![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Maria-Suphi-360x200.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kenan Karaba\u011f\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 100 y\u0131ll\u0131k bir sis perdesini aralayan belgesel niteli\u011findeki roman, Maria Suphi \u00fczerinden bir d\u00f6nemi anlat\u0131rken onun destana d\u00f6n\u00fc\u015fen direni\u015fini de g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131yor.<\/strong><\/em><\/p>\n \u00d6ZGE DO\u011eAR<\/strong><\/p>\n Kenan Karaba\u011f taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u2018Maria Suphi, Bir Direni\u015f \u00d6yk\u00fcs\u00fc\u2019 adl\u0131 roman ge\u00e7en hafta raflardaki yerini ald\u0131. On y\u0131l boyunca Kenan Karaba\u011f taraf\u0131ndan toplanan bilgiler bizleri deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor ve ger\u00e7eklerle y\u00fczle\u015fmemizi sa\u011fl\u0131yor. Onu ve ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131k kimse unutmayacak. Karaba\u011f sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n Bundan tam y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce elleri ve ayaklar\u0131 ba\u011fl\u0131 olarak \u00c7\u00f6mlek\u00e7i Liman\u0131\u2019na getirilen Maria Suphi\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnleri tarihin karanl\u0131\u011f\u0131ndan bug\u00fcne getirdiniz. Y\u0131llar sonra onu ara\u015ft\u0131rma fikri nas\u0131l do\u011fdu?<\/strong><\/p>\n Asl\u0131nda ona dair bende herkes kadar bilgi sahibiydim. 2010 y\u0131llar\u0131yd\u0131. \u2018Kura \u00c7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u2019 adl\u0131 tarihsel bir roman yaz\u0131yordum. Ara\u015ft\u0131rmas\u0131na 1998 y\u0131l\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Hen\u00fcz ona dair ara\u015ft\u0131rmalar s\u00fcrerken; i\u015f seyahatlerim i\u00e7in ayda bir geldi\u011fim Trabzon\u2019da i\u00e7ime Maria Suphi\u2019nin ba\u015f\u0131na gelenler d\u00fc\u015ft\u00fc. \u2018Kura \u00c7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u2019 i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da ki\u015fiyle g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcm. Nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 biliyordum. Bir hayli dostum vard\u0131 ve y\u00fcre\u011fimin sesine kulak vererek; hakk\u0131nda bilgi toplamaya ba\u015flad\u0131m. Ara\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a merak\u0131m artt\u0131. Trabzon\u2019da kald\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnlerimi uzatmaya ba\u015flad\u0131m. \u00d6n\u00fcmde b\u00fcy\u00fck bir karanl\u0131k vard\u0131 ama i\u00e7imden bir ses o buralarda pe\u015fini b\u0131rakma diyordu. Y\u00fcre\u011fimin sesini dinledim ve onun ba\u015f\u0131na gelenlerin pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/p>\n Belgesel niteli\u011finde bir roman, 100 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fi nas\u0131l toplad\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n \u0130nsan \u00f6nce karar vermeli. Girdi\u011fim yol \u00e7ok zor bir yoldu ve tarihe not d\u00fc\u015fmek o kadar kolay de\u011fildi. Onun hakk\u0131nda \u00e7ok az bilgi olmas\u0131 beni y\u0131ld\u0131rmad\u0131. Aksine daha fazla ara\u015ft\u0131rma yapmama itti. Dostlar\u0131mla birlikte tarihin dehlizine inmeye ba\u015flad\u0131m. Benim 1920\u2019li y\u0131llar\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorlard\u0131. Kimseyi \u00fcrk\u00fctmeden bilgi sahibi olmal\u0131yd\u0131m. Bunun i\u00e7in \u00f6nce do\u011fru ki\u015fileri bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bulduk\u00e7a da i\u011fneyle kazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m kuyu derinle\u015fti. \u00c7\u00f6mlek\u00e7i\u2019de bir otele yerle\u015ftim. Baz\u0131 aylar Trabzon\u2019da kald\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnler bir haftay\u0131 bulmaya ba\u015flad\u0131. Buhti Liman\u0131, De\u011firmendere ve son gecelerini ge\u00e7irdikleri Ma\u00e7ka\u2019ya defalarca gittim. Da\u011farc\u0131\u011f\u0131mdaki bilgiler her seferinde biraz daha fazlala\u015ft\u0131. Ona dair bilgileri bulduk\u00e7a heyecan\u0131m artt\u0131. \u0130\u00e7imde onun ba\u015f\u0131na gelenleri \u00f6\u011frenmek dayan\u0131lmaz bir hal ald\u0131.<\/p>\n Devrim Ate\u015fi\u2019ni Anadolu\u2019ya ta\u015f\u0131ma fikriyle bu topraklara gelen Maria Suphi nelerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor?<\/strong><\/p>\n Maria Anadolu\u2019da bir komsomolka olup k\u00f6y k\u00f6y dola\u015fmak istiyordu. Onlara bildiri, gazete da\u011f\u0131tarak Rusya\u2019daki devrim ate\u015finin buralar\u0131 da sarmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir heyecan i\u00e7inde TKP kafilesiyle g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak Anadolu\u2019ya geldi. \u0130lk endi\u015fesi Kars\u2019ta ba\u015flad\u0131. Sonras\u0131nda Erzurum\u2019da ya\u015fad\u0131klar\u0131 onu derinden etkiledi. Trende askerler taraf\u0131ndan darp ve tacize u\u011frad\u0131. Trabzon\u2019a ula\u015f\u0131ncaya kadar \u00f6l\u00fcm ense k\u00f6klerinde dola\u015ft\u0131. Korkusuz bir kad\u0131nd\u0131. Hi\u00e7bir zaman y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa kap\u0131lmad\u0131.<\/p>\n Okuyucu ondaki cesaret ve katillerine kar\u015f\u0131 direni\u015fini g\u00f6rd\u00fck\u00e7e Maria\u2019y\u0131 daha \u00e7ok sevecek. \u0130ki bu\u00e7uk y\u0131l \u00f6l\u00fcmle i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131 ama bir an olsun davas\u0131ndan vazge\u00e7medi. \u00c7ok eziyet g\u00f6rd\u00fc, defalarca tecav\u00fcze u\u011frad\u0131. \u0130\u00e7indeki kurtulma umudunu son ana kadar korudu. Roman\u0131 okuyanlar zalimlerin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc de g\u00f6recek. \u0130plerinin kimlerin elinde oldu\u011funu da\u2026<\/p>\n De\u011firmendere \u00f6nlerinde toplanan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f kalabal\u0131k\u2026 Abluka alt\u0131ndaki bir avu\u00e7 insan\u0131n ilk defa katilleriyle y\u00fczle\u015fmeleri\u2026 Trabzon \u00c7\u00f6mlek\u00e7i Liman\u0131 ve Kay\u0131k\u00e7\u0131lar Keth\u00fcdas\u0131 Yahya Kahya\u2019n\u0131n elindeki infaz emri\u2026 \u00d6l\u00fcm yolculu\u011funa \u00e7\u0131kanlar\u0131n son anlar\u0131; motordaki bo\u011fu\u015fma, denize at\u0131lan \u2018Onbe\u015fler\u2019in \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131\u2026 Bu ac\u0131lar\u0131n i\u00e7inde a\u015fk\u2026 Mustafa ve Maria Suphi a\u015fk\u0131 masal gibi\u2026<\/strong><\/p>\n Evet, \u00f6yle de denilebilir. A\u015fk kap\u0131y\u0131 \u00e7al\u0131nca b\u00f6yle oluyormu\u015f. Kerch\u2019de ilk kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 ve birbirlerine a\u015f\u0131k olmalar\u0131 \u00e7ok g\u00fczel sahnelerle okuyucunun \u00f6n\u00fcne gelecek\u2026 Devrimci olmak a\u015fk\u0131 da g\u00fczel ya\u015famaktan ge\u00e7iyor belki de\u2026<\/p>\n Size g\u00f6re, Mustafa Suphi\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fc bireysel mi yoksa siyasi miydi ? Bu kadar derin bir ara\u015ft\u0131rma sizi nereye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc?<\/strong><\/p>\n Bu soruyu \u00e7ok fazla sormad\u0131m kendime. Elde etti\u011fim bilgiler siyasi bir karara kurban edildikleri y\u00f6n\u00fcnde oldu. Plan Kars\u2019ta ba\u015flad\u0131 ve oradan ayr\u0131lmalar\u0131yla birlikte devreye girdi. Erzurum\u2019dan sonra alt\u0131 g\u00fcn boyunca hep \u00f6l\u00fcmle i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131lar. \u0130nfaz emri onlar Trabzon\u2019a gelmeden ula\u015ft\u0131. Maria Suphi\u2019nin kapat\u0131lmas\u0131 ise bir g\u00f6zda\u011f\u0131yd\u0131. \u201cBiz kad\u0131nlar\u0131n\u0131za b\u00f6yle yapar\u0131z\u201d gibi bir \u015fey. Kitap bu y\u00f6n\u00fcyle okuyucuya bir\u00e7ok bilgiyi verecektir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Maria Suphi\u2019ye dair art\u0131k birka\u00e7 sayfal\u0131k bilgiden daha \u00e7o\u011fu var. Onbe\u015fler\u2019in nas\u0131l \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcklerine dair de\u2026 Ben bir kap\u0131 aralad\u0131m. 100 y\u0131ll\u0131k s\u0131rra ne\u015fter vurdum. Art\u0131k s\u00f6z okuyucuda.<\/p>\n Maria Suphi kad\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor, erkeklik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn kad\u0131n \u00fczerindeki h\u00fckm\u00fcn\u00fc, roman\u0131n\u0131z ve Maria \u00fczerinden nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n Bu konuda \u00e7ok fazla bir yol al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kad\u0131na \u015fiddet h\u00e2l\u00e2 en b\u00fcy\u00fck sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaya devam ediyor. 100 y\u0131l evvel erkek egemenli\u011fi \u015fimdikinden daha fazlayd\u0131 diyebiliriz. Kad\u0131n\u0131 cinselli\u011fi \u00fcst\u00fcnden k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek, erkek egemenli\u011finin en vazge\u00e7emedi\u011fi bir bask\u0131n ki\u015filik bi\u00e7imidir. Onu ne kadar ezerse o denli y\u00fckselece\u011fini kendine d\u00fcstur edinenler, bu yolla erkekliklerinin daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 var say\u0131yorlar.<\/p>\n Kad\u0131n\u0131n neredeyse yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir zamandan bahsediyoruz. Erkek k\u00fclt\u00fcr\u00fc Anadolu\u2019nun bir\u00e7ok yerinde kad\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 yok say\u0131yor. Onlar erkenden kalkarlar evi derler toparlarlar. Hayvanlara bakarlar, ormandan a\u011fa\u00e7 k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0131rtlar\u0131na vurup evlerine getirirler. D\u00f6v\u00fcl\u00fcrler, horlan\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda cinsel bir meta olarak kullan\u0131l\u0131p, bir kenara itilirler.<\/p>\n Maria\u2019da durum biraz daha de\u011fi\u015fiktir. Kar\u015f\u0131lar\u0131nda direnen bir kad\u0131n vard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131 ve \u015fiddetlerinden y\u0131lmayan bir kar\u015f\u0131 koyu\u015f onu al\u0131koyanlar\u0131n ruh halini de bozmu\u015ftur. \u201cSizin kad\u0131nlar\u0131n\u0131za b\u00f6yle yapar\u0131z\u201d \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 siyasi erk taraf\u0131ndan organize edilmi\u015ftir. Maria\u2019n\u0131n kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ev m\u00fclki amirler taraf\u0131ndan bilinmesine ra\u011fmen g\u00f6z yumulmu\u015ftur. D\u00fczeni de\u011fi\u015ftirmeye kalkanlara \u201cSizden sonra kad\u0131nlar\u0131n\u0131z da bizim mal\u0131m\u0131z olur\u201d \u015feklinde bir korku ve y\u0131ld\u0131rmaya y\u00f6nelik durumdur Maria\u2019ya yap\u0131lanlar\u2026<\/p>\n \u2018Kura \u00c7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u2019 roman\u0131n\u0131z da ara\u015ft\u0131rma gerektiren 4 ciltlik belgesel niteli\u011finde bir \u00e7al\u0131\u015fma. Tarihin gizli kalm\u0131\u015f sayfalar\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa g\u00f6stermeyi seven