![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Murad-Mihci-1-360x208.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Murad M\u0131h\u00e7\u0131<\/strong><\/p>\n 6-7 Eyl\u00fcl trajedisi ile y\u00fczle\u015filmedi. Ne ac\u0131d\u0131r ki bu zihniyetin 66 y\u0131l sonra dahi tehdidi devam ediyor. Bu tehdidin muhatab\u0131 bazen Alevi, bazen de LGBT\u0130Q ya da K\u00fcrt olabiliyor.<\/strong><\/em><\/p>\n \u201cBu memleket, insan\u0131 \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7evirecek kadar beklenmedik hallerin memleketi ve sanki bir halden di\u011fer hale ge\u00e7i\u015flerde ara devirler yok sanki. Her \u015fey ya \u00e7ok iyi ya \u00e7ok fena.\u201d S\u00fcrg\u00fcn Ruhum, ZabelYesayan<\/p>\n 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131 -\u0130stanbul Pogromu da denebilir- genel olarak pek \u00f6nemsenmedi. Bundan 66 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fananlar, ortalama bilince ula\u015fm\u0131\u015f yurtta\u015flar taraf\u0131ndan \u2018bir grup \u00e7apulcunun ba\u015f\u0131bozuk eylemi\u2019 olarak alg\u0131land\u0131. 6-7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131nda ya\u015fanan trajediye ger\u00e7ekte ne ad konaca\u011f\u0131 ise vicdan sahibi ve tarih bilincine sahip kamuoyu taraf\u0131ndan belirlendi: \u0130nsanl\u0131k su\u00e7u\u2026<\/p>\n Son y\u0131llarda 6-7 Eyl\u00fcl ile y\u00fczle\u015fme \u00e7abalar\u0131 oldu. Bu yetersiz ad\u0131mlar bile b\u00fcy\u00fck tepkiyle kar\u015f\u0131land\u0131. Oysa ya\u015fanan bu trajediyle y\u00fczle\u015fmeyince, toplumun vicdan\u0131ndaki y\u00fck gittik\u00e7e a\u011f\u0131rla\u015farak kalmaya devam edecek. 6-7 Eyl\u00fcl \u00f6nemli bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131d\u0131r. 1955 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan olaylar, 1942 y\u0131l\u0131ndaki Varl\u0131k Vergisi sonras\u0131 zaten pek de rahat olmayan M\u00fcsl\u00fcman olmayan halk\u0131n T\u00fcrkiye\u2019den uzakla\u015fmas\u0131na vesile olmu\u015ftur.<\/p>\n Olay ba\u015flang\u0131c\u0131 kan\u0131mca herkes taraf\u0131ndan bilinir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Selanik\u2019teki evinin Rumlar taraf\u0131ndan bombaland\u0131\u011f\u0131 dedikodusunun radyo ve bir gazete taraf\u0131ndan h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131yla ba\u015flar insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 olaylar\u0131. Daha bu haber gazete(ler)de \u00e7\u0131kmadan, baz\u0131 kentlerden \u00f6zellikle organize edilerek \u0130stanbul\u2019a getirilen halk \u00f6nceden galeyana getirilmi\u015fti. H\u0131zla geni\u015fleyen ya\u011fmalama i\u015finin i\u00e7inde daha sonra siyaset yapan baz\u0131 \u00fcnl\u00fc simalar\u0131n da oldu\u011fu baz\u0131 kaynaklarda yaz\u0131l\u0131d\u0131r. \u00d6nceden az\u0131nl\u0131k evleri belirlenip, i\u015faretlenerek tespit edildi\u011fi de biliniyor. Kolluk kuvvetleri olaylar\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015fmaz, sadece seyreder\u2026<\/p>\n RAKAMLARLA TRAJED\u0130<\/strong><\/p>\n 6 \u2013 7 Eyl\u00fcl 1955 tarihlerinde ya\u015fanan olaylarda, hemen hemen tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 Rum, Ermeni ve Yahudi yurtta\u015flar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zararlar\u0131n rakamsal b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yazmak istiyorum. 