![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Fatih-Guden-270x270.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de \u201cSessiz \u00c7anlar\u201d belgeseli vizyona girdi. Fatih G\u00fcden taraf\u0131ndan \u00e7ekilmi\u015f olan bu belgeselde Fatih G\u00fcden Van\u2019da halen ayakta duran Ermeni manast\u0131r ve kiliseleri konu al\u0131yor. Onunla internet \u00fczerinden bu belgeselin \u00e7ekimleriyle ilgili konular\u0131 konu\u015ftuk:<\/em><\/strong><\/p>\n Soru- L\u00fctfen, kendinizi tan\u0131t\u0131n: kimsiniz, ne i\u015f yap\u0131yorsunuz, milletiniz, memleketiniz nedir?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> \u0130smim Mehmet Fatih G\u00fcden, do\u011fma b\u00fcy\u00fcme Van’l\u0131y\u0131m ve K\u00fcrd’\u00fcm. Sanat tarih\u00e7isiyim. Lisans ve y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frenimimi Van Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesi Sanat Tarihi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde tamamlad\u0131m. Halen Van’da ya\u015famaya devam ediyorum.<\/p>\n Soru- \u00a0\u00a015 Ocak 2020 tarihinde \u2018Sessiz \u00c7anlar\u2019 belgeselinizin ilk g\u00f6sterimi ger\u00e7ekle\u015fti. Bu filmi \u00e7ekme fikri nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> E\u011fitim hayat\u0131m\u0131z boyunca bize anlat\u0131lan tarih anlat\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok eksik oldu\u011funu fark ettim ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m co\u011frafyay\u0131 kendim gezerek \u00f6\u011frenmek istedim. 11 y\u0131l \u00f6nce bir foto\u011fraf makinesiyle Van ve \u00e7evresini gezmeye ba\u015flay\u0131nca girdi\u011fim hemen her k\u00f6y\u00fcn eski bir Ermeni k\u00f6y\u00fc oldu\u011funu ve bu k\u00f6ylerde eski kiliseler oldu\u011funu farkettim. Uzun y\u0131llar s\u00fcren ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131n sonunda ciddi bir kilise ar\u015fivi olu\u015fturdum. Y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k tarihi olan bu birbirinden de\u011ferli eserleri her ziyaret etti\u011fimde insanlar\u0131m\u0131z\u0131n bilin\u00e7sizce bu yap\u0131lara zarar verdi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Bu yap\u0131lara verilen zarar\u0131 engellemek ve insanlar\u0131m\u0131za ger\u00e7ek tarihi anlatmak ad\u0131na bu belgeseli \u00e7ekmeye karar verdim. Van’da ya\u015fayan arkada\u015flar\u0131m\u0131n da deste\u011fiyle bu belgeseli \u00e7ektim.<\/p>\n Soru- Belgeselde hangi manast\u0131r ve kiliselere de\u011finilmektedir?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> Van \u0130l s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze k\u0131smen gelebilen 100’e yak\u0131n manast\u0131r ve kilise yap\u0131s\u0131ndan yaln\u0131zca 10 tane manast\u0131r yap\u0131s\u0131n\u0131 filme alabildik.<\/p>\n Bunlar s\u0131ras\u0131yla;<\/p>\n Muradiye (Pegri) Surp Istepannos Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n Ad\u0131r adas\u0131 Lim Anabad Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n \u00c7arpanak adas\u0131 Gduts Anabad Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n Bakra\u00e7l\u0131 k\u00f6y\u00fc Varakavank (Yedi Kilise) Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n Ba\u015fkale Albayrak K\u00f6y\u00fc Surp Partu\u011fimeos (Bartholomeos) Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n Ba\u015fkale Yanal K\u00f6y\u00fc Surp E\u00e7miyadzin Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n Geva\u015f Ahtamar adas\u0131 Surp Kha\u00e7 Manast\u0131r\u0131 <\/em><\/p>\n Geva\u015f (Kiava\u015f-wostan) G\u00f6r\u00fcnd\u00fc (Mokhrapet) K\u00f6y\u00fc Garmir A\u011f\u0131n ya da Garmravank (K\u0131rm\u0131z\u0131 Kilise) Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n Geva\u015f Deveboynu yar\u0131madas\u0131nda bulunan Tivapuyn ya da Nakaravank Manast\u0131r\u0131, <\/em><\/p>\n Ve son olarak Geva\u015f Surp Tovmas Manast\u0131r\u0131.<\/em><\/p>\n Soru- \u00c7ekimler s\u0131ras\u0131nda ne gibi zorluklar\u0131n\u0131z oldu?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> Film ekibi olarak hepimiz bu co\u011frafyada do\u011fup b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f insanlar oldu\u011fumuz i\u00e7in halktan herhangi bir olumsuz tepki almad\u0131k.