![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Dersim-360x240.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bu \u00fclkede e\u011fer yeni bir Cumhuriyet istiyorsak, art\u0131k bu sava\u015f\u0131 bitirmemiz ve bu sava\u015f dilinin dost ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131na bir son vermemiz; kendimize yeni bir kurulu\u015f hikayesi anlatmam\u0131z gerekiyor. Ve bu kurulu\u015f hikayesi, ba\u015fta Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 olmak \u00fczere, ya\u015fanan t\u00fcm y\u0131k\u0131mlar\u0131, Cumhuriyetin kurulu\u015f hikayesinin bir par\u00e7as\u0131 yapmas\u0131 gerekiyor.<\/strong><\/em><\/p>\n Taner Ak\u00e7am<\/strong><\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 30 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir, T\u00fcrkiye\u2019nin tarihi ile y\u00fczle\u015fmesinin zorunlu ve siyasetin bu konuyu merkezine almas\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011funu savunurum. Bu konuda o kadar \u00e7ok yaz\u0131 yazd\u0131m, konu\u015fma yapt\u0131m ki bazen bo\u015f duvara konu\u015ftu\u011fum hissine de kap\u0131ld\u0131m. Ama K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu son \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla yazd\u0131klar\u0131ma ses vermi\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00dcstelik bu yaz\u0131lar\u0131mdan birisindeki s\u00f6zlerimi de tekrar ederek (Gazete Duvar 16 Aral\u0131k 2020)<\/p>\n \u015eimdi herkes, Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu eksenli, \u201cYapar m\u0131 yapmaz m\u0131?\u201d, \u201cNe kadar y\u00fczle\u015fir, ne kadar y\u00fczle\u015fmez\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131yla me\u015fgul. Oysa bu do\u011fru bir y\u00f6ntem de\u011fil. Tart\u0131\u015fman\u0131n sadece K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nun s\u00f6yledikleri etraf\u0131nda d\u00f6nmesi bize bir \u015feyi g\u00f6steriyor. O da bu tart\u0131\u015fmaya kat\u0131lanlar\u0131n s\u00f6yleyecekleri bir \u015fey yok; bu nedenle yapabildikleri \u201c\u00e7eki\u015ftirmenin\u201d \u00f6tesine ge\u00e7miyor.<\/p>\n Burada konuyu bir ad\u0131m ileri g\u00f6t\u00fcrmek ve y\u00fczle\u015fmenin hangi \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda, Dersim \u00f6zelinden hareketle baz\u0131 g\u00f6zlemlerde bulunmak istiyorum. Ana tezim, T\u00fcrkiye\u2019nin temel probleminin, onun kurulu\u015f hikayesi oldu\u011fu ve bizim yeni bir kurulu\u015f hikayesine ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fudur.<\/p>\n Kurulu\u015f hikayesi \u00f6n ko\u015fuldur<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019de anlat\u0131lan ve hepimizin ezberlemi\u015f oldu\u011fu kurulu\u015f hik\u00e2yesi art\u0131k bu ulusu bir arada tutmaya yetmiyor. Ya\u015fanan bir \u2018toplumsal doku da\u011f\u0131lmas\u0131\u2019, \u2018kuma\u015f y\u0131rt\u0131lmas\u0131\u2019d\u0131r. Son y\u0131llarda, \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa var olan hukuk devletinin ve demokratik kurumlar\u0131n son derece ciddi erozyona u\u011framas\u0131n\u0131n arka plan nedenlerinden birisi de bu bilinen kurulu\u015f hikayesinin \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. 2023\u2019e giderken yeni bir Cumhuriyete ve buna uygun yeni kurucu bir hik\u00e2yeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Ana soru, yeni Cumhuriyetin kurucu hik\u00e2yesinin k\u00f6\u015fe ta\u015flar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131d\u0131r. Bu konuda birka\u00e7 \u00f6neride bulunmadan \u00f6nce eldeki kurucu hik\u00e2yenin ana probleminin ne oldu\u011funa de\u011finmek isterim.