{"id":64653,"date":"2021-09-10T03:08:48","date_gmt":"2021-09-10T08:08:48","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653"},"modified":"2021-09-10T03:08:48","modified_gmt":"2021-09-10T08:08:48","slug":"menderesin-elini-yakan-bust","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653","title":{"rendered":"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-64654\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Menderes-360x203.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"203\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes-360x203.jpg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes-768x432.jpg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes-560x315.jpg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes-260x146.jpg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes-160x90.jpg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p><em><strong>1958\u2019de Eczac\u0131ba\u015f\u0131 seramik fabrikas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Menderes\u2019in \u2018elini yakan\u2019 b\u00fcst, g\u00fc\u00e7lenen sanayi sermayesinin bir rozeti gibiydi; DP\u2019nin tar\u0131m ve ticaret kapitalizminin eriyen hegemonyas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fckselen sanayi burjuvas\u0131n\u0131n rozeti\u2026 Belki bu d\u00f6nemin \u2018imge dolu\u2019 hik\u00e2yesi de \u015fu in\u015faat kavgas\u0131nda gizlidir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Hakk\u0131 \u00d6zdal<\/strong><\/p>\n<p>Bursa\u2019da Deutsche Orient Bank\u2019ta memur olan Mahmut Celal Bey, \u0130ttihat Terakki\u2019ye, te\u015fkilat daha yeni \u00f6rg\u00fctlenmekteyken, 1907\u2019de kat\u0131l\u0131r ve \u0130ttihat ve Terakki H\u00fcdavendigar Vilayeti K\u00e2tibi Mesul\u00fc (1) olarak g\u00f6rev al\u0131r. Hezimetle sonu\u00e7lanan Balkan Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan Talat Pa\u015fa taraf\u0131ndan, \u201cRum n\u00fcfuzunu k\u0131rmak\u201d \u00fczere Ege\u2019de g\u00f6revlendirilir ve \u0130zmir\u2019e gider. \u0130zmir, zay\u0131f Osmanl\u0131 sanayiinin d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir kap\u0131, bu nedenle de ticari faaliyetlerin bir merkezidir ve \u0130ttihat Terakki\u2019nin \u201cmilli ekonomi\u201d stratejisi i\u00e7in \u00f6nemlidir. Celal Bey \u0130zmir\u2019de T\u00fcrk e\u015frafla ili\u015fkiye ge\u00e7er. En yak\u0131n ili\u015fki kurdu\u011fu birka\u00e7 ki\u015fiden biri S\u00fcleyman Ferit Bey\u2019dir. Selanikli Ferit Bey, \u0130zmir\u2019deki \u015eifa Eczahanesi\u2019nin sahibi ve kentteki iktisadi yap\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk taraf\u0131nda\u201d bulunan az say\u0131da ileri geleninden biridir. Bu dostluk, Celal Bey\u2019in \u0130zmir\u2019de bulunmaya devam etti\u011fi I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131 boyunca peki\u015fir ve bozgundan sonra \u0130ttihat\u00e7\u0131 Celal, \u201cGalip Hoca\u201d m\u00fcstear ad\u0131yla Ayd\u0131n b\u00f6lgesine \u00e7ekilirken Eczac\u0131ba\u015f\u0131 S\u00fcleyman Ferit de yakla\u015fan Yunan i\u015fgaline kar\u015f\u0131 \u0130zmir M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyeti\u2019nin kurulu\u015funa \u00f6nc\u00fcl\u00fck eder. \u0130zmir\u2019in T\u00fcrk e\u015fraf\u0131ndan Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Ferit, b\u00f6ylelikle, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra ba\u015flayacak yeni rejim in\u015fas\u0131na temelden kat\u0131lm\u0131\u015f olur. Celal Bey ise Mustafa Kemal\u2019le yak\u0131n bir mesai i\u00e7inde, hem sava\u015f\u0131n hem de Cumhuriyet d\u00f6neminin \u00f6nemli bir akt\u00f6r\u00fc olacak; ilk