![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Mardin\u2019de-bulundu-360x203.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Selim KAYA- Nezir G\u00dcNE\u015e\/MARD\u0130N (DHA)<\/strong><\/p>\n Mardin\u2019deki Dara Antik Kenti\u2019nde \u00fcst\u00fcnde Aziz Menas\u2019\u0131n fig\u00fcr\u00fc olan 1400 y\u0131ll\u0131k ampulla (Roma\u2019da camdan veya pi\u015fmi\u015f topraktan yap\u0131lan \u015fi\u015fe) bulundu. Kaz\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. H\u00fcseyin Metin, s\u00f6z konusu ampullan\u0131n o d\u00f6nemlerde ya\u015fayan hac\u0131lar taraf\u0131ndan kokulu kutsal su veya ya\u011f gibi kozmetik malzemeleri ta\u015f\u0131mak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBunu yapan ustan\u0131n parmak izleri bile ampullada duruyor. Paha bi\u00e7ilmez, birinci s\u0131n\u0131f bir malzeme\u201d dedi.<\/strong><\/em><\/p>\n Kafkas \u00dcniversitesi Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. H\u00fcseyin Metin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Dara Antik Kenti\u2019nde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda 3\u2019\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda M\u0131s\u0131r\u2019da do\u011fan ve Diocletianus d\u00f6neminde Hristiyan katliamlar\u0131 sonucu \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Aziz Menas\u2018\u0131n fig\u00fcr\u00fc bulunan 1400 y\u0131ll\u0131k ampulla bulundu.<\/p>\n K\u00fclt\u00fcr Varl\u0131klar\u0131 ve M\u00fczeler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, T\u00fcrk Tarih Kurumu, Dicle Kalk\u0131nma Ajans\u0131, Mardin Valili\u011fi, Mardin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, Mardin \u0130lk K\u00fclt\u00fcr ve M\u00fcze M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc deste\u011fi ile Dara Antik Kenti\u2019nde 2020 y\u0131l\u0131ndan bu yana kaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 titizlikle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini s\u00f6yleyen Do\u00e7. Dr. H\u00fcseyin Metin, \u201c1400 y\u0131ll\u0131k bu ampulla o d\u00f6nemlerde ya\u015fayan hac\u0131lar taraf\u0131ndan kokulu kutsal su veya ya\u011f gibi kozmetik \u00fcr\u00fcnleri ta\u015f\u0131mak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece bu bulgu ile Dara\u2019dan M\u0131s\u0131r\u2019a kutsal hac yolculu\u011fu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Dara\u2019dan M\u0131s\u0131r\u2019a gidenler d\u00f6n\u00fc\u015fte kokulu kutsal su veya ya\u011f gibi kozmetik \u00fcr\u00fcnlerini bu ampulla i\u00e7inde muhafaza ediyorlard\u0131\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u201cPAHA B\u0130\u00c7\u0130LMEZ B\u0130R ESER\u201d<\/strong><\/p>\n Do\u00e7. Dr. Metin, ampulla \u00fczerindeki Aziz Menas\u2019\u0131n fig\u00fcr\u00fcne dikkat \u00e7ekerek, bunun hikayesinin de son derece \u00f6nemli oldu\u011funu belirterek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n \u201cDara\u2019da kaz\u0131larda buldu\u011fumuz bu eser en iyi buluntular\u0131ndan bir tanesi. Buluntunun ayn\u0131 zamanda bir hikayesi var. Ampulla, antik d\u00f6nemde kutsal merkezlerde hac vazifesini g\u00f6ren hac\u0131lar\u0131n gitti\u011fi yerlerden kendi memleketlerine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir nevi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn koku kaplar\u0131yla benzer bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131yor. Ortada bir aziz fig\u00fcr\u00fc var. \u0130ki yan\u0131nda diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f develer ve en \u00fcst\u00fcnde ha\u00e7 motifleri yer almaktad\u0131r. Bu ampullalar olduk\u00e7a standart formlara sahiptir. Bir\u00e7ok kaz\u0131 buluntusu \u00e7\u0131kan yerlerde birebir benzer \u00f6rnekleri vard\u0131r. Bunlar\u0131n Afrika, Anadolu, Avrupa ve Suriye\u2019nin baz\u0131 kesimlerinde \u00f6rnekleri vard\u0131r. Bat\u0131 Anadolu\u2019da bulunan \u00f6rnekler olduk\u00e7a standartt\u0131r ve Bat\u0131 Anadolu ampullalar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor ve elimizde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz formlardan olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Buradaki azizin hikayesine gelecek olursak, azizin 3\u2019\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Diocletianus d\u00f6neminde Frigya B\u00f6lgesi\u2019nde bir asker olarak bulundu\u011funu biliyoruz. Ancak aziz, Hristiyan olduktan sonra ve Diocletianus Hristiyanlara yapm\u0131\u015f oldu\u011fu zul\u00fcmden dolay\u0131 askerden ayr\u0131lm\u0131\u015f ve inzivaya \u00e7ekilmi\u015ftir. Tabii bunu haber alan imparator kendisini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f. B\u00f6ylelikle m\u00fcritleri taraf\u0131ndan daha sonraki d\u00f6nemde naa\u015f\u0131 al\u0131narak \u0130skenderiye\u2019de Ebu Mena b\u00f6lgesinde g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. Buraya giden hac\u0131lar Ebu Aziz Menas\u2019\u0131 ziyaret ederek hac vazifesini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na geliyor ve geldikleri yerlerde de bu tip malzemeleri i\u00e7erisinde kutsal su, ya\u011f veya koku gibi kozmetik \u00fcr\u00fcnleri getirirlerdi. Tabi Dara\u2019da bunun \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi var. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu buluntu daha \u00f6nce burada \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla da Dara\u2019da 6\u2019nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda Hristiyan n\u00fcfusu yo\u011fun olarak ya\u015fam\u0131\u015f. \u0130skenderiye\u2019deki Ebu Mena\u2019ya hac vazifesini g\u00f6rmek i\u00e7in giden sivillerin oldu\u011funu bu malzemeyle tespit etmi\u015f olduk. Ampullay\u0131 yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuz bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde bunun 1400 y\u0131ll\u0131k oldu\u011funu belirledik. Birinci s\u0131n\u0131f kal\u0131ptan \u00e7\u0131kma bir malzeme ve \u00fcst\u00fcnde hala bunu yapan ustan\u0131n parmak izleri duruyor. Paha bi\u00e7ilmez bir eser.\u201d<\/p>\n
\n