{"id":63322,"date":"2021-06-16T02:52:32","date_gmt":"2021-06-16T07:52:32","guid":{"rendered":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322"},"modified":"2021-06-16T02:52:32","modified_gmt":"2021-06-16T07:52:32","slug":"bediuzzaman-ve-hamidiye-alaylari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322","title":{"rendered":"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-63323\" src=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131-360x208.jpeg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"208\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131-360x208.jpeg 360w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131-768x444.jpeg 768w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131-560x324.jpeg 560w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131-260x150.jpeg 260w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131-160x93.jpeg 160w, https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p class=\"post-title\"><strong>Muhammed Salar<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Tabii; Abd\u00fclhamid gibi \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n da Nursi\u2019nin tavsiyelerine kulak kapad\u0131\u011f\u0131, Hamidiye Sistemine dair icraatlar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130kinci Me\u015frutiyet ilan edilmi\u015f, Sultan Abd\u00fclhamid ise hen\u00fcz ala\u015fa\u011f\u0131 edilmemi\u015fti. \u0130ttihat\u00e7\u0131 kadrolar\u0131n Hamidiye Sisteminden ho\u015fnut olmad\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olan Nursi\u2019nin, 19 Kas\u0131m 1908 tarihinde \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin yay\u0131n organ\u0131 \u015eura-y\u0131 \u00dcmmet Gazetesi\u2019ne yazd\u0131\u011f\u0131 bir makalesi var.<\/p>\n<p>Hamidiye Alaylar\u0131\u2019na Dair Beyanat-\u0131 Hakikat ba\u015fl\u0131kl\u0131 bu makalesinde Nursi;<\/p>\n<p>\u201cHamidiye denilen asakir-i milliye-i K\u00fcrd\u00ee intizam ister, la\u011fv\u0131 kabul etmez. Zira intizam, zarar\u0131 def ve b\u00fcy\u00fck menfaat\u0131n\u0131 temin edecektir.\u201d (\u0130ctimai Dersler, Makale-1)<\/p>\n<p>Diyerek, \u201cAsakir-i milliye-i K\u00fcrd\u00ee\u201d yani \u201cK\u00fcrd milli askerleri\u201d olarak isimlendirdi\u011fi alaylar\u0131n tasfiyesinden de\u011fil, elden ge\u00e7irilip \u0131slah edilmesinden, reorganizasyonundan yana oldu\u011funu ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bu tespit ve yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ele\u015ftirenlerden F\u0131rat Ayd\u0131nkaya;<\/p>\n<p>Hamidiye\u2019nin K\u00fcrt mill\u00ee askerleri olamayacaklar\u0131n\u0131 aksine, alaylar\u0131n devlet sisteminin i\u00e7ine al\u0131nm\u0131\u015f, devletin \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlendirilen K\u00fcrt a\u015firetlerinin askerleri oldu\u011funu iddia eder. (Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Han\u00e7eri, s.161,162. Avesta bas\u0131n-yay\u0131n)<\/p>\n<p>H\u00e2lbuki; Robert Olson ve T. Maria O\u2019shea gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n da tespit etti\u011fi \u00fczere K\u00fcrdler; Bedirhan Beg \u0130syan\u0131n\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip ilk kez bu derece y\u00fcksek d\u00fczeyde silahl\u0131 bir g\u00fcce sahip olurlar. 1894\u2019ten 1914 y\u0131l\u0131na dek 50 bin gibi y\u00fcksek bir askeri g\u00fcce sadece Hamidiye Alaylar\u0131 sayesinde ula\u015fabilen bu \u00f6rg\u00fctl\u00fc K\u00fcrt g\u00fcc\u00fc d\u00f6nemin kimi Osmanl\u0131 b\u00fcrokratlar\u0131n\u0131 ve kimi yabanc\u0131 gezginlerini de \u00fcrk\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u015eimdi; bu askerlere bir tarif gerekti\u011finde, vatanlar\u0131 K\u00fcrdistan, dilleri K\u00fcrd\u00e7e olan, kendilerini K\u00fcrd kimli\u011fi ile tan\u0131y\u0131p tan\u0131tan bu 50 binlik gibi b\u00fcy\u00fck bir K\u00fcrd g\u00fcc\u00fcne K\u00fcrd mill\u00ee askerleri demeyip de ne diyeceksiniz..?