{"id":64367,"date":"2021-08-24T03:20:28","date_gmt":"2021-08-24T08:20:28","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367"},"modified":"2021-08-24T03:20:28","modified_gmt":"2021-08-24T08:20:28","slug":"zorunlu-din-dersleri-sadece-alevilerin-mucadelesi-olmaktan-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367","title":{"rendered":"&#8216;Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131&#8217;"},"content":{"rendered":"<div class=\"views-element-container\">\n<div class=\"view view-viewsolsocialmediabuttons view-id-viewsolsocialmediabuttons view-display-id-block_1 js-view-dom-id-978a7c6563e14c16115cd00ff0d6a3818358450f4810eb42007903aa9a87dc79\">\n<div class=\"pager-view-content\">\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-12\">\n<div>\u00a0<em><strong><span style=\"letter-spacing: 0.05em;\">Yeni kitab\u0131 &#8220;Laiklik \u0130lkesi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Zorunlu Din Dersi&#8221; vesilesiyle e\u011fitim sisteminin gittik\u00e7e a\u011f\u0131rla\u015fan bu kronik sorunu \u00fczerine Avukat \u00d6zge Demir&#8217;le konu\u015ftuk.<\/span><\/strong><\/em><\/div>\n<div class=\"social-media social-media-top\"><strong style=\"letter-spacing: 0.05em;\">VOLKAN ALGAN<\/strong><\/div>\n<div>\n<div class=\"row single-article-row\">\n<div class=\"col-12\">\n<div class=\"single-article-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/haber.sol.org.tr\/sites\/default\/files\/styles\/content_image_size_type4\/public\/images\/content\/article\/2021\/08\/23\/zorunlu%20din%20dersi.jpg?itok=zsna1HJ_\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row single-article-row\">\n<div class=\"col-8\">\n<div class=\"row single-article-row\">\n<div class=\"col-12\">\n<div class=\"single-article-body\">\n<div class=\"tex2jax_process\">\n<p>E\u011fitim son y\u0131larda \u00fclkenin temel tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri haline geldi.<\/p>\n<p>\u0130yice d\u00fc\u015fen nitelik sorunu, plans\u0131zl\u0131k, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen m\u00fcfredatlar ve \u00fcst\u00fcne\u00a0sonunda pandemiyle birlikte okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6zel okullar\u0131n AKP d\u00f6neminde sistem i\u00e7inde inan\u0131lmaz bir alan kazanmalar\u0131ysa sistemin giderek \u00f6zelle\u015ftirilmesi sonucunu do\u011fruyor.<\/p>\n<p>E\u011fitim sistemi denince ilk konu\u015fulmas\u0131 gereken konulardan biri de\u00a0sistemin laik niteli\u011finin y\u0131ldan y\u0131la a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve din merkezli yakla\u015f\u0131m\u0131n adeta son y\u0131llarda sistemi ele ge\u00e7irmesi.<\/p>\n<p>Tabii bu konuda\u00a0\u00f6nemli m\u00fccadeleler veriliyor. Bu m\u00fccadelelerin tamam\u0131n\u0131n sonu\u00e7suz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, karamsar olmamak laz\u0131m. Hatta uzun\u00a0y\u0131llar Alevi yurtta\u015flar\u0131n m\u00fccadele konusu olan zorunlu din dersleri, bug\u00fcn \u00e7ok daha geni\u015f toplumsal kesimlerin ilgisini \u00e7eken bir ba\u015fl\u0131k.<\/p>\n<div class=\"row ckewidget-container col-6 ckewidget-editor-border align-right ckewidget-container-editable\">\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/haber.sol.org.tr\/sites\/default\/files\/images\/content\/article\/2021\/08\/23\/Ekran%20Resmi%202021-08-23%2009.31.54.png\" alt=\"\" width=\"590\" height=\"669\" data-entity-type=\"file\" data-entity-uuid=\"42976fa6-1c55-4f2e-834e-17fdc42f5953\" \/><\/p>\n<\/div>\n<p>Avukat \u00d6zge Demir, zorunlu din derslerine kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelede ad\u0131n\u0131 duydu\u011fumuz avukatlardan biri. Bir\u00e7ok \u00f6\u011frencinin davas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Konuyu akademik olarak da \u00e7al\u0131\u015fan bir isim olan Demir&#8217;in ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde &#8220;Laiklik \u0130lkesi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Zorunlu Din Dersi ve Muafiyet Sistemi&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p>Kitapta din dersinin m\u00fcfredattaki yerinin tarihsel bir \u00f6zeti, bu konudaki hem i\u00e7 hem uluslararas\u0131 mahkemelerin verdi\u011fi kararlardan \u00f6rnekler, muafiyet i\u00e7in izlenmesi gereken s\u00fcre\u00e7ler gibi konular ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>Yeni kitab\u0131 &#8220;Laiklik \u0130lkesi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Zorunlu Din Dersi&#8221; vesilesiyle e\u011fitim sisteminin gittik\u00e7e a\u011f\u0131rla\u015fan bu kronik sorunu \u00fczerine Avukat \u00d6zge Demir&#8217;le konu\u015ftuk.