<\/p>\n Kurucu hikayesi bug\u00fcn ni\u00e7in sorun?<\/strong> Bu kurulu\u015f hik\u00e2yesini \u201cvatan\u0131 ve milleti b\u00f6lmek isteyen i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 verilmi\u015f bir yoktan varolu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131n\u201d anlat\u0131m\u0131 olarak \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. 1918-1923 Kurulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131n bu dilin olu\u015fmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6zel bir yeri vard\u0131r. Bu anlat\u0131, \u00fclkenin gerek siyasi gerekse entelekt\u00fcel k\u00fclt\u00fcrel atmosferine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde egemendir. Burada sa\u011fc\u0131-solcu, laik-M\u00fcsl\u00fcman, Alevi-S\u00fcnni fark etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sava\u015f, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun y\u0131k\u0131m\u0131 ile sonu\u00e7lanan y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n sava\u015flara ve onlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 travmalara bir son verdi.<\/p>\n Sava\u015flar ve takip eden yenilgiler her ulus i\u00e7in bir a\u015fa\u011f\u0131lanma ve k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmedir. Ortada y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve yaralanm\u0131\u015f bir ulusal onur vard\u0131r. Sava\u015flardan yenilgi ile \u00e7\u0131kan her ulus, ilk i\u015f olarak y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f onurunu tamire soyunur. T\u00fcrk Kurulu\u015f Sava\u015f\u0131, yaralanm\u0131\u015f ve zedelenmi\u015f T\u00fcrk onuruna s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir merhem gibiydi. Bu nedenle, sa\u011fc\u0131s\u0131ndan solcusuna, \u0130slamc\u0131s\u0131ndan milliyet\u00e7isine, laik sek\u00fclerlerinden Alevilere kadar geni\u015f kesimlerce sorunsuz kabul ve tekrar edildi.<\/p>\n Cumhuriyet\u2019in kurulu\u015f hikayesinin en \u00f6nemli taraf\u0131, onun bir zafer ve bir kahramanl\u0131k menk\u0131besi olarak anlat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu anlat\u0131m\u0131n bug\u00fcn i\u00e7in \u00e7ok ciddi sonu\u00e7lar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n Kurulu\u015f hikayesinin \u00fc\u00e7 olumsuzlu\u011fu<\/strong> Yani, sava\u015f deneylerinin aktar\u0131lmas\u0131 eksenli olu\u015fan bir kurulu\u015f efsanesi, bize sava\u015f\u0131n bug\u00fcn hala devam etti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. S\u00f6ylemde hala devam eden, bitmemi\u015f sava\u015f bug\u00fcnk\u00fc en temel problemimizdir. Bu kurulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131n art\u0131k bitirilmesi ve bu sava\u015f d\u00f6neminde olu\u015fmu\u015f dile bir son verilmesi gerekiyor.<\/p>\n \u0130kinci olumsuz sonu\u00e7: Kurulu\u015fu ve \u00f6zellikle bug\u00fcn\u00fc hala devam eden bir sava\u015f\u0131n diliyle anlamaya ve a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, d\u00fc\u015fman olarak tan\u0131mlanan ve zaferin kendilerine kar\u015f\u0131 kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen kesimlerin yine bu \u00fclkenin vatanda\u015flar\u0131 oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclmemesi sonucunu do\u011furuyor. S\u00f6z\u00fc edilen kurulu\u015f sava\u015f(lar)\u0131 asl\u0131nda Osmanl\u0131-T\u00fcrk devletinin kendi