<\/p>\n<p>Ayd\u0131nkaya yine Nursi\u2019nin Hamidiye\u2019yi s\u00fcsl\u00fc c\u00fcmlelerle savunup alaylar\u0131, K\u00fcrd hayat\u0131n\u0131 tesis eden bir kurum olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu betimlemenin ise toplumsal ve tarih\u00ee ger\u00e7eklere uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazar.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu makalede ge\u00e7en c\u00fcmleleri dikkatle okudu\u011fumuzda Se\u00eed\u00ea Kurd\u00ee\u2019nin;<\/p>\n<p>\u201cHem de o maden-i hamiyet ve mazhar-\u0131 \u015fecaat olan hayat-\u0131 K\u00fcrd\u00eeyeyi tesis eden ittihad\u0131n temeli ve b\u00fcy\u00fck rab\u0131tas\u0131 Hamidiye Alaylar\u0131d\u0131r\u2026\u201d Diyerek gayret, yi\u011fitlik ve cesaretin madeni olarak niteledi\u011fi K\u00fcrd hayat\u0131n\u0131 tesis eden etken olarak Hamidiye Alaylar\u0131n\u0131 de\u011fil, belki ba\u015fka yaz\u0131lar\u0131nda da ifade etti\u011fi \u00fczere ittihad yani birlik fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc dikkatlere sundu\u011funu anlar\u0131z. Di\u011fer bir tabirle Nursi\u2019ye g\u00f6re; K\u00fcrdlerin aortu alaylar de\u011fil, birliktir.<\/p>\n<p>Alaylar ise; K\u00fcrdlerin varl\u0131k ve ya\u015fam sebebi olan bu ittihad\u0131n yani K\u00fcrd Birli\u011finin temeli, b\u00fcy\u00fck bir ba\u011f\u0131 olabilecek veya en az\u0131ndan b\u00f6yle bir potansiyelin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 konumunda, reformdan ge\u00e7irilmesi gereken \u00f6nemli bir kurumdur.<\/p>\n<p>Ayd\u0131nkaya\u2019y\u0131 b\u00f6yle bir yoruma sevk eden etkenin bir noktalama i\u015faretinin yani makalenin orijinalinde ge\u00e7meyen bir virg\u00fcl\u00fcn al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131 metinde yanl\u0131\u015f yerde kullan\u0131lmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. (Cilasun da bu metni kullanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc; s\u00f6z\u00fc edilen c\u00fcmlede ge\u00e7en \u201ctesis eden\u201d ile \u201cittihad\u201d kelimeleri aras\u0131nda bir noktalama i\u015fareti olan virg\u00fcl yoktur. Okuyucunun nazar\u0131n\u0131 K\u00fcrd toplumu i\u00e7in ya\u015famsal de\u011ferde olan ittihat yani birlik ger\u00e7e\u011finden al\u0131p Hamidiye Alaylar\u0131na vermeye sebep olan bu virg\u00fcl\u00fcn sonradan kimin taraf\u0131ndan ve ni\u00e7in konuldu\u011fu ayr\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr..!<\/p>\n<p>Tabii; Nursi\u2019nin Hamidiye Alaylar\u0131n\u0131 ni\u00e7in ittihad\u0131 yani birli\u011fi sa\u011flayan b\u00fcy\u00fck bir ba\u011f olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc de sorgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ne var ki bu tespitinde de Nursi yaln\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle; 7 alayl\u0131 Haydaran, 5\u2019er alayl\u0131 Hasenan ve Mil\u00ee gibi b\u00fcy\u00fck a\u015firetlerin yan\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck a\u015firetlerin de itibar, g\u00fc\u00e7 gibi avantajlardan faydalanmak i\u00e7in alaylar kurma ve birle\u015fme \u00e7abas\u0131na girdikleri tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Alaylarda a\u015firet i\u00e7i birlik ve dayan\u0131\u015fma muhafaza edilmi\u015ftir. (Macdowell David)<\/p>\n<p>Bu sistem, S\u00fcnni K\u00fcrdler aras\u0131nda dayan\u0131\u015fmay\u0131 geli\u015ftirip K\u00fcrd mill\u00eeyet\u00e7ili\u011fine etki etmi\u015ftir. (Robert