![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n-07-plakalar\u0131-360x208.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
21 plakal\u0131 \u015fehirde \u00e7ok say\u0131da 07, 34 ve 06 plakal\u0131 ara\u00e7 var. Bunun nedeni ne \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr ki K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ayr\u0131mc\u0131l\u0131k y\u00fcz\u00fcnden gitti\u011fi baz\u0131 \u015fehirlerde sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n Murad M\u0131h\u00e7\u0131\u00a0<\/strong> Yaln\u0131z analar a\u011flad\u0131, d\u00fcnyan\u0131n iki ucunda\u2026\u201d<\/p>\n Bertolt Brecht<\/p>\n Bu haftaki yaz\u0131m\u0131 birden fazla ad\u0131 olan Amid, Dikranaged, Amed ya da Diyarbak\u0131r \u00fczerine yazaca\u011f\u0131m. Tarihsel a\u00e7\u0131dan bu g\u00fczel \u015fehre gitmek bana ilk defa nasip oldu. Bu kadar zamand\u0131r gitmedi\u011fim i\u00e7in ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemeliyim\u2026<\/p>\n Ge\u00e7en yaz\u0131lar\u0131mda bahsetti\u011fim gibi, \u00f6lenlerin defnedilememesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc ya\u015fanan sorunlara \u00f6ncelik veren bir \u00e7al\u0131\u015fmadan bahsetmi\u015ftim. \u00d6l\u00fcmlere Sayg\u0131 \u0130nisiyatifi\u2019nin b\u00f6lge toplant\u0131s\u0131n\u0131 izlemeye davet edildim. \u00d6nce pandemi falan dedim ama gazeteci arkada\u015f\u0131m Ali ve di\u011fer dostlar\u0131n \u0131srar\u0131na dayanamayarak cesaretle u\u00e7a\u011fa bindim\u2026<\/p>\n U\u00e7akta yan\u0131ma oturan bir \u00e7ift ile hemen sohbete ba\u015flad\u0131m. Sohbet s\u0131ras\u0131nda \u00e7ift benim \u015fehrin yabanc\u0131s\u0131 oldu\u011fumu fark edip bir anda Amed halk\u0131n\u0131n ne kadar misafirperver oldu\u011funu anlatmaya ba\u015flad\u0131. \u00c7ift, k\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00fcniversiteye yazd\u0131rm\u0131\u015f ve d\u00f6n\u00fcyordu. Konu\u015fma ilerleyince k\u0131zlar\u0131n\u0131n Afyonlu bir ailenin k\u0131z\u0131yla birlikte kalaca\u011f\u0131n\u0131 ve k\u0131z\u0131n ailesinin s\u00f6ylediklerini aktard\u0131. Afyonlu baban\u0131n, k\u0131z\u0131n\u0131n beraber kalaca\u011f\u0131 arkada\u015f\u0131n\u0131n ailesinin K\u00fcrt oldu\u011funu anlay\u0131nca c\u00fcmleye \u201cYa biz hepimiz T\u00fcrk\u2019\u00fcz\u201d diye ba\u015flamas\u0131n\u0131 \u00fcz\u00fclerek anlatt\u0131. Bunu benim kimli\u011fimi \u00f6\u011frenince cesaretle anlatmas\u0131 da ayr\u0131ca bir dipnot olsun\u2026<\/p>\n Y\u0131llard\u0131r u\u00e7a\u011fa s\u00fcrekli korkarak binmek zorunda kalan biri olarak hayat\u0131mda ilk defa hostesin bir yolcuyla ciddi kavgas\u0131na \u015fahit oldum. Hostes, bir yolcunun kendi fotosunu \u00e7ekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek tepki verdi. Tepkisi o kadar b\u00fcy\u00fck oldu ki. Yolcu hemen telefonunu g\u00f6sterdi ve kendini \u00e7ekti\u011fini g\u00f6stermesi dahi ikna etmeye yetmedi. \u0130nene kadar aralar\u0131ndaki tart\u0131\u015fma s\u00fcrd\u00fc. Hostesin bu sefere kafas\u0131nda soru i\u015faretleriyle \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u015fik\u00e2rd\u0131. Bu tip durumlara Diyarbak\u0131r halk\u0131n\u0131n al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu kendi aralar\u0131ndaki konu\u015fmalardan fark ettim\u2026<\/p>\n \u0130nmeye yak\u0131n yan\u0131mda oturan aile beni merkeze b\u0131rakabilece\u011fini s\u00f6yledi. \u0130tiraf etmeliyim ki aile K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n misafirperver oldu\u011funu ispatlama \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeydi.<\/p>\n Kendi kendime sordum. Ben o aile gibi tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m ki\u015fileri arabama al\u0131p \u0130stanbul\u2019da bir yere b\u0131rak\u0131r m\u0131yd\u0131m? Ya da hepimiz bu soruyu kendimize soral\u0131m\u2026<\/p>\n Gazeteci arkada\u015f\u0131m Ali, beni alandan ald\u0131. U\u00e7a\u011fa bindi\u011fimde kafamdaki Diyarbak\u0131r\u2019dan \u00e7ok farkl\u0131 bir yer g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc s\u00f6ylemem gerekir. \u0130lk ba\u015fta fark etti\u011fim detay 21 plakal\u0131 ara\u00e7lar kadar 07, 34 ve 06 plakal\u0131 ara\u00e7lar\u0131n olmas\u0131yd\u0131. G\u00f6zlem i\u00e7in g\u00f6z\u00fcn\u00fcz a\u00e7\u0131ksa bunu fark etmek \u00e7ok zor olmuyor. Bunu dost sohbetlerinde a\u00e7t\u0131\u011f\u0131mda herkesin yorumu ayn\u0131yd\u0131. 21 plakal\u0131 bir ara\u00e7la \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda ya\u015fayacaklar\u0131 sorunlar\u0131 anlatt\u0131lar. K\u0131sa zaman evvel de Konya\u2019da 21 plakal\u0131 ara\u00e7 kullanan bir \u015fahs\u0131n ba\u015f\u0131na gelenleri hat\u0131rlatt\u0131lar. Bu nedenle 21 plaka d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer 3 plakal\u0131 ara\u00e7lar\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylediler\u2026<\/p>\n \u0130lk dostlarla bulu\u015ftu\u011fum yer resmen beni b\u00fcy\u00fcledi. Tarihi evlerin sokak aralar\u0131nda bir kahve\u2026 Belli ki Ermeni yerle\u015fim yeri olan o mahallenin i\u00e7indeki bir evin avlusuymu\u015f. Dar sokaklar aras\u0131ndaki bu ferah avluda bir \u00e7ay i\u00e7mek a\u00e7 karn\u0131na dahi olsa \u00e7ok keyifliydi.<\/p>\n Yemek konusuna ge\u00e7ince anlat\u0131lanlar\u0131 Ermenilerin bu konuda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hik\u00e2yeye benzettim. Buraya gelen turistlerin \u201cAh sizin tatl\u0131n\u0131z, ci\u011feriniz \u00e7ok g\u00fczel\u201d s\u00f6zleriyle, \u201cBizim yan kom\u015fumuz Hayganu\u015f teyze \u00e7ok g\u00fczel topik yapard\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ne kadar benzer oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. D\u0131\u015far\u0131dan gelen insanlar\u0131n, b\u00f6lgede ya\u015fayan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131 Ortado\u011fu\u2019da bak\u0131ms\u0131z s\u00fcm\u00fckl\u00fc \u00e7ocuklar gibi varsayd\u0131klar\u0131n\u0131 ve buna g\u00f6re kafalar\u0131nda \u015fekillendirdikleri hik\u00e2yelerin ne kadar fazla oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm sohbet boyunca\u2026<\/p>\n Kalaca\u011f\u0131m yere ge\u00e7ti\u011fimde, ertesi g\u00fcn toplant\u0131ya kat\u0131lacak dostlarla tan\u0131\u015ft\u0131m. Baz\u0131lar\u0131yla \u00e7e\u015fitli ortamlarda denk gelmi\u015ftik ama \u00e7o\u011fuyla da sadece internet ortam\u0131nda tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Y\u00fcz y\u00fcze sohbet etmek ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen orada fark ettim. Kamera kar\u015f\u0131s\u0131nda sohbetler inan\u0131n \u00e7ok so\u011fuk.