yerde t\u0131kan\u0131yorlar. 1500 ki\u015fi kaydetmi\u015fler \u015fu ana kadar. \u00c7ok emek isteyen i\u015fler bunlar. N\u00fcfusun ve demografik yap\u0131n\u0131n tespiti en ba\u015fta e\u011fitim kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fini tayin edecektir. Elzem olan istatistiki \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131labilecek b\u00f6ylece ihtiya\u00e7 olan belli meslek gruplar\u0131na burs deste\u011fi verebileceksiniz. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 n\u00fcfus konusunda daha h\u0131zl\u0131 bir netice elde edebilmeliydik bug\u00fcne kadar. Dilerim bu eksikli\u011fimizi en k\u0131sa zamanda tamamlar\u0131z. Koordinasyon derne\u011fimiz olan Rumvader bu konuda ciddi gayretler i\u00e7indedir.<\/p>\n Say\u0131lan k\u0131sm\u0131n i\u00e7inde Antakyal\u0131 Ortodokslar var m\u0131 peki?<\/strong><\/p>\n Antakyal\u0131 Ortodokslardan da kaydolanlar var tabii. Antakya k\u00f6kenliler (\u00e7o\u011fu art\u0131k \u0130stanbul\u2019da do\u011fmu\u015f ki\u015filer) y\u0131llardan beri toplumumuzun asli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ancak son y\u0131llarda \u00fcniversite ve i\u015f hayat\u0131na kat\u0131lmak \u00fczere gelenler geleneksel yap\u0131ya uzak kald\u0131klar\u0131ndan ve tan\u0131nmad\u0131klar\u0131ndan kaydolmam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130stanbul\u2019da ikamet edenlerin tamam\u0131 sisteme kaydolabilirler.<\/p>\n Antakyal\u0131 Ortodokslar \u0130stanbul Rum toplumunun bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorlar m\u0131?<\/strong><\/p>\n Toplumumuz da g\u00f6\u00e7ler ve farkl\u0131 sosyal geli\u015fmelerle evrilmektedir. Bu ger\u00e7eklikle ilgili Patrikhanemize iki sene evvel bir yaz\u0131 yazd\u0131m. Zira k\u00fclt\u00fcr, kimlik, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve geli\u015fim konular\u0131nda \u00e7ok ilgin\u00e7 bir safhaday\u0131z. Antakyal\u0131 Ortodokslar 40-50 senedir buradalar. \u0130stanbul Rum toplumu i\u00e7inde veya irtibatl\u0131 kalarak hayatlar\u0131n\u0131 idame ettirenler oldu\u011fu gibi tamam\u0131yla d\u0131\u015f\u0131nda kalmay\u0131 tercih edenler de mevcut. Biz Rum toplumu olarak ilk d\u00f6nem Antakyal\u0131 Ortodokslar\u0131 muhtelif sebeplerle entegre etmekte zorlanm\u0131\u015f\u0131z. \u0130lk d\u00f6nemden kaynaklanan ve haf\u0131zalarda yer eden kemikle\u015fmi\u015f alg\u0131lar oldu. \u0130lk d\u00f6nemde gelen aileler genelde Toka\u00e7l\u0131 k\u00f6y\u00fcnden geldi. Mesken, i\u015f, sosyal g\u00fcvenlik, e\u011fitim ihtiya\u00e7lar\u0131 okul ve kiliselerdeki imkanlarla kar\u015f\u0131land\u0131. Ancak ana lisan ve k\u00fclt\u00fcr fark\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi engelledi. G\u00f6\u00e7 eden her birinci neslin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sosyal problemler, \u00f6tekile\u015ftirmeler hatta haks\u0131zl\u0131klar ya\u015fand\u0131.<\/p>\n Antakya\u2019dan \u015fu anda g\u00f6\u00e7 eden ve \u00fcniversitelerde e\u011fitim g\u00f6ren bir\u00e7ok gen\u00e7 insan var. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n anne babalar\u0131yla temastay\u0131m, mesken ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funda yard\u0131mc\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Antakya ve civar\u0131na gitti\u011fimde son derece mutlu oluyorum. \u0130nsanlar\u0131n kimliklerine, din ve k\u00fclt\u00fcrlerine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve devam ettirme azmi beni son derece etkiliyor. Ancak kendilerini d\u0131\u015flam\u0131\u015f Antakya k\u00f6kenli arkada\u015flar hala mevcut. Mensup oldu\u011fumuz