{"id":65755,"date":"2021-11-18T02:36:33","date_gmt":"2021-11-18T07:36:33","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=65755"},"modified":"2021-11-18T02:36:33","modified_gmt":"2021-11-18T07:36:33","slug":"romanlar-ve-rakamlarla-varlik-vergisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=65755","title":{"rendered":"Romanlar ve rakamlarla Varl\u0131k Vergisi"},"content":{"rendered":"
<\/p>\n
Ekranlarda f\u0131rt\u0131nalar estiren \u00b4Kul\u00fcp\u00b4 dizisinin \u0131\u015f\u0131k tuttu\u011fu konulardan biri de 79 y\u0131l \u00f6nce bu g\u00fcnlerde hayat\u0131m\u0131za giren Varl\u0131k Vergisi oldu.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n
Bahar AKPINAR<\/strong><\/p>\n
Dizi \u00fczerine yap\u0131lan r\u00f6portajlarda bir\u00e7ok insan\u0131n toplumu b\u00f6ylesine yaralayan, ayr\u0131\u015ft\u0131ran bu olay hakk\u0131nda ne kadar bilgisiz b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131na bir kez daha \u015fahit olduk. Toplumsal haf\u0131za da bu konuda ikiye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumda. Varl\u0131k Vergisi ile ya\u015fananlar bir kesim i\u00e7in haf\u0131zalarda asla unutulmayacak ac\u0131lar\u0131n sakland\u0131\u011f\u0131 yerken, di\u011fer kesim i\u00e7in alt\u0131 doldurulmam\u0131\u015f, empati kurulamayan iki kelimeden ibaret.<\/p>\n
Siyasi tarihin kendi kirli yanlar\u0131n\u0131 anlatmaktan ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, Varl\u0131k Vergisi gibi konular\u0131n s\u0131radan bir T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n e\u011fitim hayat\u0131 boyunca kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmamas\u0131na \u015fa\u015f\u0131rmak safl\u0131k olur. Ba\u015fka tarihlere bakarken k\u0131l\u0131 k\u0131rk yaran ne var ki kendi tarihine kar\u015f\u0131 miyop olan bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ne yaz\u0131k ki toplumsal haf\u0131zan\u0131n bu \u00f6nemli sayfalar\u0131n\u0131 tamamlamaktan \u00e7ok aciz kal\u0131yor.<\/p>\n
Oysa toplumun daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in siyasi otoritenin ya\u015fananlarla y\u00fczle\u015fmesi, ge\u00e7mi\u015fle hesapla\u015farak yaral\u0131 nesillerden \u00f6z\u00fcr dilemesi ve bu ac\u0131lar\u0131 anmas\u0131 gerekiyor. Her ne kadar bunun gelecekte bir g\u00fcn eninde sonunda olaca\u011f\u0131n\u0131 umut etsem de \u00e7ok belli ki o g\u00fcne kadar bu y\u00fczle\u015fme siyasi bir s\u00f6ylem \u00fczerinden de\u011fil de sanat \u00fczerinden yap\u0131lacak. T\u00fcrk toplumu kendi hikayeleri \u00fczerinden kendisiyle yeniden tan\u0131\u015facak, yeniden sar\u0131lacak.<\/p>\n
Dijital platformlar\u0131n g\u00f6rece daha \u00f6zg\u00fcr davrand\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde Varl\u0131k Vergisi gibi konular\u0131n ekranlara bu denli ge\u00e7 yans\u0131mas\u0131n\u0131 anlamak elbette m\u00fcmk\u00fcn. Peki daha \u00f6zg\u00fcr olmas\u0131n\u0131 bekledi\u011fimiz edebiyat bu konuya nas\u0131l yakla\u015ft\u0131, aradan ge\u00e7en 79 y\u0131lda neler \u00fcretildi diye soracak olursak pek parlak bir tabloyla kar\u015f\u0131la\u015fam\u0131yoruz.<\/p>\n
Akl\u0131ma ilk gelenlerden biri Y\u0131lmaz Karakoyunlu\u2019nun kaleme ald\u0131\u011f\u0131\u00a0\u2018Salk\u0131m Han\u0131m\u0131n Taneleri\u2019<\/em>\u00a0roman\u0131. 1990 y\u0131l\u0131nda Yunus Nadi Roman \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen, 1999\u2019da sinemaya uyarlanan Salk\u0131m Han\u0131m\u0131n Taneleri, ya\u015fanan ac\u0131lar\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i bi\u00e7imde ele almas\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00a0Karakoyunlu Varl\u0131k Vergisi\u2019ni\u00a0\u201cServetin el de\u011fi\u015ftirmesi, mirasta da olur. Bir servet s\u0131n\u0131f de\u011fi\u015ftiriyorsa, i\u015fte o zaman f\u0131rsat do\u011fuyor demektir. Her \u015fey alt\u00fcst olur. B\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrlerin ahlak\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren olay budur\u201d\u00a0<\/em>diyerek tan\u0131ml\u0131yor. Sermayenin s\u0131n\u0131f de\u011fi\u015ftirmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda geni\u015f toplumun sessizli\u011fini ahlaki bir zafiyet olarak de\u011ferlendiren bu s\u00f6zler, Yahudi bir aileden gelen Amerikal\u0131 yazar ve filozof Susan Sontag\u2019\u0131n\u00a0\u2018Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n Ac\u0131s\u0131na Bakmak\u2019<\/em>\u00a0kitab\u0131nda alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi bir durumla da \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr niteliktedir.<\/p>\n