<\/p>\n<p><strong>\u00d6ncelikle b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fmaya neden ihtiya\u00e7 duydunuz k\u0131saca anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p>Ben 2016-2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u201cGericili\u011fe Kar\u015f\u0131 Ayd\u0131nlanma Hareketi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n par\u00e7as\u0131yd\u0131m. \u00c7al\u0131\u015fma \u00f6zellikle laiklik ilkesine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 hem hukuki hem de siyasi m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. Avukat olmam nedeniyle e\u011fitim ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda hukuki m\u00fccadeleye katk\u0131 koyma g\u00f6revini \u00fcstlendim. Ayn\u0131 zamanda \u0130stanbul Bilgi \u00dcniversitesi \u0130nsan Haklar\u0131 program\u0131nda y\u00fcksek lisans yap\u0131yordum. \u00c7al\u0131\u015fmam b\u00f6ylelikle teze d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Tez metni \u00fczerinde biraz daha \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve \u201cLaiklik \u0130lkesi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Zorunlu Din Dersi ve Muafiyet Sistemi\u201d isimli kitap olu\u015ftu. T\u00fcm bunlar\u0131n temelinde laiklik kar\u015f\u0131t\u0131 eylemlere duydu\u011fum tepki vard\u0131 elbette.<\/p>\n<p><strong>Siz din dersinin m\u00fcfredattan tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz, yoksa zorunlu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 yeterli mi? Laiklik ilkesi ve uluslararas\u0131 hukuk ba\u011flam\u0131nda bu konuyu nas\u0131l de\u011ferlendirmek gerekiyor?<\/strong><\/p>\n<p>Ben, literat\u00fcrdeki di\u011fer ak\u0131mlardan daha ilerisini savunuyorum asl\u0131nda. Bence zorunlu din dersi m\u00fcfredattan \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131. \u00c7ocu\u011fun maddi ve manevi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015fimi i\u00e7in bilimsel ve \u00fccretsiz e\u011fitim almas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u00f6zellikle 2012 ve 2017 de\u011fi\u015fiklikleri ile m\u00fcfredat\u0131n tamam\u0131 S\u00fcnni \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131yla \u015fekillendirildi. \u0130mam hatip ortaokul ve liselerin say\u0131s\u0131 katlanarak artt\u0131. Toplumun geneline y\u00f6nelik laiklik kar\u015f\u0131t\u0131 bir m\u00fcdahale oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. M\u00fccadelem asl\u0131nda daha \u00e7ok bu m\u00fcdahaleye kar\u015f\u0131, bu y\u00fczden tek ba\u015f\u0131na zorunlu din dersinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 de\u011fil, e\u011fitimin yeniden bilimsel temellere oturtulmas\u0131 gerekti\u011fi kanaatindeyim. Bu da ancak kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir ekonomik yap\u0131lanma ile m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Hem BM \u0130nsan Haklar\u0131 Komitesi\u2019nin hem A\u0130HM Eylem Zengin karar\u0131 ile Mansur Yal\u00e7\u0131n ve di\u011ferleri kararlar\u0131nda temelde \u201cDevletin bir dini olabilir, belli bir dine dayal\u0131 e\u011fitim de verebilir.\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 var. Bu anlam\u0131yla devletin laik olmas\u0131n\u0131 beklemiyorlar. Ancak, kimsenin belli bir dini benimsemeye veya dinini a\u00e7\u0131klamaya zorlanamayaca\u011f\u0131n\u0131, din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu belirtiyorlar.