![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Varl\u0131k-Vergisi-2.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Irving Baruh<\/strong><\/p>\n Cumhuriyet gazetesi yazar\u0131 Artun Day\u0131o\u011flu, Son g\u00fcnlerde, \u00f6zellikle Kul\u00fcp dizisiyle tekrar g\u00fcndeme gelmi\u015f Varl\u0131k Vergisi ile ilgili \u2018Varl\u0131k vergisi ger\u00e7e\u011fi\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla bir yaz\u0131 yazm\u0131\u015f.<\/strong><\/em><\/p>\n Yaz\u0131s\u0131nda, Varl\u0131k Verigisi\u2019nin nedenlerinin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n sapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, pop\u00fclist politikalara feda edildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Varl\u0131k vergisinin, 2.D\u00fcnya sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde ekonomiye nefes ald\u0131rmak amac\u0131yla uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011fru bir karar oldu\u011funu savunuyor.<\/p>\n Ancak yaz\u0131 kendi i\u00e7inde \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n Say\u0131n Artun Day\u0131o\u011flu, yaz\u0131s\u0131nda, \u2018Ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 alg\u0131\u2019 vurgusu ile verginin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gayri m\u00fcslimlere \u00f6detildi\u011finin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2019 s\u00f6yleyen, ayr\u0131ca \u2018Varl\u0131k Vergisi\u2019nin gayri m\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 bir politika oldu\u011funu s\u00f6yleyerek yarg\u0131laman\u0131n olduk\u00e7a yanl\u0131\u015f ve yanl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu\u2019 vurguluyor. \u00a0Fakat, \u2018B\u00f6yle bir verginin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n nedenlerini \u00f6zetlemek \u00f6nemlidir.\u2019 diye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmde ise, \u00a0Varl\u0131k vergisinin nedenlerini, \u2018O g\u00fcnlerde Anadolu a\u00e7l\u0131kla s\u0131nan\u0131rken \u0130stanbul\u2019da \u00e7o\u011funlu\u011fu gayri m\u00fcslimlerin olu\u015fturdu\u011fu bir kesim ise zenginliklerine zenginlik katm\u0131\u015ft\u0131r.\u2019 gibi ayr\u0131mc\u0131 bir c\u00fcmleyle a\u00e7\u0131klamaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n O zaman \u015fu soru akl\u0131ma geliyor; Varl\u0131k vergisi gayri m\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 bir politika de\u011filse, verginin \u00e7\u0131k\u0131\u015f nedeni, neden gayrim\u00fcslimlerin olu\u015fturdu\u011fu bir kesimin zenginliklerine zenginlik katmas\u0131d\u0131r?<\/p>\n \u2018Verginin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gayri m\u00fcslimlere \u00f6detildi\u011fi do\u011fru de\u011fildir.\u2019<\/strong><\/p>\n Verginin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gayri m\u00fcslimlere \u00f6detildi\u011finin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Say\u0131n Artun Day\u0131o\u011flu, \u00a0\u2018Verginin 30 milyon liras\u0131n\u0131 yabanc\u0131lar, 70 milyon liras\u0131n\u0131 \u0130stanbul\u2019da ya\u015fayan az\u0131nl\u0131klar ve 214 milyon liran\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131 \u0130stanbul ve Anadolu\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkler vermi\u015ftir.