toplum i\u00e7inde \u201cbizlerin neden topal \u00f6rdek gibi ya\u015famam\u0131z\u0131 talep ediyorsunuz\u201d diyene rastlad\u0131m. Abart\u0131l\u0131 bir ifade olsa da bunu hissediyor olmalar\u0131 beni \u00e7ok \u00fczd\u00fc. Tek tesellim bu duyguyu benimle payla\u015fma g\u00fcvenini ve hakk\u0131n\u0131 hissetmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Madalyonun \u00f6teki y\u00fcz\u00fc de k\u0131zg\u0131nl\u0131k an\u0131nda \u201cEski toplum \u00e7ok azald\u0131 bunlar\u0131n sahibi biz olaca\u011f\u0131z\u201d diye meydan okumak isteyen baz\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ili\u015fkiye verdi\u011fi tahribat. Bunlardan ka\u00e7\u0131nmak laz\u0131m. Kimse kimsenin buyru\u011fu alt\u0131nda de\u011fildir. Ancak var olan ve tarihe mal olmu\u015f bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc, gelene\u011fi ve yap\u0131y\u0131 korumak ve onunla b\u00fcy\u00fcmek hepimize gurur verecektir.<\/p>\n Ayr\u0131ca aram\u0131zda 15 seneden beri ya\u015fayan, Ortodokslu\u011fu se\u00e7mi\u015f kiliselerimize her hafta gelen dostlar\u0131m\u0131z var, Slav k\u00f6kenli aileler var. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Yunanistan\u2019dan gelen insanlar var. Bilindi\u011fi gibi ortak evlilikler de \u00e7ok. \u00d6rne\u011fin e\u015flerden biri Yunan \u00f6tekisi T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman, \u00e7ocuklar do\u011fal olarak \u00e7ift vatanda\u015fl\u0131, Rum okuluna gidiyorlar kimliklerinde din hanesi a\u00e7\u0131k. Bu durumda bu ki\u015filer toplum i\u00e7inde t\u00fcm haklara sahip olabilecek mi? Y\u00f6netimlere se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 sa\u011flanacak m\u0131? Burada geli\u015fen yeni \u015fartlar ile geleneksel yap\u0131lar\u0131n adetleri uymuyor. Yeni bir kompozisyon, bir yelpaze i\u00e7erisindeyiz, g\u00fczellikler ya\u015f\u0131yoruz, ortak de\u011ferler yarat\u0131yoruz ancak baz\u0131 ihtiya\u00e7lara da net bir duru\u015f sergilemenin zaman\u0131 \u00e7oktan geldi. Bu ger\u00e7ekliklerle y\u00fczle\u015fmek ve y\u00f6n tayin etmek gerekiyor. Yeni geli\u015fmeler ve olu\u015fumlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ihtiya\u00e7lar \u00e7er\u00e7evesinde kimli\u011fin geni\u015f tan\u0131m\u0131 ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rmam\u0131z gerekiyor. \u015eu anda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni kozmopolit olu\u015fumda, geleneksel yap\u0131m\u0131z\u0131n de\u011ferlerini kaybetmeden her kesimi kucaklayarak bu tarihi \u015fehirde tarihi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 devam ettirebilmeliyiz. Herkesin k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sayg\u0131 duyup ona bir alan yarat\u0131rken \u0130stanbul Rum kimli\u011fin de tarihini, \u00f6z\u00fcn\u00fc bozmayacaks\u0131n\u0131z. Ortak de\u011ferler yaratmak gerekiyor. O a\u00e7\u0131dan enteresan bir d\u00f6nemde oldu\u011fumuzu g\u00f6r\u00fcyorum. Bu enteresan d\u00f6nemde ihtiyaca cevap verecek yeni bir y\u00f6n\u00fc kararl\u0131 bir \u015fekilde tespit etmemiz gerekiyor. Bu konsensus h\u0131zl\u0131 sa\u011flanmal\u0131 ki gelece\u011fe daha \u00f6zg\u00fcvenli sahip \u00e7\u0131k\u0131labilsin. Bu konuda Patrikhanemizin inisiyatifleri ve y\u00f6nlendirmesi \u00f6nem kazan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihsel olarak toplumumuzun en \u00fcst makam\u0131 kilise kurumu olmu\u015ftur.