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye A\u0130HS Ek 1. Nolu protokole de taraf. Protokol de, ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kendi dini ve felsefi inanc\u0131na g\u00f6re yeti\u015ftirebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ben ise asl\u0131nda burada farkl\u0131 bir yol \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Diyelim ki, aile I\u015eID \u00fcyesi ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da kendi dini inan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re yeti\u015ftirmek istiyorlar\u2026 Okulda verilen din e\u011fitimi benim inanc\u0131ma uygun de\u011fil diyerek \u00e7ocu\u011funu dersten muaf tutabilecek mi?<\/p>\n<p>Burada laiklik ilkesi ile bilimsel ve \u00fccretsiz e\u011fitimin \u00f6nemi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7ocuk, ki\u015fili\u011fini ve yeteneklerini geli\u015ftirebilece\u011fi, ilerici bir e\u011fitim ile yeti\u015fmeli kan\u0131s\u0131nday\u0131m.<\/p>\n<p><strong>Kitab\u0131n\u0131zda da din dersi konusunda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrece bak\u0131nca \u015f\u00f6yle bir sonu\u00e7 kal\u0131yor benim akl\u0131mda: \u00c7ok \u00f6nemsenmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlarla laiklikten taviz verilmeye ba\u015flanmas\u0131, s\u00fcrecin sonunda mutlak olarak dinin alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmesiyle sonu\u00e7lan\u0131yor. Her gelen bir k\u00fc\u00e7\u00fck tu\u011fla koyuyor, sonunda devasa bir duvarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. San\u0131r\u0131m din dersi meselesinde de benzer bir manzara var\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Asl\u0131nda tam da dedi\u011finiz gibi. 1938 y\u0131l\u0131na kadar hem \u00fclkenin hem de e\u011fitim sisteminin laikle\u015fmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. \u00d6zellikle 1930 y\u0131l\u0131ndan itibaren t\u00fcm \u015fehir okullar\u0131nda din dersi m\u00fcfredattan kald\u0131r\u0131l\u0131yor ama 1949 y\u0131l\u0131nda CHP taraf\u0131ndan se\u00e7meli ama program d\u0131\u015f\u0131 olarak m\u00fcfredata ekleniyor. Ard\u0131ndan Demokrat Parti iktidara geliyor. 1950 y\u0131l\u0131nda din dersi se\u00e7meli ve program i\u00e7ine bulunuyor. 1974\u2019te ahlak dersi g\u00fcndemde, 1982 Anayasas\u0131 ile birlikte zorunlu din dersi \u201cdin k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi dersi\u201d olarak birle\u015ftiriliyor. Tabii ayn\u0131 d\u00f6nemde imam hatiplerin ve iste\u011fe ba\u011fl\u0131 din e\u011fitimi veren kurslar\u0131n da katlanarak artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerekir.<\/p>\n<p>2012 m\u00fcfredat de\u011fi\u015fikli\u011fi ile 4+4+4 e\u011fitim modeli benimsendi ve b\u00f6ylelikle imam hatip ortaokullar\u0131 a\u00e7\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Ayn\u0131 zamanda se\u00e7meli din dersleri Hz. Muhammed\u2019in Hayat\u0131, Temel Dini Bilgiler, Kur\u2019an-\u0131 Kerim dersleri de eklendi. Se\u00e7meli din derslerinin, velilere zorla se\u00e7tirilmesi i\u00e7in okullara talimat verildi\u011fi de bas\u0131nda yer ald\u0131. B\u00f6ylelikle, devlet okulunda okuyan bir \u00f6\u011frenci ile imam hatip okullar\u0131nda okuyan bir \u00f6\u011frenci 8 saat ayn\u0131 dini e\u011fitimi almaya ba\u015flad\u0131, aralar\u0131ndaki fark fiilen kald\u0131r\u0131ld\u0131. \u00d6zellikle 2017 m\u00fcfredat de\u011fi\u015fikli\u011fi ile birlikte de\u011ferler e\u011fitimi de getirildi ve e\u011fitim genel itibari ile S\u00fcnni \u0130slam inanc\u0131na g\u00f6re \u015fekillendi.<\/p>\n<p>\u015eu an \u00e7ocuklar i\u00e7in fiili durum, ya imam hatip \u00f6\u011frencisisin, ya imam hatiple\u015ftirilmi\u015f okullarda \u00f6\u011frencisin ya da ailenin maddi durumu iyi ise kendine g\u00f6re bir \u00f6zel okul bulup g\u00f6rece bu dertlerden uzak kalabiliyorsun.<\/p>\n<p><strong>Bu mesele genel olarak Alevi yurtta\u015flar\u0131n m\u00fccadelesini verdi\u011fi bir konuydu yak\u0131n zamana kadar. Fakat son y\u0131llarda \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 zorunlu din derslerinden muaf tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Sizin g\u00f6zleminiz de bu y\u00f6nde mi? B\u00f6yleyse bunu neye ba\u011flamak laz\u0131m?