Olson)<\/p>\n<p>K\u00fcrd a\u015firetleri kendilerine \u00f6zel bir stat\u00fc kazand\u0131ran Hamidiye sistemine intibak etmek i\u00e7in adeta yar\u0131\u015f\u0131yor, avantajl\u0131 durumdan geri kalmamak i\u00e7in yeni yeni alaylar kurmak i\u00e7in rekabet halindeydiler. (Bayram Kodaman)<\/p>\n<p>1847\u2019den beri par\u00e7alanm\u0131\u015f olarak ya\u015fayan K\u00fcrt a\u015firetleri 1890\u2019lar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru daha \u00f6nce aralar\u0131nda herhangi bir ba\u011f olmad\u0131\u011f\u0131 halde birle\u015fme e\u011filimleri g\u00f6stermeleri ve Hamidiye sayesinde g\u00fc\u00e7lenerek eski emirliklerin etkin oldu\u011fu alanlarda hakimiyet kurmalar\u0131 endi\u015fe kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. (Robert Olson, K\u00fcrt Milliyet\u00e7ili\u011fini Kaynaklar\u0131. Stephan Ralph Duguid\u2019ten aktaran Nihat Karademir, Sultan Abd\u00fclhamid ve K\u00fcrtler, N\u00fbbihar yy.)<\/p>\n<p>Ayd\u0131nkaya\u2019n\u0131n daha da ileri giderek Cilasun\u2019un, Hamidiye Alaylar\u0131n\u0131n Ermenilere verdi\u011fi ciddi zararlar \u00fczerinden Nursi i\u00e7in dillendirdi\u011fi abs\u00fcrt bir ithama (Bedi\u00fczzaman Efsanesi, s.185. ty.) kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>As\u0131l sorunun; \u201cMolla Said\u2019in K\u00fcrt kitlelerine reva g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, Osmanl\u0131 devleti i\u00e7in ba\u015fka milletleri bo\u011fazlama mesle\u011finin\u201d devam\u0131n\u0131 dilemesi oldu\u011funu\u2026<\/p>\n<p>(age. s.161, 162, 163 Avesta bas\u0131n-yay\u0131n)<\/p>\n<p>H\u00e2lbuki; Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n s\u00f6zkonusu makalesinden bu yarg\u0131ya varmak en az\u0131ndan zorlama bir yorumdur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc; bu makalede Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Hamidiye Alaylar\u0131na dair yakla\u015f\u0131m\u0131 ne tam bir kar\u015f\u0131tl\u0131k ne de tam bir olumlama i\u00e7erir. Bil\u00e2kis aksakl\u0131k ve zararlar\u0131 ile beraber ciddi faydalara gebe olabilen bir sistemin \u0131slah edilerek zararlar\u0131n\u0131n minimize, yararlar\u0131n\u0131n da maksimize edilmesinden yanad\u0131r. Zaten gerek bu makalenin devam\u0131nda ve gerekse di\u011fer bir yaz\u0131s\u0131nda bu K\u00fcrd g\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u00e7eriye kar\u015f\u0131 de\u011fil ancak d\u0131\u015far\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fiini belirtmi\u015ftir. Bununla beraber K\u00fcrdistan\u2019da Hamidiye\u2019nin kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin de fark\u0131nda olarak,<\/p>\n<p>\u201cKabahat, h\u00fck\u00fcmet-i zalimenindir!\u201d Diyerek talan, \u011fasp, soygun, tecav\u00fcz ve katl gibi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin, K\u00fcrdlerin kemal s\u0131fat\u0131 olan cesaret ve askerlikten kaynaklanmayaca\u011f\u0131n\u0131 belki; d\u00f6nemin K\u00fcrd sosyolojisinin kronik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olan cehalet, a\u015firet\u00e7ilik, g\u00f6\u00e7ebelik, asayi\u015fsizlik, disiplinsizlik ve e\u011fitimsizlik gibi fakt\u00f6rlerin zorunlu bir sonucu olarak okunabilece\u011fini ve nihayetinde de su\u00e7un K\u00fcrdistan\u2019\u0131 uzun y\u0131llar boyu e\u011fitim ve sanayiden mahrum b\u0131rakarak cehalet ve yoksullu\u011fa mahk\u00fbm b\u0131rakan Me\u015frutiyet \u00f6ncesi d\u00f6nemin despot iktidar\u0131na ve onun etnik ve mezhepsel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u00f6r\u00fckleyebilen, toplumsal sorunlar\u0131 tedavi etmekten yoksun merkeziyet\u00e7i siyasetine verilmesi gerekti\u011fini vurgular.