y\u0131llarda \u2018\u00f6zel sekt\u00f6r\u2019\u00fcn g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in g\u00f6revlendirilecek; \u0130\u015f Bankas\u0131\u2019n\u0131n genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapacak; 1937\u2019de Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa getirilecek; 1945\u2019te CHP i\u00e7indeki hizbin DP\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle bu partinin ilk ba\u015fkan\u0131 ve 1950\u2019de iktidara geldikten sonra 27 May\u0131s\u2019a kadar cumhurba\u015fkan\u0131 olacakt\u0131. Denebilir ki Celal Bayar, \u0130zmir\u2019e Talat Pa\u015fa taraf\u0131ndan g\u00f6nderildi\u011fi 1913\u2019ten 1960\u2019a dek, neredeyse kesintisiz \u015fekilde \u201cg\u00fc\u00e7 sahibi\u201d olmu\u015f ve Eczac\u0131ba\u015f\u0131 S\u00fcleyman Ferit gibi yak\u0131n arkada\u015flar\u0131, hem siyasi hem de iktisadi a\u00e7\u0131dan onunla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6yle ki, Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Ferit, i\u015fgal alt\u0131ndaki \u0130zmir\u2019de M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve sonradan F\u0131rka\u2019n\u0131n kurulu\u015funda nas\u0131l g\u00f6rev ald\u0131ysa DP\u2019nin \u0130zmir il \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131nda da rol alm\u0131\u015f, il ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bizzat kendisine \u00f6nerilmi\u015fse de o siyasetin i\u00e7inde \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a\u201d yer almaktan ka\u00e7\u0131n\u0131p, bir arkada\u015f\u0131n\u0131n bu g\u00f6reve gelmesine \u00f6nayak olmu\u015ftur. (2)<\/p>\n<p>Parlak bir \u00f6\u011frenim kariyerinden sonra T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nen ve 40\u2019lardan itibaren Eczac\u0131ba\u015f\u0131 ailesinin i\u015flerinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7en Nejat Eczac\u0131ba\u015f\u0131 da \u0130zmir\u2019e kendisinin do\u011fdu\u011fu y\u0131l gelerek aile dostlar\u0131 olan Celal Bayar ile yak\u0131n ili\u015fkidedir. \u00d6zellikle II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda ithalat\u0131n durmas\u0131 nedeniyle yoklu\u011fu \u00e7ekilen bal\u0131k ya\u011f\u0131 ve bebek mamas\u0131 \u00fcretimine girerek bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ko\u015fullar\u0131 f\u0131rsata \u00e7eviren Nejat Eczac\u0131ba\u015f\u0131, ailenin ger\u00e7ek anlamda burjuva ferdidir ve k\u00fc\u00e7\u00fck ila\u00e7 at\u00f6lyelerinden dev bir holding \u2018yaratan\u2019, onun kapitalist giri\u015fimcili\u011fidir. Bu \u201cgiri\u015fimci kapitalist\u201d \u00f6z, bal\u0131k ya\u011f\u0131 i\u015fine giri\u015fini anlatt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zlerde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr:<\/p>\n<p>\u201cAsl\u0131nda, bal\u0131k ya\u011f\u0131 diye kullan\u0131lan k\u00f6t\u00fc kokulu ve itici lezzetli ya\u011f, morina bal\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131nma bir kar\u0131\u015f\u0131mdan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. Bunun i\u00e7inde etkili madde olarak, A ve D vitaminlerinin bulundu\u011funu biliyorduk. T\u00fcrkiye\u2019de rafine ya\u011f fazlas\u0131yla bulundu\u011funa g\u00f6re, \u0130ngiltere\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck paket\u00e7ikler i\u00e7inde getirtti\u011fim kristalize Vitamin D ve Vitamin A\u2019y\u0131 rafine ya\u011f\u0131n i\u00e7erisine belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerde kar\u0131\u015ft\u0131rarak haz\u0131rlanan s\u0131v\u0131y\u0131, onar graml\u0131k \u015fi\u015felere dolduruyordum. M\u00fcstahzar\u0131n ad\u0131 D-Vital\u2019di. Fiyat\u0131 105 kuru\u015ftu.