<\/p>\n Ancak\u00a0 ekonomik anlamda yetersizliklerle u\u011fra\u015fmak zorunda kald\u0131k. B\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 kendi imkanlar\u0131m\u0131zla \u00e7ekip filmi tamamlad\u0131k.<\/p>\n Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bana g\u00f6re bu b\u00f6lgenin en \u00f6nemli yap\u0131s\u0131 olan G\u00fcrp\u0131nar K\u0131rkge\u00e7it (Kasrik) k\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131ndaki Norduz vadisinde bulunan Hokvots ya da Hokyats (Der Meryem) Manast\u0131r\u0131n\u0131 filme dahil etmek istedik ancak g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir b\u00f6lge oldu\u011fu i\u00e7in askeriyeden izin alamad\u0131k ve o manast\u0131ra gidemedik. Bu durum her ne kadar can\u0131m\u0131 s\u0131ksa da arkada\u015flar\u0131m\u0131n deste\u011fiyle kolektif bir \u00e7al\u0131\u015fmayla belgesel tamamland\u0131.<\/p>\n Soru- Belgeselde yer alan kiliselerden ka\u00e7\u0131 restorasyon g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc?<\/strong><\/p>\n Cevap- <\/strong>Belgeselde yer alan kiliselerden yaln\u0131zca Ahtamar adas\u0131nda bulunan Surp Kha\u00e7 Manast\u0131r\u0131 2007 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye – Ermenistan normalle\u015fme s\u00fcrecinde restore edildi. Bu yap\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm manast\u0131r ve kiliseler ilgisizlik ve bak\u0131ms\u0131zl\u0131ktan dolay\u0131 yok olmak \u00fczereler. Ahtamar adas\u0131 Surp Kha\u00e7 Manast\u0131r\u0131’n\u0131n restore edilmi\u015f olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131m olsa da asl\u0131nda bu yap\u0131n\u0131n restore edilmesi b\u00f6lgede bulunan onlarca di\u011fer kilise ve manast\u0131r yap\u0131s\u0131n\u0131n me\u015fru bi\u00e7imde unutulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n Soru- Bilindi\u011fi \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019deki restore edilen kiliselerin \u00e7o\u011fu k\u00fclt\u00fcr merkezi veya dinle hi\u00e7bir ilgisi olmayan ba\u015fka bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bu konuya nas\u0131l bak\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> Her \u015feyden \u00f6nce bunu bir sayg\u0131s\u0131zl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcyorum ve bu durum beni \u00e7ok \u00fcz\u00fcyor. Belgeselde de belirtti\u011fimiz gibi kutsal mekanlara dokunulmaz g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lmal\u0131 ve bu yap\u0131lar ger\u00e7ek amac\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir ama\u00e7 i\u00e7in kullan\u0131lmamal\u0131. Ya da en az\u0131ndan gelecek ku\u015faklara aktar\u0131labilmesi i\u00e7in bir \u015fekilde mevcut hallerinin korunmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131.<\/p>\n Soru- Van ba\u015fta olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019deki Ermeni kiliseleri korumak i\u00e7in neler yap\u0131lmal\u0131?<\/strong><\/p>\n Cevap- <\/strong>Bu konuyla ilgili at\u0131lmas\u0131 gereken bir\u00e7ok ad\u0131m olmakla beraber baz\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131yla belirteyim;<\/p>\n Bu tahribat\u0131n \u00f6nlenmesi ad\u0131na T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymas\u0131 gereken yasalar, mevcut yasalardaki de\u011fi\u015fiklikler ve bu yasalar\u0131n uygulanabilmesi i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 gereken bir\u00e7ok ad\u0131m bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Soru- Belgesel, T\u00fcrkiye\u2019de nas\u0131l bir yank\u0131 g\u00f6rd\u00fc?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> Belgeselimiz T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde festivallerde g\u00f6sterildi ve g\u00f6sterimler devam ediyor. Bu anlamda \u00e7ok olumlu ve g\u00fczel tepkiler ald\u0131k. Baz\u0131 radikal milliyet\u00e7ilerden zaman zaman tehditler ald\u0131m ama bunlar benim i\u00e7in bir\u015fey ifade etmiyor. Ben bu belgeseli herhangi bir millet i\u00e7in yapmad\u0131m. Bu belgesel her\u015feyden \u00f6nce bu topraklarda ya\u015fayan insanlar\u0131 bilin\u00e7lendirmeyi ama\u00e7l\u0131yor. Burada yok olan \u015fey sadece bir tarihi eser de\u011fil, bu topraklar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve kimli\u011fi g\u00fcnden g\u00fcne yok oluyor. Ve biz bunu engellemek i\u00e7in i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumu bilin\u00e7lendirmek istiyoruz.