<\/strong><\/p>\n<p>Zorunlu din dersinden muafiyet i\u00e7in a\u00e7\u0131lan t\u00fcm davalarda Alevilerin, Alevi derneklerinin \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir m\u00fccadele var. \u00d6zellikle A\u0130HM\u2019in iki karar\u0131: Eylem Zengin karar\u0131 ile Mansur Yal\u00e7\u0131n ve di\u011ferleri karar\u0131, alevi ailelerin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele sonucu kazan\u0131ld\u0131 ve emsal oldular. A\u0130HM\u2019in kararlar\u0131ndan sonra, zorunlu din dersi m\u00fcfredat\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011funu belirtmem laz\u0131m. Alevileri ve di\u011fer pek \u00e7ok inanc\u0131 \u00e7ocuklara tan\u0131tan b\u00f6l\u00fcmler kitaplara eklendi. Bu b\u00f6l\u00fcmler her sene yok ve en fazla d\u00f6nem i\u00e7erisinde 20 sayfa.<\/p>\n<p>Hem zaten di\u011fer dinlerin tan\u0131t\u0131m\u0131 da yine S\u00fcnni \u0130slam inanc\u0131n\u0131 benimseyenler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor, ilgili dini benimseyenlere fikirleri sorulmadan haz\u0131rlan\u0131yor kitaplar. Ama bu de\u011fi\u015fiklikle birlikte, di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlerdeki S\u00fcnni \u0130slam inanc\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, merkezi s\u0131navlardaki sorular\u0131nda gittik\u00e7e daha \u00e7ok bilgiye dayal\u0131 sorular olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7ocuklar, S\u00fcnni \u0130slam inanc\u0131na ait dualar\u0131, sureleri ezberledi\u011fi, ibadetlerini \u00f6\u011frendi\u011fi, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i, Hz. Muhammed\u2019i yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir e\u011fitim al\u0131yor.<\/p>\n<p>Hal b\u00f6yle olunca, Alevi olmayan ancak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta S\u00fcnni \u0130slam inanc\u0131 e\u011fitimi almas\u0131n\u0131 istemeyen laik, ateist aileler ile di\u011fer dini veya felsefi inan\u00e7lar\u0131 benimseyen aileler de \u00e7ocuklar\u0131n s\u00f6z konusu dersten muaf olmas\u0131n\u0131 istemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Yine tahminim odur ki \u00e7ocu\u011funun din dersi almas\u0131n\u0131 istemeyenlerin yan\u0131nda bunlar\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bu konuda ad\u0131m atmaya cesaret ediyor&#8230; Sizce cesaret do\u011fru kelime mi? Bu konuda hak aramak cesaret isteyen bir \u015fey mi, yoksa t\u00fcrl\u00fc gerek\u00e7elerle insanlar g\u00f6z\u00fcnde \u00e7ok mu b\u00fcy\u00fct\u00fcyor bu konuyu?<\/strong><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 elbette inan\u00e7la ilgili \u00f6zellikle \u00e7ocu\u011fun dini inanc\u0131n\u0131n geli\u015fimi ile ilgili her konu \u00e7ok zor. Ben hukuk\u00e7uyum, bu y\u00fczden de \u00e7ocuk hukuken kendi karar\u0131 verebilece\u011fi ya\u015fa kadar belli bir dini benimsemeye zorlanmamal\u0131, dinlerin tarihi konusunda genel bilgiler edinmeli, neye inanaca\u011f\u0131na veya inanmayaca\u011f\u0131na kendisinin karar vermeli.<\/p>\n<p>Bu noktada \u00e7ocu\u011fun laiklik ilkesine uygun olarak bilimsel e\u011fitim almas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli. Yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u011fitimdeki gerici d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ile birlikte burada da bir piyasa olu\u015ftu ve laik e\u011fitim de adeta ancak sat\u0131n al\u0131nabilecek bir \u00fcr\u00fcn haline geldi. Laik, bilimsel e\u011fitimi bir k\u0131s\u0131m zengin insan\u0131n tekelinden \u00e7\u0131karmak t\u00fcm toplumun eri\u015febildi\u011fi bir hale getirmek gerekir.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in m\u00fccadele etmek cesaret mi ister bilemiyorum. Bu gibi durumlarda, \u00f6zellikle gericili\u011fe kar\u015f\u0131 ayd\u0131nlanma hareketi ile birlikte olan aileler \u00e7ocuklar\u0131 ile konu\u015ftu, ne i\u00e7in m\u00fccadele verdiklerini anlatt\u0131. \u00c7ocuklar da bu m\u00fccadeleyi destekledi. Hatta kimi \u00f6rneklerde muaf olan \u00e7ocuk, zorunlu din dersine girmek yerine m\u00fczik \u00f6\u011fretmeninden piyano \u00e7almay\u0131 \u00f6\u011frendi. Di\u011fer aileler de muafiyet talebinde bulunmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bir de \u015fu \u00f6nemli diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Her zaman, her yerde birlikte hareket etmek gerekli. E\u011fer bir s\u0131n\u0131fta birden fazla aile muafiyet i\u00e7in m\u00fccadele ederse \u00e7ocu\u011fun yaln\u0131zla\u015fmas\u0131 tehlikesi de engellenmi\u015f olur.