\u201d (3)<\/p>\n<p>1944\u2019te yine ithalat s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 nedeniyle yoklu\u011fu \u00e7ekilen seramik \u00fcr\u00fcnleri, ordunun ihtiyac\u0131 i\u00e7in elektrolit bak\u0131r \u00fcretimi yapmak \u00fczere kurulan Kartal\u2019daki tesiste \u00fcretmeye ba\u015flar. Bu iki \u2018giri\u015fim\u2019, T\u00fcrkiye kapitalizminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne paralel \u015fekilde, Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Holding\u2019in \u00fcst\u00fcnde y\u00fckselece\u011fi iki kolonu olu\u015fturur. 1952\u2019de DP iktidar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, Karak\u00f6y\u2019deki 10 ki\u015filik imalathaneden Levent\u2019teki yeni ila\u00e7 fabrikas\u0131na ge\u00e7i\u015f ve 1958\u2019de Kartal\u2019daki seramik fabrikas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 bu a\u00e7\u0131dan sadece grubun b\u00fcy\u00fcmesini g\u00f6steren tekil olaylar de\u011fildir; T\u00fcrkiye kapitalizminin do\u011frultusunu da g\u00f6sterirler. Zaten 1910\u2019larda \u0130zmir\u2019deki \u015eifa Eczahanesinden yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131l sonraki Kanyon AVM\u2019ye ve in\u015faatlara uzanan \u00e7izgide, bu b\u00fcy\u00fck \u015firketin tarihsel olu\u015fumu, T\u00fcrkiye kapitalizminin olu\u015fumuyla da tastamam \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u201cmilli burjuvazi\u201d ve \u201cRum n\u00fcfuzunun k\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d ama\u00e7lar\u0131; cumhuriyet b\u00fcrokrasisinin liberal-kapitalist kanad\u0131n\u0131n (ba\u015fta Celal Bayar) \u201ch\u00fcr te\u015febb\u00fcs\u00fc\u201d kollayan siyaseti; harp ekonomisinin yaratt\u0131\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc y\u00fcksek k\u00e2rl\u0131l\u0131ktaki i\u00e7 pazar \u00fcretimi; harpte g\u00fc\u00e7lenmi\u015f b\u00fcy\u00fck t\u00fcccarlarla toprak sahiplerinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki hegemonik DP iktidar\u0131 Eczac\u0131ba\u015f\u0131lar i\u00e7in son derece verimli bir b\u00fcy\u00fcme kozas\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. T\u00fcm bu y\u0131llar boyunca, siyasal iktidar ve devletle kurduklar\u0131 ili\u015fki \u201ckolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131\u201d ve \u201cgeli\u015ftirici\u201d bir etki yaratm\u0131\u015f, 60\u2019lara gelindi\u011finde Eczac\u0131ba\u015f\u0131 ila\u00e7 ve seramik alanlar\u0131nda tekel haline gelmi\u015ftir. (4)<\/p>\n<p>Okudu\u011funuz sayfada da yer alan ve 1958\u2019de Kartal\u2019daki modern seramik fabrikas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ekilen foto\u011fraf bu a\u00e7\u0131dan zengin bir i\u00e7erik sunar. Adnan Menderes Nejat Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019na 1957 se\u00e7iminde \u0130zmir\u2019den DP milletvekili aday\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in haber g\u00f6ndermi\u015f, ama Nejat Bey t\u0131pk\u0131 babas\u0131 gibi \u201cpolitikaya girmeye niyetli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yleyerek bu teklifi reddetmi\u015f ve ba\u015fbakan\u0131 \u00e7ok k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Nejat Eczac\u0131ba\u015f\u0131 an\u0131lar\u0131nda bunu, \u201cMenderes cevaba iyice i\u00e7erlemi\u015f, beni birka\u00e7 g\u00fcn sonra telefonla aray\u0131p fena halde azarlam\u0131\u015ft\u0131\u201d diyerek anlat\u0131r. (5) \u0130\u015fte 1958\u2019deki fabrika a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 bu \u2018darg\u0131n\u2019 ko\u015fullarda yap\u0131lmaktad\u0131r; ama foto\u011frafta