<\/p>\n Tabii toplant\u0131ya kat\u0131lanlar aras\u0131nda K\u00fcrt olmayan say\u0131s\u0131 \u00e7ok azd\u0131. Ben de itiraf edeyim bu durumu olumlu ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kulland\u0131m. Herkes odas\u0131na \u00e7ekildi\u011finde Dar Kap\u0131 Meydan\u0131\u2019na \u00e7\u0131kt\u0131m ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapt\u0131m. Bir gecem vard\u0131 ve \u015fehir ise b\u00fcy\u00fcleyici g\u00fczellikteydi. G\u00fcnl\u00fck hayatta art\u0131k neredeyse olaganla\u015fan panzerler, akrepler haricinde her yan\u0131yla ya\u015fayan bir \u015fehre tan\u0131k oldum. Gecenin 12\u2019sinde ben de ci\u011fer yiyerek Diyarbak\u0131r rit\u00fcelini yerine getirdim\u2026<\/p>\n Tabii ki Diyarbak\u0131r\u2019da dostlar\u0131m var ve hi\u00e7 kimseye gidece\u011fimi haber vermedim. Buradan \u00f6\u011frenen dostlardan bir \u00f6z\u00fcr dilemi\u015f olay\u0131m. Sabah 10\u2019da ba\u015flayacak toplant\u0131 \u00f6ncesi erken kalk\u0131p gezmek istedim. Yol beni Surp Giragos Ermeni Kilisesi\u2019ne ve ac\u0131n\u0131n ortakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Tahir El\u00e7i\u2019nin katledildi\u011fi D\u00f6rt Ayakl\u0131 Minare\u2019ye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Sanki yolu biliyormu\u015fum gibiydi. Nas\u0131l oldu da hi\u00e7 bilmedi\u011fim sokaklarda benim gibi y\u00f6n kavram\u0131 olmayan birisi bu yerleri gezerken bulabildi?<\/p>\n Bana g\u00f6re bu sorunun tek bir cevab\u0131 var. Bu durumu kan \u00e7ekmesinden ba\u015fka hi\u00e7bir cevapla a\u00e7\u0131klayamay\u0131z. Tarihi Ermeni yerle\u015fim yerlerini gezerken sanki kendimin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 buldu\u011fumu s\u00f6yleyebilirim. Elia Kazan\u2019\u0131n y\u0131llar sonra memleketine geldi\u011finde babas\u0131n\u0131n i\u015f yerinin \u00f6n\u00fcnde sessizce oturup ge\u00e7mi\u015fle konu\u015ftu\u011fu anlar gibiydi adeta . Minare \u00f6n\u00fcnde \u00f6nce Tahir El\u00e7i ile konu\u015ftum. O katledilirken \u00e7ekilen videoda ya\u015fanan anlar\u0131 kafamda bir kez daha ya\u015fad\u0131m. En sonunda da ruhunu selamlad\u0131m\u2026<\/p>\n Surp Giragos Ermeni Kilisesi\u2019nin \u015fantiyesine de girmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Fakat demir kap\u0131 ile kapal\u0131yd\u0131. Asl\u0131nda girmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m yer sadece kilise de\u011filmi\u015f, koca bir mahalle giri\u015fiymi\u015f. Yalan yok, kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131rabilece\u011fim biri i\u00e7erde olsayd\u0131 ben ne yapar eder girerdim ya da ba\u015f\u0131ma belay\u0131 al\u0131rd\u0131m. Bu halimi g\u00f6ren bir esnaf \u201cAbi istersen bizim lokantan\u0131n teras\u0131ndan g\u00f6rebilirsin\u201d diyerek buyur etti. Hem de yeni y\u0131kanan bir yere bas\u0131p \u00e7amur etmemi bile yok sayarak\u2026<\/p>\n Terasa \u00e7\u0131kt\u0131m. Heybetli Keldani ve Ermeni kiliselerine bakarken akl\u0131ma Diyarbak\u0131rl\u0131 bir yak\u0131n\u0131m\u0131n babas\u0131 geldi. Y\u0131llar evvel kilisenin Osman Baydemir ve Abdullah Demirba\u015f d\u00f6neminde restore edili\u015finden sonra kiliseye gidi\u015fini duymu\u015ftum. Marangoz olan arkada\u015f\u0131m babas\u0131n\u0131n kilisede yapt\u0131\u011f\u0131 e\u015fyalar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatm\u0131\u015ft\u0131. Akl\u0131ma Gavur Mahallesi\u2019ni anlatan Mig\u0131rdi\u00e7 Margosyan geldi. Bug\u00fcn bile haf\u0131zalarda yerini koruyan o heybetli kiliseleri dolduran Keldaniler, Asuriler ve Ermeniler de akl\u0131mdayd\u0131. Y\u0131llar sonra memleketine d\u00f6nen Udi Hrant\u2019\u0131 da anmamak olmazd\u0131\u2026<\/p>\n Daha sonra bu