![\"\"](\"https:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/tond-360x208.jpg\")
Kiliseler yerine kad\u0131n ve erke\u011fin ayn\u0131 kutsal mekanlarda toplanarak dua ettikleri yerlerde ibadetlerini uyguluyorlard\u0131.<\/p>\nKiliseler yerine kad\u0131n ve erke\u011fin ayn\u0131 kutsal mekanlarda toplanarak dua ettikleri yerlerde ibadetlerini uyguluyorlard\u0131.<\/p>\n
Se\u00e7kin G\u00d6VERC\u0130N<\/strong><\/p>\n \u2018\u2019Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat bitkilerin ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n ya\u015fam\u0131na benzer. Ezilen ve yok edilen bir bitki canlanamaz, bundan dolay\u0131 ger\u00e7ek hayata d\u00f6nen tek \u015fey sadece k\u00f6klerimizdir.\u2019\u2019<\/p>\n Tondrakl\u0131 Paul<\/p>\n Divri\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra do\u011fuda, Zarehavanl\u0131 Simbat \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde tekrar birle\u015fen eski ermeni Pavlikanlar, 10. y\u00fczy\u0131la kadar tekrar g\u00fc\u00e7lenerek taraftar toplamaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n \u00c7o\u011fu bat\u0131 Ermenistan\u2019da olmak \u00fczere kuzey Suriye\u2019ye yay\u0131lmaya ba\u015flayan Tondrakiler esas olarak ad\u0131n\u0131 Van, Alada\u011f\u0131\u2019n\u0131n (Van G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn kuzeyindeki Erci\u015f) dibindeki Tondrak (Tend\u00fcrek) k\u00f6y\u00fcnden alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Kurucusu Simbat, Ermenistan, Zarehavan k\u00f6y\u00fcnden g\u00f6\u00e7 ederek Tondrak\u2019a yerle\u015fmi\u015f ve hareketi buradan yaymaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Ermeni kilisesine kar\u015f\u0131 faaliyetlerini y\u00fcr\u00fcten Tondrakiler, ayn\u0131 zamanda feodal aristokrasiye kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi veren bir hareket olmu\u015ftur.<\/p>\n Kaysilerin* egemenli\u011fi alt\u0131nda olan bu topraklarda her an yabanc\u0131 istilas\u0131na kar\u015f\u0131 korunmas\u0131 ve m\u00fccadele edinilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131.<\/p>\n Bunun yan\u0131nda Kaysi Emiri Eb\u00fclvard\u2019\u0131n idaresi alt\u0131nda b\u00f6lge halk\u0131 da iki s\u00f6m\u00fcr\u00fcye birden u\u011fruyordu.<\/p>\n Bir yandan, feodaliteden kaynakl\u0131 zorunluluklar olan vergi, angarya ve ayni \u00f6dentileri, \u00f6te yandan yabanc\u0131 sald\u0131r\u0131 ve i\u015fgallerine kar\u015f\u0131 ya\u011fmaya ve hara\u00e7 \u00f6demeye maruz kalma gibi sebeplerden dolay\u0131 Simbat ve Eb\u00fclvard aras\u0131nda \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fmalar ya\u015fanm\u0131\u015f ve Simbat\u2019\u0131n kuvvetleri, Emir\u2019in kuvvetleri taraf\u0131ndan ezilmi\u015flerdi.<\/p>\n Bunun en b\u00fcy\u00fck nedeni ise, dini ve siyasi otoritelerin bask\u0131ya y\u00f6nelmesi Bizans ve ermeni g\u00fc\u00e7lerinin bu konuda i\u015fbirli\u011fine gitmeleriydi. II. Basil\u2019in ordular\u0131n\u0131n Tondrakiler\u2019e kar\u015f\u0131 din adamlar\u0131na ve di\u011fer yetkililere yard\u0131m etmesiydi.<\/p>\n Ayn\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda Ortodoks kar\u015f\u0131t\u0131 olanlara yap\u0131lan zul\u00fcm ve bask\u0131lar yine imparatorlu\u011fun Vaspurakan ve Mezopotamya b\u00f6lgesinin Valisi olan Gregory Magistros taraf\u0131ndan daha da \u015fiddetini art\u0131rm\u0131\u015f, heretik olarak tabir edilenlerin daha da do\u011fuya g\u00f6\u00e7lerine sebep olmu\u015ftu.<\/p>\n Bu g\u00f6\u00e7 edenlerin en ba\u015f\u0131nda gelen ise Simbat geliyordu.