da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere a\u00e7\u0131l\u0131\u015fa Bayar da Menderes de kat\u0131l\u0131r, hatta Menderes \u2018co\u015fkulu\u2019 bir konu\u015fma da yapar. DP\u2019nin siyasal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn h\u0131zla eridi\u011fi ve y\u00f6neticilerinin, s\u00f6nen bir y\u0131ld\u0131z\u0131nki gibi h\u0131r\u00e7\u0131n alevler sa\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde \u2018anlaml\u0131\u2019 bir geri ad\u0131m gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor! Fakat Nejat Eczac\u0131ba\u015f\u0131, ayn\u0131 g\u00fcne ait bir \u201can\u0131\u201d arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, durumun ger\u00e7ek resmine dair ironiyle dolu, ustaca bir te\u015fhis koyar:<\/p>\n<p>\u201cGeziyi d\u00fczenlerken, konuklar\u0131m\u0131z\u0131n f\u0131r\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne geldikleri anda, f\u0131r\u0131n kap\u0131s\u0131ndan ilk \u00e7\u0131kan araban\u0131n \u00fcst\u00fcnde Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn b\u00fcstlerinin bulunmas\u0131n\u0131 planlam\u0131\u015ft\u0131k. Seramik tesisinde o d\u00f6nemde ilkokullara da\u011f\u0131tmak \u00fczere Ata\u2019n\u0131n porselenden b\u00fcstlerini yap\u0131yorduk. [\u2026] Bayar ile Menderes tam f\u0131r\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne geldikleri zaman, \u00fcst\u00fcnde Atat\u00fcrk b\u00fcstlerini ta\u015f\u0131yan araba t\u00fcnelin kap\u0131s\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131. F\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kan b\u00fcstlerin s\u0131cakl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc tahmin edemeyen Adnan Menderes elini b\u00fcst\u00fcn \u00fcst\u00fcne koyunca a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caktan olduk\u00e7a irkildi ve \u2018Hayat\u0131nda da kendisine her dokunan\u0131 yakard\u0131!\u2019 dedi.\u201d (6)<\/p>\n<p>Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131n, \u201cilkokullara Atat\u00fcrk b\u00fcst\u00fc promosyonu\u201d ile s\u00fcsledi\u011fi tekelle\u015fmesi, DP\u2019nin temsil etti\u011fi t\u00fcccar-tar\u0131m kapitalizminin sanayi kesimi lehine \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle birlikte ger\u00e7ekle\u015fmekteyken, f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kan b\u00fcst kendisine \u2018dokunan\u2019 Menderes\u2019in elini yakm\u0131\u015ft\u0131r! \u0130ki y\u0131l sonraki darbe Menderes ve Bayar\u2019\u0131 tutuklarken, Nejat Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019na Sanayi Bakan\u0131 olmas\u0131n\u0131 teklif eder. Bu teklifi de nazik\u00e7e reddedecektir; ama \u0130kinci Me\u015frutiyetin T\u00fcrk e\u015fraf\u0131n\u0131n, cumhuriyetin k\u00fc\u00e7\u00fck giri\u015fimcili\u011finin, harp d\u00f6nemi zenginle\u015fmesinin basamaklar\u0131n\u0131 devlet trabzan\u0131na tutunarak t\u0131rmanan ve \u015fimdi sanayinin \u00e7e\u015fitli kollar\u0131nda tekel haline gelen Eczac\u0131ba\u015f\u0131, \u2018yeni d\u00f6nem\u2019in de iktidar sahibidir. Kurdelelerini, Bayar ve Menderes yerine Cemal G\u00fcrsel pa\u015falar, Demireller, \u00d6zallar, hatta Kanyon AVM\u2019de oldu\u011fu gibi Erdo\u011fanlar kesecektir bundan sonra.