![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Murad-M\u0131h\u00e7\u0131-360x208.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Murad M\u0131h\u00e7\u0131<\/strong><\/p>\n K\u00fcrtlerin \u00e7ok olmad\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fim yerlerinde ya\u015fayan bir K\u00fcrt olsayd\u0131n\u0131z, \u015fu an nas\u0131l bir ruh haliniz olurdu? Cevab\u0131n\u0131za\u2018\u2019AMA\u2019\u2019 diyerek ba\u015flarsan\u0131z, inan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir sorunla i\u00e7 i\u00e7esiniz\u2026<\/strong><\/em><\/p>\n Nereye baksak karanl\u0131k, rutubet, ahlaks\u0131zl\u0131k\u2026 (Vi\u015fne Bah\u00e7esi, Anton \u00c7ehov)<\/p>\n Art\u0131 Ger\u00e7ek\u2019teki ilk yaz\u0131m\u0131 memleketim Konya \u00fczerine yazmaya karar verdim. Ger\u00e7ekten son d\u00f6nemlerde \u00e7ok ac\u0131 bir olayla g\u00fcndeme gelen Konya\u2019y\u0131 benim gibi orada az vakit ge\u00e7irmi\u015f ve anadan babadan bilinen tarihi 650 y\u0131ll\u0131k \u201cAffedersiniz bir Ermeni\u2019den\u201d okumak isteyece\u011finizi umuyorum\u2026<\/p>\n \u0130konya M.\u00d6. 7000 y\u0131llar\u0131ndan itibaren insanl\u0131k tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir yer \u00e7\u00fcnk\u00fc farkl\u0131 medeniyetlerin yerle\u015fim yeri olmu\u015f. Ben ise toz ve gaz bulutlar\u0131na girmeden, 1915\u2019in hemen \u00f6ncesinden ba\u015flayaca\u011f\u0131m. 1915 \u00f6ncesi, Konya Sanca\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 12 bin Ermeni ya\u015famakta.<\/p>\n 5 bin ki\u015fiyle en \u00e7ok Ak\u015fehir\u2019de, 4 bin civar\u0131 Konya merkezde, Ilg\u0131n ve Meram Seydi\u015fehir\u2019de az say\u0131da Ermeni ya\u015famaktaym\u0131\u015f. Benim memleketim Ere\u011fli ise Ermeni n\u00fcfusun en az ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fim yerlerinden. O zamanlarda 1015 Ermeni\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve iki okul ile iki kilisenin var oldu\u011fu bir yer.<\/p>\n Bug\u00fcn ise Konya Sanca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 yerle\u015fim yerlerinde ya\u015fayan Ermeni say\u0131s\u0131n\u0131n 400- 450 civar\u0131nda oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mdan tahmin ediyorum. Bu say\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu 250 ki\u015fiyle memleketim olan Ere\u011fli\u2019deki Ermeniler olu\u015fturuyor.<\/p>\n Asl\u0131nda buras\u0131 zaman\u0131nda \u00f6zellikle Rumlar\u0131n, Ermenilerden de fazla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafya. \u015eu an Yunanistan\u2019da ya\u015fayan fakat k\u00f6kleri bu co\u011frafyada olan Rumlar\u0131n atalar\u0131n\u0131n memleketini ziyaret ettiklerini ara s\u0131ra duyar\u0131m\u2026<\/p>\n Tarih ne kadar sistematik bir \u015fekilde yok edilmek istenirse istensin, Konya merkez ve il\u00e7elerindeki tarihsel kal\u0131nt\u0131larda art\u0131k vatanlar\u0131nda ya\u015famayan insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrleri her zaman g\u00f6r\u00fclmekte\u2026<\/p>\n 1915 ve Konya<\/strong><\/p>\n 1915\u2019de tehcir karar\u0131 al\u0131n\u0131r. Konya Sanca\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 yerle\u015fim yerlerinin sorumlular\u0131 Konya\u2019da toplan\u0131r. Bu toplant\u0131da Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n talimatlar\u0131 bildirilir. O d\u00f6nemin Ere\u011fli yetkilisi, Deli Lakapl\u0131 Mustafa Bey itiraz eder ve \u201cBizim bu \u00f6l\u00fcm yolculu\u011funa yollayacak Ermenimiz yok! Hepsi fakirdir. Onlar giderse ekmek yapan, zanaatla u\u011fra\u015fan, hatta doktorumuz kalmaz!