<\/p>\n<p>Nursi; K\u00fcrdlerde ciddi bir dayan\u0131\u015fma, uyan\u0131\u015f ve heyecan olu\u015fturan Hamidiye Alaylar\u0131n\u0131n ilga edilerek de\u011fil, belki \u2018K\u00fcrd \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in medeniyet cennetine a\u00e7\u0131lan pencereler\u2019 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc A\u015firet Mekteplerinin \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p niteliksel olarak g\u00fc\u00e7lendirilmeleriyle s\u00f6z konusu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin tedavi edilebilece\u011fi \u00fczerinde durur\u2026<\/p>\n<p>Alaylar\u0131 olmayan kom\u015fu a\u015firetlerin de alaylara asker olarak kaydedilmesi gerekti\u011fini if\u00e2de ederek g\u00fc\u00e7 dengesini g\u00f6zetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kontrols\u00fcz ve dengesiz bir g\u00fcc\u00fcn ta\u015fk\u0131nl\u0131klara sebep olabilece\u011fini hesaba katarak \u0131srarla e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimin ya\u015famsal \u00f6nemine dikkat \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu makalesinden tam iki y\u0131l sonra ise despot h\u00fck\u00fcmetin eksik ve(ya) yanl\u0131\u015f bir re\u00e7ete olarak sundu\u011fu Hamidili\u011fi bu defa daha da sert bir tonda ele\u015ftirmi\u015ftir Bedi\u00fczzaman;<\/p>\n<p>\u201c\u2026 Yahud; e\u015fkiyal\u0131k ve husumet derdiyle m\u00fcltehab (iltihapl\u0131) bulunan o v\u00fccuda, iltihab\u0131 tezyid eden (artt\u0131ran) \u201chamid\u00eelik\u201d icra etmek\u2026 ve il\u00e2 \u00e2hirihi. Acaba tedavi mi, yoksa tesmim (zehirlendirme) midir? Melek\u00fc\u2019l-mevte (\u00f6l\u00fcm mele\u011fi) yard\u0131m etmektir.\u201d (M\u00fcnazarat)<\/p>\n<p>Burada Nursi h\u00fck\u00fcmete; birbirine d\u00fc\u015fmanl\u0131k besleyen kavgal\u0131 ya da e\u015fk\u0131yal\u0131k yapan kimi a\u015firetleri Hamidiye Sistemi ile silahland\u0131r\u0131p g\u00fc\u00e7lendirmekle var olan sosyal sorunlar\u0131n derinle\u015fip b\u00fcy\u00fcyece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor\u2026<\/p>\n<p>\u00d6zellikle; 1894\u2019te Sason\u2019da \u00f6zerklik i\u00e7in m\u00fccadele eden Ermeni komitac\u0131larla K\u00fcrtler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen sald\u0131r\u0131lar, Osmanl\u0131 Birlikleri ve Hamidiye Alaylar\u0131 taraf\u0131ndan kanl\u0131 bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>K\u00fcrdlerin haklar\u0131na dair Osmanl\u0131\u2019ya tek bir c\u00fcmle etmeyen Ermeniler, Ruslar ve \u0130ngilizler alaylar\u0131n tasfiyesinden yanayd\u0131lar.<\/p>\n<p>\u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n politikas\u0131 ise zikzakl\u0131 idi.<\/p>\n<p>K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Cemiyeti \u00fcyeleri alaylar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n<p>Bedi\u00fczzaman ise 93 Harbi\u2019nin a\u011f\u0131r y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131 tadan ve ba\u015fkentin ihmaliyle peri\u015fan olan K\u00fcrd co\u011frafyas\u0131n\u0131 modern e\u011fitimle diriltmek, sosyolojisini kalk\u0131nd\u0131r\u0131p ilerletmek idealindeydi.<\/p>\n<p>Tabii; Abd\u00fclhamid gibi \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n da Nursi\u2019nin tavsiyelerine kulak kapad\u0131\u011f\u0131, Hamidiye Sistemine dair icraatlar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor. Tutuklamalarla, r\u00fctbe indirmelerle, yeni t\u00fcz\u00fcklerle, yanl\u0131\u015f re\u00e7etelerle Hamidilik sisteminin gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcyen bir problem h\u00e2line geldi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Hamidiye sistemi K\u00fcrt a\u015firet reislerine, en az\u0131ndan kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, modern okullarda okutma f\u0131rsat\u0131 sunmu\u015ftu. Nursi ise K\u00fcrd toplumunda geli\u015fen bu askeriye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 bilin\u00e7lendirip kontrol edecek bir ilmiye s\u0131n\u0131f\u0131na ihtiya\u00e7 oldu\u011funun bilincindeydi. Alaylara e\u015flik edecek, din ve fen bilimlerinin birlikte okutulaca\u011f\u0131 modern okullar-medreselerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla K\u00fcrdistan\u2019\u0131n de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irip maddi-manevi kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 hedefliyordu.<\/p>\n<p>1908\u2019in Aral\u0131k Ay\u0131\u2019nda ise Nursi; K\u00fcrd Teav\u00fcn ve Terakki Gazetesine yazd\u0131\u011f\u0131 di\u011fer iki makalesinde konuya daha da a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmi\u015ftir;<\/p>\n<p>Modern fen bilimlerini K\u00fcrdistan\u2019a A\u015firet Mektepleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sokman\u0131n gayret ve \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisinde oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Se\u00eed\u00ea Kurd\u00ee\u2019ye g\u00f6re K\u00fcrdler d\u00fcnya saadetine ancak fen bilimleri ile ula\u015fabilecekler ve bunun o d\u00f6nem i\u00e7in kullan\u0131\u015fl\u0131 bir y\u00f6ntemi de cesaretlerini ok\u015fayan askerlik kap\u0131s\u0131 ile alaylar \u00fczerinden a\u015firet mekteplerini K\u00fcrdistanda yayg\u0131n hale getirmek; bu medrese ve okullarda din ilimeri ile fen bilimlerinin birlikte okutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Ayr\u0131ca; bu mekteplerde ve medreselerde e\u011fitimin K\u00fcrd alimler taraf\u0131ndan yap\u0131laca\u011f\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin ge\u00e7imlerinin devlet taraf\u0131ndan sa\u011fanmas\u0131 da \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fcrd alim ve medreselerinin K\u00fcrd\u00e7e\u2019yi y\u00fczy\u0131llar boyu diri tuttu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n K\u00fcrd\u00e7e\u2019yi bu projeyle modern okullara sokma stratejisi g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc de s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p><em><strong>https:\/\/artigercek.com\/yazarlar\/muhammed-salar\/bediuzzaman-ve-hamidiye-alaylari\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muhammed Salar Tabii; Abd\u00fclhamid gibi \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n da Nursi\u2019nin tavsiyelerine kulak kapad\u0131\u011f\u0131, Hamidiye Sistemine dair icraatlar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130kinci Me\u015frutiyet ilan edilmi\u015f, Sultan Abd\u00fclhamid ise hen\u00fcz ala\u015fa\u011f\u0131 edilmemi\u015fti. \u0130ttihat\u00e7\u0131 kadrolar\u0131n Hamidiye Sisteminden ho\u015fnut olmad\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olan Nursi\u2019nin, 19 Kas\u0131m 1908 tarihinde \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin yay\u0131n organ\u0131 \u015eura-y\u0131 \u00dcmmet Gazetesi\u2019ne yazd\u0131\u011f\u0131 bir makalesi var. Hamidiye Alaylar\u0131\u2019na Dair Beyanat-\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":63323,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70,20],"tags":[],"class_list":["post-63322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Muhammed Salar Tabii; Abd\u00fclhamid gibi \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n da Nursi\u2019nin tavsiyelerine kulak kapad\u0131\u011f\u0131, Hamidiye Sistemine dair icraatlar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130kinci Me\u015frutiyet ilan edilmi\u015f, Sultan