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Holding\u2019in patronu B\u00fclent Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131n bir in\u015faat \u015fantiyesindeki \u00f6fkeli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00e7ok dikkat \u00e7ekti ve basit bir \u2018arazi gerilimi\u2019 olarak g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fi isabetli \u015fekilde vurguland\u0131: \u201cBir burjuvan\u0131n \u00e7\u0131ld\u0131rd\u0131\u011f\u0131 an, devletteki yerini fark etti\u011fi and\u0131r. Cennet Koyu vakas\u0131 da b\u00f6yle bir and\u0131 i\u015fte\u2026\u201d (7)<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de B\u00fclent Eczac\u0131ba\u015f\u0131, uzun y\u0131llard\u0131r ekonomik ve siyasi iktidar sahibi olan bir kapitalist ailenin, T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7ok katmanl\u0131 kriz ve belirsizlik an\u0131ndaki refleksini \u00fcretmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu, bir yandan 20 y\u0131ll\u0131k hegemonik iktidar\u0131n\u0131 yaratan s\u0131n\u0131fsal koalisyonu \u00e7\u00f6z\u00fclmekte olan Erdo\u011fan\/AKP rejiminin \u00e7\u0131kmazlar\u0131yla ihtiraslar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi; bir yandan da m\u00fcstakbel \u2018yeni T\u00fcrkiye\u2019 i\u00e7in restorasyon projelerinin \u2018fuara\u2019 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lgan bir an\u2019d\u0131r. Enflasyon ve faiz tart\u0131\u015fmalar\u0131 da b\u00fcy\u00fck sermayenin \u201chukuk devleti\u201d talepleri de Yarg\u0131tay ba\u015fkan\u0131na Diyanet Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131nda el a\u00e7t\u0131r\u0131lmas\u0131 da kendisini \u2018muhalefet\u2019 i\u00e7inde g\u00f6ren baz\u0131 AKP men\u015feli odaklar\u0131n \u201cmuhafazak\u00e2r hassasiyet\u201d \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 da bu karma\u015f\u0131k ve pek \u00e7ok durumda \u2018yatay\u2019 s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n zuhur etti\u011fi belirsiz ortama bindirilmi\u015f \u2018politik\u2019 hamlelerdir. Belki B\u00fclent Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131n, \u2018devlet himayesinde usuls\u00fcz in\u015faat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa\u2019 feveran\u0131 da \u00f6yle okunmal\u0131.<\/p>\n<p>Marx, Kapital\u2019in birinci bas\u0131m\u0131 i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6ns\u00f6zde, \u2018ki\u015fi\u2019leri ve eylemlerini, temsil ettikleri s\u0131n\u0131fsal ili\u015fkiler \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ele almaya dair tarihsel materyalist ilkeyi ifade eder:<\/p>\n<p>\u201cMuhtemel bir yanl\u0131\u015f anlamay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u015funu belirteyim. Kapitalisti ve toprak sahibini kesinlikle pembe g\u00f6zl\u00fcklerle bakarak resmetmiyorum. Ama burada, ki\u015filer \u00fczerinde, yaln\u0131zca iktisadi kategorileri temsil ettikleri, belirli s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinin ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olduklar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde duruluyor.\u201d (8)<\/p>\n<p>Cennet Koyu\u2019ndaki kavga da \u201cbelirli s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinin ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131\u201d aras\u0131ndaki bir \u2018kavga\u2019 olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir en \u00e7ok. T\u00fcrkiye\u2019de tekelci sermayenin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, bizzat kendilerinin de destekledi\u011fi bir b\u00fcy\u00fck s\u0131n\u0131fsal koalisyon ile iktidar olan AKP\/Erdo\u011fan y\u00f6netiminin bug\u00fcn vard\u0131\u011f\u0131 noktaya a\u00e7\u0131k\u00e7a itiraz\u0131 var. T\u00fcrkiye kapitalizminin y\u00f6n\u00fcne dair derin ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc g\u00fc\u00e7 bir anla\u015fmazl\u0131ktan kaynaklan\u0131yor itiraz. Ve Erdo\u011fan, hem art\u0131k bir sermayedar olarak mensubu hem de siyasal olarak ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu, dar bir kesimin \u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek davrand\u0131k\u00e7a, bu anla\u015fmazl\u0131k t\u00fcrl\u00fc vesilelerle keskin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Kimi zaman manifesto niteli\u011findeki ele\u015ftirel konu\u015fma metinleriyle, kimi zaman \u201chukuk yok mu\u201d diye ba\u011f\u0131ran bir b\u00fcy\u00fck kapitalistin \u2013son noktada politik olan- eylemiyle.