\u201d der. Di\u011fer il\u00e7e yetkililerine bakarak, \u201cSiz kendinize yak\u0131\u015fan\u0131 yap\u0131n, Ere\u011fli de kendine yak\u0131\u015fan\u0131 yaps\u0131n!\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n Akabinde Deli Mustafa Ere\u011fli\u2019ye d\u00f6ner ve ahaliyi meydana toplar. Deli Mustafa, Ere\u011flililere, \u201cT\u00fcrkler, M\u00fcsl\u00fcmanlar pirin\u00e7se, Ermeniler ya\u011fd\u0131r, tuzdur. Ya\u011fs\u0131z, tuzsuz pilav olmaz. G\u00e2vursuz memleket mi olurmu\u015f!\u201d diyerek \u00e7ok say\u0131da hem\u015ferisinin hayat\u0131n\u0131 kurtar\u0131r.<\/p>\n Yine de Ere\u011fli\u2019den bir kafile \u00f6l\u00fcm yolculu\u011funa \u00e7\u0131kar. Bu kafile Uluk\u0131\u015fla taraf\u0131na gelir. Kafilenin i\u00e7inde bulunan dedemin babas\u0131 yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir askere denk gelir. Asker bak\u0131rc\u0131 olan dedemin babas\u0131na, \u201cBen sizin ekme\u011finizi \u00e7ok yedim, sizi \u015eam Tariki\u2019ne yollayay\u0131m.\u201dder ve ekler: \u201cUsta, oras\u0131n\u0131n daha iyi oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.\u201d<\/p>\n Ailemin de bulundu\u011fu kafile \u015eam\u2019a gider. Bedevilerin sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan ve yolda hastal\u0131klardan kurtulanlar \u015eam\u2019da yeni bir hayat kurar. Daha sonras\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc y\u0131llar sonra memleketlerine d\u00f6ner. D\u00f6nd\u00fcklerinde m\u00fclklerinin \u00e7o\u011funun yerlerine yerle\u015ftirilen muhacirlere verilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrler.<\/p>\n Konya\u2019da en fazla Ak\u015fehir ve Konya merkezde ya\u015fayan Ermenilere ne oldu\u011funu sorarsan\u0131z, bu sorunuzu art\u0131k yok denecek kadar azald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek cevaplar\u0131m. Zaman i\u00e7inde \u00e7o\u011fu il\u00e7elerini b\u0131rak\u0131p Ere\u011fli\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalm\u0131\u015flar.<\/p>\n Konya\u2019da birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile yerel co\u011frafyaya ait k\u00fclt\u00fcrler ne yaz\u0131k ki bu milattan sonra ciddi bir kay\u0131p ya\u015fad\u0131.<\/p>\n Bug\u00fcn Meram\u2019da yedi K\u00fcrt vatanda\u015f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle sonu\u00e7lanan bu vahim olay\u0131 anlamak i\u00e7in 1915 \u00f6ncesi ve sonras\u0131n\u0131 iyi okumak gerekir.<\/p>\n Meram\u2019\u0131n tek K\u00fcrt ailesi de katledildi. Konya tarihte K\u00fcrtlerin \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011fu bir b\u00f6lge de\u011fil. Sultan Selim d\u00f6neminde Tuz G\u00f6l\u00fc civar\u0131nda olan Cihanbeyli\u2019ye g\u00f6\u00e7 etmek zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flar. Tabii bir de 80\u2019li ve 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda yine g\u00f6\u00e7ler fazlala\u015fm\u0131\u015f. Mevsimlik i\u015f\u00e7i olarak gelip kalanlar oldu\u011fu gibi \u00fclkenin siyasi ikimi nedeniyle gelenler de olmu\u015f.<\/p>\n Katledilen aile de 24 y\u0131l \u00f6nce Konya\u2019ya gelmi\u015f. \u00c7al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 sayesinde Meram\u2019\u0131n en g\u00fczel evini yapm\u0131\u015flar. Hayvanc\u0131l\u0131\u011fa ve tar\u0131ma ciddi bir emek vermi\u015fler. Aileden yurtd\u0131\u015f\u0131na okumaya giden insanlar olmu\u015f.