\u2019 iddias\u0131na kaynak olarak Cahit Kayra\u2019n\u0131n 2011 tarihli kitab\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yaz\u0131n\u0131n sonunda sadece Cahit Kayra\u2019n\u0131n 2011 ve 2018 y\u0131llar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 2 kitap g\u00f6steriliyor kaynak olarak. Cahit Kayra 2013 y\u0131l\u0131nda OdaTV ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir s\u00f6yle\u015fide, Varl\u0131k Vergisi d\u00f6neminde Maliye m\u00fcfetti\u015fi oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve gayrim\u00fcslimlere, az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik haks\u0131zl\u0131klar\u0131n, \u00e7ifte standartlar\u0131n uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor. Cahit Kayra, 2011 tarihli, \u201cSava\u015f T\u00fcrkiye ve Varl\u0131k Vergisi\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131, eski \u0130stanbul Defterdar\u0131 Faik \u00d6kte\u2019nin 1952 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cVarl\u0131k Vergisi Ger\u00e7e\u011fi\u201d kitab\u0131na cevap ama\u00e7l\u0131 yazm\u0131\u015f.<\/p>\n Faik \u00d6kte kimdir?<\/strong><\/p>\n Varl\u0131k Vergisi\u2019nin uyguland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Istanbul Defterdarl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini yapm\u0131\u015f Faik \u00d6kte, Varl\u0131k Vergisi ile ilgili t\u00fcm d\u00fczenlemelere ve fikrin do\u011fu\u015funa tan\u0131k olmu\u015f ve verginin uygulanmas\u0131ndan bizzat sorumlu olmu\u015f ki\u015filerden biridir.<\/p>\n Verginin \u0130stanbul\u2019da uygulanmas\u0131ndan sorumlu olan \u0130stanbul Defterdar\u0131 Faik \u00d6kte\u2019ye g\u00f6re ise, Varl\u0131k Vergisi kapsam\u0131nda toplanan 315.000.000 TL verginin 280.000.000 TL\u2019sini gayrim\u00fcslimler \u00f6demi\u015ftir.<\/p>\n Varl\u0131k Vergisi uygulamas\u0131 bir\u00e7ok \u00fclkenin tepkisini \u00e7ekmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131, \u00f6demelerde uygulanan vergi indirimleri ve \u00f6demede kolayl\u0131klar sayesinde vergiyi \u00f6deyebilmi\u015flerdi. Ancak bu kolayl\u0131klar gayri m\u00fcslimlere uygulanmam\u0131\u015ft\u0131. Bu sebeple Varl\u0131k Vergisi uygulamas\u0131 bir\u00e7ok \u00fclkenin tepkisini \u00e7ekmi\u015fti. ABD de bu \u00fclkelerden birisiydi. Ankara\u2019daki B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik\u2019ten g\u00f6nderilen raporlar \u00fczerine ABD D\u0131\u015fi\u015fleri harekete ge\u00e7mi\u015fti. T\u00fcrkiye\u2019nin Washington B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Mehmet M\u00fcnir Erteg\u00fcn\u2019e T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin Varl\u0131k Vergisi uygulamas\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman olmayan T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131na dair raporlar dile getirilerek bu konu hakk\u0131nda bilgi istenmi\u015fti.<\/p>\n Varl\u0131k Vergisi bir h\u00fck\u00fcmet politikas\u0131n\u0131n sonucuydu.<\/strong><\/p>\n Varl\u0131k vergisi, 27 ile 40 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki gayrim\u00fcslim (genel olarak Ermeni, Rum ve Yahudi) erkeklerin, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 nedeniyle Nisan 1941\u2019de amele taburu (ihtiyat erat\u0131) olarak silah alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen silahl\u0131 e\u011fitim yapt\u0131r\u0131lmak yerine yol, k\u00f6pr\u00fc, t\u00fcnel in\u015faatlar\u0131nda naf\u0131a askerleri olarak Temmuz 1942\u2019ye kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Yirmi Kur\u2019a Naf\u0131a Askerleri ya da Yirmi Kur\u2019a \u0130htiyatlar Olay\u0131\u2019ndan \u00fc\u00e7 bu\u00e7uk ay sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015fti.<\/p>\n Varl\u0131k vergisi, d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc Saraco\u011flu\u2019nun \u015fu s\u00f6zleriyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015fti.