1004 tane tahrip edilmi\u015f ev, 4228 d\u00fckkan, 122 lokanta, 27 eczane, 2 sinema, 11 dispanser, 21 fabrika, 9 matbaa, 18 f\u0131r\u0131n, 73 kilise, 5 manast\u0131r, 8 ayazma, 52 okul ve 5 okul derne\u011fi tahrip edilmi\u015ftir. Kay\u0131plar\u0131n o d\u00f6nem ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu maddi zarar\u0131n 1 milyar dolara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Bu rakamlar, o tarih i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclecek olur ise olay\u0131n vahametinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve deh\u015fet verici boyutu ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n D\u00f6nemin \u0130stanbul n\u00fcfusu 1 milyon 200 bin civar\u0131nda; yakla\u015f\u0131k 210 bin civar\u0131nda az\u0131nl\u0131k diye tabir edilen bir toplum ya\u015famaktad\u0131r. Yani az\u0131nl\u0131k toplumunun y\u00fczdesi, genel n\u00fcfusa oranla o zamanlar olduk\u00e7a y\u00fcksek. Bu oran\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi amac\u0131yla planlar yapan d\u00f6nemin derin devleti, Anadolu\u2019dan bilin\u00e7li olarak getirilmi\u015f ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n yabanc\u0131s\u0131 olan halk ile takviye yaparak ya\u011fmalamay\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Yerel halk, \u0130stanbul\u2019un pek \u00e7ok mahallesinde kom\u015fular\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fsa da \u00e7o\u011funlukla pek fazla ba\u015far\u0131l\u0131 olunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman kom\u015fu, az\u0131nl\u0131klar\u0131n evlerini ya\u011fmalamaya gelen kalabal\u0131klara \u2018Buras\u0131 M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk evi\u2019 diyerek eline bayraklar al\u0131p korumu\u015ftur.<\/p>\n Bu gibi y\u00fczlerce \u00f6rnek az\u0131nl\u0131k toplumunda bilinir ve anlat\u0131l\u0131r. Son y\u0131llarda bas\u0131nda da yer ald\u0131, kitaplara ve filmlere konu oldu. Fakat kabul edelim ki yeterli bir bilin\u00e7lenme sa\u011flanamad\u0131.<\/p>\n TRAJED\u0130YE DA\u0130R \u00d6ZNEL TAR\u0130H\u0130M<\/strong><\/p>\n 6-7 Eyl\u00fcl 1955\u2019te ya\u015fanan birka\u00e7 olay\u0131 da yak\u0131nlar\u0131mla ilgili olarak ben anlataca\u011f\u0131m. Kuzguncuk civar\u0131nda pastanesi olan bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni dondurma yapma aletleri getirtiyor \u0130talya\u2019dan. D\u00f6nem i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ticari at\u0131l\u0131md\u0131r bu. Borcunu \u00f6deyemedi\u011fi bu aletler hen\u00fcz 1 haftal\u0131kken ya\u011fmalan\u0131yor ve i\u015f yeri y\u0131k\u0131l\u0131yor. Bu yak\u0131n\u0131m\u0131z o g\u00fcn ba\u015flayan felaketi b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla ya\u015f\u0131yor. En sonunda dayanamay\u0131p Arjantin\u2019e g\u00f6\u00e7 etmek, dilini bilmedi\u011fi bir \u00fclkeye gitmek durumunda kal\u0131yor. Hala i\u00e7ine sindiremedi\u011fi bu zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcn ac\u0131s\u0131n\u0131, y\u0131llar sonra \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde dudaklar\u0131 titreyerek, g\u00f6zleri dolarak anlatm\u0131\u015ft\u0131r bana.