vatanda\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir sava\u015f idi. Devletin, kendi vatanda\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 verdi\u011fi sava\u015f\u0131, bize bir zafer ve kurulu\u015f hikayesi olarak anlatmas\u0131 ve sava\u015fta olu\u015fmu\u015f s\u00f6ylemin bug\u00fcn bile devam ettirilmesinin do\u011frudan sonucu ise bu \u00fclkenin \u00f6nemli bir kesiminin d\u0131\u015flanmas\u0131 ve yok say\u0131lmas\u0131 oldu. Bu \u00f6tekile\u015ftirilenler ve bug\u00fcn de hala d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6r\u00fclenler, \u00f6nce vaktiyle bu \u00fclkenin y\u00fczre 25\u2019ini olu\u015fturan H\u0131ristiyan vatanda\u015flar\u0131 idi. Ve daha sonra \u00f6zellikle Ko\u00e7giri ile ba\u015flayan yeni s\u00fcre\u00e7le birlikte K\u00fcrtler ve Aleviler de buna dahil edildiler. Dersim, bu sava\u015flar\u0131n belki de son dura\u011f\u0131n\u0131 temsil eder.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc negatif yan sonu\u00e7: Kurulu\u015f hikayesinin hala devam etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir sava\u015f olarak anlat\u0131lmas\u0131 ve hat\u0131rlanmas\u0131 anlat\u0131lan hik\u00e2yenin asl\u0131nda bir y\u0131k\u0131m ve katliam hikayesi oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclmemesi sonucunu do\u011furuyor. Ve bu y\u0131k\u0131mla asla y\u00fczle\u015fme ihtiyac\u0131n\u0131n duyulmuyor olmas\u0131n\u0131n as\u0131l nedeni budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, y\u0131k\u0131mlar, katliamlar ve ya\u015fan\u0131lan ac\u0131lar, bir zaferin olmazsa olmaz yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fcler. Bu nedenle ne 1968 sol ku\u015fa\u011f\u0131 ve oradan \u00fcreyen solcu \u00f6rg\u00fctler, ne 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n Ergenekoncular\u0131 ne de 2013 Gezi sonras\u0131 AKP \u00e7evreleri, kendilerini \u201cKuvay\u0131 Milliyeci\u201d olarak tan\u0131mlamakta bir mahsur g\u00f6rd\u00fcler. Kendileri bug\u00fcn\u00fcn yeni kurucu kahramanlar\u0131yd\u0131 ve yapmalar\u0131 gereken de atalar\u0131n\u0131n yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi tamamlamakt\u0131. Siyaseten yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u201cikinci kurtulu\u015f sava\u015f\u0131\u201d olarak g\u00f6stermeyen ve b\u00f6yle anlatmayan bir siyasi \u00e7evre bulmak ger\u00e7ekten zordur.<\/p>\n Yeni bir hik\u00e2yenin baz\u0131 \u00f6n ta\u015flar\u0131<\/strong> E\u011fer bu Cumhuriyet\u2019te t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr bi\u00e7imde bir arada ya\u015famalar\u0131 arzulan\u0131yorsa imha edilen ve yok say\u0131lan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n hikayesinin de kurulu\u015f hikayesinin bir par\u00e7as\u0131 haline getirilmesi \u015fartt\u0131r. H\u0131ristiyan\u2019\u0131n, (Ermeni, Rum, S\u00fcryani) Yahudi\u2019nin, K\u00fcrt\u2019\u00fcn, Alevi\u2019nin \u00e7ekti\u011fi ac\u0131y\u0131 yeni kurulu\u015f hikayesinin harc\u0131 haline getiremezsek yar\u0131n\u0131 kuramay\u0131z. Bu kesimlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 katliam ve ac\u0131lar\u0131n \u00f6yle \u00e7ok kesi\u015fme noktas\u0131 vard\u0131r ki, tarihe ele\u015ftirel g\u00f6zle bakarak bu kesi\u015fmeleri g\u00f6rmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Dersim\u2019in yeri ve anlam\u0131<\/strong> Ve asl\u0131nda bu s\u00fcreklili\u011fi g\u00f6zlemek i\u00e7in 1937-1938\u2019de kadar beklemeye de gerek yoktur.