<\/p>\n N\u00fcfus sorunundan bahsettik. Bundan seneler \u00f6nce bir Rum okulunu ziyaret etti\u011fimde, okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc azalan az\u0131nl\u0131k \u00f6\u011frenci n\u00fcfusu nedeni ile okullar\u0131n gelece\u011fini bir m\u00fcze olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmi\u015fti. Bu okullar\u0131 canland\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131labilecek hi\u00e7bir \u015fey yok mu ger\u00e7ekten?<\/strong><\/p>\n Buna biraz i\u015f insani perspektifiyle bak\u0131p realist olmak laz\u0131m. Duygular\u0131m\u0131za teslim olmamak ve cephelerimizi k\u00fc\u00e7\u00fcltmemiz laz\u0131m. Elimizdeki gelirleri, imkanlar\u0131 de\u011ferlendirmek ve bunlar\u0131 rasyonel hale getirmek laz\u0131m. Toplumumuzun \u00f6ncelikli ihtiya\u00e7lar\u0131na \u00f6nem vermek laz\u0131m. \u0130nsanlar\u0131n e\u011fitimle elde ettikleri pozisyonlar\u0131 de\u011ferlendirmeliyiz. Bu konularda makro bir projeksiyon gerekiyor. \u015eu anda bir s\u00fcr\u00fc cephede zaman kaybediyoruz. 70 tane vak\u0131f istiyoruz, var olan b\u00fct\u00fcn okullar\u0131m\u0131z\u0131 korumak istiyoruz\u2026 Ama daha rasyonel \u00e7\u00f6z\u00fcmler olmas\u0131 gerekiyor. Rum toplumu bir m\u00fcze fonksiyonu ile varl\u0131k g\u00f6steremez, g\u00f6stermemeli. Binalar\u0131n ve kurumlar\u0131n tarihi ad\u0131na \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fini feda edemeyiz. Bilakis gen\u00e7 insanlarla, yeni mensuplarla dinamik gelece\u011fe y\u00f6nelik tasarruflarda bulunmal\u0131y\u0131z. Kimlik bilincini a\u015f\u0131larken, ekonomik, sosyal, akademik, sa\u011fl\u0131k, sanat, bilim alanlar\u0131nda var olacak insanlara destek olacak \u015fartlar\u0131 olu\u015fturmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Yeri gelmi\u015fken vak\u0131f y\u00f6neticili\u011fi alan\u0131ndaki e\u011fitim eksikliklerimiz ile ilgili olarak farkl\u0131 bir konuyu daha burada vurgulamak istiyorum. Vak\u0131flar\u0131m\u0131z\u0131n mevcut ve gelecekteki liderlerini daha da iyi e\u011fitebilmek ve haz\u0131rlamak ad\u0131na bir iki arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131 Vak\u0131f Y\u00f6netimi E\u011fitimi sa\u011flayan kuruma y\u00f6nlendirmek istedi\u011fimizde, sahay\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken \u00fcz\u00fclerek b\u00f6yle bir e\u011fitimin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ettim. Halbuki yurt d\u0131\u015f\u0131nda vak\u0131f y\u00f6netimi ile alakal\u0131 olarak bir\u00e7ok alternatifler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n Benim de bildi\u011fim kadar\u0131 ile b\u00f6yle bir e\u011fitim yok T\u00fcrkiye\u2019de, belki de gelece\u011fini konu\u015ftu\u011fumuz bu okullar b\u00f6yle bir projenin hayata ge\u00e7ece\u011fi mekanlar olabilir. Sormak istedi\u011fim bir di\u011fer soru da \u0130stanbul\u2019daki Antakyal\u0131 Rum Ortodokslar ile \u0130stanbul Rumlar\u0131 aras\u0131nda sizin de az \u00f6nce alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011finiz derin bir sosyo-k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar ile ilgili. Bu iki toplumu ortak bir zeminde bulu\u015fturmak i\u00e7in ne t\u00fcr ad\u0131mlar at\u0131labilir? Daha \u00f6nce bu konuda at\u0131lan ad\u0131mlar oldu mu?<\/strong><\/p>\n Sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin ortak geli\u015ftirece\u011fi bir\u00e7ok proje yap\u0131labilir. Ortak projelerle ortak de\u011ferler yarat\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin en son yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir AB projesi vard\u0131, YanYana\u2019y\u0131 biliyorsunuz, Rumvader\u2019in \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir projeydi. Rumvader\u2019i temsilen bir tek ben vard\u0131m. \u00d6zcan Ge\u00e7er, Prof. El\u00e7in Macar, \u0130vo Molinas, Nazaret \u00d6zsahakyan, Prof. Eva \u015earlak, Anna Turay, Burcu Karaka\u015f, Sevan Atao\u011flu, Stella Karahristianidu, Marina Drymalitu vard\u0131. Demek ki Rumvader \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda 6-7 tane de\u011fi\u015fik toplumun mensuplar\u0131 var olabilmi\u015f. Sosyal bir projenin do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in herkesin ayn\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgeden olmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Bizler Yanyana\u2019da sistemi do\u011fru bir \u015fekilde y\u00f6nettik, kimse rencide olmad\u0131, herkes gurur duydu herkes katk\u0131 sundu. Rumvader\u2019in b\u00f6yle de\u011ferli bir tecr\u00fcbesi vard\u0131r. Her projeyi yaln\u0131z \u0130stanbullu Rumlarla yapacak diye bir kaide yoktur. Bilakis projelerin amac\u0131 da insanlar\u0131 kayna\u015ft\u0131rmak ve ortak bir \u00e7al\u0131\u015fma zemininde bulu\u015fturmakt\u0131r. Yeni fikirleri, yeni proje tekliflerinizi geli\u015ftirin derim.<\/p>\n Bu konuda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar aras\u0131nda Sosyal Medya ve Az\u0131nl\u0131klar Projesi\u2019nin Antakya aya\u011f\u0131ndan bahsedilebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n 2015 y\u0131l\u0131nda Yenik\u00f6y Panayia Rum Ortodoks Kilisesi ve Mektebi Vakf\u0131 olarak sahiplendi\u011fimiz Sosyal Medya ve Az\u0131nl\u0131klar Projesi de\u011ferliydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc Cemaat Vak\u0131flar\u0131n\u0131n ilk AB projesi niteli\u011findeydi. Ayr\u0131ca sosyal medya gibi yeni nesil bir konunun geleneksel yap\u0131da olan az\u0131nl\u0131k toplumlar\u0131n\u0131 ve kurumlar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkile\u015fim i\u00e7inde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 analiz etme f\u0131rsat\u0131 da bulduk. Bilgi \u00dcniversitesi ve Konda firmas\u0131n\u0131n da destekleri ile ara\u015ft\u0131rmalar ve \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131k, mevzuatlar\u0131 inceledik. Toplumlardaki gayrim\u00fcslim cemaatlerinin rol\u00fcn\u00fc ve e\u015fit vatanda\u015f olarak tan\u0131nmalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdik. 12 Aral\u0131k 2015 tarihinde Antakya\u2019da bulunduk ve her zaman oldu\u011fu gibi ba\u015fta Fadi Hurigil olmak \u00fczere de\u011ferli y\u00f6neticilerimiz ve toplumun ileri gelenleri ile \u00e7al\u0131\u015fma f\u0131rsat\u0131 bulduk. Fehim Ta\u015ftekin\u2019in misafir konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da Antakya\u2019daki toplumlar\u0131m\u0131z\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131, gelenekleri irdelerken Sivil Toplum faaliyetlerinde daha aktif olmalar\u0131 gereksinimine de yeniden de\u011findik.<\/p>\n Rumvader\u2019den bahsettiniz. Bu derne\u011fin Antakyal\u0131 Ortodokslarla ili\u015fkisi nedir? Bu yap\u0131 i\u00e7erisinde Antakyal\u0131 Rum Ortodokslar\u0131 i\u00e7eren bir temsiliyet s\u00f6z konusu mu?<\/strong><\/p>\n Var mesela \u015fu anda y\u00f6netimde Peder Kasapo\u011flu var. Biraz da \u015fartlar\u0131 sizin gibi e\u011fitimli, \u00f6zg\u00fcveni olan, empati kurabilen neslin zorlay\u0131c\u0131 olmas\u0131 de\u011fi\u015ftirecek. Bunu ben Yunanistan\u2019dan gelenlerde de g\u00f6rd\u00fcm. Onlar da \u201c\u0130stanbullu Rumlar bizi istemiyor\u201d diyor. Diyordum ki, siz e\u011fitimli insanlars\u0131n\u0131z, 70-80 ya\u015f\u0131nda bir han\u0131mefendinin duru\u015funu benimseyip bir duvar \u00f6r\u00fcyorsunuz. Empati kurun ve o insan\u0131n ya\u015fam psikolojisini, neden \u00f6yle tepki verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bir, \u00e7\u00fcnk\u00fc