<\/p>\n<p>Hukuk genel ilkelere sahip olmakla birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fa g\u00f6re de ilerler veya geriler. \u00d6rne\u011fin bir ailenin zorunlu din dersinden muafiyet talep etmesi ile bin ailenin muafiyet talep etmesi yarg\u0131 sisteminde farkl\u0131 etkiler yarat\u0131r. Hukuki m\u00fccadele de birlikte hareket edilince daha etkili ve h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n elde edilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p><strong>Sizin de avukat olarak i\u00e7inde oldu\u011funuz muafiyet m\u00fccadelelerinde nas\u0131l bir tablo var? Kitapta din dersinden muafiyet i\u00e7in ne yol izlenmesi gerekti\u011fini anlat\u0131yorsunuz ama bunlardan sonu\u00e7 al\u0131nabiliyor\u00a0mu, T\u00fcrkiye&#8217;de bir i\u00e7tihat olu\u015ftu mu bu konuda, mahkemelerin yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi zorunlu din dersinden muafiyet \u00e7ok uzun y\u0131llardan beri s\u00fcren bir m\u00fccadele ve bir\u00e7ok olumlu karar var.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n zorunlu din dersinden muafiyet i\u00e7in okula veya il\u00e7e milli e\u011fitim m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn-Kaymakaml\u0131\u011fa dilek\u00e7e vermeleri gerekli. Dilek\u00e7enin iki t\u00fcr sonucu olabiliyor. \u0130lki, idarenin talebe cevap vermemesi. Muafiyet talepli dilek\u00e7e okula veya kaymakaml\u0131\u011fa verilmesi ile birlikte, 30 g\u00fcn i\u00e7inde idarenin talebe cevap vermesi gerekiyor. Cevap vermemesi halinde aile 4 ay daha bekleyebilir veya 30. g\u00fcn\u00fcn sonunda derhal dava a\u00e7abilir. \u0130kinci hal ise, idare, 1990 tarihli E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim Y\u00fcksek Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 gere\u011fince Hristiyan ve Yahudi oldu\u011funuzu belgelendirmeniz halinde, \u00e7ocu\u011fun zorunlu din dersinden muaf olabilece\u011fini belirtebilir. Elbette ebeveynin dinini a\u00e7\u0131klamaya zorlanmas\u0131, din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131. Ebeveynler dinlerini a\u00e7\u0131klamak istemeyebilir veya Hristiyan veya Yahudi olmayabilir. Bu halde dava yoluna gitmesi gerekiyor.<\/p>\n<div class=\"row ckewidget-container col-6 ckewidget-editor-border align-left ckewidget-container-editable\">\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/haber.sol.org.tr\/sites\/default\/files\/images\/content\/article\/2021\/08\/23\/Ekran%20Resmi%202021-08-23%2009.34.51.png\" alt=\"\" width=\"276\" height=\"394\" data-entity-type=\"file\" data-entity-uuid=\"34aecdaf-22cb-4b44-bdbc-76aebbf4c103\" \/><\/p>\n<\/div>\n<p>Kitapta olumlu dava sonu\u00e7lanan dava \u00f6rneklerini anlatt\u0131m. Zorunlu din dersinden muafiyet konusunda iki A\u0130HM karar\u0131 ve bir\u00e7ok BM \u0130nsan Haklar\u0131 Komitesi karar\u0131 var ama Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131 ve \u0130dare Mahkemesi kararlar\u0131 da mevcut. Bu konuda \u00f6zellikle yerel mahkemeler ve Dan\u0131\u015ftay benim de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsiyor. Diyorlar ki, 1982 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 24. maddesi uyar\u0131nca ilk ve orta \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi dersi zorunludur ama bunun d\u0131\u015f\u0131nda din e\u011fitimi k\u00fc\u00e7\u00fcklerin temsilcisinin, erginlerin ise kendi talepleri ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu halde Anayasa ikili bir ayr\u0131ma gidiyor, din e\u011fitimi ile din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi e\u011fitimini ay\u0131r\u0131yor. Din e\u011fitimi belli bir dinin e\u011fitimi iken, din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi e\u011fitimi, dinleri genel olarak a\u00e7\u0131klayan bir ders olmal\u0131 asl\u0131nda. \u015eu an kitaplar\u0131n i\u00e7eri\u011fi sadece S\u00fcnni \u0130slam inanc\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka bir ifadeyle belli bir dini esas ald\u0131\u011f\u0131ndan \u201cdin e\u011fitimi\u201d olarak say\u0131lmal\u0131 ve muafiyet talep eden ebeveynler dinini a\u00e7\u0131klamak zorunda kalmadan, muafiyet talepleri kabul edilmelidir. Bu kararlar do\u011frultusunda bir\u00e7ok \u00e7ocuk dersten muaf oldu.