Sontag,\u00a0\u201cH<\/em>at\u0131rlamak etik bir edimdir. Kendi ba\u015f\u0131na ve kendisi olarak de\u011feri vard\u0131r\u201d<\/em>dedikten sonra,\u00a0\u201cHayat, eski ile yeni aras\u0131nda bir dizi anla\u015fmadan ibaret de\u011filse nedir?\u201d<\/em>\u00a0diye sorar. Bu sat\u0131rlardan geri d\u00f6n\u00fcp bize bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ekilen ac\u0131lar\u0131 toplumsal haf\u0131za \u00fczerinden hat\u0131rlay\u0131p hissederek ge\u00e7mi\u015f ile bug\u00fcn aras\u0131nda bir anla\u015fma yapamam\u0131\u015f oldu\u011fumuzu g\u00f6rmek 79 y\u0131l sonra sadece ac\u0131 verici de\u011fil, utand\u0131r\u0131c\u0131 da.<\/p>\n
Varl\u0131k Vergisi\u2019ni konu eden romanlardan bir di\u011ferinin yazar\u0131 olan Zaver Biberyan,\u00a0\u2018Babam A\u015fkale\u2019ye Hi\u00e7 Gitmedi\u2019<\/em>de,\u00a0\u201cBaz\u0131 insanlar zenginle\u015ftikten sonra her \u015feyi unutur\u201d\u00a0<\/em>diyerek hat\u0131rlaman\u0131n ahlaki edimini sermayenin s\u0131n\u0131f de\u011fi\u015ftirmesi \u00fczerinden ele al\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki tablolara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Varl\u0131k Vergisi ile ilgili gayrimenkul al\u0131m sat\u0131m\u0131 \u00fczerinden el de\u011fi\u015ftiren servetin s\u0131n\u0131fsal detaylar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu ayn\u0131 zamanda ac\u0131 \u00e7ekenlerle, sessiz kalanlar\u0131n, unutamayanlarla hi\u00e7 hat\u0131rlamayanlar\u0131n da tablosudur:<\/p>\n
\n
\n\n
\n
Varl\u0131k Vergisi ile \u0130lgili Gayrimenkul Satanlar<\/td>\n
Sat\u0131lan Gayrimenkullerin Toplam De\u011feri<\/td>\n
Varl\u0131k Vergisi\u2019ni konu alan romanlardan ger\u00e7ekle ili\u015fkisi en kopuk olan Mahmut \u015eenol taraf\u0131ndan masals\u0131 bir kurguyla yaz\u0131lan\u00a0\u2018\u00c7erkes Adil Pa\u015fa\u2019n\u0131n Tahsildarl\u0131k G\u00fcnleri\u2019<\/em>dir. Anadolu\u2019da Varl\u0131k Vergisi toplamakla g\u00f6revlendirilen gezici vergi tahsildarlar\u0131ndan \u00c7erkes Adil Pa\u015fa ile korumas\u0131 Jandarma Onba\u015f\u0131 Be\u015fir Yaman\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7enlerin Don Quichotte ve Sancho Panza\u2019n\u0131n hikayelerini and\u0131ran fantastik bir kurguda ele almas\u0131 nedeniyle tarihsel ger\u00e7eklikten kopuk bir izlenim verir. Tarihi bir sorumluluk \u00fcstlenmez. Haf\u0131za olu\u015fumuna katk\u0131da bulunmaz.<\/p>\n
79 y\u0131la yay\u0131lan bu c\u0131l\u0131z \u00f6rneklere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok\u00e7a mahir kalemi olan edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n bu konuda sessiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Oysa Sontag\u2019\u0131n da dedi\u011fi gibi,\u00a0\u201cEdebiyat \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. \u00d6zellikle de birer de\u011fer olarak okuman\u0131n i\u00e7ed\u00f6n\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ayaklar alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fda edebiyat, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ta kendisidir!\u201d<\/em><\/p>\n
Sat\u0131rlar\u0131n, sahnelerin, ekranlar\u0131n daha da \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n
Bu yaz\u0131da Dr. Berna T\u00fcrkdo\u011fan\u2019\u0131n doktora tezinden, Y\u0131lmaz Karakoyunlu\u2019nun \u2018Salk\u0131m Han\u0131m\u0131n Taneleri\u2019, Zaver Biberyan\u2019\u0131n \u2018Babam A\u015fkaleye Hi\u00e7 Gitmedi\u2019, Susan Sontag\u2019\u0131n \u2018Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n Ac\u0131s\u0131na Bakmak\u2019 kitaplar\u0131ndan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/em><\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Varl\u0131k-Vergisi-181x270.jpeg\")
<\/p>\n