<\/p>\n Bir Yahudi dostumuzun apartman\u0131 ise \u201cBir Ermeni\u2019nin evidir\u201d denilerek ya\u011fmalan\u0131r. Oysa o apartman\u0131n sahibi olan Ermeni aile, olaylardan 1 hafta evvel satm\u0131\u015ft\u0131r binay\u0131. Arkada\u015f\u0131m\u0131n ninesi ge\u00e7en sene rahmetli oldu. O g\u00fcn\u00fc hi\u00e7 unutmam\u0131\u015f, olaylar s\u0131ras\u0131nda evine at\u0131lan ta\u015flardan birini \u00f6lene kadar hep saklam\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/p>\n Yine Kad\u0131k\u00f6y\u2019de bir \u015fark\u00fcteri sahibi yak\u0131n\u0131m var. T\u00fcrkiye\u2019nin en eski Bulgar kimlikli \u015fark\u00fcterisiydi. Kendilerinin ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n \u201cEvimizde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilk ya\u011fmay\u0131 atlat\u0131p, can\u0131m\u0131z\u0131 kurtard\u0131ktan sonra i\u015f yerine geldik. O bizim i\u00e7eri sokmakta \u00e7ok zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r dolaplar\u0131n hepsi sokakta ve yerlerdeydi. Y\u0131llarca \u00e7al\u0131\u015f\u0131p ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm sermayemiz ve aletlerimiz par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131. Ama buras\u0131 bizim memleketimiz ve evimizdi. Olaylar\u0131 unutup, toparlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, her \u015feye yeni ba\u015ftan ba\u015flad\u0131k. Bir s\u00fcre, d\u0131\u015far\u0131da s\u00fct satarak ailemizin ekmek param\u0131z\u0131 kazanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.\u201d<\/p>\n Daha sonra da mesle\u011fi s\u00fcrd\u00fcren ve i\u015flerini yeniden kuran bu aile, d\u00f6nemin siyasilerinin bile u\u011frad\u0131\u011f\u0131 en g\u00f6zde \u015fark\u00fcteri olarak hayat\u0131n\u0131 devam ettirdi. Hatta bir g\u00fcn H\u00fcsamettin Cindoruk\u2019u g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. D\u00fckk\u00e2nda sahipleriyle sohbet ediyordu.<\/p>\n Kuma\u015f\u00e7\u0131l\u0131k yapan abiyecilerin metrelerce kuma\u015f\u0131n\u0131n \u0130stiklal Caddesi boyunca a\u00e7\u0131larak y\u0131rt\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ise herkes\u00e7e bilinir.<\/p>\n Belki de bu son verece\u011fim \u00f6rnek en can al\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r. Gedikpa\u015fa\u2019da ya\u015fayan bir ailenin anlat\u0131m\u0131d\u0131r. Evleri ya\u011fmalayan ki\u015filere tepki veren ya\u015fl\u0131 kad\u0131n\u0131n s\u00f6zleri: Neden evimi da\u011f\u0131t\u0131yorsunuz? K\u0131br\u0131s benim sand\u0131\u011f\u0131mda m\u0131 sakl\u0131? Biz T\u00fcrkiye vatanda\u015f\u0131y\u0131z.<\/p>\n Ya\u015fanan o kadar \u00e7ok ve vahim olaylar var ki benim bu yazd\u0131klar\u0131m san\u0131r\u0131m olanlar i\u00e7inde en hafifleri olacakt\u0131r.<\/p>\n 6 \u2013 7 Eyl\u00fcl olaylar\u0131na da de\u011finen bir filme gitmi\u015ftim. Kad\u0131k\u00f6y\u2019deki sinemalar eskisi kadar b\u00fcy\u00fck de\u011filler. Gelenlerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 tan\u0131yordum. Kad\u0131k\u00f6y civar\u0131nda oturan Ermenilerdi seyredenlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu. Sessizce izledik. Filmin sonunda, \u0131\u015f\u0131klar yand\u0131\u011f\u0131nda yan\u0131mda oturan biri duyguland\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcnce sordu: \u201cYa bunlar\u0131 ya\u015fayanlar var m\u0131? Olaylar ger\u00e7ekten bu kadar k\u00f6t\u00fc m\u00fc oldu?