<\/p>\n Astetik al\u0131\u015fkanl\u0131klara sahip olan ve kendisini ke\u015fi\u015f olarak adland\u0131ran Simbat, Ortodoks inan\u00e7 ve Sakrementleri reddediyor, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ise onu \u0130sa kar\u015f\u0131t\u0131 olarak niteliyordu.<\/p>\n Simbat ise \u0130sa i\u00e7in onu \u2018\u2019\u0131\u015f\u0131k\u2019\u2019, \u2018\u2019hayat\u2019\u2019 ve \u2018\u2019hakikat\u2019\u2019 olarak g\u00f6r\u00fcyor ve bunlarla adland\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n Diren\u00e7li olarak inanc\u0131n\u0131 korumas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k o da bir\u00e7ok Pavlikan lideri gibi \u00f6l\u00fcme mahkum edilirken, onun \u00f6l\u00fcm\u00fc Bizansl\u0131lar taraf\u0131ndan de\u011fil, Arap Emiri\u2019nin talimat\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fiyordu.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu bask\u0131 ve ko\u011fu\u015fturmalara ra\u011fmen varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettiren Tondrakiler, 1002 y\u0131l\u0131nda Harck (Bulan\u0131k) Psikoposu\u2019nu kendi yanlar\u0131na \u00e7ekmeyi ba\u015fararak, Jakop ad\u0131ndaki bu psikoposun kendi b\u00f6lgesini tondrak kurallar\u0131na g\u00f6re y\u00f6netmesini sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n Bu psikopos art\u0131k din adam\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 reddediyor, s\u00f6zl\u00fc g\u00fcnah itiraf\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131yor. Kendisi ise, astetik bir hayat ya\u015fayarak, elbise yerine \u00e7uval giyiniyor ayakkab\u0131s\u0131z yal\u0131n ayak dola\u015f\u0131yordu.<\/p>\n Fakat \u00f6zellikle, konu\u015fmalar\u0131nda \u00e7ok hararetli ve ikna edici bir tav\u0131r sergiliyordu.<\/p>\n O d\u00f6nemin tarih\u00e7ilerin Pavlikan-Tondrak liderleri hakk\u0131nda; \u2018\u2019E\u011fer birileri onlara kendilerini tam olarak inand\u0131r\u0131rsa, onlar i\u00e7in hayatlar\u0131n\u0131 vermeye her zaman haz\u0131rd\u0131rlar ve kendilerine ne emredilirse hemen onu yerine getirirler.\u2019\u2019 dedikleri nakledilir.<\/p>\n Jakop\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 dini reformlar di\u011fer din adamlar\u0131n\u0131n tepkisini \u00e7ekerken, kiliseler aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnmelere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Daha sonra Katalikos Sergius onu konu\u015fmak i\u00e7in yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rarak tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Yan\u0131ndakilerin yard\u0131m\u0131yla heretiklere itham edilen tilki damgas\u0131n\u0131 aln\u0131na vurarak, sokaklarda te\u015fhir etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da ba\u011f\u0131rarak; her kim ki aziz Gregory\u2019in kilisesinden uzakla\u015f\u0131p, ba\u015f\u0131bozuk insan g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc yabani hayvanlar olan Tondrak s\u00fcr\u00fcs\u00fcne kendisini kapt\u0131r\u0131rsa bu cezan\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekecektir diyordu.<\/p>\n Bu kadar bask\u0131ya ra\u011fmen, Tondrakilerin eski Pavlikan b\u00f6lgesi olan Shimi\u2019de Gunzik ad\u0131nda bir papaz, r\u00fctbeli birinin e\u015fini kendi inanc\u0131na kazand\u0131rd\u0131ktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra bu kad\u0131n, iki k\u0131z ve bir erkek karde\u015fini de kendi inanc\u0131na kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n Daha sonra bir manast\u0131r kurarak halka yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra a\u00e7\u0131ktan da ortodoks gelenekleri \u015fiddetle ele\u015ftirerek kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar.<\/p>\n K\u0131sa s\u00fcre sonra II.Basil 1005 y\u0131l\u0131nda b\u00f6lgeye mahkeme heyeti g\u00f6nderir. Bu heyet heretik olarak yarg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok ki\u015fi i\u015fkence ve \u00f6l\u00fcmlere maruz kal\u0131rken bir\u00e7ok ki\u015fi de yerinden yurdundan ka\u00e7mak zorunda kal\u0131yordu.<\/p>\n Genel olarak Tondrakiler kad\u0131nla erkek aras\u0131ndaki e\u015fitsizli\u011fi \u00f6rg\u00fctleyerek aileler aras\u0131ndaki e\u015fitsizli\u011fi redderken, sadece cinsiyetler aras\u0131nda de\u011fil b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flar ve toplumun \u00fcyeleri aras\u0131nda bir e\u015fitlili\u011fin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmesi gerekti\u011fini inanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n Her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde topraklar ve gayrimenkul haklara dair haklar\u0131n e\u015fitlili\u011fin esas al\u0131nmas\u0131 ve bu nedenle toprak m\u00fclkiyetinde e\u015fitsizli\u011fi kabul edip zenginlerle fakirlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tanr\u0131sal irade olarak savunan kiliseye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n Tanr\u0131y\u0131 insana, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc ise yery\u00fcz\u00fcne yak\u0131nla\u015ft\u0131rarak ruhani hayat\u0131 ve ruhun \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tanr\u0131sal \u00f6d\u00fclleri reddediyorlar. Kurtulu\u015f ancak bu d\u00fcnyada oldu\u011funu, adil, ortak, e\u015fit bir sosyal d\u00fczenin tesisiyle ger\u00e7ek ruhani devletin d\u00fcnyada kurulaca\u011f\u0131n\u0131n inanc\u0131n\u0131 yay\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n Tondrakiler bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yaymakla yetinmeyip yaln\u0131zca din adamlar\u0131na de\u011fil siyasal iktidarlara kar\u015f\u0131 da m\u00fccadele ediyorlard\u0131<\/p>\n Ermeni otoriteler taraf\u0131ndan s\u00fcrekli yabani varl\u0131klar gibi avlan\u0131yor, hapislere at\u0131l\u0131yor, tutuklan\u0131yor, g\u00f6zleri oyuluyor, kaz\u0131klarda yak\u0131l\u0131yor, topluca evlerinden s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, k\u00f6yleri harabeye \u00e7evriliyor, Ermeni kilisesinin \u00f6nde gelenleri; \u2018\u2019\u00dcz\u00fcm ba\u011f\u0131n\u0131 bozan, k\u00fc\u00e7\u00fck tilkilere benzetiyorlard\u0131.\u2019\u2019<\/p>\n Pavlikan \u00f6nderleri ise, her \u015feye ra\u011fmen, b\u00fct\u00fcn cezalara, hapislere ve i\u015fkencelere katlanacaklar\u0131na yemin ediyorlard\u0131\u2019\u2019<\/p>\n Ermenistan\u2019da Pavlikan-Tondrakilere yap\u0131lan en b\u00fcy\u00fck zul\u00fcmler Gregory Magistros taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n XI. y\u00fczy\u0131lda Vaspuragan ve Daron (Van-Mu\u015f) Valisi olan Gregory Magistros, Tondrak\u2019\u0131 yak\u0131p y\u0131kt\u0131rd\u0131 ve Tondrak\u2019a tekrar bir isim verdi. Neredeyse 1000\u2019den fazla Ortodoks kar\u015f\u0131 olanlar\u0131 vaftis ettirerek Ortodoks iman\u0131na d\u00f6nmeyi mecbur etti.<\/p>\n \u0130nan\u00e7lar\u0131nda t\u0131pk\u0131 Pavlikanlarda oldu\u011fu gibi kilisenin kutsall\u0131klar\u0131 olan ha\u00e7\u0131, Meryem Ana kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeyen, g\u00fcnah \u00e7\u0131karma ve vaftis olay\u0131n\u0131 da kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Tondrakiler, kilise hiyerar\u015fisi yerine Pavlikanlarda oldu\u011fu gibi se\u00e7kinler olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 ki\u015filerin \u00f6nderli\u011finde inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor, kiliseler yerine kad\u0131n ve erke\u011fin ayn\u0131 kutsal mekanlarda toplanarak dua ettikleri yerlerde ibadetlerini uyguluyorlard\u0131.