Abd\u00fclhamid ise hen\u00fcz ala\u015fa\u011f\u0131 edilmemi\u015fti. \u0130ttihat\u00e7\u0131 kadrolar\u0131n Hamidiye Sisteminden ho\u015fnut olmad\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olan Nursi\u2019nin, 19 Kas\u0131m 1908 tarihinde \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin yay\u0131n organ\u0131 \u015eura-y\u0131 \u00dcmmet Gazetesi\u2019ne yazd\u0131\u011f\u0131 bir makalesi var. Hamidiye Alaylar\u0131\u2019na Dair Beyanat-\u0131 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-06-16T07:52:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"463\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"headline\":\"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131\",\"datePublished\":\"2021-06-16T07:52:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322\"},\"wordCount\":1852,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/06\\\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322\",\"name\":\"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/06\\\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg\",\"datePublished\":\"2021-06-16T07:52:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/06\\\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/6\\\/2021\\\/06\\\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg\",\"width\":800,\"height\":463},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?p=63322#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e\",\"name\":\"admin\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/tr\\\/?author=7\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Muhammed Salar Tabii; Abd\u00fclhamid gibi \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n da Nursi\u2019nin tavsiyelerine kulak kapad\u0131\u011f\u0131, Hamidiye Sistemine dair icraatlar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u0130kinci Me\u015frutiyet ilan edilmi\u015f, Sultan Abd\u00fclhamid ise hen\u00fcz ala\u015fa\u011f\u0131 edilmemi\u015fti. \u0130ttihat\u00e7\u0131 kadrolar\u0131n Hamidiye Sisteminden ho\u015fnut olmad\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olan Nursi\u2019nin, 19 Kas\u0131m 1908 tarihinde \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin yay\u0131n organ\u0131 \u015eura-y\u0131 \u00dcmmet Gazetesi\u2019ne yazd\u0131\u011f\u0131 bir makalesi var. Hamidiye Alaylar\u0131\u2019na Dair Beyanat-\u0131 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2021-06-16T07:52:32+00:00","og_image":[{"width":800,"height":463,"url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"headline":"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131","datePublished":"2021-06-16T07:52:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322"},"wordCount":1852,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg","articleSection":["Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322","name":"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg","datePublished":"2021-06-16T07:52:32+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/06\/Hamidiye-Alaylar\u0131.jpeg","width":800,"height":463},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?p=63322#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/tr"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bedi\u00fczzaman ve Hamidiye Alaylar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/tr\/#\/schema\/person\/096f1d38a12cce57fb855b485ed24c9e","name":"admin","url":"https:\/\/akunq.net\/tr\/?author=7"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63324,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63322\/revisions\/63324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/63323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}