sen \u00f6zg\u00fcvenli ve e\u011fitimli bir \u015fekilde geliyorsun, d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn. O ise senelerce burada bir \u015feyi korumu\u015f ve bunun gururunu ya\u015f\u0131yor. Ve sen gelince savunmaya ge\u00e7iyor. \u201cBunlar m\u0131 bizi koruyacak biz bu kadar sene bu m\u00fccadeleyi verirken bunlar neredeydiler\u201d diyor. \u0130kincisi, burada \u015fahit oldum, o seneler burada bir r\u00f6portaj yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fl\u0131 bir teyze ya\u015f\u0131yordu. Gazeteci sordu \u201cYunanl\u0131 m\u0131?\u201d dedi. \u201cBiz Yunanl\u0131 de\u011filiz biz Rumuz, biz anadan babadan Rumuz* (*Rumca aksanl\u0131 bir T\u00fcrk\u00e7eyle aktar\u0131yor). Bunun videolar\u0131 var. \u0130\u015fte burada kendini koruyor, bir savunma mekanizmas\u0131 var. Gen\u00e7 neslin, bu savunma mekanizmas\u0131n\u0131n nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n \u0130stanbul Rum toplumu ve Antakyal\u0131 Ortodokslar aras\u0131nda ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f olan gerginliklerden s\u00f6z ettiniz az \u00f6nce. \u0130stanbul Rum toplumunun azalan n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u0130stanbul Rumlar\u0131 Antakyal\u0131 Ortodokslar\u0131 \u0130stanbul co\u011frafyas\u0131ndaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir tehdit olarak g\u00f6r\u00fcyor mu peki?<\/strong><\/p>\n Tehdit diye bir s\u00f6ylemi \u00e7ok a\u011f\u0131r buluyorum. Benim gibi uzun y\u0131llar hizmet etmi\u015f insanlar do\u011fald\u0131r ki se\u00e7ilecek olan haleflerin ilgisiz, bilgisiz, y\u00f6netim konusunda yetersiz insanlar\u0131n olmas\u0131n\u0131 arzu etmemekteyiz. Bu genel bir kriterdir. Co\u011frafi b\u00f6lgeyle ilgili de\u011fildir. Vak\u0131flar ciddi ve sorumluluk sahibi ki\u015filer taraf\u0131ndan y\u00f6netilmelidir. Toplumu temsil ettikleri kadar, ba\u011f\u0131\u015f yapanlar\u0131n de\u011ferlerini devam ettirmek, kutsal say\u0131lan emanetleri korumak, dua edenlere, e\u011fitim alanlara sahip \u00e7\u0131kmak, vakf\u0131n gelirlerini art\u0131rmak ve do\u011fru harcamak gibi \u00f6nemli g\u00f6rev ve mesuliyetler vard\u0131r.<\/p>\n Bug\u00fcn Antakyal\u0131 Ortodoks k\u00f6kenli arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan se\u00e7ilmi\u015f y\u00f6neticiler, tayin edilmi\u015f y\u00f6neticiler-\u00d6rne\u011fin Mikail Hannuto\u011flu, Vakf\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcd\u00fcr\u00fcd\u00fcr, Pederler, e\u011fitimciler mevcuttur. Bu gayet do\u011fald\u0131r. Sorunuzun i\u00e7eri\u011fi ile ilgili ise, do\u011frudur eskiden ifade edilen bir kayg\u0131yd\u0131, ilk jenerasyonun getirmi\u015f oldu\u011fu sosyal yap\u0131, anlay\u0131\u015f, k\u00fclt\u00fcr fark\u0131\u2026 Bazen ise sitemli veya k\u0131zg\u0131nl\u0131k anlar\u0131nda kullan\u0131lan ifadeler iki taraf\u0131 da \u00fcrk\u00fctm\u00fc\u015f olabilir ve uzun y\u0131llar bu s\u00f6ylemler efsane gibi haf\u0131zalarda kalm\u0131\u015f olabilir. Art\u0131k yirmibirinci y\u00fczy\u0131lday\u0131z ve ilerliyoruz. Ne fetih var ne de i\u015fgal. \u0130stanbul Rum toplumunun b\u00fcy\u00fck bir tarihi ve gelene\u011fi var. Onu korumak, ya\u015fatmak ve zenginle\u015ftirmek hepimize fayda sa\u011flar. Farkl\u0131lara de\u011fil ortak de\u011ferlere yat\u0131r\u0131m yapmakta daha fazla gecikmeyelim derim.<\/p>\n Rum toplumunun Rumca dilinin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nemsedi\u011fini biliyorum. Bu iki toplum \u015fu anda hangi dillerde ileti\u015fim kuruyor \u00e7o\u011funlukla? \u0130ki toplumu yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7ift dilli bir yakla\u015f\u0131m s\u00f6z konusu olabilir mi?