g\u00fczel \u015fehre gitmeme vesile olan toplant\u0131ya kat\u0131ld\u0131m. Bu toplant\u0131ya uzun uzun yer vermek isterdim. Lakin o duygusal atmosferi ifade edecek kelimeler bence mevcut de\u011fil. Cizre\u2019den, \u015e\u0131rnak\u2019tan, Dersim\u2019den, Siirt\u2019ten gelen arkada\u015flar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatmalar\u0131 beni ve di\u011fer herkesi fazlas\u0131yla etkiledi. Toplant\u0131da edindi\u011fim izlenim bat\u0131da ya\u015fayan bizlerin bile b\u00f6lge halk\u0131ndan ne kadar uzak bir d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z oldu. Bu belki de \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn en b\u00fcy\u00fck anahtar\u0131\u2026<\/p>\n Yak\u0131n\u0131n\u0131 kaybeden bir annenin \u201cBar\u0131\u015f olsun ve hi\u00e7bir anne a\u011flamas\u0131n\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7tenli\u011fini duymak kelimelere d\u00f6k\u00fclmesi \u00e7ok zor bir deneyimdi benim i\u00e7in. Onun ya\u015fam amac\u0131n\u0131n buna ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu anlamamak ger\u00e7ekten insani olamamakt\u0131r. O kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n benimle zaman ge\u00e7irirken anlatt\u0131\u011f\u0131 konular hi\u00e7bir kitapta ya da yaz\u0131l\u0131 bas\u0131nda yer alm\u0131yor. Bizlerin ya\u015fanan sorunlar\u0131 g\u00f6rmek istememesi ise ba\u015fka bir dramatik durum.<\/p>\n Toplant\u0131dan sonra d\u00f6n\u00fc\u015f vakti geldi. Bir g\u00fcn \u00f6nce tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m insanlardan ayr\u0131l\u0131rken yak\u0131nlar\u0131mdan ayr\u0131l\u0131yormu\u015f gibi hissettim. Atalar\u0131m\u0131n in\u015fa etti\u011fi ve varl\u0131klar\u0131n\u0131n hissedildi\u011fi yerlerin \u00e7o\u011funu g\u00f6rememenin \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle \u015fehirden ayr\u0131ld\u0131m. Bu g\u00fczel \u015fehirden bana kalan kendime ait bir par\u00e7ay\u0131 bulma hissi ve topra\u011f\u0131n kan \u00e7ekmesi oldu. \u00dcz\u00fcnt\u00fcm 21 plakal\u0131 bir \u015fehirde yerli halklar\u0131n ayr\u0131mc\u0131l\u0131k y\u00fcz\u00fcnden ba\u015f\u0131na gelecekleri sorunlar nedeniyle ba\u015fka \u015fehirlerin plakalar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131\u2026<\/p>\n https:\/\/artigercek.com\/yazarlar\/murad-mihci\/diyarbakir-in-07-plakalari\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 21 plakal\u0131 \u015fehirde \u00e7ok say\u0131da 07, 34 ve 06 plakal\u0131 ara\u00e7 var. Bunun nedeni ne \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr ki K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ayr\u0131mc\u0131l\u0131k y\u00fcz\u00fcnden gitti\u011fi baz\u0131 \u015fehirlerde sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131. Murad M\u0131h\u00e7\u0131\u00a0 \u201cSonra, dost d\u00fc\u015fman b\u00fct\u00fcn insanlar sustu. Yaln\u0131z analar a\u011flad\u0131, d\u00fcnyan\u0131n iki ucunda\u2026\u201d Bertolt Brecht Bu haftaki yaz\u0131m\u0131 birden fazla ad\u0131 olan Amid, Dikranaged, Amed ya da Diyarbak\u0131r […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":65076,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,1,53],"tags":[],"class_list":["post-65075","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenistan","category-haberler","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"\n
\n\u201cSonra, dost d\u00fc\u015fman b\u00fct\u00fcn insanlar sustu.<\/p>\n