<\/p>\n \u201cBu kanun ayn\u0131 zamanda bir ihtilal kanunudur. Bize iktisadi istikbalimizi kazand\u0131racak bir f\u0131rsat kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Piyasam\u0131za hakim olan gayri T\u00fcrk unsurlar\u0131 bu sayede bertaraf ederek T\u00fcrk piyasas\u0131n\u0131 T\u00fcrk t\u00fcccarlar\u0131n\u0131n ve T\u00fcrklerin eline verece\u011fiz. \u0130stanbul\u2019daki gayrimenkullerin T\u00fcrklere intikalini yine bu sayede temin edece\u011fiz. Gayrimenkullere tarh edilecek verginin ancak d\u00f6rtte biri T\u00fcrklere tahmil edilecektir. Valiliklere bu yolda hususi talimatlar verilecektir. Bu talimatlar haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r; \u00e7ift\u00e7iden al\u0131nan para hi\u00e7bir zaman % 5\u2019ini tecav\u00fcz etmeyece\u011fi gibi i\u015fine halel getirmeden verece\u011fi para olacakt\u0131r. Gayrimenkul i\u00e7in de senelik kiras\u0131 2500 Liran\u0131n \u00fcst\u00fcnde olmak \u015fart\u0131 konmu\u015ftur. T\u00fcrkler i\u00e7in vergi nispeti gayr\u0131 T\u00fcrklerin verece\u011finin ancak d\u00f6rtte biri olacakt\u0131r. Kanunun ihtilal kokan taraf\u0131 budur. Ve bu gayr\u0131 T\u00fcrklerin iktisadi tefevvuklar\u0131n\u0131 nihayete erdirmeyi temin edecek bir kanun olacakt\u0131r.\u201d \u00a0Konu\u015fmada gayr\u0131 m\u00fcslim de\u011fil, gayr\u0131 t\u00fcrk tan\u0131mlar\u0131 ge\u00e7mektedir. Sonu\u00e7 olarak, Varl\u0131k Vergisi bir h\u00fck\u00fcmet politikas\u0131n\u0131n sonucuydu.<\/p>\n Varl\u0131k vergisi sonucu \u00e7al\u0131\u015fma kamplar\u0131na g\u00f6nderilenlerin tamam\u0131 gayri m\u00fcslim di.<\/strong><\/p>\n Son olarak iddia edildi\u011fi gibi az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik haks\u0131zl\u0131klar, \u00e7ifte standartlar uygulanmad\u0131 ise k\u00f6t\u00fc hayat ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve yetersiz t\u0131bbi bak\u0131m\u0131n oldu\u011fu A\u015fkale\u2019ye g\u00f6nderilen ve 20\u2019den fazlas\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi 1,229 m\u00fckellefin hepsi neden gayri m\u00fcslimdi?<\/p>\n \u2018\u00d6z\u00fcr siyasi partilerin de ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir \u00f6zele\u015ftiri mekanizmas\u0131d\u0131r<\/strong>\u2019<\/strong><\/p>\n Say\u0131n Artun Day\u0131o\u011flu, yaz\u0131s\u0131n\u0131 bitirirken, \u015fu c\u00fcmleleri sarfetmi\u015f,<\/p>\n \u2018G\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelirsek, ge\u00e7mi\u015fle hesapla\u015fmak hatta \u00f6z\u00fcr dilemek insanlar gibi siyasi partilerin de ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir \u00f6zele\u015ftiri mekanizmas\u0131d\u0131r. Ancak siyasi partiler bu \u00f6z\u00fcrlerin kapsam\u0131n\u0131 do\u011fru belirleyemez ve \u00f6z\u00fcr dileyecekleri olaylar\u0131n do\u011frusunu halka anlatmazlarsa, yap\u0131lan \u00f6z\u00fcrler, tarihi yalanlar\u0131yla kirletmek isteyen belli kesimlerin elinde, ger\u00e7ek tarihi de\u011fi\u015ftirmenin birer arg\u00fcman\u0131 haline gelir.\u2019 Varl\u0131k Vergisi ger\u00e7ek bir olayd\u0131r, 1,229 gayri m\u00fcslim \u00e7al\u0131\u015fma kamplar\u0131na g\u00f6nderilmi\u015ftir. Aileleri t\u00fcm varl\u0131klar\u0131ndan olmu\u015f, \u00e7ocuklar\u0131 babas\u0131z kalm\u0131\u015flard\u0131r. Varl\u0131k Vergisinin do\u011frusu budur. Halka anlat\u0131lmas\u0131 gerekenler, bu ger\u00e7eklerdir. Dedi\u011finiz gibi ge\u00e7mi\u015fle hesapla\u015fmak hatta \u00f6z\u00fcr dilemek insanlar gibi siyasi partilerin de ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir \u00f6zele\u015ftiri mekanizmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n