<\/p>\n<p>Elbette \u00f6zellikle 2017 de\u011fi\u015fikli\u011finden sonra, zorunlu din dersi kitaplar\u0131nda S\u00fcnni \u0130slam inanc\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki dinlerin tan\u0131t\u0131m\u0131 da eklendi\u011finden, A\u0130HM\u2019in kararlar\u0131n\u0131n \u00f6nceki m\u00fcfredat i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funu \u015fu an ki m\u00fcfredat\u0131n t\u00fcm dinlere e\u015fit mesafede oldu\u011funu belirterek muafiyet talebini reddeden kararlar da mevcut. \u00d6zellikle B\u00f6lge \u0130dare Mahkemeleri i\u00e7tihatlar\u0131 alt \u00fcst etti. \u015eu anda \u0130zmir, Ankara\u2019daki \u0130dari Mahkemeler ve B\u00f6lge \u0130dare Mahkemeleri zorunlu din dersinden muafiyet taleplerini reddediyor. \u0130stanbul\u2019daki \u0130dare Mahkemelerinin bir k\u0131sm\u0131 muafiyet talebini kabul ederken, bir k\u0131sm\u0131 reddediyor. \u0130stanbul\u2019daki B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi ise yine her zaman olumsuz karar veriyor. En hukuka uygun kararlar ise Antalya \u0130dare Mahkemeleri ve Konya B\u00f6lge \u0130dare Mahkemeleri taraf\u0131ndan veriliyor.<\/p>\n<p><strong>Peki, sizin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz davalar ne a\u015famada?<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm davalar aras\u0131nda, \u00e7ocuklar\u0131 zorunlu din dersinden muaf olan aileler var. \u00c7ocuklar zorunlu din dersine girmiyorlar, merkezi s\u0131navlarda da dersle ilgili sorular\u0131 \u00e7\u00f6zmeyecekler. Muafiyet talebi kabul edilmeyen ailelerin davalar\u0131n\u0131 ise Anayasa Mahkemesi\u2019ne ta\u015f\u0131d\u0131k. \u0130lk davay\u0131 2016\u2019da ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131k, Anayasa Mahkemesi hala bir karar vermedi. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 Anayasa Mahkemesi bu konuda olumlu karar vermezse, davalar\u0131 mutlaka A\u0130HM\u2019e ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><em><strong>https:\/\/haber.sol.org.tr\/haber\/soylesi-zorunlu-din-dersleri-sadece-alevilerin-mucadelesi-olmaktan-cikti-312070\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0Yeni kitab\u0131 &#8220;Laiklik \u0130lkesi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Zorunlu Din Dersi&#8221; vesilesiyle e\u011fitim sisteminin gittik\u00e7e a\u011f\u0131rla\u015fan bu kronik sorunu \u00fczerine Avukat \u00d6zge Demir&#8217;le konu\u015ftuk. VOLKAN ALGAN E\u011fitim son y\u0131larda \u00fclkenin temel tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri haline geldi. \u0130yice d\u00fc\u015fen nitelik sorunu, plans\u0131zl\u0131k, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen m\u00fcfredatlar ve \u00fcst\u00fcne\u00a0sonunda pandemiyle birlikte okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131&#8230; \u00d6zel okullar\u0131n AKP d\u00f6neminde sistem i\u00e7inde inan\u0131lmaz [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":64368,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,54,71,53],"tags":[],"class_list":["post-64367","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler","category-mulakatlar","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>&#039;Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131&#039; - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&#039;Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131&#039; - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0Yeni kitab\u0131 &#8220;Laiklik \u0130lkesi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Zorunlu Din Dersi&#8221; vesilesiyle e\u011fitim sisteminin gittik\u00e7e a\u011f\u0131rla\u015fan bu kronik sorunu \u00fczerine Avukat \u00d6zge Demir&#8217;le konu\u015ftuk. VOLKAN ALGAN E\u011fitim son y\u0131larda \u00fclkenin temel tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri haline geldi. \u0130yice d\u00fc\u015fen nitelik sorunu, plans\u0131zl\u0131k, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen m\u00fcfredatlar ve \u00fcst\u00fcne\u00a0sonunda pandemiyle birlikte okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131&#8230; \u00d6zel okullar\u0131n AKP d\u00f6neminde sistem i\u00e7inde inan\u0131lmaz [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-08-24T08:20:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/08\/Zorunlu-din-dersleri.