<\/strong><\/p>\n Dil konusunda ben hassas\u0131m. Kimseye zorla Yunanca \u00f6\u011fretme gibi bir zorlamam olmaz. Herkesin istedi\u011fi dili \u00f6\u011frenmesi ve konu\u015fmas\u0131 en do\u011fal hakk\u0131d\u0131r. Ancak \u00e7ocuklar\u0131mdan tek konuda ricada bulundum. \u201c\u0130leride \u00e7ocu\u011funuz olursa Rumca bilsin.\u201d Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011finizle irtibat\u0131 lisan ile sa\u011fl\u0131yorsunuz. Ayn\u0131 \u015fey Arap\u00e7a bilmeyenler i\u00e7in de ge\u00e7erli. Onlar da kendi k\u00fclt\u00fcrleriyle irtibat kurmakta zorlan\u0131yorlar. Ben Yunancan\u0131n var olmas\u0131n\u0131 isterim, bu toplumun kimli\u011finin bir par\u00e7as\u0131 olmaya devam etmesini arzu ederim. Bizim avantaj\u0131m\u0131z Yunanistan \u00e7ok yak\u0131n olmam\u0131z, insanlar hep gidip geliyor. Patrikhane var, okullar\u0131m\u0131z var, ailelerin gayretleri var. Buna ra\u011fmen yeni nesillerin kolayca kulland\u0131klar\u0131 ilk lisan T\u00fcrk\u00e7e oluyor Rumca konu\u015fulsa da ciddi zay\u0131flama tespit ediyoruz.<\/p>\n Antakya k\u00f6kenli ailelerin \u00e7o\u011fu \u00e7ocu\u011fu Rum liselerinde okusalar da mezun olduktan sonra i\u015f ortamlar\u0131 cemaat ile irtibats\u0131z ise dilleri zay\u0131fl\u0131yor, hatta unutabiliyor. 15 y\u0131l e\u011fitim ald\u0131ktan sonra ke\u015fke bir gayret g\u00f6sterilse, imk\u00e2n sa\u011flansa da unutmasalar. \u00c7ok zengin ve sevilen bir lisand\u0131r. Ben \u00e7o\u011fu Antakyal\u0131 Ortodoks ile hem T\u00fcrk\u00e7e hem Rumca konu\u015furum. Mikail Hannuto\u011flu \u00f6rne\u011fi gibi. Zo\u011frafyon mezunudur, rahat konu\u015fur, kilisede ilahi okur. Bir s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yok. Ancak yine de her lisan oldu\u011fu gibi disiplin, emek ve pratik gerekiyor.<\/p>\n Antakyal\u0131lar her \u015feyden \u00f6nce \u201cArap\u201d denerek ayr\u0131 bir yere konumland\u0131r\u0131l\u0131yor. Arap\u00e7a Antakyal\u0131 Ortodokslar\u0131n sahiplendikleri en temel kimlik \u00f6\u011fesi olsa da asl\u0131nda ayn\u0131 dini rit\u00fceli yani Rum Ortodoks rit\u00fcelini takip ediyorlar. \u015eam\u2019daki Antakya Rum Patrikhanesine ba\u011fl\u0131lar. Yine de aralar\u0131nda kendilerine Arap Ortodoks ya da Arap\u00e7a konu\u015fan Rum Ortodoks diyenlerin say\u0131s\u0131 az de\u011fil. Bu durum da bug\u00fcn Antakyal\u0131lar aras\u0131nda bir Arapl\u0131k\/Rumluk tart\u0131\u015fmas\u0131 yarat\u0131yor. Siz bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Antakyal\u0131 bir pederin, san\u0131yorum 10 y\u0131l \u00f6nceydi, i\u00e7imden \u00e7\u0131kmayan bir laf\u0131 var. \u201cBay Laki, biz \u015eam\u2019daki Antakya Rum Ortodoks Patrikhanesine ba\u011fl\u0131y\u0131z. Fakat Suriye her zaman T\u00fcrkiye ile siyasi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 olan bir \u00fclke. Bize Patrik Ignatious 100 sene aradan sonra gelebildi. Ama \u0130stanbul Patrikhanesi de bizi kuzen gibi g\u00f6r\u00fcyor evlad\u0131 gibi g\u00f6rm\u00fcyor.\u201d Ne kadar g\u00fczel bir tespit! Ba\u011fl\u0131 oldu\u011fumuz Patrikhaneyle temas\u0131m\u0131z zay\u0131f, buras\u0131 da bizimle ili\u015fki kurabilecekken \u00e7ocu\u011fu gibi de\u011fil, kuzeni gibi g\u00f6r\u00fcyor diyor. \u201cKe\u015fke Antakya Patrikhanesi bu b\u00f6lgeyi bir anla\u015fmayla ge\u00e7ici olarak \u0130stanbul Patrikhanesinin y\u00f6netimine verse.