<\/p>\n Kesi\u015fme noktalar\u0131na ufak \u00f6rnekler<\/strong> Daha 1937-38 katliam\u0131ndan be\u015f y\u0131l \u00f6nce bile, 1933\u2019te Dersim\u2019de yap\u0131lan askeri operasyonlar\u0131n \u00f6nemli hedeflerinden birisi b\u00f6lgede saklanan Ermenileri bulmakt\u0131r. Bu y\u0131l yap\u0131lan operasyonlar hakk\u0131nda 6 Eyl\u00fcl 1933 tarihinde bir rapor yazan Umum M\u00fcfetti\u015flik, yap\u0131lan aramalarda bulunan Ermeni say\u0131lar\u0131n\u0131 aktar\u0131r ve yakalanan Ermenilerin daha \u00f6nce planland\u0131\u011f\u0131 ve\u00e7hile s\u00fcrg\u00fcn edildikleri bildirilir. Raporda aktar\u0131lan \u00f6nemli bir bilgi de k\u00f6ylerden, aralar\u0131ndaki Ermeni n\u00fcfusunu bildirmelerinin istendi\u011fi ve ama gelen bilgilerde hi\u00e7bir Ermeni\u2019nin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6ylendi\u011fidir. Dersimliler, aralar\u0131ndaki Ermenileri korumaktad\u0131rlar.<\/p>\n 1937-38 katliam\u0131n\u0131n \u00f6nemli nedenlerinden birisi de Dersimlilerin Ermenileri korumu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Katliamdan kurtulan bir g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131, askerlerin bazen \u00f6ld\u00fcrmelerden \u00f6nce bazen de sonra, erkeklerin pantolonlar\u0131n\u0131 indirip, s\u00fcnnetli olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 kontrol ettiklerini aktar\u0131r. \u00d6rne\u011fin X\u00ea\u00e7e\u2019deki katliam\u0131n yap\u0131lma sebebinin buran\u0131n\u0131 ahalisinin Ermeni olmas\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Tan\u0131k, X\u00ea\u00e7e katliam\u0131 sonras\u0131, askerlerin erkeklerin donlar\u0131n\u0131 indirip, s\u00fcnnetli olup olmad\u0131klar\u0131na bakt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledikten sonra, h\u00fck\u00fcmetin \u201cbiz bunlar\u0131 Rum-Ermeni sand\u0131k\u201d diyerek \u201cpi\u015fman oldu\u011funu\u201d aktar\u0131r.<\/p>\n Son s\u00f6z<\/strong> Dersim ve onun sembolik \u00f6nderi Seyit R\u0131za da bu yeni kurulu\u015f hikayesinin en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131d\u0131r. Dersimin ve Seyit R\u0131za\u2019n\u0131n bizim kurulu\u015f hikayemizin bir par\u00e7as\u0131 ve sembol\u00fc yap\u0131lmalar\u0131 bizim demokratik gelece\u011fimizin garantisi olacakt\u0131r.<\/p>\n (Not: Bu yaz\u0131, 18-20 Kas\u0131m 2021 tarihlerde d\u00fczenlenen, \u201cDer Nicht Anerkannte Genozid Dersim 1937-1938\u201d Uluslararas\u0131 Konferans\u0131na sunulan tebli\u011fin g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f halidir. T\u00fcrkiye\u2019de daha \u00f6nce Bianet sitesinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r)<\/em><\/p>\n http:\/\/www.agos.com.tr\/tr\/yazi\/26437\/kilicdaroglu-tarihle-yuzlesme-ve-yeni-kurucu-hikaye\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu \u00fclkede e\u011fer yeni bir Cumhuriyet istiyorsak, art\u0131k bu sava\u015f\u0131 bitirmemiz ve bu sava\u015f dilinin dost ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131na bir son vermemiz; kendimize yeni bir kurulu\u015f hikayesi anlatmam\u0131z gerekiyor. Ve bu kurulu\u015f hikayesi, ba\u015fta Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 olmak \u00fczere, ya\u015fanan t\u00fcm y\u0131k\u0131mlar\u0131, Cumhuriyetin kurulu\u015f hikayesinin bir par\u00e7as\u0131 yapmas\u0131 gerekiyor. Taner Ak\u00e7am A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 30 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":65838,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-65837","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"\n