<\/p>\n Soru- Ermenistan\u2019a hi\u00e7 geldiniz mi?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> Evet daha \u00f6nce d\u00f6rt kez Ermenistan\u0131 turistik ama\u00e7l\u0131 ziyaret ettim. S\u0131n\u0131rlar kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in G\u00fcrcistan veya \u0130ran \u00fczerinden dola\u015fmak zorunda kal\u0131yoruz. Van’a karayoluyla 3 – 4 saatlik mesafeyi 14 – 15 saatte gidebildim. Ermenistan\u0131 her ziyaret etti\u011fimde folklorik anlamda k\u00fclt\u00fcrlerimizin birbirine ne kadar \u00e7ok benzedi\u011fini biraz daha anlad\u0131m. Bir dahaki geli\u015fimde oradaki Vanetsilerle tan\u0131\u015fmak istiyorum.<\/p>\n Soru- Gelecek i\u00e7in ba\u015fka ne gibi proje ve planlar\u0131n\u0131z var?<\/strong><\/p>\n Cevap-<\/strong> \u00d6ncelikle Sessiz \u00c7anlar belgeselini imkan\u0131m olursa b\u00f6lgedeki t\u00fcm k\u00f6ylerde halka izletmek istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu eserlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 tahribat bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerde ya\u015fayan insanlar\u0131n bilin\u00e7sizli\u011finden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n Bunun d\u0131\u015f\u0131nda hayata ge\u00e7irmek istedi\u011fim yine Ermeni manast\u0131r ve kiliseleriyle ilgili iki farkl\u0131 film projesi daha var. Ekonomik anlamda destek bulabilirsem bu filmleri de \u00e7ekmek istiyorum.<\/p>\n Ayr\u0131ca Van il milli e\u011fitim m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden izin alabilirsem ve yine ekonomik anlamda destek bulabilirsem bu yap\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu belli ba\u015fl\u0131 k\u00f6ylerde \u00e7ocuklara bu yap\u0131lar\u0131n korunmas\u0131na dair kapsaml\u0131 bir e\u011fitim program\u0131 yapmak istiyorum.<\/p>\n Yine bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda haz\u0131rlamak istedi\u011fim foto\u011fraf ve resim sergileri, ve \u00e7e\u015fitli etkinlikler var. Baz\u0131 da\u011f k\u00f6ylerinde bulunan dezavantajl\u0131 \u00e7ocuklara 3D VR g\u00f6zl\u00fcklerle bu yap\u0131lar\u0131 gezdirip k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in bilin\u00e7lendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmak istiyorum.<\/p>\n Bu yap\u0131lar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck tahribat ve sayg\u0131s\u0131zl\u0131k, hazine avc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Halbuki bu eserlerin kendileri birer hazine. Ben bu yap\u0131lar\u0131 bu topraklar\u0131n kimsesiz kalm\u0131\u015f \u00e7ocuklar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Burada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m s\u00fcrece, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m toplumu bu anlamda bilin\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n Az \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi “define topra\u011f\u0131n alt\u0131nda de\u011fil \u00fcst\u00fcnde duruyor” ve biz bu ger\u00e7ek hazineyi g\u00fcnden g\u00fcne yok ediyoruz.<\/p>\n \u00a0Meline Anumyan<\/strong><\/em><\/p>\n Akunq.net <\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de \u201cSessiz \u00c7anlar\u201d belgeseli vizyona girdi. Fatih G\u00fcden taraf\u0131ndan \u00e7ekilmi\u015f olan bu belgeselde Fatih G\u00fcden Van\u2019da halen ayakta duran Ermeni manast\u0131r ve kiliseleri konu al\u0131yor. Onunla internet \u00fczerinden bu belgeselin \u00e7ekimleriyle ilgili konular\u0131 konu\u015ftuk: Soru- L\u00fctfen, kendinizi tan\u0131t\u0131n: kimsiniz, ne i\u015f yap\u0131yorsunuz, milletiniz, memleketiniz nedir? Cevap- \u0130smim Mehmet Fatih G\u00fcden, do\u011fma b\u00fcy\u00fcme […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":64197,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,22,1,16,71],"tags":[],"class_list":["post-64196","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-filmler","category-gunumuzde-bati-ermenistan","category-haberler","category-manastirlar-kiliseler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Surp-Tovmas-360x240.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Fatih-Guden-1-360x240.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Sessiz-Canlar-360x203.jpg\")
<\/p>\n\n
![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Sessiz-Canlar-1-360x240.jpg\")
<\/p>\n