<\/p>\n<p>Eczac\u0131ba\u015f\u0131 ve Erdo\u011fan elbette ki\u015fisel olarak ve bizzat kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmiyor. Ama \u201cbelirli s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinin ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131\u201d olarak, kendi performanslar\u0131yla \u2018\u00e7at\u0131\u015f\u0131yorlar\u2019. \u00c7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve \u00e7\u00f6z\u00fclmekte olan bir iktidar ile onun burjuva muhalefeti, en dolays\u0131z temsilcileri d\u00fczeyinde de kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyor. Bu \u2018ki\u015fi\u2019ler yaln\u0131zca \u00f6nemleri ve g\u00fc\u00e7leriyle de\u011fil, \u00f6nemsizlikleri (\u00f6nemsizle\u015fmeleri) ve g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckleri (g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015fmeleri) ile de \u00e7ok \u015fey anlat\u0131yorlar, anlatacaklar. (9) Menderes\u2019in \u2018elini yakan\u2019 b\u00fcst, g\u00fc\u00e7lenen sanayi sermayesinin bir rozeti gibiydi; belki bu d\u00f6nemin \u2018imge dolu\u2019 hik\u00e2yesi de \u015fu in\u015faat kavgas\u0131nda gizlidir. Hangisinin daha \u2018g\u00fc\u00e7s\u00fcz\u2019 ve \u2018\u00f6nemsiz\u2019 hale geldi\u011fi oradan anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>NOTLAR<\/strong><\/p>\n<p><em>(1) Merkezi Bursa olmak \u00fczere, bug\u00fcnk\u00fc Bursa, \u00c7anakkale, Bal\u0131kesir, Afyon, K\u00fctahya, Sakarya ve Bilecik kentlerini kapsayan Osmanl\u0131 Vilayeti.<\/em><\/p>\n<p><em>(2) \u201cBir Kent, Bir \u0130nsan \u0130zmir\u2019in Son Y\u00fczy\u0131l\u0131 S. Ferit Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131n Ya\u015fam\u0131 ve An\u0131lar\u0131\u201d, Ya\u015far Aksoy, Dr. Nejat F. Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 1986.<\/em><\/p>\n<p><em>(3) Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Grubu da kurucusu olarak Nejat Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131 i\u015faret eder ve resmi sitelerindeki \u201ckilometre ta\u015flar\u0131\u201d, 1942\u2019deki bal\u0131k ya\u011f\u0131 ve bebek mamas\u0131 \u00fcretimiyle ba\u015flar.<\/em><\/p>\n<p><em>(4) \u201cT\u00fcrkiye\u2019de B\u00fcy\u00fck Sermaye Gruplar\u0131 \u2013 Finans Kapitalin Olu\u015fumu ve Geli\u015fimi\u201d, \u00d6zg\u00fcr \u00d6zt\u00fcrk, SAV Yay\u0131nlar\u0131, 2010, s. 390 vd.<\/em><\/p>\n<p><em>(5) \u201cKu\u015faktan Ku\u015fa\u011fa\u201d, Dr. Nejat F. Eczac\u0131ba\u015f\u0131, Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 1999 (Birinci bask\u0131 1982). E-kitap i\u00e7in: http:\/\/www.nejateczacibasivakfi.org\/tr\/dr-nejat-f-eczacibasi-vakfi\/dr-nejat-eczacibasi-vakfi-yayinlari-2<\/em><\/p>\n<p><em>(6) Ayn\u0131 kitapta<\/em><\/p>\n<p><em>(7) Bahad\u0131r \u00d6zg\u00fcr\u2019\u00fcn yaz\u0131s\u0131<\/em><\/p>\n<p><em>(8) Kapital \u2013 C.1, K. Marx, Yordam Kitap, 2011, s. 20<\/em><\/p>\n<p><em>(9) Egemen s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki bu b\u00f6l\u00fcnme, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar i\u00e7in f\u0131rsat yaratmakla birlikte, bu f\u0131rsat\u0131 de\u011ferlendirecek d\u00fczeyde bir toplumsal muhalefet hen\u00fcz yok. Toplumdaki