bir yazar olarak tan\u0131d\u0131k sizi, peki siz yazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n \u2018Kura \u00c7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u2019 ilk s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmamd\u0131. Bir cilt olarak ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m kitap d\u00f6rt ciltte bitti. \u00d6l\u00fcm tehditleri ald\u0131m. Sadece tek bir \u015feyden korktum. Kitap bitmeden ba\u015f\u0131ma bir \u015fey gelirse, bu beni \u00e7ok \u00fcrk\u00fctt\u00fc. Onda da tarihin bir d\u00f6nemine \u0131\u015f\u0131k tutacakt\u0131m. Ve konu\u015ftu\u011fum ki\u015filer 3-4 y\u0131l sonra \u00f6ld\u00fcler. Benden sonra art\u0131k bu bilgilere ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131. \u00c7ok \u015fey \u00f6\u011frenmi\u015ftim. Kendimi \u2018Kura \u00c7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u2019 de \u00e7ok \u015fansl\u0131 say\u0131yorum. Zalim bir feodal bey kitab\u0131n iskeletini olu\u015fturmu\u015ftu ve konu\u015ftu\u011fum ki\u015filerden biri onunla ayn\u0131 k\u00f6yde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Bu bulunmaz bir f\u0131rsatt\u0131. Adeta tarihin dehlizlerine girmi\u015ftim. Orada bulduklar\u0131m beni ilk kitab\u0131mdan 4 ciltlik bir roman yazmaya itti.<\/p>\n \u2018Kura \u00c7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u2019de elde etti\u011fim tecr\u00fcbeyle bu sefer yine tarihin karanl\u0131k s\u0131rlar\u0131yla dolu Maria Suphi\u2019yi g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in y\u00fcre\u011fime bir ate\u015f d\u00fc\u015ft\u00fc. On y\u0131l da o ate\u015fin i\u00e7inde kald\u0131m. Onlar\u0131n izlerini ad\u0131m ad\u0131m takip ettim.<\/p>\n Bilinmeyen, zor olan konular bende hep farkl\u0131 duygular uyand\u0131r\u0131yor. \u0130nsanlara ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan sayfalar\u0131 a\u00e7mak beni \u00e7ok mutlu ediyor. Maria Suphi de tarihin karanl\u0131k dehlizlerinden biriydi. Onun ba\u015f\u0131na gelenleri \u00f6\u011frendik\u00e7e, ona dair bir roman yazmak ve tarihin bu s\u0131r dolu sayfas\u0131n\u0131 aralamak da beni en \u00e7ok etkileyen ara\u015ft\u0131rmalardand\u0131\u2026 Ben i\u011fneyle kuyu kazmay\u0131 seviyorum. Bu bir tarz oldu. \u015eimdi yazmak istedi\u011fim birka\u00e7 roman daha var ve yazarl\u0131\u011f\u0131mla ilgili s\u00f6z\u00fc okuyucuya b\u0131rakmak istiyorum. Tarihin karanl\u0131k bir sayfas\u0131n\u0131 aralamaktan olduk\u00e7a mutluyum. On y\u0131l emek verdi\u011fim Maria Suphi roman\u0131 onun izlerini merak edenlere arma\u011fan olsun\u2026<\/p>\n https:\/\/www.birgun.net\/haber\/maria-suphi-ve-100-yillik-sis-perdesi-348795<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kenan Karaba\u011f\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 100 y\u0131ll\u0131k bir sis perdesini aralayan belgesel niteli\u011findeki roman, Maria Suphi \u00fczerinden bir d\u00f6nemi anlat\u0131rken onun destana d\u00f6n\u00fc\u015fen direni\u015fini de g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kart\u0131yor. \u00d6ZGE DO\u011eAR Kenan Karaba\u011f taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u2018Maria Suphi, Bir Direni\u015f \u00d6yk\u00fcs\u00fc\u2019 adl\u0131 roman ge\u00e7en hafta raflardaki yerini ald\u0131. On y\u0131l boyunca Kenan Karaba\u011f taraf\u0131ndan toplanan bilgiler bizleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":63398,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,54,71],"tags":[],"class_list":["post-63397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-kitaplar-elestiriler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"\n
\n