\nBir ulusu bir arada tutan fakt\u00f6rler aras\u0131nda \u00f6nemli olanlardan biri anlat\u0131lan kurulu\u015f hikayesidir. Bu hik\u00e2ye hem insanlar aras\u0131nda kolektif bir aidiyet duygusu yarat\u0131r hem de toplumun ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kurumlara me\u015fruiyet zemini kazand\u0131r\u0131r. \u00d6zellikle hukuk devleti ve onun esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan demokratik kurumlar\u0131n i\u015flerli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kurulu\u015f hikayesinin kapsay\u0131c\u0131 karakteri \u00e7ok \u00f6nemlidir. Burada Ulus\u2019u Hannah Arendt\u2019in jenerik \u2018ulus devlet- nation state\u2019 ba\u011flam\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemek isterim ve kastetti\u011fim T\u00fcrkiye\u2019dir.<\/p>\n
\nT\u00fcrkiye\u2019nin bug\u00fcnk\u00fc kurucu hik\u00e2yesi, esas olarak onun kurulu\u015f sava\u015f(lar)\u0131n\u0131 anlat\u0131r. O zaman\u0131n ve sava\u015f\u0131n\u0131n dili bug\u00fcn de egemendir. Bug\u00fcn ge\u00e7mi\u015fimiz ve gelece\u011fimizle kurdu\u011fumuz ili\u015fkiyi esas olarak belirleyen o d\u00f6nemde olu\u015fmu\u015f bu sava\u015f\u0131n dilidir. Ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihini 19\u2019unc\u00fc y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131ndaki S\u0131rp isyan\u0131na veya 1878 Berlin anla\u015fmas\u0131n\u0131 kadar geriye g\u00f6t\u00fcrebilirsiniz. Ama \u00f6zel olarak 1912-13 Balkan sava\u015flar\u0131 ile derinle\u015fen ve 1938\u2019de tamamlanan kurulu\u015f sava\u015flar\u0131nda olu\u015fan bir sava\u015f dilinden s\u00f6z ediyorum. Ve bug\u00fcn i\u00e7in de zihinlerde devam eden bir sava\u015f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediyorum.<\/p>\n
\nBirinci olumsuz sonu\u00e7: Bug\u00fcn dahi hala bu sava\u015flarda olu\u015fmu\u015f sava\u015f\u0131n dilinin kullan\u0131yoruz. Bu sava\u015f dili ile, sadece o d\u00f6nemin sava\u015f(lar)\u0131 ve yap\u0131lanlar kutsanm\u0131yor, o sava\u015flar\u0131n deneyimleri de bug\u00fcne aktar\u0131l\u0131yor ve bug\u00fcn\u00fcn olaylar\u0131 da esas olarak o d\u00f6nemin sava\u015f s\u00f6ylemi i\u00e7inde de\u011ferlendiriliyor. Sava\u015f y\u0131llar\u0131nda olu\u015fmu\u015f dost ve d\u00fc\u015fman kategorileri sadece bug\u00fcne aynen aktar\u0131lm\u0131yor, bug\u00fcnk\u00fc akt\u00f6rler de ayn\u0131 dost-d\u00fc\u015fman kategorileri ile de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n
\nBug\u00fcnk\u00fc Cumhuriyetin en \u00f6nemli krizi budur ve \u00fc\u00e7 sac aya\u011f\u0131nda sahiptir: Kurulu\u015f hikayesinin sadece bir zafer sava\u015f\u0131 olarak anlat\u0131lmas\u0131; bug\u00fcn de hala bu sava\u015f\u0131n devam etti\u011fine inan\u0131lmas\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc sorunlarla bu sava\u015f\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 ve diliyle yakla\u015f\u0131lmas\u0131 ve yok edilen ve imha edilenin bu \u00fclkenin vatanda\u015flar\u0131 oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclememesi\u2026 Bu nedenle tarihteki y\u0131k\u0131mlar\u0131n, katliamlar\u0131n, ac\u0131lar\u0131n bu hik\u00e2yede yeri yoktur. Bu kurulu\u015f hikayesi bu \u015fekilde anlat\u0131lmaya devam edildi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e ne tarihle y\u00fczle\u015fmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ne de bar\u0131\u015f ve demokrasiyi esas alm\u0131\u015f bir gelecek kurmak.