<\/p>\n Din adaml\u0131\u011f\u0131 s\u0131fat\u0131n\u0131n yerine kad\u0131n-erke\u011fin e\u015fit oldu\u011fu ve isteyenin g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak hizmet etti\u011fi se\u00e7kinler (perfect) olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 ki\u015filerle uyguluyorlard\u0131.<\/p>\n Tondraki hareketi daha \u00e7ok Ermeni halk\u0131 aras\u0131nda etkili olmu\u015f yaln\u0131zca Ermeni \u00e7oban ve \u00e7ift\u00e7iler aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Faaliyet merkezleri Armeniyye topraklar\u0131 i\u00e7inde olan ve Ermeniler aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck destek bulan Pavlikanlar\u0131n ise, milliyetleri g\u00f6zetmeksizin t\u00fcm co\u011frafyaya yay\u0131lan, ezilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclen t\u00fcm halklar\u0131 kapsayan bir hareketti.<\/p>\n Bu yan\u0131yla Pavlikanlardan ay\u0131r\u0131lan Tondrakilerin esasen bir Ermeni hareketi oldu\u011fu da s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n Devam edecek<\/p>\n Dipnotlar ve a\u00e7\u0131klamalar<\/p>\n *Kaiser: Almanca \u2018\u2019imparator\u2019\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden al\u0131nt\u0131d\u0131r. Latince \u2018caesar\u2019 k\u00f6keninden gelen ve Julius Caesar (Roma \u0130mparatoru) ad\u0131ndan t\u00fcreyen s\u00f6zc\u00fck latince de \u2018\u2019kesmek, bi\u00e7mek\u2019\u2019 fiilinden t\u00fcremi\u015ftir.<\/p>\n Julius Sezar, Roma imparatorluk d\u00f6neminin ba\u015flat\u0131c\u0131s\u0131 olarak kabul edilir. Sezar d\u00f6neminde Roma, \u0130talya d\u0131\u015f\u0131na ta\u015farak Avrupa i\u00e7lerine ve Ege\u2019ye do\u011fru ilerlemi\u015ftir.<\/p>\n Evlatl\u0131k edindi\u011fi kendisinden sonraki Oktaviuanus (Agustus Sezar) d\u00f6neminde ise, Anatolia (Eski\u015fehir, Afyon civar\u0131), Galatya ( Ankara, \u00c7ank\u0131r\u0131, Yozgat civar\u0131), Kapadokya ( Eski\u015fehir, g\u00f6reme civar\u0131), Klikya ( Hatay, \u0130skenderun civar\u0131), Yahuda ( Filistin ) Roma topraklar\u0131na katt\u0131ktan sonra da Bizans\u2019la bu b\u00f6lgelere ayn\u0131 isimlerle adland\u0131rmaya devam etmi\u015ftir.<\/p>\n (Bu yaz\u0131 Adil Medya ile e\u015f zamanl\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n artigercek.com<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiliseler yerine kad\u0131n ve erke\u011fin ayn\u0131 kutsal mekanlarda toplanarak dua ettikleri yerlerde ibadetlerini uyguluyorlard\u0131. Se\u00e7kin G\u00d6VERC\u0130N \u2018\u2019Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat bitkilerin ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n ya\u015fam\u0131na benzer. Ezilen ve yok edilen bir bitki canlanamaz, bundan dolay\u0131 ger\u00e7ek hayata d\u00f6nen tek \u015fey sadece k\u00f6klerimizdir.\u2019\u2019 Tondrakl\u0131 Paul Divri\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan sonra do\u011fuda, Zarehavanl\u0131 Simbat \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde tekrar birle\u015fen eski ermeni Pavlikanlar, 10. y\u00fczy\u0131la […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":63257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[65,1,20],"tags":[],"class_list":["post-63256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ermenilerin-tarihi","category-haberler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"\n