\u201d Biraz da \u00e7ekinerek yan\u0131tlad\u0131m: \u201cSan\u0131r\u0131m bu kadar\u0131 perdeye yans\u0131t\u0131labilmi\u015f. Benim bildi\u011fim bunun \u00e7ok daha fazlas\u0131 oldu\u011fu\u2026\u201d<\/p>\n Gezi sonras\u0131 olu\u015fan dayan\u0131\u015fma evinde y\u00fczle\u015fme at\u00f6lyesi kurmu\u015ftuk. Dayan\u0131\u015fma evindeki arkada\u015flarla Kad\u0131k\u00f6y\u2019de \u201cMehmet Ayval\u0131ta\u015f\u201d Meydan\u0131\u2019nda 6-7 Eyl\u00fcl Trajedisini anlat\u0131rken insanlar\u0131n y\u00fczlerinden ve sorular\u0131ndan bu konuyla ilgili \u00e7ok az bilgileri oldu\u011funu sezdim. Kad\u0131k\u00f6y bizim gibi az\u0131nl\u0131klar\u0131n asl\u0131nda az olmad\u0131\u011f\u0131 bir il\u00e7e olmas\u0131na ra\u011fmen. Ya\u015fanan bu ac\u0131 g\u00fcnler ne yaz\u0131k ki az biliniyor.<\/p>\n Bu trajedi, say\u0131ca az b\u0131rak\u0131lan toplum taraf\u0131ndan unutulmad\u0131. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncemizin bir vehimden kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n en taze \u00f6rne\u011fi ise, Ergenekon soru\u015fturmalar\u0131 kapsam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan Kafes operasyonu belgelerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Gerekti\u011finde zaten kodlarla kay\u0131tl\u0131 olan toplum hedef olabiliyor.<\/p>\n Peki bug\u00fcne bakal\u0131m biraz. \u00d6zellikle Alevi toplumu ve yine az\u0131nl\u0131klar\u0131n az olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde, 6-7 Eyl\u00fcl\u2019de ya\u015fananlar\u0131 hat\u0131rlatan i\u015faretlemeleri g\u00f6r\u00fcyoruz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise 6-7 Eyl\u00fcl Trajedisi ile y\u00fczle\u015filmemesi belleklerde tehditlerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kan\u0131t\u0131. Ne ac\u0131d\u0131r ki bu i\u015faretlemeleri yapan zihniyetin 66 y\u0131l sonra dahi tehdidi devam ediyor. Bu tehdidin muhatab\u0131 bazen Alevi, bazen de LGBT\u0130Q ya da K\u00fcrt olabiliyor.<\/p>\n Umuyorum ki 1955 y\u0131l\u0131n\u0131n 6 \u2013 7 Eyl\u00fcl g\u00fcnlerinde ya\u015fanan bu trajedi bir daha tekrarlanmaz. Fakat g\u00f6r\u00fcnen o ki daha fazla bilin\u00e7lenmeye veya halklar\u0131 ve inan\u00e7lar\u0131 birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131ran\u0131 iyi tespit edip kenetlenmeye \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var\u2026<\/p>\n https:\/\/artigercek.com\/yazarlar\/murad-mihci\/6-7-eylul-trajedisi-halen-devam-ediyor\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Murad M\u0131h\u00e7\u0131 6-7 Eyl\u00fcl trajedisi ile y\u00fczle\u015filmedi. Ne ac\u0131d\u0131r ki bu zihniyetin 66 y\u0131l sonra dahi tehdidi devam ediyor. Bu tehdidin muhatab\u0131 bazen Alevi, bazen de LGBT\u0130Q ya da K\u00fcrt olabiliyor. \u201cBu memleket, insan\u0131 \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7evirecek kadar beklenmedik hallerin memleketi ve sanki bir halden di\u011fer hale ge\u00e7i\u015flerde ara devirler yok sanki. Her \u015fey ya \u00e7ok […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":64589,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20,53],"tags":[],"class_list":["post-64588","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"\n