<\/p>\n \u015eimdi bu yaz\u0131y\u0131 okuyan dostlardan ricam olacak. \u00d6zellikle bat\u0131da ya\u015fayan ve K\u00fcrt olmayanlar olarak kendimizi Meram\u2019da ya\u015fayan bu K\u00fcrt ailenin yerine koyal\u0131m. Sald\u0131r\u0131lardan \u00f6nce k\u00f6kenlerinden dolay\u0131 ciddi tehditler alm\u0131\u015flar. Buna \u00f6yle sessiz de kalmam\u0131\u015flar. Ses \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar. Hatta \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi\u2019nin avukatlar\u0131n\u0131n \u00e7abalar\u0131 da olmu\u015f. Peki, sonu\u00e7 ne oldu? Katledildiler.<\/p>\n Bu insanlar neye g\u00fcvenecekler peki? Katledildikten sonra ya\u015fananlara m\u00fcnferit olay, husumet dendi. Bu a\u00e7\u0131klama 24 Saat ge\u00e7meden yeterince ara\u015ft\u0131r\u0131lmadan yap\u0131ld\u0131. \u015eimdi o ailenin yerinde oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Ne hissederdiniz? \u00d6HD\u2019nin raporunu okursan\u0131z, bu olay\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden \u00e7ok daha vahim oldu\u011fu g\u00f6receksiniz.<\/p>\n Bu ya\u015fananlar\u0131n k\u00f6k nedeni asl\u0131nda 1915 \u00f6ncesine dayan\u0131yor. Bu co\u011frafyay\u0131 100 y\u0131l sonra K\u00fcrt, Ermeni, H\u0131ristiyan olman\u0131n su\u00e7 oldu\u011fu ve hatta k\u00fcf\u00fcr oldu\u011fu bir co\u011frafya haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir kesim var. Bu bile bazen yetmiyor. Farkl\u0131 mezheplere sahip M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da \u00f6tekile\u015ftirmeden ve nefretten nasibini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n K\u00fcrtlerin \u00e7ok olmad\u0131\u011f\u0131 yerle\u015fim yerlerinde ya\u015fayan bir K\u00fcrt olsayd\u0131n\u0131z, \u015fu an nas\u0131l bir ruh haliniz olurdu?<\/p>\n Cevab\u0131n\u0131za\u2018\u2019AMA\u2019\u2019 diyerek ba\u015flarsan\u0131z, inan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir sorunla i\u00e7 i\u00e7esiniz\u2026<\/p>\n Peki, yedi K\u00fcrt\u2019\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcne bat\u0131l\u0131 ve demokratik insanlar olarak bizler ne kadar ses \u00e7\u0131kard\u0131k? Ya da okuyan arkada\u015f, sen ne kadar ses verdin?<\/p>\n \u0130stanbul\u2019da ses \u00e7\u0131karmak isteyen, bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na kat\u0131lan insanlara bile sald\u0131ran g\u00fcruh oldu. Bunu haber yapan bas\u0131n emek\u00e7ilerinin tartakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettiniz mi?<\/p>\n Cevab\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gereken en \u00f6nemli soru \u015fu: O insanlar\u0131 katledenler nas\u0131l sistematik bir beyin y\u0131kamayla bu hale geldi? \u00c7ocukken o insanlar hangi yanl\u0131\u015f anlat\u0131mlarla b\u00fcy\u00fcd\u00fc? Esas sorun da bu! Biz neden ortak k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczden, zenginliklerimizden uzakla\u015ft\u0131k?<\/p>\n Bu nedenle tarihle ve kendimizle y\u00fczle\u015fmekten ka\u00e7\u0131nmak bu co\u011frafyan\u0131n en \u00f6nemli sorunu\u2026<\/p>\n Art\u0131 Ger\u00e7ek\u2019teki ilk yaz\u0131mda bug\u00fcn bat\u0131dan ac\u0131ya kar\u015f\u0131 ses vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n Edi Bese \u2013 Hepimiz K\u00fcrd\u00fcz<\/strong><\/p>\n Yaz\u0131m\u0131 \u00f6zellikle aslen Karamanl\u0131 ama Konya Ere\u011fli\u2019de hayat\u0131n\u0131 ge\u00e7iren, \u00fclkenin sol tarihinde \u00f6nemli bir yeri olan Marangoz Sarkis (Varbet-Usta) \u00c7erkesyan\u2019\u0131 \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde anarak ve \u00f6zellikle Konya\u2019n\u0131n tarihine dair \u00e7ok \u015fey anlatt\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla bitirmek istiyorum\u2026<\/p>\n