\u201d Ayn\u0131 \u015fekilde Yunanistan\u2019\u0131n kuzeyi de ge\u00e7ici olarak 1928\u2019de yap\u0131lan bir anla\u015fmayla Patrikhanemiz taraf\u0131ndan vekaleten Yunan kilisesinin y\u00f6netimine verildi. Bir g\u00fcn isterse alabilirmi\u015f. \u201cBu y\u00f6ntemi ke\u015fke bize de uygulasalar, b\u00f6ylece \u0130stanbul Patrikhanesi ile daha rahat ili\u015fki kurup onlar\u0131n ilgisini deste\u011fini daha fazla alabiliriz.\u201d demi\u015fti.<\/p>\n Arapl\u0131k Rumluk meselesine gelince\u2026 Tabii ki insanlar kendilerini ifade etmekte serbesttirler. Neden Rum? Neden Arap? \u015eayet Rum kelimesi geni\u015f kapsaml\u0131ysa, yani Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011fu ile ifade ediyorsa, geni\u015f bir co\u011frafyadan bahsediyorsak ve \u00f6yle bir anlay\u0131\u015fla insanlar bunu benimsiyorsa mahsuru yok. Zaman i\u00e7erisinde bu co\u011frafyada birileri Karamanl\u0131ca konu\u015ftu, birileri Arap\u00e7a konu\u015ftu birileri Rumca konu\u015ftu. Karamanl\u0131lar\u0131 Rum diye g\u00f6r\u00fcyoruz ama onlar Rumca bilmiyordu ki T\u00fcrk\u00e7e biliyordu. Antakyal\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z da Arap\u00e7a biliyordu. Bu anlamlar\u0131 dar kal\u0131plar i\u00e7ine sokarsak o zaman s\u0131k\u0131nt\u0131 yarat\u0131r\u0131z. Bence bu kadar hassas noktalara gitmek yerine, daha geni\u015f kavramlar\u0131yla toplumlar\u0131 kucaklay\u0131p ortak de\u011ferler \u00fczerinde kavramlar\u0131 geli\u015ftirmekte fayda var. Yeni bir anlay\u0131\u015fla bakmak gerekiyor bu tart\u0131\u015fmaya. Ge\u00e7mi\u015fe tak\u0131l\u0131p kalmak yerine, gelecekte insanlar\u0131 birle\u015ftirecek unsurlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karmak\u2026 \u0130nsanl\u0131k olarak \u00e7ok zor bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Her zaman zordu ama \u015fu anda uzay \u00e7a\u011f\u0131, pandemi ve dijitalizasyon, robotla\u015fma insan\u0131 o kadar izole edip insan de\u011ferlerini geride b\u0131rak\u0131yor ki\u2026 Bence bunlarla vakit kaybetmek yerine yeni bir sayfa a\u00e7arak yeni bir heyecan yaratmam\u0131z laz\u0131m. Bu heyecanlar\u0131 kimliklerin karma\u015fas\u0131 \u00fczerinden de\u011fil de\u011ferler \u00fczerinden kurmam\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n Ben bir de son olarak Nehna ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi almak isterim. \u0130lk yay\u0131na girdi\u011fimizde bizi ilk tebrik eden insanlar aras\u0131nda yer ald\u0131n\u0131z. Asl\u0131nda Antakyal\u0131 Ortodokslara dair gerek kilise gerek de sivil ba\u015fka olu\u015fumlar da var. Ama Nehna\u2019y\u0131 farkl\u0131 k\u0131lan sizce nedir?<\/strong><\/p>\n \u00d6ncelikle sizinle bu platform \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz i\u00e7in mutlulu\u011fumu ifade etmek isterim. Nehna \u00fczerinden g\u00fcndeme getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z toplumlar ad\u0131na \u00e7ok g\u00fczel \u015feyler olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ben de y\u0131llard\u0131r o b\u00f6lgenin insanlar\u0131yla olabildi\u011fince yak\u0131n\u0131m. Cemaat Vak\u0131flar\u0131 Temsilcili\u011fi d\u00f6nemimden beri tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn arkada\u015flarla devaml\u0131 bir diyalog i\u00e7erisindeyim. Antakya T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok de\u011ferli bir co\u011frafyas\u0131, H\u0131ristiyan topluluklar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir mihenk ta\u015f\u0131. G\u00fcndem hep \u0130stanbul a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in Anadolu vak\u0131flar\u0131 hep arka planda kald\u0131. Beyanatlar\u0131mda Anadolu vak\u0131flar\u0131na \u00f6nem vermemiz gerekti\u011fini, T\u00fcrkiye\u2019nin yaln\u0131z \u0130stanbul olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hep s\u00f6ylemi\u015fimdir. B\u00f6lgedeki insanlar ad\u0131na b\u00f6yle bir giri\u015fimin \u00e7ok faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Nehna g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f anlay\u0131\u015f\u0131yla, bir sivil toplum anlay\u0131\u015f\u0131yla olu\u015fturulmu\u015f bir platformdur. Yeni bir vizyon, yeni bir disiplin geli\u015ftirecek. Geleneksel bir vak\u0131f sistemi i\u00e7erisinde, hiyerar\u015fik bir yap\u0131 i\u00e7erisinde de\u011fil. Toplum mensuplar\u0131n\u0131n inisiyatifleriyle olu\u015fturulmu\u015f yeni bir deneyim. Toplumun kendi i\u00e7 yap\u0131s\u0131 ile ilgili \u015fahsi bir g\u00f6r\u00fc\u015f ifade etmem uygun de\u011fildir ancak ben sivil toplum anlay\u0131\u015f\u0131na \u00e7ok inand\u0131\u011f\u0131m ve g\u00fcvendi\u011fim i\u00e7in \u00e7ok mutlu oldum, bir sivil toplumcu oldu\u011fum i\u00e7in de giri\u015fiminizi \u00e7ok \u00f6nemsedim. Eminim bu bir ba\u015flang\u0131\u00e7 ve bu ba\u015flang\u0131\u00e7 zaman i\u00e7erisinde farkl\u0131 dinamiklerle zenginle\u015fecek ve toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fecektir.<\/p>\n Her zaman o b\u00f6lgeye gitti\u011fimde (Antakya merkezli diyelim \u00e7\u00fcnk\u00fc Antakya deyince Mersin \u0130skenderun vs. b\u00fct\u00fcn o b\u00f6lgeden bahsediyoruz) vak\u0131flar \u00fczerinden olu\u015fan bir y\u00f6netim gelene\u011finin mevcudiyetini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm var olan sistemin bu yeni a\u00e7\u0131l\u0131mla ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc hale gelece\u011fine inan\u0131yorum. Cemaat vak\u0131flar\u0131 toplumlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok de\u011ferli unsurlar\u0131d\u0131r, yaln\u0131z bir ibadethane de\u011fildir, etraf\u0131nda filantropik, sosyal bir yap\u0131lanman\u0131n oldu\u011fu, tarihsel, k\u00fclt\u00fcrel, dil, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 gibi hizmet alanlar\u0131 vard\u0131r. Kilise kurumlar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra vak\u0131flar bizler i\u00e7in \u00e7ok k\u0131ymetlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fclkiyet imkanlar\u0131 mevcuttur. Bu toplumlar\u0131n tek gelir kayna\u011f\u0131 bu m\u00fclklerdir ve sistem onun \u00fczerinden d\u00f6n\u00fcyor. Bunlar\u0131 koruyaca\u011f\u0131z ancak var olan modellerin yetersiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve paralelinde sivil toplum g\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekmektedir. Ayr\u0131ca toplumun her ferdi kendini bir cemaat vakf\u0131 \u00fczerinden ifade etmek istemeyebilir. Ancak sivil toplumun farkl\u0131 dinamikleri var, kimli\u011fi yap\u0131land\u0131ran, koruyan ve ortak de\u011ferler yaratma imk\u00e2n\u0131 sunan\u2026 Sivil toplum \u00fczerinden alabildi\u011finiz projeler size yeni bir vizyon kat\u0131yor. Ba\u015fka \u00fclkelerdeki kurumlarla farkl\u0131 bir dinamizm yarat\u0131yorsunuz. Bence toplumlar\u0131m\u0131z\u0131 zenginle\u015ftiren ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale getiren unsurlar oldu\u011fu i\u00e7in 20\u2019li ya\u015flar\u0131mdan itibaren bir\u00e7ok konuda sivil toplum kurumlar\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde yer al\u0131yorum. Netice itibariyle ben Nehna\u2019y\u0131 \u00e7ok sevdim. Bu inisiyatifi \u00e7ok de\u011ferli buldum. Farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler de olabilir, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin olmas\u0131 bir toplumu daha dinamik hale getirir. Sizlere g\u00f6n\u00fclden ba\u015far\u0131lar diliyorum.<\/p>\n
\n