\nBug\u00fcn art\u0131k de\u011fi\u015fmesi gereken budur. Bize yeni bir kurulu\u015f hikayesi \u015fartt\u0131r. Art\u0131k sava\u015f\u0131n bitti\u011finin kabul edilmesi ve bu sava\u015f diline bir son verilmesi gerekiyor. Bug\u00fcn\u00fcn siyasetine ge\u00e7mi\u015f sava\u015f\u0131n zihniyeti ve diliyle yakla\u015fmak bir kurulu\u015f de\u011fil bir y\u0131k\u0131m habercisidir. Ge\u00e7mi\u015f \u00fczerine konu\u015fmak sadece tarih konu\u015fmak de\u011fildir, gelece\u011fi kurmakt\u0131r. \u0130yi bir gelecek kurmak istiyorsan\u0131z, ge\u00e7mi\u015f y\u0131k\u0131mlar\u0131 b\u00fcy\u00fck zaferler olarak anlatmaktan vazge\u00e7mek ve ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f y\u0131k\u0131m ve katliam hikayelerini yeni kurulu\u015f hikayesinin bir par\u00e7as\u0131 haline getirmek zorunday\u0131z.<\/p>\n
\nBenim a\u00e7\u0131mdan, 1937-38 Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00fczerine konu\u015fmam\u0131z\u0131n anlam\u0131 burada yat\u0131yor. Dersim katliam\u0131, kendisinden \u00f6nceki ya\u015fanan katliamlar\u0131n hem son noktas\u0131d\u0131r ve hem de onlar\u0131n izlerini ta\u015f\u0131r. Ba\u015fta Ermeniler, H\u0131ristiyanlar\u0131n imhas\u0131n\u0131n derin izlerini Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131nda da ya\u015far\u0131z. Dersim, Ermeni, S\u00fcryani ve Rum soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n nihai bir noktas\u0131, Osmanl\u0131\u2019da ba\u015flayan\u0131n Cumhuriyette tamamlanmas\u0131 gibidir.<\/p>\n
\n1920 Aral\u0131k ay\u0131nda kurulan Milli Ordu\u2019nun kumand\u0131 Sakall\u0131 Nurettin Pa\u015fa\u2019n\u0131n verdi\u011fi ilk emirlerden birisi Ko\u00e7giri ve Dersim b\u00f6lgesindeki M\u00fcsl\u00fcman olmayanlar\u0131n listesinin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ko\u00e7girililer, \u201cErmenilerden sonra s\u0131ra bize geldi ve bizi de Ermeniler gibi s\u00fcrecek ve kesecekler\u201d, endi\u015fesi ile hareket ederler. Nitekim, resmi yaz\u0131\u015fmalarda, Ko\u00e7giri katliam\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi olarak g\u00f6sterilen \u00dcmraniye olaylar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek failinin Ermeniler oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131r ve b\u00f6lge insan\u0131 Ermenilerle i\u015f birli\u011fi yapmakla su\u00e7lan\u0131r. Ko\u00e7giri ve Dersim katliamlar\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayan H\u00fcseyin H\u00fcsn\u00fc olarak da bilinen Abdullah Alpdo\u011fan, Ermeni ve Pontus soyk\u0131r\u0131mlar\u0131nda da \u00e7ok \u00f6nemli roller oynam\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00fckr\u00fc Kaya ve Mustafa Abd\u00fclhalik Renda gibi Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015f akt\u00f6rlerinin Dersim soyk\u0131r\u0131m\u0131nda da ba\u015frol olduklar\u0131na de\u011finmek bile gereksiz.<\/p>\n
\nBu \u00fclkede e\u011fer yeni bir Cumhuriyet istiyorsak, art\u0131k bu sava\u015f\u0131 bitirmemiz ve bu sava\u015f dilinin dost ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131na bir son vermemiz; kendimize yeni bir kurulu\u015f hikayesi anlatmam\u0131z gerekiyor. Ve bu kurulu\u015f hikayesi, ba\u015fta Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 olmak \u00fczere, ya\u015fanan t\u00fcm y\u0131k\u0131mlar\u0131, Cumhuriyetin kurulu\u015f hikayesinin bir par\u00e7as\u0131 yapmas\u0131 gerekiyor. Zaferlerle biten sava\u015flar de\u011fil, bu \u00fclkenin kendi vatanda\u015flar\u0131na yaz\u0131k edildi\u011fi; Rum, S\u00fcryani, Ermeni, K\u00fcrt ve Alevi bu \u00fclke vatanda\u015f\u0131na yaz\u0131k edildi\u011fi bu yeni hik\u00e2yenin merkezinde durmal\u0131d\u0131r. \u201cVatan\u0131 b\u00f6lmek isteyen i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u201d s\u00f6ylemi yerini \u201cyaz\u0131k edilen vatanda\u015flara\u201d b\u0131rakmak zorundad\u0131r. Tek\u00e7i, monolog\u00e7u de\u011fil, farkl\u0131 anlat\u0131mlara olanak sa\u011flayan, \u00e7o\u011fulcu bir kurulu\u015f hikayesine ihtiyac\u0131m\u0131z var. E\u011fer bug\u00fcn\u00fcn K\u00fcrd\u00fc, Alevisi, Ermenisi, S\u00fcryanisi kendisini, bu kurulu\u015f hikayesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6remezse bu topraklarda bir arada ya\u015famak imk\u00e2ns\u0131z hale gelir.<\/p>\n