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"832\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"468\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"&#8216;Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131&#8217;\",\"datePublished\":\"2021-08-24T08:20:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367\"},\"wordCount\":2480,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/08\\\/Zorunlu-din-dersleri.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Kitaplar-Ele\u015ftiriler\",\"M\u00fclakatlar\",\"T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367\",\"name\":\"'Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/08\\\/Zorunlu-din-dersleri.jpg\",\"datePublished\":\"2021-08-24T08:20:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/08\\\/Zorunlu-din-dersleri.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/08\\\/Zorunlu-din-dersleri.jpg\",\"width\":832,\"height\":468},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=64367#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8216;Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131&#8217;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"'Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"'Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u00a0Yeni kitab\u0131 &#8220;Laiklik \u0130lkesi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de Zorunlu Din Dersi&#8221; vesilesiyle e\u011fitim sisteminin gittik\u00e7e a\u011f\u0131rla\u015fan bu kronik sorunu \u00fczerine Avukat \u00d6zge Demir&#8217;le konu\u015ftuk. VOLKAN ALGAN E\u011fitim son y\u0131larda \u00fclkenin temel tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri haline geldi. \u0130yice d\u00fc\u015fen nitelik sorunu, plans\u0131zl\u0131k, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen m\u00fcfredatlar ve \u00fcst\u00fcne\u00a0sonunda pandemiyle birlikte okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131&#8230; \u00d6zel okullar\u0131n AKP d\u00f6neminde sistem i\u00e7inde inan\u0131lmaz [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2021-08-24T08:20:28+00:00","og_image":[{"width":832,"height":468,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/08\/Zorunlu-din-dersleri.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"&#8216;Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131&#8217;","datePublished":"2021-08-24T08:20:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367"},"wordCount":2480,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/08\/Zorunlu-din-dersleri.jpg","articleSection":["Haberler","Kitaplar-Ele\u015ftiriler","M\u00fclakatlar","T\u00fcrkiye\u2019de Az\u0131nl\u0131klar"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367","name":"'Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/08\/Zorunlu-din-dersleri.jpg","datePublished":"2021-08-24T08:20:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/08\/Zorunlu-din-dersleri.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/08\/Zorunlu-din-dersleri.jpg","width":832,"height":468},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=64367#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8216;Zorunlu din dersleri sadece Alevilerin m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131&#8217;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64367"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":64369,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/64367\/revisions\/64369"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/64368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=64367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=64367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}