itiraz\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesine dair bir tart\u0131\u015fma i\u00e7in Ali Ergin Demirhan\u2019\u0131n sendika.org\u2019daki yaz\u0131s\u0131n\u0131 dikkatinize sunmak istiyorum: https:\/\/sendika.org\/2021\/09\/direnis-fraksiyonu-630629\/<\/em><\/p>\n<p><em><strong>https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/menderesin-elini-yakan-bust-makale-1534452\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1958\u2019de Eczac\u0131ba\u015f\u0131 seramik fabrikas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Menderes\u2019in \u2018elini yakan\u2019 b\u00fcst, g\u00fc\u00e7lenen sanayi sermayesinin bir rozeti gibiydi; DP\u2019nin tar\u0131m ve ticaret kapitalizminin eriyen hegemonyas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fckselen sanayi burjuvas\u0131n\u0131n rozeti\u2026 Belki bu d\u00f6nemin \u2018imge dolu\u2019 hik\u00e2yesi de \u015fu in\u015faat kavgas\u0131nda gizlidir. Hakk\u0131 \u00d6zdal Bursa\u2019da Deutsche Orient Bank\u2019ta memur olan Mahmut Celal Bey, \u0130ttihat Terakki\u2019ye, te\u015fkilat daha yeni \u00f6rg\u00fctlenmekteyken, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":64654,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-64653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1958\u2019de Eczac\u0131ba\u015f\u0131 seramik fabrikas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Menderes\u2019in \u2018elini yakan\u2019 b\u00fcst, g\u00fc\u00e7lenen sanayi sermayesinin bir rozeti gibiydi; DP\u2019nin tar\u0131m ve ticaret kapitalizminin eriyen hegemonyas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fckselen sanayi burjuvas\u0131n\u0131n rozeti\u2026 Belki bu d\u00f6nemin \u2018imge dolu\u2019 hik\u00e2yesi de \u015fu in\u015faat kavgas\u0131nda gizlidir. Hakk\u0131 \u00d6zdal Bursa\u2019da Deutsche Orient Bank\u2019ta memur olan Mahmut Celal Bey, \u0130ttihat Terakki\u2019ye, te\u015fkilat daha yeni \u00f6rg\u00fctlenmekteyken, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-10T08:08:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653\",\"name\":\"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-10T08:08:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"1958\u2019de Eczac\u0131ba\u015f\u0131 seramik fabrikas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Menderes\u2019in \u2018elini yakan\u2019 b\u00fcst, g\u00fc\u00e7lenen sanayi sermayesinin bir rozeti gibiydi; DP\u2019nin tar\u0131m ve ticaret kapitalizminin eriyen hegemonyas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fckselen sanayi burjuvas\u0131n\u0131n rozeti\u2026 Belki bu d\u00f6nemin \u2018imge dolu\u2019 hik\u00e2yesi de \u015fu in\u015faat kavgas\u0131nda gizlidir. Hakk\u0131 \u00d6zdal Bursa\u2019da Deutsche Orient Bank\u2019ta memur olan Mahmut Celal Bey, \u0130ttihat Terakki\u2019ye, te\u015fkilat daha yeni \u00f6rg\u00fctlenmekteyken, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2021-09-10T08:08:48+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653","name":"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg","datePublished":"2021-09-10T08:08:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/09\/Menderes.jpg","width":1280,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64653#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Menderes\u2019in elini yakan b\u00fcst"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64653"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64655,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64653\/revisions\/64655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/64654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}